- HS hiÓu biÕt thªm vÒ cèng hiÕn cña giíi v¨n nghÖ sÜ nãi chung, giíi mÜ thuËt nãi riªng trogn c«ng cuéc x©y dùng chñ nghÜa x· héi ë miÒn B¾c vµ ®Êu tranh gi¶i phãng miÒn Nam. II[r]
Trang 1Trờng: THCS Thạch tân
I Mục tiêu bài học:
- HS hiểu về ý nghĩa và các hình thức trang trí quạt giấy
- Biết cách trang trí phù hợp với hình dạng của mỗi loại quạt giấy
- Trang trí đợc quạt giấy bằng các hoạ tiết đã học và vẽ màu tự do
III Tiến trình dạy - học:
Hoạt động 1: Hớng dẫn học sinh quan sát, nhận xét
- GV gợi ý để HS nhận ra công dụng
của quạt giấy:
- GV nêu câu hỏi về cách tạo dáng
khac nhau của quạt giấy
- GV gợi ý để HS nhận thấy sự phong
phú của màu sắc và cách trang trí quạt
giấy
- Dùng trong đời sống hằng ngày
- Dùng trong biểu diễn nghệ thuật
- Dùng để trang trí + HS quan sát quạt mẫu có hình dáng
và cách trang trí khác nhau
Hoạt động 2: Hớng dẫn học sinh trang trí quạt giấy
- GV giới thiệu cách trang trí quạt:
- GV minh hoạ trên bảng bằng cách
sắp xếp hoạ tiết hoặc giới thiệu hình
gợi ý cách trang trí để HS quan sát
- Trang trí đối xứng, hoặc không đốixứng … bằng hoạ tiết hoa lá, hìnhmảng
+ Cách phác mảng trang trí + Cách vẽ hoạ tiết
+ Hình vẽ + Cách vẽ màu
Bài tập về nhà:
Trang 2I Mục tiêu bài học:
- HS hiểu khái quát về mĩ thuật thời Lê – thời kì hng thịnh của mĩ thuật Việt Nam
- HS biết yêu quý giá trị nghệ thuật dân tộc và có ý thức bảo vệ các di tích lịch
sử – văn hoá của quê hơng
- Su tầm ảnh về chạm khắc gỗ, hình vẽ trang trí, đồ gốm … liên quan đến mĩthuật thời Lê
III Tiến trình dạy - học:
* Giới thiệu bài
- GV giới thiệu qua về lịch sử : Lê Lợi đánh thắng quân Minh, lập nên triều
đại nhà Lê
Hoạt động 1: vài nét về bối cảnh x hội thời Lê ã
- GV trình bày ngắn gọn: - Sau mời năm kháng chiến chống quân Minh
thắng lợi, trong giai đoạn đầu, nhà Lê đã xâydựng một nhà nớc phong kiến trung ơng tậpquyền hoàn thiện với những chính sách kinh
tế, chính trị, quân sự, ngoại giao, văn hoá tiến
bộ, tạo nên xã hội thái bình thịnh trị
- Thời kì này có ảnh hởng t tởng nho giáo và
Trang 3văn hoá Trung Hoa , nhng mĩ thuật Việt Namvẫn đạt những đỉnh cao, đậm đà bản sắc vănhoá dân tộc
Hoạt động 2: tìm hiểu một vài nét về mĩ thuật thời Lê
gắn với loại hình nghệ thuật
nào ? bằng chất liệu gì ?
