Kü n¨ng: Vẽ được sơ đồ lắp đặt máy biến thế ở hai đầu dây tải điện Biết vận dụng hiện tượng cảm ứng điện từ để giải thích các ứng dụng trong kỹ thuật 3.Thái độ: Rèn luyện phương pháp tư [r]
Trang 1II
37 Bài 33 Dòng
38 Bài 34 Máy phát
39 Bài 35 Các tác
40 Bài 36
41 Bài 37 Máy
43 Bài 39
III: Quang #$
44 Bài 40
& ' ( khúc +, ánh sáng
Mục II: Sự khúc xạ của tia sáng khi truyền từ nước sang không khí:
Không nhất thiết phải dạy theo phương án SGK đã trình bày có thể thay thế phương án thí nghiệm khác: VD đặt một gương phẳng ở đáy bình nước để quan sát hiện tượng khúc xạ khi tia sáng truyền
từ nước sang không khí.
“ Tìm cách kiểm tra điều này”
46 Bài 43
48 Bài 44 (9 kính phân 2A
49 Bài 45
51 Bài 46
kính
Bài tính điểm hệ
số 2
53
54 Bài 47
55 Bài 48 I
56 Bài 49 I 0 J và =I lão
57 Bài 50 Kính lúp
58 Bài 51 Bài 0 Quang hình 7
60 Bài 52 Ánh sáng )I và ánh sáng màu
61 Bài 53 HC phân tích ánh sáng )I
62 Bài 55 Màu
màu
63 Bài 56 Các tác ánh sáng
64 Bài 57
3 PI -S T CD
65 Bài 58 (1 2% 3 III: Quang 7
Trang 266 Bài 59 U+ K V và PC D hóa + K V
làm TN hình 60.2
Häc kú II
Ngµy so¹n: 01/01/2012
Ngµy gi¶ng: 03/01/2012
TiÕt37 – Bµi33 :
Dßng ®iÖn xoay chiÒu
Trang 3I/ Mục tiêu:
1 Kiến thức:
% sức từ qua tiết diện S của cuộn dây
-phiên thay đổi
2 Kỹ năng:
-cho nam châm quay hoặc -cho cuộn dây quay Dùng đèn LED để phát hiện sự đổi chiều của dòng điện
- Dựa vào quan sát thí nghiệm để rút ra điều kiện chung làm xuất hiện dòng điện cảm ứng xoay chiều
- Quan sát và mô tả chính xác hiện xảy ra
3 Thái độ:
- Cẩn thận tỉ mỉ yêu thích môn học
II /Chuẩn bị:
-điện, một nam châm vĩnh cửu có thể quay quanh một trục thẳng đứng, bảng phụ kẻ sẵn bảng 1
II /Tổ chức các hoạt động dạy học:
1- Tổ chức:
2 - Kiểm tra:
- Một học sinh chữa bài 32.1và 32.3
3 - Đặt vấn đề : SGK
Hoạt động1:Tổ chức – Kiểm tra – Đặt vấn đề
Hoạt động 1: Phát hiện dòng điện cảm ứng có thể đổi chiều và tìm hiểu trong
*+ hợp nào dòng điện cảm ứng đổi chiều
- GV yêu cấu HS làm thí nghiệm với
hình 33.1 theo nhóm, quan sát kỹ hiện
xảy ra để trả lời câu hỏi C1
- Gv yêu cầu HS so sánh sự biến thiên số
% sức từ xuyên qua tiết diện S của
cuộn dây dẫn kín trong hai 4% hợp
- Yc hs nhớ lại cách sử dụng đèn LED đã
I – Chiều của dòng điện cảm ứng:
1.Thí nghiệm:
- HS tiến hành thí nghiệm hình 33.1 theo nhóm
- HS quan sát kỹ thí nghiệm mô tả chính xác + Khi nam châm từ ngoài vào trong cuộn dây số % sức từ xuyên qua tiết
Trang 4học ở lớp 7 từ đó cho biết chiều dòng điện
cảm ứng trong hai 4% hợp trên có gì
khác nhau?
