Giáo án Lịch sử Lớp 4 - Học kỳ II

 Khởi động:  Bài mới:  Giới thiệu: Hoạt động1: Hoạt động cả lớp - GV mô tả sự suy sụp của triều đình nhà Lê từ đầu thế kỉ XVI - GV giới thiệu nhân vật lịch sử Mạc Đăng Dung & sự phân [r]

Ngày: Tuần: 19 Môn: Lịch sử

BÀI: NƯỚC TA CUỐI THỜI TRẦN

I.MỤC ĐÍCH - YÊU CẦU:

1.Kiến thức:

HS nắm được:

- Các biểu hiện suy tàn của nhà Trần giữa thế kỉ XIV

2.Kĩ năng:

- Nêu được một số biểu hiện suy yếu của nhà Trần

3.Thái độ:

- Có ý thức chăm lo bảo vệ & xây dựng đất nước

II.CHUẨN BỊ:

III.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU

THỜI

1 phút

5 phút

8 phút

 Khởi động:

 Bài cũ: Cuộc kháng chiến chống quân

xâm lược Mông Nguyên

nước ta, nhà Trần đã có kế sách như thế

nào?

 Bài mới:

 Giới thiệu:

Hoạt động1: Hoạt động nhóm

- Những kẻ có quyền thế đối với dân ra

sao?

- Cuộc sống của nhân dân như thế nào?

- Thái độ phản ứng của nhân dân với triều

đình ra sao?

bắt dân đào hồ trong hoàng thành, chất đá & đổ nước biển để nuôi hải sản

nhiên vơ vét của dân để làm giàu; đê điều không ai quan tâm

nhà phải bán ruộng, bán con, xin vào chùa làm ruộng để kiếm sống

- Nông dân, nô tì đã nổi dậy đấu tranh; một số quan lại thì tỏ

SGK

5 phút

8 phút

3 phút

2 phút

Hoạt động 2: Hoạt động cả lớp

- Trình bày tình hình nước ta từ giữa thế kỉ

XIV, dưới thời nhà Trần như thế nào?

Hoạt động 3: Hoạt động cá nhân

- Ông đã làm gì?

- Hành động truất quyền vua của Hồ Quý

Ly là đúng hay sai? Vì sao?

 Củng cố

- Nêu các biểu hiện suy tàn của nhà Trần?

- Hồ Quý Ly đã làm gì để lập nên nhà Hồ?

 Dặn dò:

- Chuẩn bị bài: Chiến thắng Chi Lăng

rõ sự bất bình

Minh hạch sách…

- Là 1 vị quan đại thần, có tài

- Tiến hành một số cải cách về kinh tế, tài chính & xã hội để ổn định đất nước

- Đúng Vì hợp lòng dân, giúp nhân dân thoát khỏi cuộc sống cơ cực, ách áp bức bóc lột tàn tệ

Các ghi nhận, lưu ý:

Lop4.com

Ngày: Tuần: 20 Môn: Lịch sử

BÀI: CHIẾN THẮNG CHI LĂNG

I.MỤC ĐÍCH - YÊU CẦU:

1.Kiến thức:

- HS hiểu trận Chi Lăng có ý nghĩa quyết định sự thắng lợi của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn

- Trận Chi Lăng thể hiện sự thông minh, sáng tạo trong đánh giặc của cha ông ta

2.Kĩ năng:

- HS nắm được diễn biến của trận Chi Lăng & có thể thuật lại bằng ngôn ngữ của mình

3.Thái độ:

- Nâng cao lòng tự hào dân tộc

II.CHUẨN BỊ:

III.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU

THỜI

1 phút

5 phút

8 phút

 Khởi động:

 Bài cũ: Nước ta cuối thời Trần

- Đến giữa thế kỉ thứ XIV, vua quan nhà

Trần sống như thế nào?

nhà Hồ có hợp lòng dân không? Vì sao?

