V¨n häc thêi k× nµy võa kÕ thõa tinh hoa cña v¨n häc trung đại và văn học dân gian võa tiÕp nhËn v¨n häc thÕ giíi để hiện đại hoá: có nhiều thể lo¹i míi vµ ngµy cµng hoµn thiÖn H/s đọc s[r]
Trang 1
Tiết 1+2: VHSVN
So ạn: 04/08/ 2010
Tổng quan văn học việt nam
A / Mục tiêu bài học
Giúp học sinh
1 Nắm những kiến thức chung nhất , tổng quát nhất về hai bộ phận của văn học Việt Nam (VHDG và VH viết ) và quá trình phát triển của văn học viết VN ( VHTĐ và
VHHĐ)
-
B / PH ƯƠNG TIỆN:
*GV: SGK, SGV 10cb, tài ' tham ( )" * (* bài )
*HS: SGK 10cb, v+ ,- " /0
C / PHƯƠNG PHÁP:
GV linh
nờu 7 8" +" phỏt 7 " & -
D - TIẾN TRèNH TỔ CHỨC DẠY HỌC:
1/ Ổn định; sĩ số: 10A3………10A7……….
2/Bài cũ: ( Khụng)
3/Bài mới
Lịch sử văn học của bất cứ dân tộc nào đều là lịch sử tâm hồn của dân tộc ấy Để
cung cấp cho các em nhận thức những nét lớn về văn học *) nhà, chúng ta tìm hiểu tổng quan văn học Việt Nam
Hoạt động của Giáo
Viên.
Hoạt động của học sinh
Yêu cầu cần đạt
+ Nội dung SGK:
? Em hiểu thế nào là tổng
quan văn học Việt Nam
? Văn học Việt Nam
gồm mấy bộ phận lớn ?
- ọc mấy dòng đầu của sách giáo khoa từ “Trải qua quá trình lao động, chiến đấu bảo vệ đất @ nhân dân ta
đã sáng tạo ra những giá trị tinh thần VHVN là bằng chứng cho sự sáng tạo tinh thần ấy.”
I/ Các bộ phận hợp thành văn học Việt Nam
Trang 2
MQH của chúng?
Hãy trình bày những nét
lớn của văn học dõn gian
? ( tóm tắt SGK )
? Hãy kể tên các thể loại
VHDG
? SGK trình bày nội dung
gì? Hãy trình bày khái
quát về từng nội dung đó
?
Một số ít bằng chữ Pháp
Chữ Hán là văn tự của
X Hán Chữ Nôm
dựa vào chữ hán mà đặt
ra Chữ quốc ngữ sử
dụng chữ cái La tinh để
ghi âm tiếng Việt Từ thế
kỉ XX trở lại đây, văn
học Việt Nam chủ yếu
HS suy SGK ) '
H/S đọc sgk từ “văn học viết… kịch thơ”.Suy <"
tỡm
Truyện cổ dân gian baogồm:
thần thoại, sử thi, truyền thuyết, cổ tích truyện cổ tích, truyện X truyện ngụ ngôn Thơ ca dân gian bao gồm :tục ngữ, câu đố, ca dao, vè, truyện thơ Sân khấu dân gian bao gồm : chèo, tuồng, cải =a …
HS suy SGK ) '
VHDG và VHV là hai bộ phận cảu hợp thành VHVN có MQH mật thiết trong các thời kì phát triển của VHd.tộc
1 Văn học dân gian
- VHVN gồm hai bộ phận văn họclớn:
+ VHDG + VH viết
- Khái niệmVHDG: Là những sáng tác tập thể của nhân dân lao động truyền miệng từ
đời này sang đời khác Những trí thức có thể tham gia sáng tác Song những sáng tác đó phải tuân thủ theo đặc / của VHDG và trở thành tiếng nói, tình cảm chung của nhân dân
- Các thể loại của VHDG: 12
- Đặc / của VHDG là
tính truyềnmiệng, tính tập thể
và tính thực hành trong các
sinh hoạt khác nhau của đời
sống cộng đồng.
