- Cuộc khởi nghĩa nào đã kết thúc hơn một nghìn năm đô hộ của các triều đại phong kiến phương Bắc và giành lại độc lập hoàn toàn cho đất nước ta.. - Việc nhân dân ta liên tục khởi nghĩa [r]
Trang 1Ngày giảng 29/08/2008
MÔN LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ
I MỤC TIÊU
HS biết:
- Vị trí địa lí, hình dáng của nước ta
- Trên đất nước ta có nhiều dân tộc sinh sống và có chung một lich sử, một Tổ quốc
II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
- Bản đồ Địa lí tự nhiênViệt Nam, bản đồ hành chính Việt Nam
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1 Ổn định
Kiểm tra sách vở
2 Bài mới
Hoạt động 1 GIỚI THIỆU VỊ TRÍ CỦA NƯỚC TA VÀ CÁC DÂN CƯ Ở MỖI VÙNG
- Đính bản đồ Địa lí tự nhiên ở bảng
Đọc thầm đoạn từ đầu đến quần đảo trên
biển
- Yêu cầu HS xác định vị trí nước ta trên
bản đồ
- Giúp HS hoàn chỉnh câu trả lời
- Trình bày trên bản đồ thành phố mà em
đang sống
- 1 HS giỏi
- khá - TB làm lại
- Lần lượt 2 em thực hiện (tỉnh Quảng Nam)
Hoạt động 2 ĐẶC ĐIỂM CỦA CÁC DÂN TỘC TRÊN ĐẤT NƯỚC TA
- Phát cho mỗi nhóm một tranh ảnh về
cảnh sinh hoạt của một dân tộc nào đó ở
một vùng, y/c HS tìm hiểu và mô tả bức
tranh đó - thảo luận nhóm 4
- Giúp đỡ một số nhóm
- Cố vấn giúp HS hoàn chỉnh câu trả lời
- Kết luận: Mỗi dân tộc sống trên đất VN
có nét văn hoá riêng song đều có cùng
một tổ quốc, một lịch sử VN
- Các nhóm làm việc
- Đại diện 1 nhóm trình bày, các nhóm khác bổ sung
- Vài em nhắc lại
Hoạt động 3 MỘT SỐ SỰ KIỆN DỰNG NƯỚC, GIỮ NƯỚC CỦA ÔNG CHA TA
- Nêu vấn đề: Để Tổ quốc ta tươi đẹp như
ngày hôm nay, ông cha ta đã trải qua
- Lắng nghe
Trang 2hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước
Em nào có thể kể được một sự kiện
chứng minh điều đó ?
- Kể câu chuyện An Dương Vương xây
thành Cổ Loa
- Cả lớp suy nghĩ 5 phút
- Phát biểu ý kiến
- Lắng nghe
3
Chọn câu trả lời đúng.
1.Nước ta có vị trí tiếp giáp:
A Phía bắc giáp Lào, phía tây giáp Mi-an-ma, phía đông và nam là vùng biển
B Phía bắc giáp Trung Quốc, phía tây giáp Lào và Cam-pu-chia, phái đông và nam là vùng biển
C Phía bắc giáp Trung Quốc, phía tây giáp Thái Lan, phía đông và nam là vùng biển
D Phía bắc giáp Mông Cổ, phía tây giáp Lào và Cam-pu-chia, phía đông và nam là vùng biển
2 Đật nước VN có bao nhiêu dân tộc anh em chung sống ?
A 50 dân tộc B 52 dân tộc
C 54 dân tộc D 56 dân tộc
HS thực hiện trên bảng con
- Về nhà xem và trả lời lại các câu hỏi ở SGK/4
Ngày giảng 05/09/2008
LÀM QUEN VỚI BẢN ĐỒ (tiếp theo)
I MỤC TIÊU
Giúp HS biết :
- Trình tự các bước sử dụng bản đồ
- Xác định được 4 hướng chính (Bắc, Nam, Đông, Tây) trên bản đồ theo quy ước
- Tìm một số đối tượng địa lí dựa vào bảng chú giải của bản đồ
II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
Bản đồ Địa lí tự nhiên VN, bản đồ hành chính VN
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌCMỤC TIÊU
Hoạt động 1 CÁCH SỬ DỤNG BẢN ĐỒ
- Dựa vào kiến thức bài trước trả lời các
câu hỏi sau :
1 Bài cũ
- Câu hỏi 1, 2 SGK/7
- Câu hỏi 3
2 Bài mới
- 1 HS trả lời
- 1 HS trả lời
Trang 3+ Tên bản đồ cho biết gì ?
