Giáo án tự chọn Ngữ văn 10

- Học bài cần nắm: + Những yêu cầu khi sử dụng tiếng Việt + Một số lỗi thường gặp khi sử dụng tiếng Việt và cách sửa lỗi... RÚT KINH NGHIỆM.[r]

 14 NS: 28-08-10

% 14

& ' (:

(4  !"

A $% &' ( &)#

- )* +, các yêu  / 01 2 34 56 % 78 trong hành  và giao %;< =% +,

nguyên nhân các ?@  *) ;1 trong 34 56 % 78A cách : / 01<

- B 58 và : ?C chính 1A ?C dùng FA +G câu, + <

- Nghiêm túc 34: :A ghi chép J BA  gìn 3 trong sáng L: % 78

C * PHÁP.

-  hành : ?@A M +;

- 1 ?B nhóm

D

1 01 2314 567:

10A4 !O 3P 7) (P: / KP: )

10A7 !O 3P 7) (P: / KP: )

10A 8 !O 3P 7) (P: / KP: )

2 Bài ;<:

SV* tra 3 J 0W L: HS

3 Bài >6 

) &' ?
GIÁO VIÊN VÀ

@ SINH

 BC 2D1E 1: 4F1E yêu ;JI

chung khi LM NO1E  !1E  P#

- Khi 34 56 % 78A yêu  +

tiên là gì? ( !4 56 F  ;1 +H

 âm)

- GV Y 5Z cho HS phát âm, 

phát âm theo ngôn  toàn dân +V

dùng F dúng âm

I  YÊU (A CHUNG KHI  

1 Yêu ;JI TU T P; dùng W.

a M NO1E W 2Y1E 1EF âm.

- & Y Y J phát âm,  phát âm theo ngôn

 toàn dân

- \ các vùng *2 còn có 3 * ?Z : các âm sau:

+  =) =_  phân 08 các ;6 âm:

L và n ví 56 Làm sao  nàm sao

S và x !4 56  a4 56<

Tr và ch &@ -2  @ -2<

Tr và gi   <

+  Nam =_  phân 08 các âm sau:

V và d Ví 56 72  52<

+  Trung =_  phân 08 các âm sau:

Iê và i Ví 56 Lúa chiêm  lúa chim

Tìm b%*  2* kím

T và c Son 3)  son 3)<

- Ngoài ra, còn 34 56 F +H O:

GV Y 5Z cho HS B 0% F

dùng sai O: và cách 34: ?C

- HS chia nhóm 1 ?B và 34: ?C

- !4 56 F +H phong cách

(HS c  C dùng F sai phong

cách và 34: ?CT

- Khi 34 56 % 78A yêu  %;

theo là % câu

- Phân theo M trúc, % 78 có *M-

?X

N và ng d nàn  d nàng

Ô và ao &4: 3@  4: 31<

- & dùng F +H âm:

Đúng âm Không đúng âm.

e *G e *<

&1* khái &1* khoái

= *8 = *<

 Dùng F +H âm giúp  +  nghe, V +H ý O:  nói *P -2 +<

b M NO1E W 2Y1E 1E4_X.

Ví 56 F +, dùng sai O:

a Cô M- +h; dã man

b Anh M-  thái +_ bàng quang

c Sân cảnh ở phía sau.

d &6; 1 lấy liền sau 5 phút.

!4: ?C Q  sinh 34:  F +, dùng sai)

 iP dùng F +H O: ;1 chú ý quan 8 

O: và  pháp L: các F khi b% ,; Y nhau

- S% ,; ;1 +H 2 quan 8  pháp % 78< + Quy ) tính F +l sau danh F

Ví 56 =1 +[A : )  H<

[ 01A ) :  Sai

+ Quan 8  pháp L: F trong % 78 +, V

8 m 8 3); a%; B  F và 34 56 các  F< VD: a Bàn ba Q&c W trí: Bàn m W trí 3P 3)

Ba bàn Q&c SL: Có 3 bàn)  ý O: thay +@<

b Nói 2 anh Nói Y anh  Cùng 1 F  khi b% ,;

Y các hư từ khác nhau nên O: khác nhau.

c M NO1E W 2Y1E phong cách.

- Xác +W rõ nhân B giao %; là ai +V ?:  cách 5q + sao cho phù ,;<

- Xác +W hoàn 1 giao %; +V dùng F cho phù

,;<

- & xác +W *6 +D giao %; +V dùng F +H phong cách

Ví 56 - -q Du kg theo Tây !/<

- Ôi! W lí mới khó làm sao!