2 Văn học viết
- Khái niệm về văn học viết :
Là sáng tác của trí thức ghi lại bằng chữ viết, là sáng tạo của cá nhân, văn học viết mang dấu ấn của tác giả
- Chữ viết: Hình thức văn tự của văn học viết ghi lại bằng ba thứ chữ : Hán, Nôm, Quốc ngữ
- Hệ thống thể loại : Phát triển
Trang 3viết bằng chữ quốc ngữ.
+Nhìn tổng quát VHVN
có mấy thời kì phát
triển?
? Nét lớn của truyền
thống thể hiện trong
VHVN là gì?
? Từ thế kỉ X đến hết thế
kỉ XIX, nền văn học VN
có những đặc điểm gì
đáng = ý?
HS suy SGK ) '
H/S đọc từng phần
HS ) '
HS suy SGK ) '
theo từng thời kì
*Từ thế kỉ X đến thế kỉ XIX
gồm: văn xuôi tự sự (truyện
kí, văn chính luận, tiểu thuyết a hồi…) Thơ gồm thơ
cổ phong, X luật từ khúc Văn biền ngẫu gồm phú, cáo, văn tế…
* Chữ Nôm : có thơ nôm 3X luật, truyện thơ, ngâm khúc, hát nói…
* Từ thế kỉ XX trở lại đây
ranh giới rõ ràng Tự sự có:
Truyện ngắn, tiểu thuyết, kí ( bút kí, nhật kí, tuỳ bút, phóng
sự …) Trữ tình có : Thơ,
/X ca Kịch có: kịch nói.
II/ Tiến trình lịch sử của văn học Việt Nam
- Từ thế kỉ X đến hết thế kỉ XIX là văn học Trung đại Nền văn học này hình thành
và phát triển theo mối quan hệ của văn học khu vực Đông
và Đông Nam có mối quan
hệ với văn học Trung Quốc…
- Văn học hiện đại hình thành
từ thế kỉ XX và vận động phát triển tới ngày nay Nó phát triển trong mối quan hệ và giao = quốc tế VHVN chịu
ảnh ` của văn học Âu - Mĩ
- Truyền thống văn học VN
thể hiện hai nét lớn: đó là chủ
nghĩa yêu *) và chủ nghĩa nhân đạo.
1 Thời kì văn học Trung đại (
Trang 4? Vì sao văn học từ thế kỉ
thứ 10 đến hết thế kỉ 19
có sự ảnh ` của văn
học Trung Quốc?
Dẫn chứng: SGK
? Hãy chỉ ra những tác
phẩm và những tác giả
tiêu biểu của văn học
trung đại?
? Tại sao lại gọi là nền
văn học hiện đại?
? Văn học thời kì này
chia làm mấy giai
đoạn và có đặc điểm gì?
– H/S đọc sgk
) '" tìm dẫn chứng
- Hs tìm d/c trong sgk
+ H/S đọc sgk ->) '
- Sở dĩ có tên gọi ấy vì nó phát triển trong thời đại mà quan hệ sản xuất chủ yếu dựa vào hiện đại hoá Mặt khác những luồng ` tiến bộ luồng gió mới thổi vào VN làm thay đổi nhận thức, cách nghĩ, cách cảm và cả cách nói của con X VN Nó chịu ảnh
` của nền văn học
a Tây
HS suy SGK ) '
từ thế kỉ X đến hết thế kỉ XIX)
- Từ thế kỉ thứ X đến hết thế
kỉ XIX văn học VN có những
điểm đáng = ý là:
Đây là nền văn học viết bằng chữ Hán và chữ Nôm + Quan giao ' B 8 .D Nam Á, 7 là ảnh
` của nền văn học Trung Quốc
*Sự phát triển của thơ Nôm gắn liền với sự /` thành
và những nét truyền thống của văn học trung đại Đó là lòng yêu @ tinh thần nhân đạo
và hiện thực Nó thể hiện tinh thần ý thức dân tộc đã phát triển cao
2.Thời kì văn học hiện đại (từ
đầu thế kỉ XX cho đến nay )
+ Tồn tại trong bối cảnh giao
= văn hoá,văn học ngày càng mở rộng, tiếp xúc và tiếp nhận tinh hoa của nhiều nền văn học thế giới để đổi mới
-VH thời kì này chia làm
4 giai đoạn:
Trang 5? Giai đoạn sau so với
giai đoạn /@ có gì
khác biệt?
