Giáo án Đại số 7 - Học kì I

Cổng trường mở ra là tâm trạng của người mẹ trong đêm trước ngày khai giảng đầu tiên của con trai mình thì bài đầu tiên của chương trình ngữ văn 8 lại là tâm trạng của người con – 1 h/s [r]

Học Kỳ i

Ngày soạn:

Giảng:

Tuần 1

Tiết 1 Văn bản: Tôi đi học (T1)

(Thanh Tịnh)

A Mục tiêu cần đạt

Hs hiểu và phân tích $% những cảm giác êm dịu, trong sáng, man

mác buồn của nhân vật “tôi” ở buổi tựu +$6 đầu tiên trong đời qua áng

văn hồi $3 giàu chất thơ của Thanh Tịnh

1 Kiến thức

- Cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích

- Nghệ thuật miêu tả tâm lý trẻ nhỏ ở độ tuổi đến +$6 trong một văn

bản tự sự qua ngòi bút của Thanh Tịnh

2 Kỹ năng

- Đọc, hiểu văn bản tự sự có yếu tố miêu tả và biểu cảm

- Trình bày những suy nghĩ, tình cảm về một sự việc trong cuộc sống của

bản thân

B Chuẩn bị

GV: Tranh ảnh về ngày khai +$6* giáo án

HS: SGK, soạn bài, vở ghi

C Tiến trình lên lớp

* Hoạt động 1: Khởi động

1 Tổ chức

Sĩ số: 8A

8B

2 Kiểm tra

Sự chuẩn bị của học sinh

3 Bài mới

* Hoạt động 2: Đọc - hiểu văn bản.

Giới thiệu bài: Bài đầu tiên của $: trình ngữ văn 7 là gì ? Nội dung

của văn bản âý ntn? Cổng +$6 mở ra là tâm trạng của $6 mẹ trong đêm

+$V ngày khai giảng đầu tiên của con trai mình thì bài đầu tiên của $:

trình ngữ văn 8 lại là tâm trạng của $6 con – 1 h/s trong buổi đầu đến

+$6 là bài: Tôi đi học

GV đọc mẫu – 3 học sinh - đến hết

bài

Nêu những nét hiểu biết của em về

I Đọc, tìm hiểu chung văn bản

1 Đọc

Giọng sâu lắng , biểu cảm

2 Tìm hiểu chú thích

a Tác giả, tác phẩm

Thanh Tịnh (1911-1988) là nhà văn có sáng tác từ +$V Cách mạng tháng 8.,

Thanh Tịnh?

Có thể xếp bài này vào kiểu loại văn

bản nào?Vì sao?

Có thể gọi đây là văn bản nhật dụng

biểu cảm $% không?

Có thể chia văn bản làm mấy phần?

nội dung từng phần?

Nỗi nhớ buổi tựu +$6 của tác giả

$% khơi nguồn từ thời điểm

nào?Vì sao?(Không gian, cảnh tự

nhiên, sinh hoạt).Đó là sự liên $3

nào?

Tâm trạng “tôi”khi nhớ lại những kỉ

niệm cũ ntn?

Phân tích giá trị biểu cảm của những

từ láy đó?

Hs đọc diễn cảm đoạn 2:

Tâm trạng của “tôi” trên $6

đến +$6 mẹ ntn?

Chi tiết nào trong cử chỉ, hành động

làm em chú ý?

Tóm lại:Trên $6 đến +$6 em

thấy tâm trạng của nhân vật “tôi”

sáng tác của ông toát lên vẻ đẹp đằm thắm, tình cảm êm dịu, trong trẻo

-Tôi đi học in trong tập “Quê mẹ” xuất bản 1941

b.Từ khó:

Trang 8-SGK 3.Tìm hiểu thể loại, bố cục

a.Thể loại

- Kiểu văn bản biểu cảm: cảm xúc, tâm trạng của nhân vật…

- Không thể gọi là văn bản nhật dụng vì

đây là một tác phẩm văn $: có giá trị

$ $3 nghệ thuật

b Bố cục

2 phần

P1: Từ đầu->trên ngọn núi: Tâm trạng của tôi khi cùng mẹ đến +$6 buổi đầu tiên

P2: Còn lại: Tâm trạng và cảm giác của nhân vật ‘tôi”khi đến +$6

II Đọc, tìm hiểu nội dung văn bản

1.Tâm trạng của tôi khi cùng mẹ đến

+$6 buổi đầu tiên

-Thời điểm: Cuối thu(đầu tháng 9)

