XUẤT HUYẾT TIÊU hóa (THỰC tập nội KHOA)

Định nghĩa Tình trạng máu thoát ra khỏi lòng mạch  Xuất phát từ các mạch máu trên đường ống tiêu hóa...  Tri giác:  ảnh hưởng của cơ địa  Lượng máu ói & tiêu: hiếm khi phản ánh ch

XUẤT HUYẾT

TIÊU HÓA

Định nghĩa

 Tình trạng máu thoát ra khỏi lòng mạch

 Xuất phát từ các mạch máu trên đường ống

tiêu hóa.

 Thể hiện bằng 2 hình thức: ói máu / đi cầu máu

 Cấp cứu tiêu hóa thường gặp

 Nội khoa

 Ngoại khoa

Tình huống lâm sàng

 Ói ra máu

 Máu tươi / máu cục / máu bầm

 Máu đen

 Đi cầu ra máu

 Máu tươi / máu cục / máu bầm

Ói ra máu (1)

 Máu tươi

 Chảy máu hầu họng

 Cảm giác có dịch chảy sau họng & nuốt xuống

 Ho ra máu

 Lẫn bọt (không lẫn thức ăn)

 Có lẫn đàm, bọt

 Khám phổi

Ói ra máu (2)

 Máu đen

 Như bã cà phê?

 Phân biệt

 Thức ăn: tiết canh, đồ ăn có màu đen

 Thuốc: Than hoạt, Bismuth …

 Thức ăn: tiết canh, đồ ăn có màu đen

 Thuốc: Than hoạt, Bismuth …

- Ói ra máu: XHTH trên

- Tiêu ra máu:

+ Máu tươi: Trên < < < Dưới + Máu đen: Trên > > > Dưới

(90%) (10%)

Đánh giá mức độ XHTH

 M, HA là dấu hiệu chính xác nhất trong những giờ đầu của XHTH.

 Tri giác:

 ảnh hưởng của cơ địa

 Lượng máu ói & tiêu: hiếm khi phản ánh

chính xác tình trạng mất máu

 Trừ trường hợp ói / tiêu máu tươi và chứng kiến được

Đánh giá mức độ XHTH

Xét nghiệm HC, Hct: là dấu hiệu chính xác nhất sau 24 – 48 giờ

 Cần phối hợp nhiều yếu tố để có KL chính xác

XHTH còn tiếp diễn

 Chóng mặt nhiều hơn

 Tiếp tục ói máu / tiêu máu, nhất là nếu ra máu tươi

 Tri giác xấu hơn

 Da xanh niêm nhợ hơn

 Mạch tăng dần, huyết áp giảm dần

Theo dõi diễn tiến XHTH trong khi đang ĐT

Thể tích máu lưu thông

 Sử dụng thuốc: điều trị bệnh dạ dày, đau nhức

 Triệu chứng của bệnh phối hợp

 Nội soi

Các nguyên nhân XHTH trên thường gặp

Dãn TMTQ

Dãn vỡ TMTQ

Hội chứng Mallory - Weiss

 Rách chỗ nối tâm vị thực quản do ói nhiều

 Ói nhiều lần, những lần đầu chưa có máu, sau đó ói ra máu.

 Thường lượng ít, tự ổn định sau 24 giờ

 Thường gặp ở những tình trạng gây ói nhiều:

 Thai hành

 Uống rượu

 …

Viêm loét dạ dày tá tràng

 Đau thượng vị liên quan bữa ăn (khi đói / sau ăn no)

Viêm loét dạ dày tá tràng

 Đau thượng vị liên quan bữa ăn (khi đói / sau ăn no)

Ung thư dạ dày

 Ít khi nào gây XHTH ồ ạt

 Thường ở dạng mất máu ẩn / tiêu phân đen /

 Cơ địa: người > 40 tuổi, sụt cân nhanh

 Lâm sàng:

 Khối u trên rốn

 Hạch thượng đòn

Các nguyên nhân XHTH dưới

thường gặp

 Trĩ

 Ung thư đại - trực tràng

 Polyp đại - trực tràng

 Viêm loét đại tràng – trực tràng xuất huyết

 Chảy máu túi thừa

 Dị dạng mạch máu

 Máu đỏ tươi ra sau phân

 Máu riêng, phân riêng

 Có thể chảy thành tia như cắt tiết gà

 Thường gặp khi tiêu khó, phân cứng

 Có thể sờ thấy khối lồi ra hậu môn, tự thụt lên hoặc phải dùng tay đẩy lên

Ung thư, polyp đại trực tràng

Viêm loét đại tràng – trực tràng XH

Ung thư, polyp đại trực tràng

Viêm loét đại tràng – trực tràng XH

Ung thư, polyp đại trực tràng

Viêm loét đại tràng – trực tràng XH

Ung thư đại trực tràng

Viêm loét đại tràng – trực tràng XH

 Máu & phân nhày trộn lẫn nhau, có thể giống như

 Đau bụng quặn cơn, sờ thấy khối u bụng trong cơn đau.

 Có tiền sử gia đình có người bị K ĐT – TT

Ung thư đại trực tràng

Viêm loét đại tràng – trực tràng XH

Ung thư đại trực tràng

Viêm loét đại tràng – trực tràng XH

 Ngưng ăn uống

 Bồi hoàn thể tích tuần hoàn

 Thuốc

 Nội soi điều trị: càng sớm càng tốt trong vòng 12 -24g

 Xét chỉ định ngoại khoa

Bồi hoàn thể tích tuần hoàn (1)

Bồi hoàn thể tích tuần hoàn (2)

 Dung dịch:

 Nên: sử dụng ngay dd đẳng trương có sẵn

 LR, Natri Clorua 9 o /oo > > Glucose 5%

 Không nên:

 Ưu trương Glucose 10% - 30%

 Máu: trong trường hợp XHTH nặng

Bồi hoàn thể tích tuần hoàn (3)

 Thay đổi tùy trường hợp

 Nhằm mục đích: giữ vững sinh hiệu (không để mạch nhanh, huyết áp kẹp / tụt)

 Không nâng HA max lên cao quá 140mmHg 

XH tái diễn.

 Thận trọng ở bệnh nhân suy tim, tăng huyết

áp, suy thận mạn, thiếu máu mạn …

Chỉ định ngoại khoa

 XHTH không đáp ứng ĐT nội khoa

 Chảy máu tái phát sau khi đã điều trị cầm máu qua nội soi lần 2

Nhóm máu hiếm là 1 yếu tố cần lưu ý đểcân nhắc