Tìm hiểu về hai dòng tranh dân gian Việt Nam -Tranh dân gian có từ lâu đời, tranh do tập thể nhân dân sáng tạo nên, thường được bán ra hàng loạt vào dịp Tết nên còn được gọi là tranh Tết
Trang 1sè tranh Mét d©n gian viƯt nam
Bài 24 : Thường thức Mỹ Thuật
GIỚI THIỆU
Gi¸o sinh:Hoµng ThÞ T©m
Trang 2i Tìm hiểu về hai dòng tranh dân gian Việt Nam
-Tranh dân gian có từ lâu đời, tranh do tập thể nhân dân sáng tạo nên, thường được bán ra hàng loạt vào dịp Tết nên còn được gọi là tranh Tết
-Ngoài hai dũng tranh chớnh là Đụng Hồ Và Hàng Trống cũn cú nhiều vùng sản xuất tranh như L ng Sình Huế, Kim Hoàng Hà à Tây,và một số dân tộc vùng cao ở phía Bắc và phía Nam
- Hai dũng tranh chớnh: Đụng Hồ
Hàng Trống
Trang 3- Tranh Đông Hồ: được sản xuất tại làng đông
hộ(hay Làng mái) một làng nằm ven sông đuống Thuân Thành, Bắc Ninh.
-Tranh Đông Hồ được sản xuất hàng loạt bằng
những ván gỗ Mỗi màu có một bản in.
Trang 4.: Quan s¸t tranh tr¶ lêi c©u hái:
1.Mµu s¾c cña c¸c bøc tranh nh thÕ nµo?
2 H·y nhËn xÐt vÒ c¸ch s¾p xÕp h×nh ¶nh(bè côc)trong bøc tranh?
3.C¸c nÐt viÒn ®en trong tranh ®îc kh¾c nh thÕ nµo?
Trang 5*Màu sắc trong thiên nhiên và dễ kiếm như: màu đen lấy từ lá tre, than rơm; màu đỏ son lấy từ sỏi đỏ tán mịn; màu vàng lấy từ hoa hoè; màu lam lấy từ lá cây chàm …
*Cách sắp xếp bố cục trong tranh thuận mắt, hình to, nền thoáng, đường nét đơn giản chắc khoẻ và dứt
khoát.
* Các nét viền đen được khắc tinh tế, rõ ràng.
Trang 6*Tranh Hµng Trèng:
-§îc bµy b¸n vµ s¶n xuÊt ë phè hµng trèng(nay
thuéc quËn Hoµn KiÕm, Hµ Néi.
- Tranh hµng trèng phôc vô tÇng líp thÞ d©n vµ trung lu.
*Quan s¸t tranh tr¶ lêi
Trang 7*Màu sắc trong tranh là màu phẩm nhuộm nên tươi tắn, sinh động, kĩ thuật dùng màu ẩn hiện tạo nên không khi hư hư thực thực của các bức tranh thờ.
* Cách sắp xếp bố cục theo lối thuận mắt; đư ờng nét mảnh nhỏ, trau chuốt và rậm rạp Thể hiện sự công phu và tinh tế.
Trang 9II TÌM HIỂU VỀ HAI BỨC TRANH ĐÔNG HỒ.
GÀ ĐẠI CÁT
ĐÁM CƯỚI CHUỘT
Trang 101 GÀ ĐẠI CÁT
Nêu đặc điểm, bố cục, màu săc và chất
liệu của bức tranh Gà đại cát
?
-Là loại tranh thờ Tranh vẽ một chú gà trống có dáng oai vệ, hùng dũng,tượng trưng cho sự thịnh vượng và đức tính mạnh mẽ của người đàn ông.
-Tranh được in trên giấy dó quét màu điệp,bố cục hài hoà thuận mắt.Hình vẽ và màu sắc đơn giản có tính cách điệu cao.
Trang 11tháng
- Phần hình: Theo quan niệm xưa , tiếng gà trống gáy âm vang đến đỉnh núi cao, xua tan đêm tối, khiến ma quỷ phải lánh xa.
Ngày Tết đầu năm, nhân dân có tục dán tranh gà ở cửa để cấm ma quỷ và mong tốt lành Gà trống oai vệ, hùng dũng biểu tượng cho sự thịnh vượng và năm đức tính tốt mà nam giới cần có: “văn, võ, dũng, nhân, tín”
Trang 12+Cái mào đỏ như mũ trạng nguyên là “Văn”
+Chân gà có cựa sắc nhọn như kiếm để đấu chọi là “Võ”
+Thấy địch thủ dũng cảm, không sợ, đấu trọi đến cùng là
“Dũng”
+Kiếm được mồi cùng gọi nhau ăn goi là ”Nhân”
+Hằng ngày ,gà gáy báo canh không bao giờ sai là ”Tín”
Trang 142 ĐÁM CƯỚI
CHUỘT
-ẹaõy laứ bửực tranh ủaởc saộc caỷ veà
noọi dung vaứ ngheọ thuaọt.Nhaốm ủaỷ
kớch teọ tham nhuừng,ửực hieỏp daõn
chuựng cuỷa taàng lụựp thoỏng trũ
phong kieỏn xửa.