Khai +$6 lá rụng nhiều, mâybàng bạc, các em bé rụt rè cùng mẹ đến +$6d5 liên $3 giữa hiện tại và quá khứ của bản thân, khơi nguồn cảm xúc của tác giả)

- Tâm trạng “tôi”: Náo nức, mơn man,

$ bừng, rộn rã -> Cảm giác trong sáng nảy nở trong lòng

-> Rút ngắn khoảng cách thời gian giữa quá khứ và hiện tại: $ mới hôm qua

-Trên $6 đến +$6 Con $6 vốn rất quen thuộc, bỗng thấy lạ, cảnh vật thay đổi vì “hôm nay tôi đi học”

- ý nghĩ đó làm cho “tôi”thấy trang trọng,

đứng đắn

- Động từ “thèm, bặm, ghì chặt, xẹch, chúi, muốn”-> những $ thế cử chỉ ngộ nghĩnh, đáng yêu

* Tâm trạng náo nức, $ bừng rộn rã và

ntn?

* Hoạt động 3: Luyện tập.

Tâm trạng của em trong ngày đầu

tiên đến +$6 có $ nhân vật

“tôi”không?Vì sao?

pha chút hồi hộp, lo lắng, ngộ nghĩnh

đáng yêu của nhân vật “tôi”

* Hoạt động 4: Củng cố, ,- dẫn về nhà.

- Hệ thống toàn bài

- Học sinh nhắc lại nội dung cơ bản vừa học

- Về nhà: học bài và trả lời các câu hỏi còn lại trong bài

Ngày soạn:

( Thanh Tịnh)

A Mục tiêu cần đạt

Tiếp tục giúp Hs hiểu và phân tích $% những cảm giác êm dịu, trong sáng,

man mác buồn của nhân vật “tôi” ở buổi tựu +$6 đầu tiên trong đời qua áng

văn hồi $3 giàu chất thơ của Thanh Tịnh

1 Kiến thức

- Cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích

- Nghệ thuật miêu tả tâm lý trẻ nhỏ ở độ tuổi đến +$6 trong một văn

bản tự sự quan ngòi bút của Thanh Tịnh

2 Kỹ năng

- Đọc, hiểu văn bản tự sự có yếu tố miêu tả và biểu cảm

- Trình bày những suy nghĩ, tình cảm về một sự việc trong cuộc sống của

bản thân

B Chuẩn bị

GV: Tranh ảnh về ngày khai +$6* giáo án

HS: SGK , soạn bài , vở ghi

C Tiến trình lên lớp

* Hoạt động 1: Khởi động.

1 Tổ chức

Sĩ số: 8A:

8B:

2 Kiểm tra

Phân tích tâm trạng của nhân vật “tôi’ khi trên $6 cùng mẹ đến

+$6[

3 Bài mới

Gv giới thiệu nối tiếp bài

* Hoạt động 2: Đọc hiểu văn bản

II Đọc, tìm hiểu nội dung văn bản

Hs đọc

Nếu $ trên $6 đi “tôi”

thấy háo hức, hăm hở, hồi

hộp thì khi đến +$6* em

thấy “tôi” có tâm trạng ntn?

Tâm trạng của em trong buổi

tựu +$6 đầu tiên ntn?

Tâm trạng của “Tôi” ntn khi

nghe ông đốc gọi danh sách

Hs mới?

Vì sao “tôi” lại “ khóc nức

nở, dúi đầu vào lòng mẹ”khi

chuẩn bị ,$V vào lớp?

Em có tâm trạng này

không?

(Hs phát biểu suy nghĩ)

Cảm giác của “tôi” khi ngồi

vào chỗ và đón nhậ một tiết

học mới ra sao?

Hình ảnh “Con chim con

liệng đến đứng bên cửa sổ…”

còn có ý nghĩa nào khác

nghĩa thực?