Về thể loại VHVN từ
đầu thế kỉ 20 có những
điểm gì đáng = ý?
? Mối quan hệ của con
X với thế giới tự
nhiên thể hiện
thế nào?
HS suy SGK ) '
HS suy SGK ) '
H/s đọc sgk
HS suy SGK ) '
+ VHDG với duy huyền thoại đã kể lại quá trình nhận thức, cải tạo, chinh phục của
ông cha ta với thế giới tự nhiên hoang dã, xây dựng cuộc sống tích luỹ hiểu biết phong phú về thiên nhiên
+Từ đầu thế kỉ 20 đến 1930 +Từ 1930 đến1945
+Từ 1945 đến 1975 +Từ 1975 đến nay
- Đặc điểm VHVN ở từng thời kì có sự khác nhau:
*Từ đầu thế kỉ XX đến năm
1930, văn học việt nam đã
#@ vào quỹ đạo của văn học thế giới hiện đại, cụ thể tiếp xúc với nền văn học châu Âu
Đó là nền văn học viết bằng chữ quốc ngữ: d/c-sgk
*Từ 1930 đến1945 xuất hiện nhiều tên tuổi lớn 9 TL,
NT, XD, VTP…
Văn học thời kì này vừa kế thừa tinh hoa của văn học trung đại và văn học dân gian vừa tiếp nhận văn học thế giới
để hiện đại hoá: có nhiều thể loại mới và ngày càng hoàn thiện
III Con X Việt Nam qua văn học
1 Con "*7 Việt Nam trong quan hệ với thế giới tự nhiên
- Với thế giới tự nhiên
+ Với con X thiên nhiên
là X bạn thân thiết:hình
ảnh bãi mía, a dâu…tất cả đều gắn bó với con
Trang 6? Mối quan hệ giữa con
X với quốc gia, dân
tộc thể hiện thế
nào?
? VHVN đã phản ánh
mối quan hệ xã hội
thế nào?
? VHVN phản ánh ý thức
bản thân thế nào?
Những tác phẩm thơ Hồ
HS suy SGK ) '
Đất @ lại trải qua nhiều thử thách chống kẻ thù xâm
học yêu @ có giá trị nhân văn sâu sắc xuyên suốt lịch
sử VHVN
Nhiều tác phẩm lớn kết tinh lòng yêu @ 9 HTS,
BNĐC…nhiều tác gia yêu @ lớn 9 Nguyễn Trãi, NĐC…đã xây dựng nên một
hệ thống yêu @ hoàn chỉnh
H/s đọc sgk tỡm
) '
*Thể xác và tâm hồn *Bản năng và văn hoá
f2 ` vị kỉ và `
vị tha *ý thức cá nhân và ý thức cộng đồng
trở thành nội dung quan trọng của VHVN…
+Thiên nhiên mang những dáng vẻ riêng biệt của từng miền.Vào vh cũng thế nó góp phần làm nên tính đa dạng trong văn a
+Trong sáng tác văn học trung
đại hình ảnh thiên nhiên
X gắn với lí ` đạo
đức thẩm mĩ:d/c…
2 Con "*7 Việt Nam trong quan hệ với quốc gia, dân tộc ( h/s đọc sgk )
-Với quốc gia , dân tộc +Con X VN sớm có thức xây dựng quốc gia, dân tộc của mình
Tình yêu quê a xứ sở
là niềm tự hào về truyền thống mọi mặt của dân tộc
Tình yêu tổ quốc thể hiện qua lòng căm thù giặc dám xả thân vì nghĩa lớn
Đặc biệt nền VHVN ở thế
kỉ XX là nền văn học tiên phong chống đế quốc Chủ nghĩa yêu @ là nội dung tiêu biểu giá trị quan trọng của VHVN
3.Con "*7 Việt Nam trong quan hệ xã hội