- Qua các thí nghiệm trên rút ra kết luận
diện S của cuộn dây tăng, còn khi kéo nam châm từ trtong ra ngoài cuộn dây thì số
% sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây dẫn giảm,
+ Khi nam châm từ ngoài vào trong cuộn dây một đèn LED sáng, còn khi nam châm từ trtong ra ngoài cuộn dây thì
đèn LED thứ hai sáng mà hai đèn LED mắc
chỉ cho dòng điện đi theo một chiều nhất
định Chiều dòng điện trong hai 4%
- HS ghi vở kết luận :
2 – Kết luận: Khi số % sức từ xuyên
qua tiết diện S của cuộn dây tăng , thì dòng
với chiều dòng điện cảm ứng khi số % sức từ xuyên qua tiết diện đó giảm
Hoạt động 3: Tìm hiểu khái niệm mới dòng điện xoay chiều
- YC cá nhân HS đọc mục 3 tìm hiểu khái
niệm dòng điện xoay chiều
- GV có thể liên hệ thực tế : Dòng điện
trong mạng điện sinh hoạt là dòng điện
xoay chiều
3 – Dòng điện xoay chiều:
- HS từ tìm hiểu mục 3 trả lời câu hỏi của
GV
chiều gọi là dòng điện xoay chiều
Hoạt động 4: Tìm hiểu hai cách tạo ra dòng điện xoay chiều
- Gv gọi HS ra các cách tạo ra dòng
điện xoay chiều
+ Thí nghiệm 1
- YC HS đọc câu C2 nêu dự đoán về chiều
dòng điện cảm ứng xuất hiện trong cuộn
dây , Giải thích
- Làm thí nghiệm theo nhóm kiểm tra dự
đoán X ra kết luận
+ Thí nghiệm 2 : ij tự
- Gọi HS nêu dự đoán về chiều dòng
- HS có thể nêu hai cách đó là : Cho nam
dây quay quanh trong từ 4% sao cho số
% sức từ xuyên qua tiết diện của cuộn dây dẫn kín phải luân phiên tăng giảm
II – Cách tạo ra dòng điện xoay chiều
1 – Cho nam châm quay &'( cuộn dây dẫn kín
- Cá nhân hs nghiên cứu câu C2 nêu dự đoán
về dòng điện cảm ứng
- Tham gia thí nghiệm kiểm tra
- Thảo luận ra kết quả thí nghiệm
- C2 : Khi nam châm quay quanh cuộn dây liên tục thì số % sức từ xuyên qua S luân phiên tăng giảm Vây dòng điện cảm ứng xuất hiện trong cuộn dây là dòng điện xoay chiều
2
- HS nghiên cứu câu C3 nêu dự đoán
- HS quan sát thí nghiệm GV làm chung cả
Trang 5điện cảm ứng có giải thích
- GV làm thí nghiệm kiểm tra yêu cầu
cả lớp quan sát
- Y[ dẫn HS thảo luận đi đến kết
luận cho câu C3
- Yêu cầu Hs ghi kết luận chung cho
hai 4% hợp
lớp, phân tích thí nghiệm và so sáng dự đoá ban đầu Rút ra kết luận câu C3 : Nếu cuộn dây quay liên tục thí số % sức từ xuyên qua tiết diện S luân phiên tăng , giỏam Vởy dòng điện cảm ứng xuất hiện tronh cuộn dây là dòng điện xoay chiều
3 – Kết luận : SGK
Hoạt động 5:Vận dụng
Hoạt động cá nhân trả lời yêu cầu nêu
tròn thì số % sức từ qua khung dây
tăng Trên nửa vòng tròn sau , số %
sức từ giảm nên dòng điện đổi chiều
đèn thứ hai sáng
III-Vận dụng:
Trả lời các câu hỏi C4 Xem bài :Máy phát điên xoay chiều
4 Củng cố:
- Điều kiện xuất hiện dòng điện xoay chiều?