Dòng chữ “Tôi đi học” kết

thúc truyện có ý nghĩa gì?

(GV: Dòng chữ chậm chạp và

chập chững xuất hiện lần đầu

tiên trên trang giấy trắng

tinh…$ một niềm tự hào

hồn nhiên trong sáng của

những em bé trong ngày đầu

2.Tâm trạng và cảm giác của nhân vật ‘tôi”khi

đến +$6* nghe ông đốc gọi danh sách hs mới

và ,$V vào lớp đón nhận giờ học đầu tiên

a Khi đến +$6.- Ngôi +$6 xinh xắn, oai nghiêm, sân rộng, khác với những lần khác

- Các bạn Hs cũ: $: vui, sáng sủa

- “Tôi”: Lo sợ, vẩn vơ, bỡ ngỡ, ngập ngừng, e sợ, thèm vụng, $V ao $% $ các trò cũ, thấy chơ

vơ, vụng về, lúng túng, cứ dềnh dàng, chân co chân duỗi khi nghe hồi trống đội vào lòng rộn rã, thúc giục->Tiếng trống hoà cùng nhịp tim mới giục giã làm sao(Tâm trạng phù hợp với diễn biến tâm lí)

b Khi nghe ông đốc gọi danh sách học sinh mới

- Càng lúng túng vì bao cặp mắt chú ý đến mình

- Dúi đầu vào lòng mẹ, nức nở khóc

-> “Tôi” có cảm giác xa mẹ, xa nhà(khác hẳn với những buổi đi chơi ngoài đồng)

-> Cảm giác rụt rè khi tiếp xúc nơi đông $6

c Khi đón nhận tiết học đầu tiên

- Cái gì cũng lạ và hay hay, lạm nhận chỗ ngồi của riêng mình, $6 bạn mới $ quen mà đã

thấy gần gũi, quyến luyến

-> là sự biến đổi tự nhiên của tâm lí nhân vật

- Hình ảnh “ con chim con…” ngoài nghĩa thực còn có dụng ý nghệ thuật: mang ý nghĩa $%

+$d}V! học trò mới kia rồi cũng qua cảm giác rụt rè bỡ ngỡ->bay cao bay xa trong khung trời

$V mơ) -“Tôi đi học”-> Cách kết thúc tự nhiên, bất ngờ:

vừa khép lại truyện, đồng thời mở ra một thế giới mới, một bầu trời, một tâm trạng, một tình cảm mới, giai đoạn mới trong cuộc đời nhân vật “tôi”

tiên đến +$6*)G vào lòng

ta cảm giác náo nức,bồi hồi,

xao xuyến khi nhớ lại thuở

thiếu thời

Truyện ngắn này có sự kết

hợp các loại văn bản: biểu

cảm, miêu tả, kể chuyện

HS đọc to mục ghi nhớ

* Hoạt động 3: Luyện tập.

Chất thơ của truyện $%

thể hiện từ những yếu tố

nào?Có thể nói t/ngắn này là

1 bài thơ bằng văn xuôi $%

không? Vì sao?

Chất thơ $% thể hiện bởi

tình huống truyện không có

cốt truyện:chỉ là sự giãi bày

những tâm $ của một tâm

hồn trẻ dại…Kết hợp với h/ả

tự nhiên làm nên không khí

riêng biệt của buổi tựu

+$6

Dòng chữ thể hiện chủ đề của truyện: Buổi tựu

+$6 sẽ mãi không thể nào quyên trong kí ức tác giả

III.Tổng kết

1 Nghệ thuật

-Truyện ngắn hầu $ không có cốt truyện, đậm chất trữ tình, tạo sự đồng cảm của mọi $6

2 Nội dung:

-Qua tâm trạng “tôi”,tác giả khẳng định: Đối với mọi $6* những kỉ niệm ấu thơ, đặc biệt là những kỉ niệm về buổi tựu +$6 đầu tiên $%

C$ giữ sâu sắc nhất

* Ghi nhớ:

SGK trang 9

IV Luyện tập

* Hoạt động 4: Củng cố, ,- dẫn về nhà.