+ Đọc các kí hiệu của một số kí hiệu địa
lí
+ Chỉ đường biên giới phần đất liền VN
với các nước láng giềng trên hình 3(bài 2)
và giải thích vì sao lại biết đó là biên giới
quốc gia
- Giúp HS nêu được các bước sử dụng
bản đồ (như SGK đã nêu)
- Lần lượt trả lời các câu hỏi bên (khá-giỏi trả lời, TB-yếu nhắc lại)
Hoạt động 2 THỰC HÀNH
- Thực hiện nhóm 4 lần lượt các bài tập a,
b trong SGK/8, 9
- Giúp HS hoàn thiện câu trả lời
- Thảo luận giúp bạn yếu hiểu bài
- Đại diện các nhóm trình bày trước lớp, các nhóm khác sửa chữa bổ sung
3.
1 Sắp xếp các bước sử dụng bản đồ.
A Xem bản chú giải để biết kí hiệu đối tượng lịch sử hoặc địa lí
B Tìm đối tượng lịch sử hoặc địa lí
C Đọc tên bản đồ để biết bản đồ có nội dung gì
2 Điền Đ vào ô trước ý đúng hoặc điền S vào ô trước ý sai trong các câu sau :
A Các nước láng giềng của nước ta là Trung Quốc, Lào, Cam-pu-chia
Đúng Sai
B Thủ đô nước ta là Hà Nội
Đúng Sai
C Sông Mê Công là sông lớn ở nước ta
Đúng Sai
D Nước ta có hai quần đảo lớn là Trường Sa và Hoàng Sa
Đúng Sai
HS thực hiện bảng con
- Về nhà làm các bài tập ở vở bài tập/4
BÀI 1 – Ngày giảng 12/09/2008
NƯỚC VĂN LANG
I MỤC TIÊU
HS biết :
- Văn lang là nước đầu tiên trong lịch sử nước ta Nhà nước này ra đời khoảng 700 năm trước Công nguyên
- Mô tả sơ lược về tổ chức xã hội thời Hùng Vương
- Mô tả đợc những nét chính về đời sống vật chất và tinh thần của người Lạc Việt
- Một số tục lệ của người Lạc Việt còn lưu giữ tới ngày nay ở địa phương mà HS được biết
Trang 4II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
Bảng phụ ghi nội dung thông tin cho hoạt động 1
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1 Bài cũ
- Em hãy tả sơ lược cảnh thiên nhiên và
đời sống của người dân nơi em ở
- Nhận xét,ghi điểm
- 2 em lần lượt trả lời
2 Bài mới
GIỚI THIỆU BÀI
Dù ai đi ngược về xuôi
Nhớ ngày giỗ tổ mùng 10 tháng 3
- Câu ca dao trên nhắc đến là ngày giỗ
của ai ?
- dẫn vào bài
- Lắng nghe
- Là ngày giỗ của các vua Hùng
- Nghe lời giới thiệu
Hoạt động 1 THỜI GIAN HÌNH THÀNH VÀ ĐỊA PHẬN CỦA NƯỚC VĂN LANG
- Treo bản đồ và yêu cầu : đọc SGK,
xem lược đồ tranh ảnh để hoàn thành các
nội dung sau : (Thảo luận nhóm 2)
1 Điền thông tin thích hợp vào bảng sau :
Nhà nước đầu tiên của người Lạc Việt
Tên nước
Thời điểm ra đời
Khu vực hình thành
- Phát 2 bảng phụ cho 2 nhóm
- Thống nhất câu trả lời đúng, gọi vài em
có địa chỉ trả lời lại
2 Xác định thời gian ra đời của nhà nước
Văn Lang trên trục thời gian :
CN
2005
- Nhấn mạnh câu trả lời đúng
- Hãy nêu địa phận của nước Văn Lang ?