Kiến trúc kinh thành Thăng Long:
+ Kiến trúc Lam Kinh: xây dựng tại quê hơngThọ Xuân – Thanh Hoá Các công trình này
có quy mô lớn, đợc coi là kinh đô thứ hai của
đất nớc-> Tuy dấu tích không còn lại nhiều, song căn
cứ vào bệ cột, các bậc thềm và sử sách ghichép cũng thấy đợc quy mô to lớn và đẹp đẽcủa kiến trúc thời Lê
* Kiến trúc tôn giáo :-> Nhà Lê đề cao nho giáo nên cho xây dựngnhiều miếu thờ Không Tử, trờng dạy nho học ởnhiều nơi, cho tu sửa các chùa cũ… ngoài racòn cho xây dựng nhiều đền, miếu thờ nhữngngời có công đức với đất nớc
* Điêu khắc, chạm khắc trang trí và nghệ thuật gốm:
* Điêu khắc: các pho tợng bằng đá tạc ngời,lân, ngựa, tê giác … ở khu lăng miếu LamKinh đều nhỏ và đợc tạc rất gần với nghệ thuậtdân gian
Tợng Rồng ở thành bậc điện Kính Thiên và
điện Lam Kinh
- Các pho tơng Phật bằng gỗ nh tợng: Phật bàQuan Âm nghìn mắt nghìn tay, Phật niết bàn
…
* Chạm khắc trang trí : phục vụ cho các côngtrình kiến trúc, làm cho các công trình đó đẹphơn, lộng lẫy hơn Thời Lê chạm khắc trang trícũng đợc sử dụng trên các tấm bia đá
- Các bậc cửa của một số công trình kiến trúclớn ; bia các lăng tẩm, đền, miếu, chùa Hìnhchạm khắc chìm, nổi, nông, sâu khác nhau nh-
ng đều uyển chuyển, sắc sảo với đờng nét dứtkhoát, rõ ràng
- Chùa Bút Tháp có 58 bức chạm khắc trên đá
ở lan can, thành cầu
- Các đình làng có nhiều bức chạm khắc gỗmiêu tả cảnh vui chơi, sinh hoạt trong nhândân nh các bức: Đánh cờ, chợi gà, chèothuyền, uống rợu, nam nữ vui chơi …
* Nghệ thuật gốm :
Trang 4- Kế thừa truyền thống Lý – Trần; thời Lê chếtạo đợc nhiều loại gốm quý hiếm
- Đề tài trang trí gốm: các hoa văn hình mây,sóng nớc, … hoa sen, cúc, muông thú, cỏ cây
- Gốm thời Lê mang đậm tính chất dân gianhơn tính chất cung đình
Hoạt động 3: Đánh giá kết quả học tập
- GV đặt những câu hỏi đơn
giản để kỉêm tra nhận thức
của HS
- Sau đó GV nhận xét bổ
sung, nhấn mạnh một vài đặc
điểm của mĩ thuật thời Lê
- HS trả lời câu hỏi theo kiến thức nội dung bàihọc
Bài tập về nhà:
- HS học bài trong SGK
- Su tầm các bài viết, tranh ảnh trên sách báo liên quan đến mĩ thuật thờiLê
- Chuẩn bị bài học sau
* * *
Trờng: THCS Thạch tân
I Mục tiêu bài học:
- HS hiểu đợc cách vẽ tranh phong cảnh mùa hè
- Vẽ đợc bức tranh phong cảnh mùa hè theo ý thích
- HS thêm yêu mến phong cảnh quê hơng đất nớc
II Chuẩn bị:
1 Giáo viên
Trang 5- Su tầm một số tranh ảnh của các hoạ sĩ trong và ngoài nớc vẽ phong cảnhmùa hè
III Tiến trình dạy - học:
Hoạt động 1: tìm và chọn nội dung đề tài
- GV gợi ý cho HS tìm các nội dung
phong cảnh mùa hè ở các vùng:
Cảnh vật mùa hè thờng có đặc điểm gì
?