4 Củng cố

- Hệ thống toàn bài

- Giáo viên treo bảng phụ có câu hỏi trắc nghiệm lên bảng, gọi học sinh

lên bảng làm bài

5 Về nhà:

- Học bài, làm bài tập 2 phần luyện tập

Ngày soạn:

Giảng:

Tiết 3: Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ

A Mc tiêu cn t

- Phân biệt $% cấp độ khái quát nghĩa của từ ngữ.

- Biết vận dụng hiểu biết về cấp độ khái quát nghĩa của từ vào đọc, hiểu và

tạo lập văn bản

1 Kiến thức

Cấp độ khái quát nghĩa của từ ngữ

2 Kỹ năng

- Thực hành so sánh, phân tích các độ khái quát nghĩa của từ ngữ

B Chuẩn bị

- Thầy: Giáo án , bảng phụ

- Trò: Đọc +$V bài

C Tiến trình lên lớp

* Hoạt động 1: Khởi động.

1 Tổ chức:

Sĩ số: 8A

8B

2 Kiểm tra

Em hóy

3 Bài mới

-     :

Máy bay - tàu bay - phi %&

-  trỏi   :

Em cú  - xột gỡ  ( quan 1 2   2 cỏc  2 trong 2 nhúm trờn

?

=>Cỏc  cú ( quan 1 bỡnh 9  2  

trong ? ngụn 2A $  vi khỏi quỏt   %;  khụng ( nhau

* Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới.

Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài học

G/v phúng to D&  trong sgk vào

#E $ A treo lờn #E và G

=  %;  H? -< ? & hay

I$ & %; cỏc  thỳ, chim, cỏ…?

 sao?

=  %;  “thỳ” ? & hay I$

&   %; cỏc  voi, >ơu…?

8; “chim” ? & hay I$ & “tu

hỳ, sỏo…” ?  sao ? 8; “cỏ” ?

& hay I$ & cỏ rụ, cỏ thu…?

I  2   ?A  2   I$

1 Ngữ liệu

2 Nhận xét

a =   : N? - > thỳ, chim, cỏ

=> Vỡ $  vi 2   %;  H?

-< bao hàm   %; 3  thỳ, chim, cỏ

b =   : Thỳ > voi, >ơu

Chim > tu hỳ, sỏo

Cỏ > cỏ rụ, cỏ thu

 sao ?

=  cỏc  thỳ chim, cỏ ? &

  %E" cỏc  nào,   Q I$

&   %;  nào ?

Cho cỏc  : cõy, %GA hoa

? Tỡm cỏc  cú $  vi   I$

& và ? & ba  +

 S% - > cõy, hoa, %G > cõy cam,

cõy lim, cõy

-A hoa cỳc, hoa lan, hoa 5K

Qua phõn tớch vớ A em U"  ) nào

là

Hs đọc to nội dung ghi nhớ

 2   ? là $  vi  

%;  2 +A bao hàm $  vi %;

? D(  2 khỏc

-  2 cú   I$ $  vi  

%;  2 + >V% bao hàm trong

$  vi nghió %;  2 khỏc

W?  2  cú   ?A  cú

  I$ >V% khụng ? Vỡ sao ?

- W?   cú   ?  cú

 2 % X là >& (

* Hoạt động 3: Luyện tập.

Dùng bảng phụ

Vỡ nú khỏi quỏt &

N? - > thỳ, chim, cỏ > voi, >&"A tu hỳ, sỏo, cỏ rụ, cỏ thu

3 Kết luận

* Ghi nhớ

Sgk T 10

II Luyên tập

Bài -$ 1 : G/v >[ \ h/s làm Bài -$ 2:

Cỏc  là:

a

b = 1  "-

c  ]% ^

d Nhỡn

e Đỏnh Bài -$ 3 :

 xe %? Xe $A xe mỏy, xe &K

b Kim 3 'aA A nhụm

c Hoa 0"E Chanh, cam, % "(K

d, bc hàng: bc ?A c 3A chỳ, bỏc,

cụ, dỡ…

e Mang : Xỏch, khiờng, gỏnh…

Bài -$ 4:

 "(% lào

b  ; 0"e

c Bỳt 1

d Hoa tai

Bài -$ 5 :

- N?  cú   ? : Khúc

- N?  cú   I$ : =]% gA D

sựi

Ho ạt động 4: Củng cố, hướng dẫn về nhà.