Giai đoạn văn học cuối thế kỉ XVIII hoặc giai đoạn văn học 1930-1945 thức cá nhân
đề cao Đó là quyền sống cá nhân của con X
Trang 7Xuân N*> "+ “ Chinh
Phụ ngâm khúc” của
Đặng Trần Côn, “Cung
oán ngâm” của Nguyễn
Gia Thiều và đỉnh cao là
truyện Kiều của Nguyễn
Du Thời kì 1930-1945
nổi lên với văn xuôi lãng
mạn, thơ mới lãng mạng
và một số tác phẩm *
“Tắt đèn” của Ngô Tất
Tố ; truyện ngắn và tiểu
thuyết của Nam Cao,
truyện của Thạch
? Xu @ chung của
VHVN là gì khi xây
dựng mẫu X lí
` :
HS suy SGK ) ' quyền ` hạnh phúc và tình yêu
- Các tôn giáo lớn * Nho - Phật - Lão giáo đều đặt ra nguyên tắc xử lí mối quan hệ giữa hai #*> " diện này VHVN đã ghi lại quá trình
đấu tranh, lựa chọn để khẳng
định một đạo lí làm "*7 trong sự kết hợp hài hoà giữa hai #*> " diện Vì lí do và nguyên nhân khác nhau ở những giai đoạn nhất định, văn học đề cao một trong hai mặt trận trên Cả dân tộc phải chống ngoại xâm, chống đỡ với thiên nhiên, con "*7 VN phải đề cao ý thức cộng đồng hơn ý thức cá nhân Nhân vật trung tâm của các thời kì này nổi bật với ý thức trách nhiễm xã hội, tinh thần hy sinh tới mức khắc.
Song ở giai đoạn nào,xu
@ chung của VHVN là xây dựng một đạo lí làm X với nhân phẩm tốt đẹp nhân ái thuỷ chung tình nghĩa, vị tha, sẵn sàng xả thân vì sự nghiệp chính nghĩa, đấu tranh chống chủ nghĩa khắc kỉ của tôn giáo, đề cao quyền sống con X cá nhân không chấp nhận chủ nghĩa cá nhân
- Các bộ phận hợp thành VHVN
- Tiến trình lịch sử VHVN
- Một số nội dung chủ yếu của VHVN
- ] ý: Mỗi giai đoạn nên nhớ thành tựu:tác giả và tác phẩm tiêu biểu
Trang 8
4 Củng cố:
Luyện tập: + VHVN từ ĐX->XIX có những bộ phân nào hợp thành?
+ 12 thể loại văn học thuộc bộ phận văn học nào?
+ Tại sao VHVN lại phát triển thành 3 giai đoạn? lấy d/c cho các giai đoạn?
5 Dăn dũ :
- Hs
học Việt Nam
- Hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ
Tiết3: Tiếng Việt
Soạn: 04/08/ 2010
Hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ
A Mục tiêu bài học Giúp h/s
- Nắm kiến thức cơ bản về hoạt động giao tiếp nâng cao kĩ năng tạo lập, phân
tích, lĩnh hội trong giao tiếp
- Nâng cao kĩ năng trong hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ ở hai quá trình tạo lập
và lĩnh hội văn bản, trong đó có kĩ năng tạo lập và lĩnh hội ngôn ngữ
B PH ƯƠNG TIỆN:
*GV: SGK, SGV 10cb, tài ' tham ( )" * (* bài )
*HS: SGK 10cb, v+ ,- " /0
C PHƯƠNG PHÁP:
GV linh
nờu 7 8" +" phỏt 7 " & -
D TIẾN TRèNH TỔ CHỨC DẠY HỌC:
1/ Ổn định; sĩ số: 10A3………10A7……….
