Bài thơ đó được nhạc sĩ Trần Hoàn phổ nhạc trở thành ca khỳc vượt thời gian về mựa xuõn.0,5đ - Sử dụng đúng khởi ngữ.0,5đ Câu 2: 6 điểm * Yêu cầu chung: - Đề yêu cầu phân tích: Những ch
Trang 1Đề thi ngữ văn vào 10
Trờng thcs Đại Thắng
Năm học 2011-2012
Phần 1:Ma trận
Số cõu Đ
Thuyết minh về tác
Nghị luận về tác
Phần 2.Đề bài
A.Trắc nghiệm :
Câu 1:Truyện Kiều và Truyện Lục VânTiên giống nhau ở đặc điểm :
A.Viết bằng chữ Nôm
B Thể thơ lục bát dân tộc
C.Có t tởng nhân văn cao cả
D.Cả A,B,C
Câu 2:Tác phẩm nào sau đây không đợc viết vào giai đoạn từ 1954-1975:
A.Con cò(Chế Lan Viên )
B.Chiếc lợc ngà(Nguyễn Quang Sáng)
C.Bến quê(Nguyễn Minh Châu)
D.Lặng lẽ Sa Pa (Nguyễn Thành Long)
Câu 3:T tởng nổi bật cuả dòng văn học hiện đaị Việt Nam là:
A.T tởng yêu nớc
B.T tởng nhân đạo
C Tình yêu thiên nhiên
D.Tự hào về sức sống mãnh liệt của con ngời
Đọc kĩ đoạn thơ sau đây và trả lời câu hỏi từ 4-8
Dù ở gần con
Dù ở xa con
Lên rừng ,xuống bể
Cò sẽ tìm con
Cò mãi yêu con
Con dù lớn vẫn là con của mẹ
Đi hết đời lòng mẹ vẫn theo con
Câu 4.Đoạn thơ trên đợc trích từ bài thơ nào sau đây :
A.Mùa xuân nho nhỏ
B Khúc hát ru những em bé lớn trên lng mẹ
Trang 2C.Con cò.
D Bếp lửa
Câu 5:Đoạn thơ sử dụng phơng thức biểu đạt nào là chủ yếu:
A.Tự sự
B.Biểu cảm
C.Thuyết minh
D.Nghị luận
Câu 6.Nghệ thuật chủ yếu của đoạn thơ là:
A.So sánh và nhân hoá
B Điệp ngữ và ẩn dụ
C Chơi chữ và nhân hoá
D.Điệp ngữ và hoán dụ
Câu 7: Nội dung,ý nghĩa đầy đủ nhất mà đoạn thơ muốn biểu hiện là:
A.Con cò là biểu tợng cho tình thơng yêu sâu nặng của mẹ dành cho con
B.Lời hát ru có một ý nghĩa vô cùng sâu sắc đối với cuộc đời mỗi con ngời C.Mẹ gửi gắm những gì tốt đẹp nhất , ngọt ngào nhất ,cao thợng nhất dành cho con vào trong lời hát ru
D.Từ hình ảnh con cò và ý nghĩa của lời hát ru , nhà thơ đã khái quát thành một chân lí trong cuộc đời : không có gì có thể lâu bền ,sâu sắc bằng tình yêu của
mẹ dành cho con
Câu 8:Từ nào trong những từ sau đây không phải từ Hán Việt :
A bể
B đại dơng
C.sơn hà
D.giang sơn
B.Tự luận :
Câu1:Giới thiệu về nhà thơ Thanh Hải và hoàn cảnh sáng tác của bài thơ “Mùa
xuân nho nhỏ ”, trong đoạn văn có sử dụng khởi ngữ
Câu 2:Phõn tớch diễn biến tõm trạng nhõn vật ụng Hai trong truyện ngắn “Làng”
của nhà văn Kim Lõn để thấy rừ tỡnh cảm của người nụng dõn Việt Nam trong thời kỳ đầu cuộc khỏng chiến chống Phỏp
Phần 3.Đáp án
Trắc nghiệm (2 điểm): mỗi câu đúng đợc 0,25 điểm
Tự luận:
Câu 1:(2 điểm)