- GV cho HS xem các bức tranh phong
cảnh của hoạ sĩ, tranh cảu HS năm trớc
+ Cách vẽ màu
hoạt động 4: Đánh giá kết quả học tập
- GV cho HS nhận xét về một số yêu
- Hình vẽ và sự hài hoà về màu sắc
- Đặc trng không gian mang sắc thái mùahè
Trang 6* * *
Duyệt ngày … Tháng … Năm 2008
Ngày soạn: 15/9/2008
I Mục tiêu bài học:
- HS hiểu cách tạo dáng và trang trí chậu cảnh
- Biết cách tạo dáng và trang trí chậu cảnh
- Tạo dáng và trang trí chậu cảnh theo ý thích
III Tiến trình dạy - học:
Hoạt động 1: Hớng dẫn học sinh quan sát, nhận xét
-> Sắp xếp hoạ tiết xung quanh chậu
- Hoạ tiết và màu sắc nhẹ nhàng làmtôn vẻ đẹp của chậu cảnh
Trang 7- GV gợi ý cho HS tìm và vẽ hoạ tiết
- Tìm hoạ tiết phù hợp với dáng chậu
và sắp xếp theo nhiều cách:
- GV gợi ý để HS tìm và vẽ màu sao
cho phù hợp với loại men của chậu …
nên dùng màu hạn chế, tránh loè loẹt,
sặc sỡ
- Các cách sắp xếp hoạ tiết + Xen kẽ
+ Đăng đối+ Đờng diềm quanh miệng, đáy vàhoạ tiết trang trí ở thân
+Trang trí phong cảnh hoặc trang tríbằng hình mảng
Hoạt động 3: Hớng dẫn học sinh làm bàì
- GV gợi ý cho HS : - Tìm khung hình chậu trong khuôn
khổ trang giấy
- Tạo dáng chậu
- Vẽ hoạ tiết và màu
hoạt động 4: Đánh giá kết quả học tập
- GV gợi ý cho HS tự đánh giá nhận
xét, xếp loại bài vẽ theo cảm nhận
- Hoàn thành bài nếu ở trên lớp cha vẽ xong
- Chuẩn bị bài học sau
của mĩ thuật thời Lê
Trang 8I Mục tiêu bài học:
- HS hiểu biết thêm một số công trình mĩ thuật thời Lê
- HS yêu quý và bảo vệ những giá trị nghệ thuật mà cha ông ta để lại
II Chuẩn bị:
1 Giáo viên
- Nghiên cứu kĩ hình ảnh trong SGK và bộ ĐDDH MT8
- Su tầm tranh ảnh về chùa Keo, tợng Phật Bà Quan Âm nghìn mắt ngìn tay
2 Học sinh
- Su tầm tranh ảnh, bài viết liên quan đến bài học
III Tiến trình dạy - học:
Hoạt động 1: Hớng dẫn học sinh tìm hiểu một số công trình kiến trúc tiêu biểu
giới thiệu cho các em biết:
- Chuà Keo ở đâu ? em biết
gì về chùa Keo ?
- GV dựa vào tranh ảnh về
chùa Keo để diễn giải, phân
tích thêm
- GV nhấn mạnh nội dung :
- HS nêu kiến thức đã học ở bài 2
- Chùa đợc xây dựng vào thời Lý(1061) bêncạnh biển Năm 1611 bị lụt nên dời về vị tríngày nay Năm 1630 đợc xây dựng và trùng tulớn vào các năm 1689,1707, 1957
- Tổng diện tích = 28 mẫu, với 11 công trìnhgồm 154 gian Hiện nay còn 17 công trình với
128 gian
- GV nhấn mạnh:
+ Về nghệ thuật : từ tam quan đến gác chuôngluôn thay đổi độ cao, tạo ra nhịp điệu của các độgấp mái liên tiếp trong không gian
- Gác chuông điển hình cho kiến trúc gỗ caotầng
Chùa Keo xứng đáng là công trình kiến trúc nổitiếng của nghệ thuật cổ Việt Nam
Hoạt động 2: tìm hiểu tác phẩm điêu khắc