2/Bài cũ: ( Khụng)
3/Bài mới
Hoạt động của GV Hoạt động của HS Yêu cầu cần đạt
a Các nhân vật nào
tham gia trong hoạt
động giao tiếp? Hai
bên có quan hệ với
nhau thế nào?
b X nói nhờ
ngôn ngữ biểu đạt
1 h/s đọc và nhắc cả
lớp theo dõi phần văn bản sgk và trả lời những câu hỏi SGK
HS suy ' > SGK ) '
I Tìm hiểu chung
1 Tìm hiểu văn bản: (sgk)
- Vua và các vị bô lão trong hội nghị là nhân vật tham gia giao tiếp Mỗi bên có a vị khác nhau Vua cai quản đất từng giữ những trọng trách nay đã về nghỉ, hoặc vua mời đến tham gia
Trang 9nội dung `
tình cảm của mình
thì X đối thoại
làm gì để lĩnh hội
nội dung đó?
Hai bên lần = đổi
vai cho nhau
thế nào?
c Hoạt động giao
tiếp đó diễn ra trong
hoàn cảnh nào? (ở
đâu? vào lúc nào?
Khi đó ở @ ta có
sự kiện lịch sử, xã
hội gì?)
d Hoạt độnh giao
tiếp đó @ vào
nội dung gì? đề cập
đến vần đề gì?
e Mục đích của
giao tiếp giao tiếp là
gì? Cuộc giao tiếp
có đạt
mục đích đó không?
Bài tập tích hợp:
a.Các nhân vật giao
tiếp qua bài này ?
b.Hoạt động giao
tiếp đố diễn ra trong
hoàn cảnh nào ?
c.Nội dung giao tiếp
? Về đề tài gì ? bao
gồm nhữngvấn đề
cơ bản nào ?
HS suy ' > SGK ) '
HS suy ' > SGK ) '
HS suy ' > SGK ) '
HS suy ' > SGK ) '5
) '
HS suy < ) '
HS suy < ) '
HS suy < ) '
hội nghị…
- X tham gia giao tiếp ở đây phải
đọc hoặc nghe nói, nói những gì để lĩnh hội nội dung mà X nói phát ra Các bô lão nghe vua Nhân Tông hỏi, nội dung hỏi: Liệu tính thế nào khi quân Mông Cổ tràn đến? Hai bên nhân vật lần
= đổi vai giao tiếp Các bô lão xôn xao tranh nhau nói Lúc ấy vua lại là X nghe…
- Hoạt động giao ti*p diễn ra ở Điện Diên Hồng Lúc này quân Nguyên Mông kéo 50 vạn quân sang xâm = @
ta…
-Hoạt động giao tiếp @ vào nội dung:Hoà hay đánh, nó đề cập đến vấn
đề hệ trọng còn hay mất của quốc gia dân tộc, mạng sống con X…
- Mục đích của giao tiếp: Là hỏi ý kiến của mọi X thăm dò lòng dân để hạ mệnh lệnh quyết tâm giữ gìn đất @ trong hoàn cảnh lâm nguy Cuộc giao tiếp đó đã đạt mục đích
2 Qua bài “Tổng quan văn học VN”, hãy cho biết:
Trang 10d.Mục đích của giao
tiếp ?
4Wa tiện giao
tiếp thể hiện
thế nào ?