5 *7 dẫn về nhà:
Học bài làm bài tập SBT
Ngày soạn: 01 /01 / 2012
Ngày giảng: 6/ 01 /2012
máy phát điện xoay chiều
I/ Mục tiêu:
1 Kiến thức:
stato của mỗi loại máy
2 Kỹ năng :
- Quan sát mô tả trên hình vẽ Thu nhận thông tin từ SGK
3 Thái độ:
yêu thích môn học
II /Chuẩn bị:
- Hình 34.1 , 34.2 phóng to, mô hình máy phát điện xoay chiều
II /Tổ chức các hoạt động dạy học:
1- Tổ chức:
Trang 69C 9D
2 - Kiểm tra:
- Nêu cách tạo ra dòng điện xoay chiều
- Nêu hoạt động của đi na mo xe đạp cho biết máy có thể thắp sáng những loại bóng
đèn nào
3 – Bài mới:
Hoạt động 1:Tổ chức – Kiểm tra – Đặt vấn đề
*Đặt vấn đề: Dòng điện xoay chiều lấy ở
mạng điện sinh hoạt đủ thắp sáng hàng
triệu bóng đèn cùng một lúc Vậy giữa
đinamo xe đạp và máy phát điện ở các nhà
máy điện có gì giống và khác nhau Bài
mới
Hoạt động 2: Tìm hiểu các bộ phận chính của máy phát điện xoay chiều và hoạt
động của chúng khi phát điện
- YC hs quan sát hình 34.1 và 34.2
- Quan sát máy phát điện thật trên nhóm
của mình , chỉ ra các bộ phận chính và hoạt
động của máy
- Tổ chức cho hs thảo luận chung cả lớp
rút ra kết luận
Máy phát điện có đặc điểm gì chung
I – Cấu tạo và hoạt động của máy phát
điện xoay chiều:
1 – Quan sát:
- Làm việc theo nhóm
- Quan sát máy phát điện nhỏ trênnhóm của mình, trả lỡi các câu hỏi C1 , C2
hai máy có cấu tạo khác nhau,
nguyên tắc hoạt động lại giống nhau
- Rút ra kết luận về cấu tạo và nguyên tắc hoạt động chung cho cả hai máy
2 – Kết luận: Các máy phát điện xoay
chiều đều có hai bộ phận chính là nam châm
và cuộn dây
Hoạt động 3 : Tìm hiểu một số đặc điểm của máy phát điện trong kỹ thuật và trong
sản xuất
- YC hs tự nghiên cứu phần II nêu những
đặc điểm kỹ thật của máy phát điện xoay
chiều dùng trong kỹ thuật
- Nêu các cách làm quay roto của máy
II – Máy phát điện xoay chiều trong kỹ thuật:
1 Đặc tính kỹ thuật:
một số dặc điểm kỹ thuật : + C% độ dòng điện đến 2000A + Hiệu điện thế xoay chiều đến 25000V
2.Cách làm quay máy phát điện: Dùng
Trang 7quạt gió …
Hoạt động 4:Vận dụng
GV cho HS đọc phần ghi nhớ, vận dụng trả
lời C3
III.Vận dụng:
C3 : Đinamô và máy phát điện xoay chiều dùng trong kỹ thuật
- Giống nhau : Đều có nam châm và cuộn dây, khi một trong hai bộ phận quay thì xuất hiện dòng điện xoay chiều
nhỏ hơn Công suất phát điện nhỏ hơn,
+ Các máy phát điện xoay chiều đều có hai
bộ phận chính là nam châm và cuộn dây
4 Củng cố:
- Cấu tạo chung của máy phát điện xoay chiều
- Đặc điểm của máy phát điện xoay chiều trong kỹ thuật
- Các cách làm quay roto của máy phát điện xoay chiều
5 – *7 dẫn về nhà
Học bài làm bài tập SBT
thế xoay chiều
Ngày soạn: / / 2012
Ngày giảng: / /2012
Tiết 39 – Bài35:
hiêụ điện thế xoay chiều
I/ Mục tiêu:
1 Kiến thức:
+ Nhận biết các tác dụng nhiệt ,quang , từ của dòng điện xoay chiều
+ Bố trí thí ngiệm chứng tỏ lức từ đổi chiều khi dòng điện đổi chiều
2 Kỹ năng:
+ Sử dụng các dụng cụ đo điện , mắc mạch điện theo sơ đồ hình vẽ
3 Thái độ:
+ Trung thực, cẩn thận, ghi nhớ sử dụng điện an toàn
+ Hợp tác trong hoạt động nhóm
II /Chuẩn bị:
Trang 8- Nam châm điện, nam châm vĩnh cửu, máy biến thế điện, am pe kế , vôn kế xoay chiều, bút thử điện, bóng đèn 3V có đui và công tắc ,dây nối
III /Tổ chức các hoạt động dạy học:
1- Tổ chức:
2 - Kiểm tra:
- Dòng điện xoay chiều có những đặc điểm gì khác so với dòng điện một chiều?
- Dòng điện một ciều có những tác dụng gì?
3 – Bài mới:
Hoạt động1: Đặt vấn đề
*Đặt vấn đề :
- Liệu dòng điện một chiều có những tác
và hiệu điện thế xoay chiều thế nào?
- Học sinh dựa vào kiến thức dòng điện một chiều và xoay chiều, tác dụng của dòng
điện một chiều đã học ở lớp 7 để trả lời câu hỏi của giáo viên
Hoạt động 2: Tìm hiểu tác dụng của dòng điện xoay chiều
- YC học sinh quan sát những TN đó và nêu
rõ TN chứng tỏ dòng điện xoay chiều có tác
dụng gì hình 35.1SGK
- GV nêu thêm: Ngoài ba tác dụng trên, ta đã
biết dòng điện một chiều còn có tác dụng
sinh lý Vậy dòng điện xoay chiều có tác
dụng sinh lý không? Tại sao em biết?