- Chỉ trên bản đồ khu vực hình thành
- Đọc SGK, quan sát lược đồ và làm theo y/c
- Hai nhóm làm bảng phụ, các nhóm khác làm giấy nháp
- Đại diện nhóm trình bày, HS trong nhóm bổ sung ; các nhóm khác bổ sung (nếu cần)
- Phát biểu ý kiến
n.Văn Lang CN
700 0 2005
- Đọc SGK và nêu ý kiến
Trang 5nước Văn Lang.
- Kết luận
- Giỏi, khá, TB-yếu
- Lắng nghe
Hoạt động 2 CÁC TẦNG LỚP TRONG XÃ HỘI VĂN LANG
- Đọc SGK và điền tên các tầng lớp trong
xã hội vào sơ đồ bài tập 3 VBT/4
- Quan sát HS làm bài
- Xã hội Văn lang có mấy tầng lớp đó là
những tầng lớp nào ?
- Kết luận khắc sâu
- Làm vở bài tập, 1 em khá làm ở bảng lớp
- Nhận xét bài bạn ; tự sửa bài mình (nếu có)
- 2 em nhắc lại
- Nghe, ghi nhớ
Hoạt động 3 ĐỜI SỐNG VẬT CHẤT TINH THẦN CỦA NGƯỜI LẠC VIỆT
- Quan sát hình minh hoạ và đọc SGK nêu
đời sống vật chất và tinh thần của người
Lạc Việt Thảo luận nhóm hai
- Chốt cầu trả lời đúng
- Thảo luận và nêu ý kiến
- TB-yếu nhắc lại, khá-giỏi bổ sung nếu cần
Hoạt động 4 PHONG TỤC CỦA NGƯỜI LẠC VIỆT
- Kể tên một số câu chuyện cổ tích nói về
các phong tục của người Lạc Việt mà em
biết
- Địa phương em lưu giữ phong tục nào
của người Lạc Việt ?
- Thảo luận nhóm hai, phát biểu ý kiến :
+ Sự tích bánh chưng bánh dày ; sự tích Mai An Tim ; Sơn Tinh, Thuỷ Tinh ; sự tích trầu cau,
- Tục ăn trầu, đua thuyền, đấu vật, làm bánh chưng, bánh dày,
3.
Chọn câu trả lời đúng.
1 Tên gọi dân cư sống trên đất Văn Lang là :
A Người Âu Việt B Người Mân Việt
C Người Lạc Việt D Người Bách Việt
2 Vua nước Văn Lang gọi là :
A Lạc tướng B Hùng Vương
C Vua D Tướng quân
3 Nghề chính của dân cư nước Văn Lang là :
A Làm ruộng
B Trồng dâu, nuôi tằm
C Đúc đồng để làm giáo mác, mũi tên, trống chiêng
D Đan rổ rá và đan thuyền
Trang 6- Xem bài và trả lời lại các câu hỏi SGK/14 ; làm các bài tập ở VBT/2, 4.
BÀI 2 – Ngày giảng 17/09/2008
NƯỚC ÂU LẠC
I MỤC TIÊU
Học xong bài này HS biết :
- Nước Âu Lạc là sự tiếp nối của nước Văn Lang
- Thời gian tồn tại của nước Âu Lạc, tên vua, nơi kinh đô đóng
- Sự phát triển về quân sự của nước Âu Lạc
- Nguyên nhân thắng lợi và nguyên nhân thất bại của nước Âu Lạc trước sự xâm lược của Triệu Đà
II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
- Lược đồ Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ
- Đền thờ An Dương Vương ở cổ loa
- Bảng phụ hoạt động nhóm cho hoạt động 2
III.
1 Bài cũ
- Trả lời lần lượt 3 câu hỏi ở SGK/14 - 3 em lần lượt trả lời
2 Bài mới
GIỚI THIỆU BÀI
chúng ta cùng tìm hiểu qua bài Nước
Âu Lạc
- Lắng nghe
Hoạt động 1 CUỘC SỐNG CỦA NGƯỜI LẠC VIỆT VÀ NGƯỜI ÂU VIỆT
- Người Âu Việt sống ở đâu ?