4 Củng cố:

- Khái quát nội dung bài

- Bài t-p :

C Núi kia, i nc, sông này c;a ta ! (T( H2u)

- Hãy tìm các t ng2 theo 2 phm vi ngha chX không gian, thQi gian trong các câu thơ trên

5 Về nhà

- Học lại bài cũ

- Làm hoàn chỉnh bài tập 5 SGK

Ngày soạn:

[

Ngày dạy:

Tiết 4: TLV tính thống nhất về chủ đề của văn bản

A Mc tiêu cn t

- Thấy $% tính thống nhất trong chủ đề của văn bảnvà xác $% chủ

đề của văn bản

- Biết vận dụng viết một văn bản đảm bảotính thống nhất về chủ đề

1 Kiến thức

- Chủ đề của văn bản

- Những thể hiện của chủ đề trong một văn bản

2 Kỹ năng

- Đọc, hiểu và có khả năng bao quát toàn bộ văn bản

B Chuẩn bị:

Thầy: Giáo án , bảng phụ

Trò: Đọc +$V bài

C Tiến trình lên lớp

* Hoạt động 1: Khởi động.

1 Tổ chức:

Sĩ số: 8A

8B

2 Kiểm tra

Em hóy

3 Bài mới

* Hoạt động 1: Hình thành kiến thức mới

$ duy lại văn bản “ Tôi đi học”

Tác giả nhớ lại những kỉ niệm sâu sắc

nào trong thời thơ ấu của mình

Sự hồi $3 ấy gợi lên những ấn $%

gì trong lòng tác giả

Hãy phát biểu chủ đề của văn bản “Tôi

đi học”

?Em hãy kể lại những kỉ niệm buổi tựu

+$6 của mình và nêu ý nghĩa, cảm

xúc của bản thân về buổi tựu +$6 đó

Từ các nhận thức trên, em hãy cho biết

chủ đề của văn bản là gì

Căn cứ vào đâu em biết văn bản “Tôi đi

học”nói lên những kỉ niệm của tác giả

về buổi tựu +$6 đầu tiên

Nhan đề

Các từ ngữ và câu văn

Tìm và phân tích các từ ngữ, các chi tiết

nêu bật cảm giác mới lạ xen lẫn bở nghỡ

của nhận vật tôi khi cùng mẹ tới +$6*

khi cùng các bạn đi vào lớp

Cảm giác trong sáng nảy nở trong lòng

nhân vật tôi ở buổi tựu +$6 đầu tiên

đã $% các chi tiết các !$: tiện

ngôn ngữ trong văn bản tập chung tô

đậm, làm rõ

I.Chủ đề của văn bản

1 Ngữ liệu

Văn bản “Tôi đi học”

- Học sinh $ duy lại văn bản “Tôi đi học”

2 Nhận xét

Những kỉ niệm về buổi tựu +$6 đầu tiên:

Cùng mẹ đến +$6* vào +$6* vào lớp… Những ấn $% tốt đẹp về buổi tựu +$6

đầu tiên trong đời không bao giờ phai mờ trong kí ức… Nó làm cho con $6 ta xúc

động khi nhớ nó

Chủ đề : Trong cuộc đời mỗi ng$6 những

ấn $ợng tốt đẹp về buổi tựu trờng đầu tiên trong đời không bao giờ phai mờ trong kí

ức…

3 Kết luận

Chủ đề là đối $% là vấn đề chính (Chu yếu) $% tác giả nêu lên, đặt ra trong toàn

bộ văn bản

II Tính thống nhất về chủ đề của văn bản

1 - Nhan đề văn bản “ Tôi đi học” cho phép

dự đoán văn bản nói về chuyện “Tôi” đi học

- Đó là những kỉ niệm về buổi đầu đi học của “tôi” nên đại từ “Tôi”, các từ ngữ biểu thị ý nghĩa đi học $% lặp đi lắp lại nhiều lần

2 Các câu đều nhắc tới kỉ niệm

a + Hôm nay tôi đi học

+ Hàng năm cứ vào… tựu +$6

+ Tôi quên thế nào $%…ấy.

