Giống nhau: Đều phải sử dụng các giác quan để quan sát. Khi tả thường sử dụng các biện pháp so sánh, nhân hóa, tạo cho việc miêu tả được sinh động, gợi hình gợi tả cao. Khác nhau: Tả cả[r]
Trang 1TUẦN 22
TIẾNG VIỆT
Luyện từ và câu Chủ ngữ trong câu kể Ai thế nào?
Câu 1: Tìm chủ ngữ của các câu "ai thế nào?" trong đoạn văn đã cho (SGK TV4 tập 2 trang 37) Trả lời:
Chủ ngữ của các câu kể "ai thế nào" trong đoạn văn là những cụm danh từ chỉ vật hoặc các bộ phận của con vật (con chuồn chuồn), màu sắc của con vật Từ những gợi ý trên, em đọc đoạn văn
để xác định chủ ngữ
- Màu vàng trên lưng chú // lấp lánh
- Bốn cái cánh // mỏng như giấy bóng
- Cái đầu // tròn và hai con mắt // long lanh như thủy tinh
- Thân chú // nhỏ và thon vàng như màu vàng của nắng mùa thu
- Bốn cánh // khẽ rung rung như còn đang phân vân
Câu 2: Kể một loại trái cây mà em thích khoảng 5 câu có sử dụng câu kể kiểu "ai thế nào?" Gợi ý:
Những năm gần đây ở quê em xuất hiện một loại sầu riêng có tên gọi là "sầu riêng hạt lép cơm vàng" Đúng là một loại trái cây quý hiếm Hương vị của nó nổi trội hơn nhiều so với sầu riêng trước đây Múi của nó vàng như nắng mùa hạ Hạt thì to bằng móng tay cái nhưng lép kẹp Múi dày, thơm Vị của nó rất đặc biệt nên giá cả khá cao Thị trường rất ưa chuộng
Tập làm văn Luyện tập quan sát cây cối Câu 1: Đọc lại ba bài văn tả cây cối mới học và nhận xét
Trả lời:
Trang 2a) Đốì với bài "Sầu riêng" tác giả đã tả bao quát cây sầu riêng và những đặc sắc của nó về hương,
về vị Tiếp đó tác giả tả hoa, trái sầu riêng Cuối cùng mới tả thân, cành, lá sầu riêng
Đối với bài "Bãi ngô", tác giả quan sát cây gạo vào thời điểm cây ra hoa Tiếp đó tả cây gạo khi hoa tàn Cuối cùng, tác giả tả cây gạo vừa lúc quả chín
b) Các tác giả đã quan sát cây bằng những giác quan: - Mắt nhìn - Mũi ngửi - Lưỡi nếm - Tai nghe
c) Bài "Sầu riêng" - Thơm mùi thơm của mít chín quyện với hương bưởi; béo cái béo của trứng
gà, ngọt cái vị của mật ong già hạn; cánh hoa nhỏ như vảy cá, hao hao giống cánh sen non, trái lủng lẳng trông giống những tổ kiến, lá nhỏ xanh vàng hơi khép lại tưởng như lá héo
Bài "Bãi ngô" - Cây ngô lấm tấm như mạ non, búp như kết bằng nhung, búp ngô non núp trong cuống lá, hoa ngô xơ xác như cỏ may
Bài "Cây gạo" - Những cánh hoa đỏ rực quay tít như chong chóng, quả gạo múp míp hai đầu thon vút như con thoi, chín như nồi cơm chín đội vung mà cười:
* Những hình ảnh so sánh, nhân hóa trên có tác dụng tạo nên những hình ảnh vừa cụ thể vừa sinh động, dí dỏm mà vui tươi, hấp dẫn
d) So sánh sự giống và khác nhau trong miêu tả:
Giống nhau: Đều phải sử dụng các giác quan để quan sát Khi tả thường sử dụng các biện pháp
so sánh, nhân hóa, tạo cho việc miêu tả được sinh động, gợi hình gợi tả cao
Khác nhau: Tả cả loài thì cần chú ý đến những đặc điểm có tính đặc trưng chung của loài để phân biệt loài này với loài kia Tả một cây cụ thể thì tập trung phát hiện những đặc điểm riêng của cây
đó nhằm phân biệt cây này với cây kia trong cùng một loài
Luyện từ và câu
Mở rộng vốn từ: Cái đẹp Câu 1:Tìm các từ:
a) Thể hiện vẻ đẹp bên ngoài của con người
Trang 3b) Thể hiện nét đẹp trong tâm hồn, tính cách của con người
Trả lời:
Dựa vào mẫu đã cho và sự hiểu biết của mình, em tìm những từ biểu đạt những vẻ đẹp ấy a) Vẻ đẹp bên ngoài của con người: - Xinh đẹp, duyên dáng, thon thả, cân đối, lộng lẫy, thướt tha, kiều diễm, xinh xắn, rực rỡ
b) Vẻ đẹp bên trong của con người: - Thùy mị, dịu dàng, nết na, đằm thắm, đôn hậu, tế nhị, lịch
sự, chân thành, tình cảm, vị tha, độ lượng, dũng cảm, thẳng thắn
Câu 2: Tìm các từ:
a) Chỉ dùng để thể hiện vẻ đẹp của thiên nhiên, cảnh vật
b) Dùng để thể hiện vẻ đẹp của thiên nhiên, cảnh vật, con người
Trả lời:
Dựa vào mẫu đã cho và theo cách hiểu của mình, kết hợp với việc tiếp thu cách dùng từ trong cuộc sống mà em nghe được, để chọn từ cho đúng với từng nội dung đã cho Em có thể nêu các
từ sau:
a) Dùng để thể hiện vẻ đẹp của thiên nhiên cảnh vật: - Tươi đẹp, hùng vĩ, thơ mộng, tráng lệ, mĩ
lệ, hoành tráng, kì vĩ
b) Dùng để thể hiện vẻ đẹp của cả thiên nhiên, cảnh vật con người: - Đẹp đẽ, lộng lẫy, rực rỡ, xinh tươi
Câu 3: Đặt câu với một từ vừa tìm được ở bài tập 1, 2:
Gợi ý:
Em có thể đặt câu như sau:
- Ai cũng khen chị Na thùy mị, nết na
- Thiên nhiên ở đây thật thơ mộng
Trang 4Câu 4: Điền các thành ngữ hoặc cụm từ ở cột A vào những chỗ thích hợp ở cột B (SGK TV tập
2 trang 40)
Trả lời:
Em đọc các dòng ở cột A rồi thứ tự điền vào chỗ trống ở cột B (trước hoặc sau các dòng đã cho) đọc lên thấy diễn đạt được một ý thích hợp là được
Tập làm văn Luyện tập miêu tả các bộ phận của cây cối Câu 1: Đọc và nhận xét các đoạn văn tả thân, gốc một số loài cây Theo em cách tả của tác giả
trong mỗi đoạn văn có gì đáng chú ý
Trả lời:
1 Đoạn văn tả lá bàng của Đoàn Giỏi Tác giả đã miêu tả màu sắc của lá biến đổi theo từng thời kì: mùa xuân lá bàng mới nảy trông theo như những ngọn lửa xanh Mùa hè, lá lên thật dày mang màu xanh ngọc bích Mùa thu lá chuyển sang màu lục Mùa đông, khi sắp rụng lá bàng chuyển sang màu đồng hun
2 Đoạn văn tả bàng thay lá của Hoàng Phủ Ngọc Tường: Tác giả chọn thời kì bàng thay lá với
sự xuất hiện của lộc non và phát triển thành búp lá với những giai đoạn phát triển khác nhau Sau
đó lại tả tiếp sự xuất hiện của lứa lộc thứ hai Lứa lộc này màu đỏ đọt (Khi miêu tả, tác giả luôn chú trọng sử dụng các từ ngữ so sánh)
3 Đoạn 3: Tả cây sồi già của Lép-tôn-xtôi Tác giả chọn thời điểm từ mùa đông sang mùa hè với
sự thay đổi của cây sồi: từ nứt nẻ đầy sẹo, già cỗi chuyển thành một cây sồi có một sức sống mới: vòm lá xum xuê tỏa rộng Ngoài những hình ảnh so sánh, tác giả còn sử dụng biện pháp nhân hóa tạo cho đoạn văn sinh động cuốn hút người đọc
4 Đoạn 4: Tả cây tre của Bùi Ngọc Sơn Tác giả tả cả một bụi tre gồm tre già và búp măng và những đặc điểm của loài tre: rậm rạp, bù xù, gai góc Tác giả đã sử dụng biện pháp so sánh làm cho lời văn vừa cụ thể vừa có giá tri gợi hình, gợi tả cao
Câu 2: Viết một đoạn văn tả lá, thân hay gốc của một cây mà em yêu thích
Em vận dụng cách miêu tả của bài tập 1 để viết đoạn văn