- Câu hỏi tu từ cùng nghệ thuật lặp cấu trúc, khẳng định Lượm đã hi sinh nhưng hình ảnh của Lượm thì vẫn còn mãi trong tâm trí của mọi người, sống mãi cùng đất nước.. Bà đỡ Trần là ngư[r]
Trang 1PHẦN VĂN BẢN
LƯỢM
- Tố
Hữu-I ĐỌC – TÌM HIỂU CHUNG
1 Tác giả
- Tố Hữu (1920-2002), tên khai sinh là Nguyễn Kim Thành, quê ở tỉnh Thừa Thiên – Huế
- Ông vừa là nhà cách mạng vừa là nhà thơ lớn của thơ hiện đại Việt Nam
- Năm 1996, ông được tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học, nghệ thuật
2 Tác phẩm
a Hoàn cảnh ra đời
Bài “Lượm” được Tố Hữu sáng tác năm 1949, trong thời
kì kháng chiến chống thực dân Pháp
b Bố cục (3 phần)
- Phần 1 (5 khổ thơ đầu): Cuộc gặp gỡ của hai chú cháu
- Phần 2 (7 khổ thơ tiếp theo): Sự hi sinh anh dũng của Lượm
- Phần 3 (còn lại): Hình ảnh Lượm sống mãi cùng với đất nước
c Thể thơ: 4 chữ
II ĐỌC – TÌM HIỂU VĂN BẢN
Trang 21 Cuộc gặp gỡ giữa hai chú cháu
- Hoàn cảnh gặp gỡ: ngày Huế đổ máu ở Hàng Bè
- Hình ảnh Lượm trong lần gặp gỡ đầu tiên:
+ Hình dáng: bé loắt choắt
+ Trang phục: cái xắc xinh xinh, ca lô đội lệch
+ Cử chỉ: nhanh nhẹn, hồn nhiên, yêu đời (thoăn thoắt,
nghênh nghênh, huýt sáo vang, nhảy trên đường vàng…)
+ Lời nói: tự nhiên, chân thật (Cháu đi liên lạc…Thích
hơn ở nhà)
⇒ Từ láy cùng phép so sánh gợi lên hình ảnh chú bé liên lạc nhỏ nhắn, nhanh nhẹn, hồn nhiên
2 Sự hi sinh anh dũng của Lượm trên đường làm nhiệm vụ
- Hoàn cảnh: khó khăn, nguy hiểm – “đạn bay vèo vèo”
- Hình ảnh của Lượm: dũng cảm, nhanh nhẹn, hăng hái
làm nhiệm vụ, không sợ khó khăn, nguy hiểm – “vụt qua
mặt trận … sợ chi hiểm nghèo”
- Tư thế của Lượm lúc hi sinh:
+ Một dòng máu tươi
+ Nằm trên lúa, tay nắm chặt bông, hồn bay giữa đồng
→ Dù hồn đã lìa khỏi xác nhưng Lượm vẫn hòa quyện vào đồng lúa quê hương Hình ảnh miêu tả vừa hiện thực vừa lãng mạn Tác giả xót thương, cảm phục chú
bé Lượm
Trang 33 Hình ảnh Lượm sống mãi cùng đất nước
- “Lượm ơi còn không?” bộc lộ thái độ ngỡ ngàng, đau
xót như không muốn tin vào sự thật đang diễn ra
- Câu hỏi tu từ cùng nghệ thuật lặp cấu trúc, khẳng định Lượm đã hi sinh nhưng hình ảnh của Lượm thì vẫn còn mãi trong tâm trí của mọi người, sống mãi cùng đất nước
III TỔNG KẾT
Ghi nhớ: sgk
IV LUYỆN TẬP
Bài 1: Viết đoạn văn khoảng 8 câu trình bày suy nghĩ của
em về hình ảnh Lượm trong bài thơ?
Bài 2: Trong thời đại hòa bình, em làm gì để góp phần
xây dựng đất nước?
PHẦN TIẾNG VIỆT
HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN, CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN
CÓ TỪ "LÀ", CÂU TRẦN THUẬT ĐƠN KHÔNG CÓ TỪ "LÀ"
I KHÁI NIỆM
1 Câu trần thuật đơn là gì?
*Ví dụ:
a Bà đỡ Trần là người huyện Đông Triều
Trang 4-> Giới thiệu nhân vật bà đỡ Trần
b Từ khi có vịnh Bắc Bộ và từ khi có quần đảo Cô Tô
mang lấy dấu hiệu của sự sống con người thì, sau mỗi lần
dông bão, bao giờ bầu trời Cô Tô cũng trong sáng như
vậy
-> Nêu ý kiến
Nhận xét: Câu trần thuật là câu dùng để giới thiệu, tả
hoặc kể về một sự việc, sự vật hay để nêu một ý kiến nào
đó
2 Câu trần thuật đơn có từ "là"
* Ví dụ: sgk/114
vị ngữ: "là"+
từ/ cụm từ
đứng trước từ
"là"
a Bà đỡ Trần là người huyện
Đông Triều
cụm danh từ không, không
phải
b Truyền
thuyết
là loại truyện
kể dân gian
tưởng tượng kỉ
ảo
cụm danh từ chưa phải
Trang 5c Ngày thứ
năm trên
đảo Cô Tô
là một ngày trong trẻo, sáng sủa
cụm danh từ chưa phải
d Dế Mèn trêu
chị Cốc
là dại cụm tính từ không phải
- VN của các câu do cụm từ sau tạo thành:
Câu a, b, c: là + cụm danh từ
Câu trần thuật đơn có từ là
3 Câu trần thuật đơn không có từ "là"
*Ví dụ: sgk/ 118
Câu Chủ ngữ Vị ngữ Cấu tạo
vị ngữ
từ/ cụm từ phủ định phù hợp
a Phú ông mừng lắm cụm tính
từ
không, chưa
b Chúng
tôi
tụ hội ở góc sân
cụm động từ
không, chưa
Ví dụ:
- Các cụ già / nhặt cỏ đốt lá
- Trên xe ngồi chễm chệ một người đàn bà
- Cây cối / xanh um
Trang 6=>Vị ngữ của kiểu câu này thường do động từ (cụm
động từ) hoặc tính từ (cụm tính từ) đảm nhiệm
- Khi vị ngữ biểu thị ý phủ định, nó kết hợp với từ
không, chưa
II GHI NHỚ: (SGK/101/114/119)
III LUYỆN TẬP
* HƯỚNG DẪN TỰ HỌC:
Bài 1: Làm bài tập 1,2 sgk/115,116
Bài 2: Đây là kiểu câu gì?
a Tôi về không một chút bận tâm
b Mẹ là người yêu thương em nhất
c Cô giáo rất vui
d “Xanh om cổ thụ tròn xoe tán,
Trắng xoá tràng giang phẳng lặng tờ”
(Hồ Xuân Hương)
e “Đã tan tác những bóng thù hắc ám
Đã sáng lại trời thu tháng Tám”
(Tố Hữu)
Bài 3: Viết một đoạn văn từ 5 đến 7 câu chủ đề tự chọn
Trong đó có sử dụng một câu trần thuật đơn có từ là
-HẾT -