+ Hai quyển vở mới…nặng.

+ Tôi …xuống đất.

- Trên $6 đi học:

+ Cảm nhận về con $6 quen đi lại lắm lần bỗng thấy lạ, đổi khác

+ Thay đổi hành vi: lội qua sông thả diều, đi

ra đồng nô đùa chuyển thành việc đi học, cố làm $ một học trò thực sự

-Trên sân +$6

Thế nào là tính thống nhất của văn bản?

+ Tính thống nhất về chủ đề của văn bản

$% thể hiện ở những !$: diện nào

của văn bản?

+ Làm thế nào để có thể viết một văn

bản đảm bảo tính thống nhất về chủ đề?

Học sinh đọc ghi nhớ

* Hoạt động 3: Luyện tập.

H/s đọc văn bản “Rừng cọ quê tôi”

G/v $V dẫn học sinh phân tích tính

thống nhất về chủ đề của văn bản

Hãy cho biết văn bản trên viết về đối

$% nào và vấn đề gì

Các đoạn văn đã trình bày đối $% và

vấn đề theo một thứ tự $ thế nào

Chủ đề của văn bản trên là gì?

Rừng cọ quê tôi ừng cọ quê tôi

G/v $V dẫn học sinh phất hiện và gạt

bỏ ý lạc hoặc quá xa chủ đề

H/s thảo luận trong bàn điều chỉnh lại

các từ, các ý cho sát với yêu cầu của đề

bài

G/v C$ ý: c;g –lạc đề

Sửa lại: b; e; h

+ Cảm nhận về sân +$6 Ngôi +$6 cao ráo và sạch sẽ hơn các nhà trong làng,chuyển thành xinh xắnoai nghiêm khiến lòng tôi đâm ra lo sợ vẩn vơ

+ Cảm giác lúng túng, ngỡ ngàng khi xếp hàng vào lớp Đứng nép bên $6 thân, chỉ dám nhìn một nửa…

-Trong lớp học

Cảm giác bâng khuâng khi xa mẹ +$V

đây có thể đi chơi cả ngày…giờ đây mới ,$V vào lớp đã thấy xa mẹ nhớ nhà

3 Kết luận

+ Là sự nhất quán về ý định, ý đồ, cảm xúc của tác giả $% thể hiện trong văn bản

+Thể hiện ở hai !$: diện Nội dung

Hình thức

* Ghi nhớ

SGK tr12

II Luyện tập Bài tập 1

-Viết về : Rừng cọ quê tôi (Nhan đề) -Vấn đề: Tình cảm của $6 sông Thao với rừng cọ

-Theo thứ tự 3 phần:

+ Mở bài: Niềm tự hào của $6 sông Thao

về rừng cọ

+ Thân bài: Nói về đẹp của rừng cọ

+ Kết bài: Tình cảm gắn bó của $6 dân sông Thao với rừng cọ

Bài tập 2

- ý (b); (d)

Bài tập 3

- Có thể điều chỉnh, bổ sung vào dàn ý của bạn

A - Cứ vào mùa thu về, mỗi lần thấy các em nhỏ…xang.

B - Cảm thấy con $6 $6 đi lại lắm

đáng yêu nhân vật “t? ?i? ??

* Hoạt động 4: Củng cố,  ,-  dẫn nhà.

- Hệ thống toàn

- Học sinh nhắc l? ?i n? ?i dung vừa học

- Về nhà: học trả l? ?i câu h? ?i l? ?i

... giục->Tiếng trống hồ nhịp tim giục giã làm sao(Tâm trạng phù hợp v? ?i diễn biến tâm lí)

b Khi nghe ơng đốc g? ?i danh sách học sinh

- Càng lúng túng bao cặp mắt ý đến

- D? ?i. .. mẹ, khóc

-& gt; “T? ?i? ?? có cảm giác xa mẹ, xa nhà(khác hẳn v? ?i bu? ?i ch? ?i đồng)

-& gt; Cảm giác rụt rè tiếp xúc n? ?i đơng $6

c Khi đón nhận tiết học

- C? ?i lạ hay hay, lạm