Trang 9+ Nghệ thuật thể hiện đạt tới hoàn hảo, tạo ranhững hình phức tạp với nhiều đầu, nhiều tay
mà vẫn giữ đợc vẻ tự nhiên, cân đối, thuận mắt
…
Pho tợng có tính tợng trng cao, đợc lồng ghéphàng ngàn chi tiết mà vẫn mạch lạc, hài hoàtrong khối và nét
+ Toàn bộ pho tợng là sự thống nhất trọn vẹn
Hoạt động 3: Hớng dẫn học sinh tìm hiểu hình tợng con Rồng trên bia đá
- GV nhắc lại một vài nội
+ Hình con Rồng thời Lê sơ (Thế kỉ XV) từphong cách Lý – Trần, sau đó ảnh hởng củaRồng Trung Quốc
-> Rồng thời Lý có dáng hiền hoà, mềm mại,luôn có hình chữc S, khúc uốn lợn nhịp nhàngtheo kiểu “thắt túi” từ to -> nhỏ dần về phía sau.Rồng thời Trần cấu tạo mập hơn, khúc uốn lợntheo nhịp điệu “thắt túi” nhng doãng ra đôi chút
so với Rồng thời Lý
Hình Rồng thời Lê kế thừa tinh hoa của thời Lý+ Trần, hay mang những nét gần giống với mẫuRồng nớc ngoài Song đã đợc các nghệ nhânViệt hoá cho phù hợp với văn hoá dân tộc
hoạt động 4: Đánh giá kết quả học tập
- Học bài trong SGK và vở ghi
- Su tầm thêm các tài liệu và bài viết về mĩ thuật thời Lê
- Quan sát hình Rồng trên bia Vĩnh Lăng và tập ghi chép lại
- Chuẩn bị bài học sau
Trang 10* * *
Duyệt ngày … tháng … năm 2008
Ngày soạn: 25/9/2008
I Mục tiêu bài học:
- HS biết cách bố cục một dòng chữ
- Trình bày đợc khẩu hiệu có bố cục và màu sắc hợp lí
- Nhận ra vẻ đẹp của khẩu hiệu đợc trang trí
- Giấy, ê ke, thớc, chì và màu vẽ
III Tiến trình dạy - học:
Hoạt động 1: Hớng dẫn học sinh quan sát, nhận xét
- GV giới thiệu một vài khẩu hiệu để
- Vị trí: nơi công cộng, dễ nhìn, dễthấy
-> Kiểu chữ
- Cách sắp xếp
- Màu sắc
Trang 11bày khẩu hiệu khác nhau
hoạt động 4: Đánh giá kết quả học tập
- GV trng bày một số bài cho HS
+ Màu sắc
Bài tập về nhà:
- Hoàn thành bài vẽ
- Su tầm các kiểu chữ dán vào giấy khổ A4
- Chuẩn bị bài học sau
* * *
Duyệt ngày … tháng … năm 2008
Trang 12Ngày soạn: 30/9/2008
(Tiết 1 – Vẽ hình)
I Mục tiêu bài học:
- HS biết cách trình bày mẫu nh thế nào là hợp lý
- HS biết cách vẽ và vẽ đợc hình gần giống mẫu
- Hiểu đợc vẻ đẹp cuả tranh tĩnh vật qua cách bố cục bài vẽ
II Chuẩn bị:
1 Giáo viên
- Hình gợi ý cách vẽ
- Một vài phơng án về bố cục bài vẽ lọ và quả
- Tranh tĩnh vật của hoạ sĩ và bài vẽ của HS các năm trớc
- Chuẩn bị mẫu
2 Học sinh
- Giấy vẽ, bút chì, tẩy
- Su tầm tranh tĩnh vật và chuẩn bị mẫu
III Tiến trình dạy - học:
Hoạt động 1: Hớng dẫn học sinh quan sát, nhận xét
- GV giới thiệu mẫu vẽ theo yêu cầu
- Mẫu đặt trớc lớp, HS ngồi vẽ nh cáctiết trớc
của lọ và quả, so sánh với khung hình
chung, đối chiếu theo chiều ngang,
- Vẽ phác hình lọ và quả
-> Lọ: phác đờng trục+ Chiều ngang của miệng, đáy lọ+ Chiều cao của cổ, vai, thân lọ-> Quả:
Trang 13- GV yêu cầu khi vẽ phải nhìn mẫu,
vẽ sát với hình lọ, quả
- GV gợi ý HS:
+ Tìm trục và nét chính của quả
+ Vẽ phác các nét thẳng, mờ-> Tự xê dịch khoảng cách, vị trí đểtạo bố cục đẹp mắt mà vẫn giữ đợc
đặc điểm của mẫu
- Quan sát độ đậm nhạt ở các đồ vật có dạng hình trụ, hình cầu
- Chuẩn bị bài học sau
Ngày soạn: 15/9/2008
(Tiết 2 – Vẽ màu)
I Mục tiêu bài học:
- HS vẽ đợc hình và màu gần giống mẫu
- Bớc đầu cảm nhận đợc vẻ đẹp của bài vẽ tĩnh vật màu
III Tiến trình dạy - học:
Hoạt động 1: Hớng dẫn học sinh quan sát, nhận xét
- GV giới thiệu một vài tranh tĩnh vật
Trang 14- GV giới thiệu một vài tranh tĩnh vật
màu của hoạ sĩ, của HS để củng cố và
gây hứng thú cho HS
-> Nhìn mẫu và vẽ phác các mảngmàu theo dáng của lọ và quả
- Sự ảnh hởng màu sắc qua lại cảumẫu
- Tìm sắc độ của màu ở lọ và quả
Trang 15bài: Đề tài ngày nhà giáo Việt Nam
I Mục tiêu bài học:
- HS hiểu đợc nội dung đề tài và cách vẽ tranh
- Vẽ đợc tranh về ngày 20-11 theo ý thích
- Thể hiện tình cảm của mình đối với thầy, cô giáo
- Tranh vẽ về thầy, cô giáo
III Tiến trình dạy - học:
Hoạt động 1: Hớng dẫn học sinh quan sát, nhận xét
- GV gợi ý : vẽ nhiều nội dung để
chào mừng ngày 20-11
- GV giới thiệu một số tranh đẹp về
đề tài 20-11; kết hợp câu hỏi để HS
nhận xét :
- Chúng em tặng hoa cho thầy, côgiáo, hoạt động văn hoá - thể thao vềngày 20-11
- Chân dung thầy, cô giáo …
-> Nội dung của các tranh
- Cách vẽ của mỗi tranh
Hoạt động 2: Hớng dẫn học sinh cách vẽ
- GV cùng HS phân tích tập trung vào
cách thể hiện hình tợng ở tranh đề tài
20-11 - Hình ảnh các nhân vật: Thầy giáo,cô giáo và HS với nhiều hình dáng
tiêu biểu thể hiện sự giao lu tình cảm
- Cách sắp xếp hình ảnh chính, phụ,khung cảnh
- Cách vẽ màu
Hoạt động 3: Hớng dẫn học sinh làm bàì
- Trong quá trình HS làm bài, GV gợi
ý cho một số em tìm và thể hiện đề tài - HS thực hành theo quy trình chungsau khi đã tìm đợc nội dung đề tài
- Phần quan trọng nhất là sắp xếp bốcục sao cho hợp lí, chặt chẽ, có thểtiếp tục hoàn thiện bài ở nhà
hoạt động 4: Đánh giá kết quả học tập
Trang 16I Mục tiêu bài học:
- HS hiểu biết thêm về cống hiến của giới văn nghệ sĩ nói chung, giới mĩ thuậtnói riêng trogn công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc và đấu tranh giải phóng miền Nam
- Su tầm tranh ảnh, bài viết liên quan đến bài học
III Tiến trình dạy - học:
Hoạt động 1: tìm hiểu vài nét về mĩ thuật Việt Nam giai đoạn 1954 - 1975
* GV giới thiệu bài:
- Thời kì này nớc ta tạm chia làm hai
miền: miền Bắc xây dựng chủ nghĩa
xã hội, miền Nam dới chế độ Mĩ –
Ngụy
- HS lắng nghe GVgiảng bài, nắm đợcmột số nội dung và ghi chép vào vở