- Người Âu Việt và Lạc Việt sống với
nhau như thế nào ?
Kết luận
- Tây Bắc của nước Văn Lang
- Họ hoà hợp với nhau
- Lắng nghe, ghi nhớ
Hoạt động 2
SỰ RA ĐỜI CỦA NƯỚC ÂU LẠC
- Vì sao người Lạc Việt và người Âu
Việt hợp nhất với nhau thành một
nước?
- Ai là người có công hợp nhất đất
nước của người Lạc việt và ng/Âu
Việt? (bảng phụ)
- Chốt câu trả lời đúng
Nhận xét ghi điểm cho nhóm có tinh
- Thảo luận nhóm 4
- Một em trong nhóm trả lời, em khác trong nhóm bổ sung HS khác bổ sung thêm nếu có
- Một em có địa chỉ nhắc lại
Trang 7thần đồng đội cao.
Hoạt động 3 NHỮNG THÀNH TỰU CỦA NGƯỜI DÂN ÂU LẠC
- Quan sát hình minh hoạ và đọc SGK
cho biết người Âu Lạc đã đạt được những
thành tựu gì trong cuộc sống?
- Chốt cầu trả lời đúng
- Thảo luận và nêu ý kiến
- TB-yếu nhắc lại, khá-giỏi bổ sung nếu cần
Hoạt động 4 NƯỚC ÂU LẠC VÀ CUỘC XÂM LƯỢC CỦA TRIỆU ĐÀ
- Đọc từ “Từ năm 207 TCN phong kiến
phương Bắc”
- Kể lại cuộc kháng chiến chống quân
xâm lược Triệu Đà của nhân dân Âu Lạc
?
- Vì sao năm 179 TCN, nước Âu Lạc lại
rơi vào ách đô hộ của phong kiến phương
Bắc ?
- Giúp HS hoàn thiện câu trả lời
- Một HS đọc trước lớp, HS cả lớp theo dõi trong SGK
- 1 đến 2 em kể trước lớp, cả lớp theo dõi
và bổ sung ý kiến
- Phát biểu ý kiến, bổ sung
3
Một em đọc phần ghi nhớ cuối bài
* Chọn câu trả lời đúng nhất.
1 Kinh đô nước Âu Lạc đặt ở :
A Từ Sơn (Bắc Ninh) B Long Biên (Hà Nội)
C Mê Linh (Vĩnh Phúc) D Cổ Loa (Đông Anh, Hà Nội)
2 Triệu Đà nhiều lần kéo quân sang xâm lược Âu Lạc, nhưng lần nào cũng thất bại vì ?
A Nhân dân Âu Lạc đoàn kết chống giặc B Có thành luỹ kiên cố
C Có tướng chỉ huy giỏi, vũ khí tốt C Cả ba ý trên đều đúng
BÀI 3 – Ngày giảng 24/09/2008
NƯỚC TA DƯỚI ÁCH ĐÔ CỦA CÁC TRIỀU ĐẠI PHONG KIẾN PHƯƠNG
BẮC I.
Học xong bài này HS biết :
- Từ năm 179 TCN đến năm 938, nước ta bị các triều đại phong kiến phương Bắc đô hộ
- Kể lại một số chính sách áp bức bóc lột của các triều đại phong kiến phương Bắc đối với nhận dân ta
- Nhân dân ta đã không cam chịu nô lệ, liên tục đứng lên khởi nghĩa đánh đuổi quân xâm lược, giữ gìn nền văn hoá dân tộc
II.
Trang 81 Bài cũ
- Trả lời lần lượt 2 câu hỏi ở cuối
SGK/17
- Kể lại cuộc kháng chiến chống quân
xâm lược Triệu Đà của nhân dân Âu Lạc
- 2 em lần lượt trả lời
- 1 em
2 Bài mới
GIỚI THIỆU BÀI
chúng ta cùng tìm hiểu qua bài Nước ta
dưới ách đô hộ của các triều đại phong
kiến phương Bắc
- Lắng nghe
Hoạt động 1 CHÍNH SÁCH ÁP BỨC BÓC LỘT CỦA CÁC TRIỀU ĐẠI PHONG KIẾN
PHƯƠNG BẮC
- Đọc SGK từ “Sau khi Triều Đà thôn
tính đến sống theo pháp luật của người
Hán”
- Sau khi thôn tính được nước ta, các
triều đại phong kiến phương Bắc thi hành
những chính sách áp bức, bóc lột nào ?