HS suy < ) '
- X viết sgk và gv, h/s toàn quốc đều tham gia giao tiếp Họ có độ tuổi từ cao
sĩ đến học sinh lớp 10 THPT
- Hoàn cảnh có tổ chức có hệ thống của ngành giáo dục, a trình quy định chung trong hệ thống /X phổ thông…
- Nội dung giao tiếp thuộc lĩnh vực văn học Đề tài về Tổng quan văn học Việt Nam Văn bản phác hoạ tiến trình phát triển của lịch sử văn học, thành tựu của
nó Văn bản giao tiếp còn nhận ra những nét lớn về nội dung và nghệ thuật của văn học Việt Nam
- X soạn sách muốn cung cấp tri thức cho X học, X học nhờ văn bản giao tiếp đó hiểu kiến thức cơ bản của nền văn học Việt Nam…
- Sử dụng ngôn ngữ văn bản khoa học mang tính chuyên ngành.Văn bản có bố cục rõ ràng Những đề mục có hệ
thống.Lí lẽ dẫn chứng tiêu biểu…
- Qua mấy bài này rút ra mấy kết luận: (ghi nhớ SGK)
4 Củng cố:
* Luyện tâp:
a/ Hãy so sánh sự khác biệt giữa văn bản hành chính và văn bản văn học?
b/ Tính chỉnh thể của 1câu ca dao, tục ngữ với 1văn bản chính luận?
5 Dăn dũ :
- Hs
bản theo phong cách biểu đạt
-
Ngày……thỏng…… năm.2009.
Chữ ký của tổ trưởng chuyờn mụn.
Nguyễn Lan Huệ.
Trang 11
Tiết 4: Văn học.
So ạn: 04/08/ 2010
Khái quát văn học dân gian Việt Nam
A Mục tiêu bài học Giúp h/s:
Nắm những nét khái quát của VHDG cùng với những giá trị to lớn về nhiều mặt của
bộ phận văn học này
- Biết yêu mến, trân trọng, phát huy VHDG
B PH ƯƠNG TIỆN:
*GV: SGK, SGV 10cb, tài ' tham ( )" * (* bài )
*HS: SGK 10cb, v+ ,- " /0
C PHƯƠNG PHÁP:
GV linh
nờu 7 8" +" phỏt 7 " & -
D TIẾN TRèNH TỔ CHỨC DẠY HỌC:
1/ Ổn định; sĩ số: 10A3………10A7……….
2 /Bài cũ: Em hãy cho biết những đặc / cơ bản và kể tên các thể loại VHDGVN?
*Trả lời: - Các thể loại của VHDG: 12: thần thoại, sử thi, truyền thuyết, cổ tích truyện cổ tích, truyện X truyện ngụ ngôn Thơ ca dân gian bao gồm :tục ngữ, câu đố, ca dao, vè, truyện thơ Sân khấu dân gian bao gồm : chèo, tuồng, cải =a …
- Đặc / của VHDG là tính truyềnmiệng, tính tập thể và tính thực hành trong các sinh hoạt khác nhau của đời sống cộng đồng.
3/Bài mới
Tôi yêu truyện cổ n*) tôi Vừa nhân hậu lại tuyệt vời sâu sa
=*ơng "*7 rồi mới th*> " ta Yêu nhau cách mấy núi xa cũng tìm
Ơ hiền thì lại gặp hiền 3"*ời ngay lại gặp "*7 tiên độ trì
( Lâm Thị Mĩ Dạ ) Cho đến những câu ca dao này:
Trên đồng cạn d *) đồng sâu
Chồng cày vợ cấy con trâu đi bừa
HS
I Văn học dân gian là gì?
...+Từ đầu kỉ 20 đến 19 30 +Từ 19 30 đến1 945
+Từ 19 45 đến 19 75 +Từ 19 75 đến
- Đặc điểm VHVN thời kì có khác nhau:
*Từ đầu kỉ XX đến năm
19 30, văn học việt nam
#@... class="text_page_counter">Trang 11
Tiết 4: Văn học.
So ạn: 04/08/ 2 010 < /b>
Khái quát văn học dân...
2 Văn học viết
- Khái niệm văn học viết :
Là sáng tác trí thức ghi lại chữ viết, sáng tạo cá nhân, văn học viết mang dấu ấn tác giả
- Chữ viết: Hình thức văn tự văn