(HS c  C dùng F sai phong cách và 34: ?CT

2 Yêu ;JI TU T ! câu.

- Câu % 78 phân chia theo M trúc d* có:

+ Câu +/<

+ Câu ghép

- Các thành ; trong câu d* có:

-Trong *_ câu, d* có  thành

; / 01 nào?

- Câu phân chia theo *6 +D phát

ngôn d* có  bV câu nào?

- &P cùng là yêu  2 cách 5

+ <7B- các +  +, 34

56  % nào trong bài %X

 BC 2D1E 2: $D La 5b 4cd1E

Ee7 khi LM NO1E  !1E  P 14F1E

cách LMX 5b ;f ^g1#

-  nguyên nhân 5Z +% % sai

?C chính 1X HS 1 ?

- GV Y 5Z HS cách 34: ?C chính

1 6 V 2 5MA thanh +8A % +H

âm

- HS 1 ?B nhóm c ra ?C sai và

34: : cho thích ,;

- % 78 có *M- thanh? , chia

thành *M- nhóm?

(HS 1 ?$ GV B xét và ?M- ví 56 6

V ) Ngoài ra, còn có *_ 3P 

,;  ?8 mà ?B * 0C không

áp 56 cho F láy

Ngoại lệ: =2 0cA hoài eA d mA 2*

mA nài cA mình *J-A ;c ;A s

h<

+ &L <

+ 7W <

+ Thành ; ;6<

- Câu % 78 phân chia theo *6 +D phát ngôn

d* có:

+ Câu bV<

+ Câu s<

+ Câu 1*<

+ Câu  b%<

 & % câu +H  pháp % 78<

3 Yêu ;JI Nh1E 2BC1.

- & 5 + liên b%A * ?<

II

9j.

1 b chính g#

a Nguyên nhân:

- Không phân 08 +, 5M s (?) hay 5M (~)

- Không phân 08 +, t hay c

- Không phân 08 gi hay d

- Không phân 08 +, n hay ng

- 7% hoa không +H quy +W<

 Do không )* ) quy ) 34 56  % % 78< Do phát âm không chính xác, nên % sai chính

1<

b Cách LMX 5b

& )*  quy ) % chính 1 % 78<

* &l T ! 2Y1E NmI 4n  NmI ngã.

& Y các quy ) sau:

- Ip ^q1E \J>#

% 78 có 6 thanh, chia thành 2 nhóm:

+ Thanh 0@ d* Thanh không (-), thanh s (?), thanh 3) (/)

+ Thanh * d* Thanh -2 (\), thanh ngã (~), thanh G ()

`B 0@ * c áp 56 cho F láy

+ G; *_ F láy, không 0% % 5M s hay 5M ngã,

ta % 5M ngã % *_ trong hai % L: F láy +N mang thanh ngã G thanh ngang

Ví NO Bão bùng, 0y bàng, 0 0OA dãi 5A dòng

dõi, hãi hùng, bO càng, ?z làng, loã ?dA *O *2A não nùng, rõ ràng

+ G; *_ F láy, không 0% % 5M s hay 5M ngã,

ta % 5M s % *_ trong hai % L: F láy +N

- GV Y 5Z HS % +H âm gi, d

GV ?M- ví 56 6 VA HS % cho +H

âm

mang thanh 3) G thanh ngang

Ví NO =1 bao, +1* +:A ?{ loi, mê *JA ?4 ?/A

c non, J /A quanh jJA / JA c tê, trong

{A L ê, 0Y 0cA +) +sA ) sA M LA P 1A bM; bmA 1* nhí, { rúng, sáng 3L:<

Ngoại lệ: Khe byA ngoan ngoãn, nông CA se 3y<

+ G; F láy +8;  ta % 5M ngã % *_ trong hai % L: F láy mang 5M ngã, ta % 5M s %

*_ trong hai % L: F láy mang 5M s<

Ví NO: =y ?yA ?y +yA ?q *qA ?C CA lõm bõm.

=L LA +L +cA ?1 +1A ?s ?{A ?c bc<

 &  l vào các thanh +x 0% (Thanh không 5MA thanh -2T +V % các thanh : 0% rõ (Thanh sA thanh ngã)

- Luật: “Mình nên nhớ viết liền dấu ngã”.