- Thông báo: dòng điện xoay chiều cũng có
tác dụng sinh lý Dòng điện xoay chiều có
hiệu điện thế 220V nên tác dụng sinh lý rất
mạnh, gây nguy hiểm chết %
I - Tác dụng của dòng điện xoay chiều:
Quan sát ba thí nghiệm ở hình 35.1 SGK Trả lời câu hỏi của GV và câu hỏi C1 Nêu những thông tin biết về hiện bị
điện giật khi dùng điện lấy từ 0[ điện quốc gia
Nghe GV thông báo
Hoạt động 3: Tìm hiểu tác dụng từ của dòng điện xoay chiều
Hãy nhớ lại thí nghiệm ở hình 24.4 SGK, khi
đổi chiều dòng điện vào ống dây thì kim nam
châm sẽ có chiều thế nào? Vì sao?
- Hãy bố trí một thí nghiệm để chứng tỏ dòng
điện đổi chiều thì lực từ cũng đổi chiều
sinh xem hình 356.2 và nêu cách làm
- Nêu câu hỏi: Ta vừa thấy khi dòng điện đổi
II – Tác dụng từ của dòng điện xoay chiều:
1 Thí nghiệm:
Làm việc theo nhóm + Căn cứ vào hiểu biết đã có, ra dự
đoán + Khi đổi chiều dòng điện thì lực từ của dòng điện tác dụng lên một cực của nam châm có đổi chiều không
làm theo gợi ý của giáo viên
2 Kết luận:
Trang 9chiều thì lực từ tác dụng lên một cực của nam
châm cũng đổi chiều Vậy hiện gì xảy
ra với nam châm khi ta cho dòng điện xoay
chiều chạy vào cuộn dây hìng 35.3 SGK
Hãy dự đoán và làm thí nghiệm kiểm tra
- Rút ra kết luận về sự phụ thuộc của lực từ vào chiều dòng điện
- Làm việc theo nhóm + Nêu dự đoán và làm thí nghiệm kiểm tra
ở hìn 35.3 SGK Cần mô tả đã nghe thấy gì, nhìn thấy gì và giải thích
Hoạt động4: Tìm hiểu các dụng cụ đo, cách đo *+ độ dòng điện và hiệu điện thế
của dòng điện xoay chiều
- Nêu câu hỏi: ta đã biết dùng ampe kế và
dòng điện và hiệu điện thế của mạch điện
một chiều Có thể dùng các dụng cụ này để
không ? Nếu dùng thì có hiện gì xảy ra
với kim của dụng cụ đo?
- Biểu diễn thí nghiệm, mắc vôn kế vào chốt
lấy điện xoay chiều YC học sinh quan sát
xem hiện có phù hợp với dự đoán hay
không
- GV giới thiệu vôn kế và ăm pe kế xoay
chiều
- Kim của vôn kế chỉ bao nhiêu khi mắc vôn
kế vào hai chốt lấy điện xoay chiều 6 V
- Sau khi đổi chỗ hai chốt kim của vôn kế có
quay lại không số chỉ là bao nhiêu
- Cách mắc vôn kế một chiều có gì khác với
cách mắc vôn kế xoay chiều
- C% độ dòng điện và hiệu điện thế của
dòng điện xoay chiều luôn luôn biến đổi
Vây các dụng cụ đo cho biết giá trị nào?
và hiệu điện thế hiệu dụng trong SGK
III - Đo *+ độ dòng điện và hiệu điện thế của mạch điện xoay chiều:
1 Quan sát giáo viên làm thí nghiệm:
- Làm việc cá nhân, trả lời câu hỏi của giáo viên Nêu dự đoán, khi dòng điện đổi chiều quay thì kim điện kế sẽ thế nào
- Xem giáo viên biểu diễn thí nghiệm, rút
ra nhận xét xem có phù hợp với dự đoán không
- Xem giáo viên giới thiệu về đặc điểm của vôn kế xoay chiều, ampe kế xoay chiều và cách mắc vào mạch điện 9( không cần chú
ý đến hai chốt + và - )
2 Kết luận:
- Rút ra kết luận về cách nhận biết vôn kế ,
ăm pe kế xoay chiều và cách mắc chúng vào mạch điện
- Ghi nhận thông báo của giáo viên về giá chiều
Hoạt động 4:Vận dụng
GV cho cá nhân HS làm việc, trả lời C3, C4
IV.Vận dụng:
- Hoạt động cá nhân trả lời yêu cầu nêu
C3: Trong cả hai 4% hợp đèn sáng nhau vì hiệu điện thế hiệu dụng j
j với hiệu điện thế của dòng điện một
Trang 10chiều cùng giá trị.