- Giúp HS hoàn thiện câu trả lời
- Đọc hàng chữ nhỏ dưới phần vừa đọc
thầm, thảo luận bạn bên cạnh trả lời
- Giúp HS hoàn thiện câu trả lời
- Đọc từ “Không chịu khuất phục
người dân phương Bắc
- Thực hiện bài tập 2 VBT/6
- Tổ chức
- Kết luận ý kiến của cả lớp
- Đọc thầm SGK
- Phát biểu ý kiến, bổ sung
- Một vài em nhắc lại
- Thảo luận bạn bên cạnh
- Phát biểu ý kiến, HS khác bổ sung
- Một em đọc to, cả lớp thầm theo
- Làm vở bài tập
- Một em đọc nồi dung bài làm của mình
Cả lớp đồng thanh nhận xét
- Chỉnh sửa bài của mình nếu có
Hoạt động 2 CUỘC KHỞI NGHĨA CHỐNG ÁCH ĐÔ HỘ CỦA THỰC DÂN PHONG KIẾN
- Đọc phần còn lại
- Tổ chức
- Cố vấn giúp HS hoàn thiện câu trả
lời
3
- Một em đọc to, cả lớp thầm theo
- Thảo luận nhóm 4, trả lời các nội dung ở bài 3 VBT/7
- Đại diện nhóm trả lời, các nhóm khác
bổ sung
- HS yếu nhắc lại
- Lần lượt ghi bảng con các câu hỏi
Trang 9- Từ năm 179 TCN đến năm 938 nhân
dân ta đã có bao nhiêu cuộc khởi nghĩa
lớn chống lại ách đô hộ của các triều
đại phong kiến phương Bắc ?
- Mở đầu cho các cuộc khởi nghĩa ấy là
cuộc khởi nghĩa nào ?
- Cuộc khởi nghĩa nào đã kết thúc hơn
một nghìn năm đô hộ của các triều đại
phong kiến phương Bắc và giành lại
độc lập hoàn toàn cho đất nước ta ?
- Việc nhân dân ta liên tục khởi nghĩa
chống lại ách đô hộ của các triều đại
phong kiến phương Bắc nói lên điều
gì?
4 Gọi HS đọc phần ghi nhớ.
nêu ở bên
- 2 em lần lượt đọc trước lớp, HS cả lớp theo dõi trong SGK
Trả lời 2 câu hỏi trắc nghiệm 1, 2 sách Bùi Bích Ngọc (bảng con)
5.
Đọc lại trong sách trả lời lại các câu hỏi dưới bài/18
Xem trước bài Khởi nghĩa Hai Bà Trưng
BÀI 4 – Ngày giảng 01/10/2008
CUỘC KHỞI NGHĨA HAI BÀ TRƯNG I.
HS biết :
- Vì sao hai Bà Trưng phất cờ khởi nghĩa
- Tường thuật được trên lược đồ diễn biến cuộc khởi nghĩa
- Đây là cuộc khởi nghĩa thắng lợi đầu tiên sau hơn 200 năm nước ta bị các triều đại phong kiến phương Bắc đô hộ
II.
Lược đồ khởi nghĩa Hai Bà Trưng
III.
1 Bài cũ
- Trả lời lần lượt 3 câu hỏi ở cuối
SGK/18
- 3 em lần lượt trả lời
2 Bài mới
GIỚI THIỆU BÀI
tìm hiểu về một trong các cuộc khởi
nghĩa ấy, đó là khởi nghĩa Hai Bà trưng
- Lắng nghe
Hoạt động 1 NGUYÊN NHÂN CỦA CUỘC KHỞI NGHĨA HAI BÀ TRƯNG
Trang 10
- Đọc SGK từ Đầu thế kỉ thứ I đến nợ
nước, trả thù nhà.
- Hai Bà Trưng kêu gọi nhân dân khởi
nghĩa trong hoàn cảnh nào ?