Luật: “ Mình nên nhớ viết liền dấu ngã” chỉ áp dụng cho từ Hán- Việt.

+ G; *_ từ Hán- Việt, không 0% % 5M s hay

5M ngã, ta % 5M ngã % F M- có ;6 âm + là:

M, N, Nh, V, D, Ng/ngh

Ví 56

M: Mãn khoá, mãnh @A *Z 3PA *q phí

N: Truy nã, trí não, C ?A  nhi.

Nh: Nhã GA nhãn 8A Z A ô q*<

V: Vãn 1A O qA O -%A | ?<

L: Lãnh +A lãng *A lão thành, ?q +_<

D: Dã man, 5O nhiên, 0d 5zA 5q +<

Ng/ngh: =1 ngã, ngôn A tín z<

- Ip hát ghép.

+ G; các F có ;6 âm + Ch, ph, th, kh ta % 5M

s<

Ví 56 Ch: &L /A c +P<

Kh: SL b%;A b} +W<

Th: L ?OA c 1<

Ph:

+ Ngoại lệ: Phẫu thuật

- & Y  F 5M ngã có  3P aM 8 cao

13 F sau có  5M ngã aM 8 cao:

&CA | Q&| B-TA +x Qx dTA A :A ?y (Lí

?yTA mãi (Mãi mãi), A 3yA Z Q7Z còn)

*  ! 2Y1E gi, d.

- $uB vcw1E NO; E g> giá”.

+ G; F Hán- 78 có thanh ngã G thanh nặng thì

% d Qfz 56TA có thanh hỏi G thanh sắc thì

% gi Q1* giá)

- GV Y 5Z HS % +H âm t, c

GV ?M- ví 56 6 VA HS % cho +H

âm

- GV Y 5Z HS % +H ;6 âm

+ (G, ng, ngh, c, k, q)

GV ?M- ví 56 6 VA HS % cho +H

âm

Ví 56 Dã man, 5 _A 58 tích

Tác 1A 1 thích, Y 8<

- $uB “Dân gian”.

- G; F Hán- 78 không có 5M thanh, nguyên âm chính không ;1 là a thì ta % d (Dân), còn nguyên

âm chính là a thì ta % gi (Gian)

Ví 56 Di dân, diêm sinh, do thám, dung 5W<

Gia +KA giang 3/A giam *<

Ngoại lệ: Ca dao, danh 5<

- $uB “ y Nyx#

P Y F láy, d + Y l, gi không + Y l

Ví 56 Lim dim, líu díu, lò dò

- $uB vz dàng, E F gìn”.

7Y F láy d + Y d Qfq dàng), gi + Y gi Q gìn)

Ví 56 fq dãi, 5 5OA 5* 52<

G giã, giòn giã,  B<

*  ! 2Y1E t, c.

- P Y từ láy n đi với t, ng đi với c:

VD: San sát, man mát, chan chát,  )A ngan ngát

~ )A  GA biêng 0%A ; ;)<

- & ghi Y  F c aM 8 Y âm P là t: VD: € 8A +W: A M át, 02 GA trau PA âm xát, tóm )<

- & ghi Y  F aM 8 Y âm P là c: VD: Công 8A chim A gian ác,  A 08 A xác +A xác 3MA xác ?B;A âm )A quy )<

*  ! 2Y1E các 74O âm 2JI (G, ng, ngh, c, k, q).

- Quy ) i, e, ê

+ & G (ghi âm T 3y +, thêm h vào khi nguyên

âm + sau là i, iê, e, ê

VD: ghi, ghim, ghìm, 2A ghê, %A ghen, ghét, ghèn

+ Các nguyên âm còn ? + Y g không có h

VD: ga, gà, gã, G*A );A G;A Z*A MA BA gõ, gói,

A CA Y*A 4A gù

Lưu ý: G trong gì, gìn, giã, %A giêng, %<<<

không ;1 mang âm ‚ƒ mà là âm ‚ƒ<

+ & Ng ghi âm ‚ƒ 3y +, thêm h khi nguyên

âm + sau nó là i, iê, ê, e

VD: nghi, cA OA 8A 8;A nghiên, 2A nghênh, %A nghe, hA h<<<

+ Các nguyên âm còn ? + Y ng không có h.