-Caựch saộp xeỏp boỏ cuùc haứng
ngang,daứn ủeàu.Hỡnh thửực dieón taỷ
hụùp lyự,hoựm hổnh taùo cho bửực
tranh haứi hửụực vaứ sinh ủoọng.
- Hình vẽ đơn giản,rõ ràng, nét viền to khoẻ nhưng không thô cứng
- Màu sắc ít nhưng vẫn sinh động tươi tắn Chữ trong tranh vừa minh hoạ cho chủ
đề vừa làm bố cục tranh chặt chẽ hơn
Trang 152 ĐÁM CƯỚI
biếm, phê phán thói hư, tật xấu trong xã hội Bức tranh còn có tên khác là “Trạng chuột vinh quy” , diễn tả một đám rước vui vẻ với kèn, trống, cờ quạt, mũ mãng, cân đai chỉnh tề.”Chuột anh” cưỡi ngựa hồng đi trước,
“Chuột nàng” ngồi kiệu theo sau
Đám rước diễn ra rất long trọng trong không khí trang nghiêm nhưng thực ra họ nhà
chuột vẫn lo sợ , ngơ ngác, thấp thỏm vì còn
có Mèo Muốn được yên thân, họ nhà chuột phải dâng lẽ vật hậu hĩnh, đúng với sở thích của mèo.
Bức tranh ra đời trong xã hội phong kiến,
mà đến nay vẫn mang đầy ý nghĩa
Trang 16III TÌM HIỂU VỀ HAI BỨC TRANH HÀNG TRỐNG
Trang 171 CHỢ QUấ
Bức tranh thuộc đề tài sinh hoạt,
vui chơi
Phaỷn aựnh chaõn thửùc caỷnh sinh hoaùt
cuỷa noõng thoõn Vieọt Nam.
- Caực nhaõn vaọt trong tranh ủeàu
ủửụùc dieón taỷ raỏt sinh ủoọng,ủụn giaỷn
maứ ủaày ủuỷ,gaàn guừi.
- Neựt veừ thanh maỷnh tinh teỏ,caựch
dieón taỷ nhaõn vaọt coự thaàn thaựi, saộc
maứu tửụi nguyeõn cuỷa phaồm nhuoọm
taùo neõn sửù soỏng ủoọng.
Trang 18Nguời bán
hàng
Nguời mua hàng
Nguời bán hàng
Nguời già
ăn xin Kẻ cắp Phụ nữ Trẻ con Kẻ đánh
bạc
Quán ăn
xem bói
Trang 202 PHẬT BÀ QUAN ÂM
-Tranh tôn giáo thờ cúng
-Tranh có màu sắc tươi tắn,cách vẽ màu có vờn đậm nhạt Cách sắp xếp bố cục cân đối hài hào
-Cách tô màu truyền thống của dòng tranh ,tạo được độ đậm nhạt của màu trong mỗi nét bút nên tranh có độ sâu,huyền ảo của không khí thần linh
- Cách diễn tả nét mềm mại, :cách sắp xêp
bố cục nhịp nhàng,cân đối
Trang 21MỘT SỐ BỨC TRANH KHÁC CỦA HAI DÒNG TRANH TRÊN
Trang 22IV Kết luận chung
Mặc dù tranh Đông Hồ và Tranh Hàng Trống có đặc trưng riêng về
phong cách tạo hình, kĩ thuật biểu đạt và đối tượng phục vụ, song quá trình phát triển, chúng ảnh hưởng qua lại nhau, nhằm bổ sung và phục
vụ tốt hơn nhu cầu thẩm mĩ và tín ngưỡng của khách hàng Khi tiếp xúc với tranh Hàng Trống, tranh Đông Hồ có thêm đề tài mới, nhất là tranh thờ, tranh truyện và tranh tứ bình với bút pháp điêu luyện hơn, công thức hơn và chịu ảnh hưởng rõ nét của nghệ thuật Trung Quốc Ngược lại tranh Hàng Trống cũng bổ sung thêm những đề tài mới từ tranh Đông Hồ để tạo nên sự đa dạng cho dòng tranh này.
Trang 24Trò chơi : Ghép tranh
Lớp chọn 2 đội chơi mỗi đội cử ra 2 người chơi
Yêu cầu : Ghép các mảnh tranh của 2 dòng
tranh Đông Hồ và tranh Hàng Trống, một em chọn các mảnh ghép, một em ghép tranh.
Thời gian chơi trong vòng cả lớp hát hết một bài hát