C4: Cả lớp thảo luận theo nhóm
- Trong cuộn dây dẫn B có xuất hiện dòng
điện cảm ứng vì dòng điện xoay chiều chạy vào cuộn dây của nam châm điện A tạo ra một nam châm điện có từ 4% biến đổi, các % sức từ của từ 4% do nam châm điện tạo ra xuyên qua tiết diện S của cuộn dây B biến thiên
4 Củng cố:
- Dòng điện xoay chiều có những tác dụng nào? Trong các tác dụng đó tác dụng nào phụ thuộc vào chiều dòng điện
- Hãy mô tả một thí nghiệm chứng tỏ dòng điện xoay chiều cũng tác dụng từ và lực từ đó thay đỏi chiều theo chiều dòng điện
- Vôn kế và ămpe kế xoay chiều có ký hiệu thế nào? Mắc vào mạch điện thế nào?
5 *7 dẫn về nhà:
- Học bài làm bài tập SBT
- Xem bài : Truyền tải điện năng đi xa
Ngày soạn: / /2012
Ngày giảng: / /2012
Tiết 40 – Bài 36 :
truyền tải điện năng đi xa
I/ Mục tiêu:
1 Kiến thức:
chọn cách tăng hiệu điện thế ở hai đầu % dây
2 Kỹ năng:
- Tổng hợp kiến thức đã học để đi đến kiến thức mới
3 Thái độ:
- Ham học hỏi hợp tác trong hoạt động nhóm
II /Chuẩn bị:
- Học sinh ôn lại kiến thức về công sất của dòng điện và công suất toả nhiệt của dòng điện
II /Tổ chức các hoạt động dạy học:
1- Tổ chức:
2 - Kiểm tra:
Trang 11– Viết các công thức tính công và công suất của dòng điện
3 – Bài mới
Hoạt động 1: Đặt vấn đề
* Đặt vấn đề
thế , Trạm biến thế dùng để làm gì? Vì
sao ở trạm biến thế % ghi ký hiệu
nguy hiểm không lại gần? Tại sao %
dây tải điện có hiệu điện thế lớn? Làm thế
có lợi gì ?
- HS suy nghĩ trả lới các câu hỏi của giáo viên
Hoạt động 2: Phát hiện sự hao phí trên *+ dây tải điện vì toả nhiệt trên *+ dây tải điện Lập công thức tính công suất hao phí P hf khi truyền tải một công suất
điện P bằng một *+ dây có điện trở R và đặt vào hai đầu *+ dây một hiệu
điện thế U
Nêu câu hỏi
+ Truyền tải điện năng đi xa bằng dây dẫn
có thuận tiện gì so với vận chuyển các
nhiên liệu dự trữ năng 0 khác
than đá, dầu lửa?
+ Liệu tải điện năng đi xa bằng % dây
tải điện thế có mất mát, hao hụt gì
dọc % không
- Yc học sinh đọc mục I SGK
- Cho học sinh làm việc theo nhóm
- Gọi một học sinh lên bảng trình bày quá
ttrình lập luận để tìm công thức tính công
suất hao phí
- Cho học sinh thảo luận chung để xây
dựng công thức cần có
I – Sự hao phí trên *+ dây truyền tải
điện:
1 Tính điện năng hao phí trên tải điện:
- Làm việc cá nhân kết hợp thảo luận nhóm
để tìm công thức liên hệ giữa công suất hao phí và P, U, R
- Hoạt động cá nhân tìm hiểu mục I SGK
- Thảo luận chung cả lớp về quá trình biến
đổi các công thức
- Một học sinh lên bảng trình bày quá trình biến đổi công thức
- Thảo luận nhóm đi đến thống nhất công thức
Hoạt động 3: Căn cứ vào công thức tính công suất hao phí do yỏa nhiệt, để xuất các biện pháp làm giảm công s uất hao phí và lựa chọn các nào có lợi nhất
- Học sinh trao đổi nhómtìm câu trả lời
cho các câu hỏi C1, C2, C3
- Gọi các nóm trình bày kết quả của nhóm
mình
2 Cách làm giảm hao phí:
- Làm việc theo nhóm Trả lời câu C1, C2 , C3
C1 Về nguyên tắc có 3 cách:
+ Giữ nguyên U, giảm R + Giữ nguyên R, tăng U + Vừa giảm R vừa tăng U
C2 Muốn giảm R thì phải giảm l tăng S
Bất lợi:
- Khoảng cách không thể giảm