Trang 17- Cả nớc hớng về miền Nam theo sự
kêu gọi của Hồ chủ tịch: vừa xây
dựng miền Bắc vừa đấu tranh giả
phóng miền Nam, thống nhất đất nớc
chiến tranh không quân phá hoại miền
Bắc Nhiều hoạ sĩ tới các vùng tuyến
lửa ác liệt ở Quảng Bình, Vĩnh Linh,
Quảng Ninh, Hải Phòng … hoặc vợt
Trờng Sơn vào Nam chiến đấu, sáng
tác nh các hoạ sĩ :
-> Các tác phẩm : “nhớ một chiều TâyBắc” – Phan Kế An
- “Qua cầu khỉ” – hoạ sĩ NguyễnHiêm
- “Con đọc bầm nghe” – hoạ sĩ TrầnVăn Cẩn
Huỳnh Phơng Đông; Nguyễn ThếVinh; Thái Hà; Lê Lam, Hà XuânPhong …
- Các hoạ sĩ tiến bộ ở miền Nam nh: Đinh Cờng; Nguyễn Chung; TônThất Văn; Huỳnh Bá Thành … cũng
có thái độ tích cực phản đối chế độNguỵ quyền Các tác phẩm của họ đãthực sự gây đợc tiếng vang
Hoạt động 2: một số thành tựu cơ bản của mĩ thuật Việt Nam giai đoạn 1954 - 1975
- Đây là giai đoạn các hoạ sĩ có nhiều
tác phẩm lớn với nội dung đề tài
phong phú
- Mĩ thuật phát triển cả chiều rộng lẫn
chiều sâu và đào tạo đông đảo đội ngũ
các hoạ sĩ sáng tác
- GV giới thiệu một số tác phẩm của
các thể loại và chất liệu sau:
- GV giới thiệu một số tác phẩm sơn
mài tiêu biểu:
- GV giới thiệu sơ qua về đặc điểm và
chất liệu của tranh lụa:
Các đề tài: Chiến tranh cách mạng;sản xuất công, nông; văn hoá - giáodục
- Các tác phẩm còn đợc thể hiện bằngcác chất liệu khác nhau nh: Sơn mài,lụa, sơn dầu, khắc gỗ Nhiều tác phẩmnổi tiếng
* Tranh sơn mài:
- Là chất liệu truyền thống đợc cáchoạ sĩ sáng tạo để sử dụng trong sángtác
- Tranh sơn mài giữ một vị trí quantrọng trong nền hội hoạ hiện đại ViệtNam
- Tác phẩm: “Xô Viết Nghệ Tĩnh” làtác phẩm sáng tác tập thể
- Tác phẩm: “Nông dân đấu tranhchống thuế” – Nguyễn T Hiêm
Trang 18- Nét nổi bật của nghệ thuật tranh lụa
Việt Nam :
- GV giới thiệu những tác phẩm tiêu
biểu:
- GV giới thiệu về đặc điểm và chất
liệu của tranh khắc gỗ
- GV giới thiệu một số tác phẩm tiêu
biểu:
- GV giới thiệu sơ qua về chất liệu,
đặc điểm của sơn dầu:
- GV giới thiệu một số tác phẩm tiêu
biểu:
GV giới thiệu sơ qua về đặc điểm và
chất liệu của màu bột
- GV giới thiệu một số tác phẩm tiêu
biểu:
- GV giới thiệu sơ qua về đặc điểm và
chất liệu của điêu khắc
- Các tác phẩm tiêu biểu
thắm, không ồn ào, nhẹ nhàng mà sâulắng
-> Tìm đợc bảng màu riêng, lối dùngmàu đơn giản mà vẫn tạo nên sựphong phú của sắc
- Các tác phẩm: “Con đọc Bầm nghe”– hoạ sĩ Trần Văn Cẩn; “Hành quânma” – Phan Thông; “Ghé thăm nhà”– Nguyễn Trọng Kiệm …
- Mùa xuân - Đinh Trọng Khang
- Hai ông cháu – Huy Oánh
- Du kích miền núi – Nguyễn TrọngHợp
- Ngày mùa – Dơng Bích Liên
Hoạt động 3: Đánh giá kết quả học tập
- GV đặt câu hỏi ngắn để củng cố bài
học