Hs vận dụng kĩ năng thuyết minh để viết đoạn văn giới thiệu về nhà thơ Thanh Hải và hoàn cảnh sáng tác bài thơ”Mùa xuân nho nhỏ”.Đoạn văn cần đảm bảo những nội dung sau:
-Nhà thơ Thanh Hải (1930-1980)tờn thật là Phạm Bá Ngoãn quê ở Phong
Điền , Thừa Thiờn – Huế Là một trong những nhà thơ tiờu biểu của nền văn
chương cỏch mạng miền Nam trong thời kỡ chống Mỹ.(0,5đ)
-Những năm khỏng chiến chống Phỏp, Thanh Hải cụng tỏc ở đoàn văn cụng Những năm chống Mỹ, anh tiếp tục làm cụng tỏc văn hoỏ - tuyờn huấn ở chiến khu Trị Thiờn Sau 1975, Thanh Hải từng làm Tổng thư ký Hội Văn nghệ Bỡnh Trị Thiờn, Uỷ viờn Thường vụ Hội Liờn hiệp Văn học nghệ thuật Việt Nam Anh đó xuất bản cỏc tập thơ: Những đồng chớ trung kiờn (1962); Huế mựa xuõn (tập 1 năm 1970, tập 2 năm 1975); Dấu vừng Trường Sơn (1977); Mựa xuõn đất này (1982); Thanh Hải thơ tuyển (1982) Anh được Hội Văn nghệ Giải phúng
Trang 3trao Giải thưởng Văn học Nguyễn Đỡnh Chiểu năm 1965 và được Chớnh phủ truy tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật, đợt 1, năm 2001
(0,25đ)
-Thơ Thanh Hải là tiếng núi bỡnh dị, chõn thành của người chiến sĩ kiờn trung,
một lũng theo cỏch mạng.(0,25đ)
-Bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ “ đợc sáng tác vào tháng 11 năm 1980 khiThanh Hải đang nằm trên giờng bệnh.Bài thơ thể hiện khát vọng cao đẹp đợc cống hiến mùa xuân cuộc đời cho đất nớc ,cho dân tộc Bài thơ đó được nhạc sĩ Trần Hoàn
phổ nhạc trở thành ca khỳc vượt thời gian về mựa xuõn.(0,5đ)
- Sử dụng đúng khởi ngữ.(0,5đ)
Câu 2: (6 điểm)
* Yêu cầu chung:
- Đề yêu cầu phân tích: Những chuyển biến mới trong tình cảm của ngời nông dân Việt Nam thời kháng chiến chống thực dân Pháp Tình cảm có tính chất chung đợc nhà văn biểu hiện rất sinh động cụ thể trong nhân vật ông Hai Vì thế cần phân tích tình yêu làng thắm thiết thống nhất với lòng yêu nớc và tinh thần kháng chiến ở nhân vật ông Hai
- Truyện thuộc loại truyện có cốt truyện tâm lí, nhân vật ít hành động, chủ yếu biểu hiện nhân vật qua các tình huống bên trong nội tâm nhân vật Do đó phải phân tích kĩ diễn biến tâm trạng ông Hai trong tình huống nghe tin làng theo giặc Từ đó làm nổi rõ đặc điểm tính cách yêu làng, yêu nớc của nhân vật
- Do yêu cầu của đề, cách viết nên có sự phân tích chung, rồi đi sâu vào nhân vật ông Hai, sau đó nhấn mạnh và khẳng định sự gắn bó giữa tình yêu làng
có tính truyền thống với những chuyển biến mới trong tình cảm của ngời nông dân Việt Nam trong sự giác ngộ cách mạng
- Bài viết mạch lạc, chặt chẽ, ngôn ngữ giàu tính thuyết phục
* Yêu cầu cụ thể:
A- Mở bài: (0,5 điểm) Giới thiệu tác giả, tác phẩm và vấn đề