VD: ngà, ngang, )*A MA ngó, A A LA

A Y<

- GV Y 5Z HS % i, y

- GV ?M- ví 56 6 VA HS % cho +H

âm

- Khi % câu,  G;  ?C 2

M   pháp nào?

- HS 1 ?B nhóm và 1 ?A GV

B xét và ?M- ví 56 6 V

- V ghi âm /cờ/ ta có 3  cái, +N là: c, k, q Ta %

k khi nguyên âm + sau là i, ia, iê ê, e Các nguyên âm

khác + sau thì % c, khi có âm +8* thì % q.

VD:

K: kí, kia, b%*A b%A kê, bVA b%A kè, b{A kén.

C: cá, can, );A cân, có, còm, con, cô, /A 6A L:A Q: qua, quang, j)A quê, quên, j-8A j8A quy,

*  ! 2Y1E i, y.

V ghi âm /i/, % 78 ta có hai  cái là I và Y

=_ giáo 56 Q* 1984) có quy +W  sau:

- % không có 3 thay +@ 2 âm hay O: QF

 ,; Y + sau âm +8*TA thì thay Y 0 I.

Ví 56 hi sinh, bc 8*A lí ?BA J* *O , bO B< Các F huy /A 3/ L-A quý báu, e

†% y

- % âm +l *_ mình hay m + *_ F thì %

0 Y.

VD: ý O:A y %A e ?A yêu /A yên @<

2 b TU câu.

a b TU ;mI CB 1EF pháp.

- 4 !I thành 74J1 câu, T! câu.

+ % L <

VD: Qua nhân B W fB cho ta M- rõ  +l tính cao +h; +N<

Cách 34:$ Thêm L 

-  L <

 Qua nhân B W fBA tác 1 cho ta M- rõ  +l tính cao +h; +N (Cách l 2, ta có V 0s F qua +V

 L  cho câu)

+ % W <

VD: -q K &VA nhà thi 3O mù yêu Y L: dân _ 78 Nam

Cách 34:

- Thêm W 

-  W  F thành ; 3‡ có trong câu

 -q K &VA nhà thi 3O mù, yêu Y L: dân _ 78 Nam +x % tác ;J* `6 Vân Tiên (Cách l 2, ta có thêm F là vào +V 0% thành ;

;6 thành W T<

+ % 1 L  và W <

VD: V có / _ B +, 8 làm  ý trong

/ lai, ngay F bây A khi còn d trên % nhà

<

Cách 34:

- Thêm L  và W <

- Bên  ?C 2 câu, ?C do 3); a%; sai

B  các thành ; trong câu | M

hay G; ;1

- GV Y 5Z HS 34:  ?C 34

56 sai 5M câu, ?C 2 O:A các câu

trong + : liên b% Y nhau

- HS ?) nghe ví 56 và tìm ra cách

34: cho thích ,;

- GV B xét

- GV Y 5Z HS 34: ?C + 

- Có hai ?C  G;A +N là ?C 2 _

dung và ?C 2 hình l

- GV Y 5Z 6 V +V HS 34: ?C

V khai ? L +2A % gA?G; ý, các ý

0W trùng ?G; và mâu Z ?Z nhau

V có +, 8 làm  ý trong / lai, ngay bây A khi còn d trên % nhà A  sinh

 ;1 tích   B;<

+ `C do % % câu ghép

VD: Vì / lai con em L: chúng ta

Cách 34:

-  thêm % cho câu ghép

Vì / lai con em nên chúng ta ;1 ra 3l ;M +M<

- b do L~7 [!7 sai \p h các thành 74J1 trong câu.

VD: Vì 3/ tan nên *G  *<

Cách 34:

- !); a%; lai B  các % trong câu cho ,; lí

 Vì *G  * nên 3/ tan

- b LM NO1E sai NmI câu.

VD: =P cháu có m pin +9 lên cho ông không

Cách 34:

- Dùng 5M câu cho ,; lí

 =P cháu có m pin +9 lên cho ông không?

b b TU 1E4_X.

- Câu */ d 2 O:

VD: =_ +_ + +d G %  <

Cách 34:

- Tránh %  câu */ d 2 O:<

 =_ +_ + +dA G %  <

- Các % trong câu : có 3 liên b% 2 O:.

VD: Trong thanh niên nói chung và trong bóng + nói riêng, chúng ta +x + +,  thành  + bV< Cách 34:

- &  3 liên b% 2 O: trong câu

 Trong V thao nói chung và trong bóng + nói riêng, chúng ta +x + +,  thành  + bV<

3 b 2BC1 T1.

a b 1D dung.