 Bài mới:

 Giới thiệu:

Hoạt động1: Hoạt động cả lớp

GV trình bày bối cảnh dẫn đến trận

Chi Lăng

Cuối năm 1406, quân Minh xâm lược

nước ta Nhà Hồ không đoàn kết được toàn

dân nên cuộc kháng chiến thất bại (1407)

Dưới ách đô hộ của nhà Minh, nhiều cuộc

khởi nghĩa của nhân dân ta đã nổ ra, tiêu

biểu là cuộc khởi nghĩa Lam Sơn do Lê Lợi

khởi xướng

Năm 1418, từ vùng núi Lam Sơn

(Thanh Hoá), cuộc khởi nghĩa Lam Sơn

ngày càng lan rộng ra cả nước Năm 1426,

quân Minh bị quân khởi nghĩa bao vây ở

- HS quan sát hình 15 & đọc các thông tin trong bài để thấy được khung cảnh Ải Chi Lăng

SGK

8 phút

8 phút

3 phút

1 phút

Đông Quan (Thăng Long) Vương Thông,

tướng chỉ huy quân Minh hoảng sợ, một mặt

xin hoà, mặt khác, sai người bí mật về nước

xin cứu viện Liễu Thăng chỉ huy 10 vạn

quân kéo vào nước ta theo đường Lạng Sơn

GV hướng dẫn HS quan sát hình trong SGK

& đọc các thông tin trong bài để thấy được

khung cảnh của Ải Chi Lăng

Hoạt động 2: Hoạt động nhóm

binh ta đã hành động như thế nào?

- Kị binh nhà Minh đã phản ứng như thế

nào trước hành động của kị binh ta?

Hoạt động 3: Hoạt động cá nhân

đã thể hiện sự thông minh ở những điểm

nào?

- Sau trận Chi Lăng, thái độ của quân Minh

& nghĩa quân ra sao? Tình hình nước ta như

thế nào?

 Củng cố

- Trận Chi Lăng chứng tỏ sự thông minh của

nghĩa quân Lam Sơn ở những điểm nào?

 Dặn dò:

- Chuẩn bị bài: Nhà Hậu Lê & việc tổ chức

quản lí đất nước

& đọc các thông tin trong bài để thấy được khung cảnh của Ải Chi Lăng

quay đầu nhử Liễu Thăng cùng đám quân kị vào ải

quân đang lũ lượt chạy bộ

trận địa “mưa tên”, Liễu Thăng

& đám quân bị tối tăm mặt mũi, Liễu Thăng bị một mũi tên phóng trúng ngực

bị giết hoặc quỳ xuống xin hàng

địa hình + sự chỉ huy tài giỏi của Lê Lợi

- Quân Minh đầu hàng, rút về nước

Các ghi nhận, lưu ý:

Lop4.com

Ngày: Tuần: 21 Môn: Lịch sử

BÀI: NHÀ HẬU LÊ VÀ VIỆC TỔ CHỨC QUẢN LÍ ĐẤT NƯỚC

I.MỤC ĐÍCH - YÊU CẦU:

1.Kiến thức:

- Nhà Hậu Lê đã tổ chức được một bộ máy nhà nước quy củ, quản lí đất nước tương đối chặt chẽ

2.Kĩ năng:

- Nhận thức ban đầu về vai trò của pháp luật

3.Thái độ:

- Tự hào về truyền thống của dân tộc

II.CHUẨN BỊ:

- Sơ đồ nhà nước thời Lê

- Một số điểm của bộ luật Hồng Đức

III.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU

THỜI

1 phút

5 phút

8 phút

8 phút

 Khởi động:

 Bài cũ: Chiến thắng Chi Lăng

- Ai là người đã chỉ huy nghĩa quân Lam

Sơn đánh tan quân Minh ở Chi Lăng?

kháng chiến chống quân Minh của nghĩa

quân Lam Sơn?

 Bài mới:

 Giới thiệu:

Hoạt động1: Hoạt động cả lớp

- Lê Lợi lên ngôi vua vào ngày, tháng,

năm nào? Đặt tên nước là gì?

- Nhà Hậu Lê đã trải qua một số đời vua &

đạt tới đỉnh cao rực rỡ nhất ở đời vua nào?

Hoạt động 2: Hoạt động cá nhân

- Nhìn vào tranh tư liệu về cảnh triều đình

vua Lê & nội dung trong SGK, em hãy tìm

những sự việc thể hiện: Vua (Thiên tử) có

quyền hành tối cao

quyền hành ở vua) rất cao Vua là con trời (Thiên tử) là người có quyền tối cao, trực tiếp chỉ huy

SGK

8 phút

3 phút

1 phút

Hoạt động 3: Hoạt động nhóm đôi

chia nhóm cho HS thảo luận

- Luật Hồng Đức bảo vệ quyền lợi của ai?