B Thân bài (5điểm)
1 Khái quát: 0,5 điểm
- Kim Lân thuộc lớp các nhà văn đã thành danh từ trớc Cách mạng Tháng
8 - 1945 với những truyện ngắn nổi tiếng về vẻ đẹp văn hoá xứ Kinh Bắc Ông gắn bó với thôn quê, từ lâu đã am hiểu ngời nông dân Đi kháng chiến, ông tha thiết muốn thể hiện tinh thần kháng chiến của ngời nông dân
- Truyện ngắn “Làng” đợc viết và in năm 1948, trên số đầu tiên của tạp chí “Văn nghệ” ở chiến khu Việt Bắc Truyện biểu hiện một tình cảm cao đẹp của toàn dân tộc, tình cảm quê hơng đất nớc vào thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp Với ngời nông dân thời đại cách mạng và kháng chiến thì tình yêu làng xóm quê hơng đã hoà nhập trong tình yêu nớc, tinh thần kháng chiến Tình cảm đó vừa có tính truyền thống vừa có chuyển biến mới
- Thành công của Kim Lân là đã diễn tả tình cảm, tâm lí chung ấy trong sự thể hiện sinh động và độc đáo ở một con ngời, nhân vật ông Hai ở ông Hai tình cảm chung đó mang rõ màu sắc riêng, in rõ cá tính, chỉ riêng ông mới có
2 Sự chuyển biến: 3,5 điểm
a Tình yêu làng, một bản chất có tính truyền thống trong ông Hai.
(0,25 điểm)
- Ông hay khoe làng, đó là niềm tự hào sâu sắc về làng quê - Cái làng đối với ngời nông dân có một ý nghĩa cực kì quan trọng trong đời sống vật chất và
tinh thần của họ
b Sau cách mạng, đi theo kháng chiến, ông đã có những chuyển biến mới trong tình cảm (0,75điểm)
- Đợc cách mạng giải phóng, ông tự hào về phong trào cách mạng của quê hơng, về việc xây dựng làng kháng chiến của quê ông Phải xa làng, ông nhớ quá
Trang 4cái không khí: đào đờng, đắp ụ, xẻ hào, khuân đá…; rồi ông lo: cái chòi gá, những đờng hầm bí mật… đã xong cha?
- Tâm lí ham thích theo dõi tin tức kháng chiến, thích bình luận, náo nức
trớc tin thắng lợi ở mọi nơi: Cứ thế, chỗ này giết một tí, chỗ kia giết một tí, cả súng cũng vậy, hôm nay dăm khẩu, ngày mai dăm khẩu, tích tiểu thành đại, làm gì mà thằng Tây không bớc sớm.
c Tình yêu làng gắn bó sâu sắc với tình yêu nớc của ông Hai bộc lộ sâu sắc trong tâm lí ông khi nghe tin làng theo giặc ( 2,0điểm)
- Khi mới nghe tin xấu đó, ông sững sờ, cha tin Nhng khi ngời ta kể rành rọt, không tin không đợc, ông xấu hổ lảng ra về Nghe họ chì chiết ông đau đớn cúi gầm mặt xuống mà đi
- Về đến nhà, nhìn thấy các con, càng nghĩ càng tủi hổ vì chúng nó cũng
bị ngời ta rẻ rúng, hắt hủi Ông giận những ngời ở lại làng, nhng điểm mặt từng ngời thì lại không tin họ “đổ đốn” ra thế Nhng cái tâm lí: không có lửa làm sao
có khói lại bắt ông phải tin là họ đã phản nớc hại dân.