- V khai ? L +2

VD: (1) Trong ca dao 78 Nam,  bài 2 tình yêu nam  là  bài 2 / M 1< (2)  yêu gia +KA yêu cái @ M* cùng nhau chung 3PA yêu / chôn nhau ) P< (3)  yêu  làng,  Y yêu F 1 _ +d +% công 8 trong xóm, trong làng (4) Tình yêu +N d 8 và sâu 3)< Phân tích: Câu (1) là câu L +2 nói 2 tình yêu ?l:

- 72 hình lA có  ?C sai nào

 G;X

- HS 1 ?A GV L P và B xét

- GV L P các _ dung bài A HS

B ra ?C và 0% cách 34: :

Giao cho HS bài B; 2 nhà

   V khai ý ? L +2<

Cách 34:

G +  vào  01A xem xét *P quan 8 Y + Y và + sau nó +V j-% +W cách 34:<

-  ? câu L +2A % ? các câu V khai +V làm sáng rõ câu L +2<

- 7% ? câu L +2 *Y<

- % ý:

VD: & dân 7 Lang M yêu ca hát, 1- múa  hát trong  +.*  G ngày _<  còn hát trong lúc chèo -2A 3 0)<   6 +8* cho  +8 hát  là P +dA khèn, sáo,

d<

Các câu (2), (3),(4) *Y +2 B; ý 1 câu (1) : +2

B; ý 2

   V khai % ý

Cách 34:

- & phát 8 _ dung % 6A thêm vào + 

*_ 3P câu +V 0@ sung _ dung % 6 +N<

- `C ?G; ý.

VD: Q`M- ví 56  %; F bài làm L: HS)

=V 8 ?C

  có 2 câu trình bày ?G; + ?G; ? 1 ý Cách 34:

- & 0s 0Y  câu ?G;A thêm vào *_ 3P câu mà +  còn %<

- `C mâu Z ý.

Ví 56 Q`M- ví 56  %; F bài làm L: HS)

=V 8 ?C

-   có các câu l: các ý trái ,A mâu

Z Y nhau

Cách 34:

- & ? 0s  câu có ý mâu ZA 34: các câu còn ? +V các ý phù ,; Y nhau

b b hình 4€;.

- `C do % G dùng sai ;/ 8 liên b% hình

l<

-  ?y ;1 dùng ;/ 8 liên b% này 

% ? 34 56 ;/ tiên liên b% khác

Cách 34:

- =s ;/ 8 +, dùng sai, thay vào +N 0

;/ 8 liên b% phù ,;<

- `C do tách, _; + không ,; lí

Cách 34:

- & tách và _; + cho ,; lí

III     @#

-  bài  )*

+  yêu  khi 34 56 % 78

+ i_ 3P ?C  G; khi 34 56 % 78 và cách 34: ?C<

E RÚT KINH

BÀI „ „ 

1 Khoanh tròn vào những chữ số đánh dấu từ ngữ viết đúng, chữa lại từ viết sai:

1 o1 thân 5 `1 *

2 1 + 6 &| P

2 Tìm lỗi chính tả trong các dòng sau Hãy chữa lại các lỗi đó

a Hôm lay, tôi 5M xung aY khi +, G;  các 0 |

b Không gian xung quoanh 0C nhiên m nên yên O ? 

c Ông +x 2 hiu cách +>- * *

d Không +, P 8

e Sau *C bŠ c hè ai | mong +% ngày W 

f Tôi *P 0@ xung vài ý

g &_ giao liu +x thành công / 1 mong +,

3 Chữa các lỗi viết hoa trong các dòng sau:

a &% ) 8 biên ;L là 2*  hào L: quân +_ nhân dân 78 nam

b Hà

C * PHÁP.

-  hành : ?@A M +;

- 1 ?B nhóm

D

01 2314 567:

10A4 !O 3P...

01 2314 567:

10A4 !O 3P 7) (P: / KP: )

10A7 !O 3P 7) (P: / KP: )

10A !O 3P 7) (P: / KP: )

2 Bài ;<:

SV*... ngã”.

Luật: “ Mình nên nhớ viết liền dấu ngã” áp dụng cho từ Hán- Việt.

+ G; *_ từ Hán- Việt, không 0% % 5M s hay

5M ngã, ta % 5M ngã %