- Tổ chức
- Chốt lại câu trả lời đúng
- Đọc thầm SGK
- Thảo luận bạn bên cạnh
- Phát biểu ý kiến, bổ sung
- Một vài em nhắc lại
Hoạt động 2 DIỄN BIẾN CỦA CUỘC KHỞI NGHĨA HAI BÀ TRƯNG
- Treo lược đồ và giới thiệu :
Trên lược đồ là khu vực chính của
cuộc khởi nghĩa
- Đọc SGK và xem lược đồ để tường
thuật lại diễn biến cuộc khởi nghĩa
- Tổ chức
- Nhận xét, khen ngợi HS trình bày tốt
- Quan sát lược đồ
- Làm việc cá nhân, tự tường thuật theo lược đồ trong SGK/20
- Tường thuật lại trước lớp (2 – 3), sau mỗi lần trình bày cả lớp nhận xét và bổ sung ý kiến
Hoạt động 3 KẾT QUẢ VÀ Ý NGHĨA CỦA CUỘC KHỞI NGHĨA HAI BÀ TRƯNG
- Đọc SGK từ Trong vòng không đầy 1
tháng đến hết.
+ Khởi nghĩa Hai Bà Trưng đã đạt
được kết quả như thế nào ?
+ Khởi nghĩa Hai Bà Trưng thắng lợi
có ý nghĩa như thế nào ?
+ Sự thắng lợi của khởi nghĩa Hai Bà
Trưng nói lên điều gì về tinh thần yêu
nước của nhân dân ta ?
- Tìm thông tin trong SGK, trả lời các câu hỏi bên
Hoạt động 4 LÒNG BIẾT ƠN VÀ TỰ HÀO CỦA NHÂN DÂN TA VỚI HAI BÀ TRƯNG
- Trình bày các mẫu chuyện, các bài
thơ, bài hát về Hai Bà Trưng, trình bày
các tư liệu về các tên đường, tên phố,
đền thờ Hai Bà Trưng đã sưu tầm
được
- Tổ chức
- Khen ngợi HS có sưu tầm
* Với chiến công oanh liệt như trên,
Hai Bà Trưng đã trở thành hai nữ anh
hùng chống giặc ngoại xâm đầu tiên
- Thảo luận nhóm 4, nêu ý kiến
- Lắng nghe
Trang 11trong lịch sử nước nhà.
CỦNG CỐ DẶN DÒ
Trả lời câu hỏi trắc nghiệm : câu 1, 2, 3, 4, 5, 8/15 (sách Bùi Bích Ngọc)
- Về nhà trả lời 2 câu hỏi cuối bài, thuật lại diễn biến của cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng
- Xem trước bài Chiến thắng Bạch Đằng do Ngô Quyền lãnh đạo.
BÀI 5 – Ngày giảng 08/10/2008.
CHIẾN THẮNG BẠCH ĐẰNG DO NGÔ QUYỀN
LÃNH ĐẠO (năm 938) I.
Học xong bài này, HS biết :
- Vì sao có trận Bạch Đằng
- Kể lại được diễn biến chính của trận Bạch Đằng
- Trình bày được ý nghĩa của trận Bạch Đằng đối với lịch sử dân tộc
II.
Tranh vẽ diễn biến trận Bạch Đằng
Ghi nội dung câu hỏi cho hoạt động 1
III
1 Bài cũ
- Trả lời lần lượt 2 câu hỏi ở cuối SGK/ - 2 em lần lượt trả lời
2 Bài mới
GIỚI THIỆU BÀI
quan sát tranh trang 22 SGK : Em thấy
cảnh gì qua bức tranh trên ?
Vậy đó là trận đánh nào ? Xảy ra ở đâu ?
Diễn biến, kết quả và ý nghĩa của nó như
thế nào ? Chúng ta cùng tìm hiểu qua bài
hôm nay
- cọc nhọn tua tủa trên mặt sông, những chiếc thuyền nhỏ lao đi vun vút, những người lính vung gươm đánh chiếm thuyền lớn
Hoạt động 1 TÌM HIỂU VỀ CON NGƯỜI NGÔ QUYỀN