- Ba bốn ngày sau, ông không dám ra ngoài Cái tin nhục nhã ấy choán hết tâm trí ông thành nỗi ám ảnh khủng khiếp Ông luôn hoảng hốt giật mình Không khí nặng nề bao trùm cả nhà
- Tình cảm yêu nớc và yêu làng còn thể hiện sâu sắc trong cuộc xung đột nội tâm gay gắt: Đã có lúc ông muốn quay về làng vì ở đây tủi hổ quá, vì bị đẩy vào bế tắc khi có tin đồn không đâu chứa chấp ngời làng chợ Dầu Nhng tình yêu nớc, lòng trung thành với kháng chiến đã mạnh hơn tình yêu làng nên ông lại dứt
khoát: Làng thì yêu thật nhng làng theo Tây thì phải thù Nói cứng nh vậy nhng
thực lòng đau nh cắt
- Tình cảm đối với kháng chiến, đối với cụ Hồ đợc bộc lộ một cách cảm
động nhất khi ông trút nỗi lòng vào lời tâm sự với đứa con út ngây thơ Thực chất
đó là lời thanh minh với cụ Hồ, với anh em đồng chí và tự nhủ mình trong những lúc thử thách căng thẳng này:
+ Đứa con ông bé tí mà cũng biết giơ tay thề: ủng hộ cụ Hồ Chí Minh muôn năm! nữa là ông, bố của nó.
+ Ông mong Anh em đồng chí biết cho bố con ông Cụ Hồ trên đầu trên
cổ xét soi cho bố con ông.
+ Qua đó, ta thấy rõ:
Tình yêu sâu nặng đối với làng chợ Dầu truyền thống (chứ không phải cái làng đổ đốn theo giặc)
Tấm lòng trung thành tuyệt đối với cách mạng với kháng chiến mà biểu t-ợng của kháng chiến là cụ Hồ đợc biểu lộ rất mộc mạc, chân thành Tình cảm đó sâu nặng, bền vững và vô cùng thiêng liêng: có bao giờ dám đơn sai Chết thì chết có bao giờ dám đơn sai
d Khi cái tin kia đợc cải chính, gánh nặng tâm lí tủi nhục đợc trút bỏ,
ông Hai tột cùng vui sớng và càng tự hào về làng chợ Dầu (0,5)
- Cái cách ông đi khoe việc Tây đốt sạch nhà của ông là biểu hiện cụ thể ý
chí: Thà hi sinh tất cả chứ không chịu mất nớc của ngời nông dân lao động bình
thờng
- Việc ông kể rành rọt về trận chống càn ở làng chợ Dầu thể hiện rõ tinh thần kháng chiến và niềm tự hào về làng kháng chiến của ông
3 Đánh giá: (1 điểm)
- Nhân vật ông Hai để lại một dấu ấn không phai mờ là nhờ nghệ thuật miêu tả tâm lí tính cách và ngôn ngữ nhân vật của ngời nông dân dới ngòi bút của Kim Lân Tác giả đặt nhân vật vào những tình huống thử thách bên trong để nhân vật bộc lộ chiều sâu tâm trạng; miêu tả rất cụ thể, gợi cảm các diễn biến nội tâm qua ý nghĩ, hành vi, ngôn ngữ đối thoại và độc thoại, ngôn ngữ của ông Hai vừa có nét chung của ngời nông dân lại vừa mang đậm cá tính nhân vật nên rất sinh động
- Qua nhân vật ông Hai, ngời đọc thấm thía tình yêu làng, yêu nớc rất mộc mạc, chân thành mà vô cùng sâu nặng, cao quý trong những ngời nông dân lao động bình thờng
Trang 5- Sự mở rộng và thống nhất giữa tình yêu làng trong tình yêu nớc là nét mới trong nhận thức và tình cảm của quần chúng cách mạng mà văn học thời kháng chiến chống Pháp đã chú trọng làm nổi bật Truyện ngắn Làng của Kim Lân là một trong những thành công đáng quý
C Kết bài: (0,5 điểm)
Khẳng định thành công của Kim Lân trong việc xây dựng hình tợng nhân vật ông Hai
* L
u ý:
- Giám khảo nắm đợc nội dung trình bày trong bài làm của HS để đánh giá một cách khái quát, tránh đếm ý cho điểm Vận dụng linh hoạt đáp án, nên sử dụng nhiều mức điểm một cách hợp lý, khuyến khích bài viết có cảm xúc và sáng tạo
- HS có thể làm bài theo nhiều cách riêng nhng đáp ứng đợc các yêu cầu cơ bản của đề, diễn đạt tốt vẫn cho đủ điểm
- Điểm bài thi để lẻ đến 0,25 điểm, không làm tròn số