- Luật Hồng Đức có điểm nào tiến bộ?

Hồng Đức: đề cao đạo đức của con cái đối

với bố mẹ, bảo vệ quyền lợi của người phụ

nữ

 Củng cố

- Giải thích vì sao vua (thiên tử) có quyền

hành tối cao?

- Nhà Lê ra đời như thế nào?

 Dặn dò:

- Chuẩn bị bài: Trường học thời Lê

quân đội

- Vua, nhà giàu, làng xã, phụ nữ

- Những kẻ đối xử không tốt với bố mẹ, những người chống lại nhà giàu & những kẻ chiếm đoạt ruộng đất công

Bộ luật Hồng Đức

Các ghi nhận, lưu ý:

Lop4.com

Môn: Lịch sử

BÀI: TRƯỜNG HỌC THỜI LÊ

I.MỤC ĐÍCH - YÊU CẦU:

1.Kiến thức:

HS thấy được:

- Nhà Hậu Lê rất quan tâm tới giáo dục

- So với thời Lý – Trần, tổ chức giáo dục thời Hậu Lê quy củ hơn, nề nếp hơn

2.Kĩ năng:

- Nắm được tổ chức dạy học, thi cử, nội dung dạy học dưới thời Hậu Lê

3.Thái độ:

- Tự hào về truyền thống giáo dục của dân tộc & tinh thần hiếu học của người dân Việt Nam

- Coi trọng sự tự học

II.CHUẨN BỊ:

III.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU

THỜI

1 phút

5 phút

10 phút

 Khởi động:

 Bài cũ: Nhà Hậu Lê & việc tổ chức quản

lí đất nước

- Nhà Lê ra đời như thế nào?

- Những ý nào trong bài biểu hiện quyền

tối cao của nhà vua

 Bài mới:

 Giới thiệu:

Hoạt động1: Hoạt động nhóm

- Việc học dưới thời Hậu Lê được tổ chức

như thế nào?

- Trường học thời Hậu Lê dạy những gì?

- Lập Văn miếu, xây dựng lại

& mở rộng Thái học viện, thu nhận cả con em thường dân vào trường Quốc tử giám

+ Trường có: lớp học, chỗ ở, kho trữ sách

+ Ở các đạo đều có trường do nhà nước mở

- Nho giáo, lịch sử các vương triều phương Bắc

SGK

10 phút

3 phút

1 phút

- Chế độ thi cử thời Hậu Lê như thế nào?

- Giáo dục thời Hậu Lê có điểm gì khác

với giáo dục thời Lý – Trần?

- GV khẳng định: Giáo dục thời Hậu Lê

có tổ chức quy củ, nội dung học tập là Nho

giáo

Hoạt động 2: Hoạt động cả lớp

- Nhà Hậu Lê đã làm gì để khuyến khích

học tập?

 Củng cố

- GV yêu cầu HS trả lời các câu hỏi trong

SGK

 Dặn dò:

- Chuẩn bị bài: Văn học & khoa học thời

Hậu Lê

- Ba năm có 1 kì thi Hương &

thi Hội, có kì thi kiểm tra trình độ quan lại

tập không phải là Phật giáo mà là Nho giáo

- Lễ đọc tên người đỗ, lễ đón rước người đỗ về làng, khắc vào bia đá tên những người đỗ cao rồi cho đặt ở Văn Miếu

Tranh

Các ghi nhận, lưu ý:

Lop4.com

Môn: Lịch sử

BÀI: VĂN HỌC VÀ KHOA HỌC THỜI HẬU LÊ

I.MỤC ĐÍCH - YÊU CẦU:

1.Kiến thức:

HS nắm được:

- Các tác phẩm thơ văn, công trình khoa học của những tác giả tiêu biểu dưới thời Hậu Lê, nhất là Nguyễn Trãi, Lê Thánh Tông

- Dưới thời Hậu Lê, thơ văn & công trình khoa học phát triển rực rỡ

2.Kĩ năng:

- Nêu được nội dung chính của các tác phẩm, công trình đó

3.Thái độ:

- Yêu thích tìm hiểu các tác phẩm & công trình nổi bật, đặc sắc

- Tự hào về nền văn học & khoa học của nước nhà

II.CHUẨN BỊ:

- Một vài đoạn thơ văn tiêu biểu

Họ và tên:………

Lớp: Bốn

Môn: Lịch sử

PHIẾU HỌC TẬP

- Đại Việt sử kí toàn thư

- Đại thành toán pháp

- Lịch sử nước ta từ thời Hùng Vương đến đầu thời Hậu Lê

- Xác định lãnh thổ, giới thiệu tài nguyên, phong tục tập quán của nước ta

- Kiến thức toán học

- Bảng thống kê

- Nguyễn Trãi

- Lý Tử Tấn,

Nguyễn Mộng Tuân

- Ức trai thi tập

- Các bài thơ

- Phản ánh khí phách anh hùng & niềm tự hào chân chính của dân tộc

- Ca ngợi công đức của nhà vua

- Tâm sự của những người không được đem hết tài năng phụng sự đất nước

III.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU

THỜI

1 phút

5 phút

10 phút

10 phút

4 phút

 Khởi động:

 Bài cũ: Trường học thời Hậu Lê

- Nhà Lê đã làm gì để khuyến khích học

tập?

- Việc học dưới thời Hậu Lê được tổ chức

như thế nào?

 Bài mới:

 Giới thiệu:

Hoạt động1: Hoạt động nhóm

- GV treo bảng thống kê lên bảng (GV

cung cấp phần nội dung, HS dựa vào SGK

điền tên tác phẩm, tác giả)

- GV giới thiệu một số đoạn thơ văn tiêu

biểu của một số nhà thơ thời Hậu Lê

Hoạt động 2: Hoạt động cá nhân

GV cung cấp phần nội dung, HS tự điền

phần tác giả, công trình khoa học

 Củng cố

điền vào bảng sau đó cử đại diện lên trình bày

- HS dựa vào bảng thống kê, mô tả lại sự phát triển của khoa học thời Lê

SGK Bảng thống kê

Phiếu học tập

Lop4.com

1 phút

- Dưới thời Hậu Lê, ai là nhà văn, nhà thơ,

nhà khoa học tiêu biểu nhất

 Dặn dò:

- Chuẩn bị bài: Ôn tập

Các ghi nhận, lưu ý:

Môn: Lịch sử

BÀI: ÔN TẬP

I.MỤC ĐÍCH - YÊU CẦU:

1.Kiến thức:

- HS biết: Từ bài 7 đến bài 19, trình bày bốn giai đoạn: Buổi đầu độc lập, Nước Đại Việt thời Lý, Nước Đại Việt thời Trần & Nước Đại Việt buổi đầu thời Hậu Lê

2.Kĩ năng:

- HS kể tên các sự kiện lịch sử tiêu biểu của mỗi giai đoạn & trình bày tóm tắt các sự kiện đó bằng ngôn ngữ của mình

3.Thái độ:

II.CHUẨN BỊ:

- Một số tranh ảnh lấy từ bài 7 đến bài 19

III.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU

THỜI

1 phút

15 phút

15 phút

1 phút

 Khởi động:

 Bài mới:

 Giới thiệu:

Hoạt động1: Hoạt động cả lớp

- GV gắn lên bảng bảng thời gian & yêu

cầu HS ghi nội dung từng giai đoạn tương

ứng với thời gian

Hoạt động 2: Hoạt động nhóm

- GV yêu cầu mỗi nhóm chuẩn bị 2 nội

dung (mục 2 & mục 3, SGK)

 Dặn dò:

Bảng thời gian

SGK

Các ghi nhận, lưu ý:

Lop4.com

Môn: Lịch sử

BÀI: TRỊNH – NGUYỄN PHÂN TRANH

I.MỤC ĐÍCH - YÊU CẦU:

1.Kiến thức:

HS biết:

- Từ thế kỉ XVI, triều đình nhà Lê suy thoái Đất nước từ đây bị chia cắt thành Nam triều & Bắc triều, tiếp đó là Đàng Trong & Đàng Ngoài

- Nhân dân bị đẩy vào những cuộc chiến tranh phi nghĩa, cuộc sống ngày càng khổ cực, không bình yên

2.Kĩ năng:

- Trình bày được quá trình hình thành Nam triều & Bắc triều trên bản đồ

3.Thái độ:

- Luôn có tinh thần giữ gìn & bảo vệ nền độc lập của dân tộc, không chấp nhận việc đất nước bị chia cắt

II.CHUẨN BỊ:

III.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU

THỜI

1 phút

10 phút

8 phút

 Khởi động:

 Bài mới:

 Giới thiệu:

Hoạt động1: Hoạt động cả lớp

- GV mô tả sự suy sụp của triều đình nhà

Lê từ đầu thế kỉ XVI

- GV giới thiệu nhân vật lịch sử Mạc Đăng

Dung & sự phân chia Nam triều & Bắc triều

- GV yêu cầu HS trình bày quá trình hình

thành Nam triều & Bắc triều trên bản đồ

Hoạt động 2: Hoạt động nhóm

- Năm 1592, ở nước ta có sự kiện gì?

nào?

khoảng 60 năm”

thành Nam triều & Bắc triều trên bản đồ

- Đại diện nhóm lên báo cáo

SGK

Bản đồ

Giấy, bút

8 phút

3 phút

1 phút

ra sao?

Hoạt động 3: Làm việc cá nhân

- Chiến tranh Nam triều & Bắc triều, cũng

như chiến tranh Trịnh – Nguyễn diễn ra vì

mục đích gì?

- Cuộc chiến tranh này đã gây ra những

hậu quả gì?

 Củng cố

- GV yêu cầu HS trả lời các câu hỏi trong

SGK

 Dặn dò:

- Chuẩn bị bài: Cuộc khẩn hoang ở Đàng

Trong

- HS nhận xét, bổ sung ý kiến

- Vì quyền lợi ích kỉ của dòng họ, các dòng họ cầm quyền đã đánh giết lẫn nhau

- Nhân dân lao động cực khổ, đất nước bị chia cắt

Các ghi nhận, lưu ý:

Lop4.com

Môn: Lịch sử

BÀI: CUỘC KHẨN HOANG Ở ĐÀNG TRONG

I.MỤC ĐÍCH - YÊU CẦU:

1.Kiến thức:

HS nắm được:

ngày nay

- Cuộc di dân từ thế kỉ XVI đã dần mở rộng sản xuất ở các vùng hoang hoá

- Nhân dân các dân tộc sống hoà hợp với nhau

2.Kĩ năng:

3.Thái độ:

- Tôn trọng sắc thái văn hoá của các dân tộc

II.CHUẨN BỊ:

III.CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU

THỜI

1 phút

5 phút

8 phút

 Khởi động:

 Bài cũ: Trịnh – Nguyễn phân tranh

nào?

- Kết quả cuộc nội chiến ra sao?

- 1592: nước ta xảy ra sự kiện gì?

 Bài mới:

 Giới thiệu:

Hoạt động1: Hoạt động cả lớp

- GV giới thiệu bản đồ Việt Nam thế kỉ

XVI, XVII

- Yêu cầu HS xác định địa phận từ sông

Gianh đến Quảng Nam & từ Quảng Nam

đến Nam Bộ

- HS trả lời

- HS nhận xét

- HS đọc SGK rồi xác định địa

thế kỉ XVI, XVII

10 phút

4 phút

1 phút

Hoạt động 2: Hoạt động nhóm

- Trình bày khái quát tình hình từ sông

Gianh đến Quảng Nam?

- Khái quát tình hình từ Quảng Nam đến

đồng bằng sông Cửu Long?

- Quá trình di dân, khẩn hoang từ thế kỉ

XVI, dưới sự chỉ đạo của chúa Nguyễn ở

đàng trong như thế nào?

kết quả gì?

- Cuộc sống giữa các tộc người ở phía Nam

đã dẫn đến kết quả gì?

 Củng cố

- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi trong SGK

 Dặn dò:

- Chuẩn bị bài: Thành thị ở thế kỉ XVI -

XVII

& cư dân thưa thớt

- Là địa bàn sinh sống của người Chăm, các dân tộc ở Tây Nguyên, người Khơ – me

& tù binh bắt được trong cuộc chiến tranh Trịnh – Nguyễn để tiến hành khẩn hoang, lập làng

Họ được cấp lương thực trong nửa năm & một số công cụ, rồi chia nhau thành từng đoàn, khai phá đất hoang, lập thành làng mới

- Biến vùng đất từ hoang vắng, lạc hậu trở thành những xóm làng đông đúc & phát triển Tình đoàn kết ngày càng bền chặt

- Xây dựng được cuộc sống hoà hợp, xây dựng nền văn hoá chung trên cơ sở vẫn duy trì những sắc thái văn hoá riêng của mỗi tộc người

SGK

Các ghi nhận, lưu ý:

Lop4.com