*Hoạt động 2: Thảo luận theo nhóm đôi Bài taäp 1- SGK/9 -GV neâu caàu baøi taäp 1: Nhận xét về những hành vi, Việc làm của từng bạn trong mỗi trường hợp sau: +Baïn Dung raát thích muùa, [r]
Trang 1HỌC KỲ I
TRUNG THỰC TRONG HỌC TẬP
I.Mục tiêu:
-Học xong bài này HS cần phải trung thực trong học tập, biết được giá trị của sự trung thực
-Biết trung thực trong học tập, đồng tình ủng hộ những hành vi trong trung thực và phê phán những hành vi thiếu trung thực trong học tập
II.Đồ dùng dạy học:
-SGK Đạo đức 4
-Các mẫu chuyện,tấm gương về trung thực trong học tập
III.Hoạt động trên lớp:
Tiết: 1
1.Ổn định:
2.KTBC:
GV kiểm tra các phần chuẩn bị của HS
3.Bài mới:
a.Giới thiệu bài: Trung thực trong học tập.
b.Nội dung:
*Hoạt động 1: Xử lý tình huống
-GV tóm tắt mấy cách giải quyết chính
a/.Mượn tranh của bạn để đưa cô xem
b/.Nói dối cô là đã sưu tầm và bỏ quên ở
nhà
c/.Nhận lỗi và hứa với cô là sẽ sưu tầm và
nộp sau
GV hỏi:
* Nếu em là Long, em sẽ chọn cách giải
quyết nào?
-GV căn cứ vào số HS giơ tay để chia lớp
thành nhóm thảo luận
-GV kết luận: Cách nhận lỗi và hứa với cô là
sẽ sưu tầm và nộp sau là phù hợp nhất, thể
hiện tính trung thực trong học tập.
*Hoạt động 2: Hoạt động cá nhân (Bài tập
1- SGK trang 4)
-GV nêu yêu cầu bài tập
+Việc làm nào thể hiện tính trung thực
trong học tập:
a/.Nhắc bài cho bạn trong giờ kiểm tra
-HS chuẩn bị
-HS nghe
-HS xem tranh trong SGK
-HS đọc nội dung tình huống: Long mải chơi quên sưu tầm tranh cho bài học Long có những cách giải quyết như thế nào?
-HS liệt kê các cách giải quyết của bạn Long
-HS giơ tay chọn các cách
-HS thảo luận nhóm
+Tại sao chọn cách giải quyết đó?
-3 HS đọc ghi nhớ ở SGK trang 3
-HS phát biểu trình bày ý kiến, chất vấn lẫn nhau
Bài 1
Trang 2b/.Trao đổi với bạn khi học nhóm.
c/.Không làm bài, mượn vở bạn chép
d/.Không chép bài của bạn trong giờ kiểm
tra
e/.Giấu điểm kém, chỉ báo điểm tốt với bố
mẹ
g/.Góp ý cho bạn khi bạn thiếu trung thực
trong học tập
-GV kết luận:
+Việc b, d, g là trung thực trong học tập
+Việc a, c, e là thiếu trung thực trong học
tập
*Hoạt động 3: Thảo luận nhóm (Bài tập 2-
SGK trang 4)
-GV nêu từng ý trong bài tập
a/ Trung thực trong học tập chỉ thiệt mình
b/ Thiếu trung thực trong học tập là giả dối
c/ Trung thực trong học tập là thể hiện lòng
tự trọng
-GV kết luận:
+Ý b, c là đúng
+Ý a là sai
4.Củng cố - Dặn dò:
-Tự liên hệ bài tập 6- SGK trang 4
-Các nhóm chuẩn bị tiểu phẩm Bài tập 5-
SGK trang 4
-HS lắng nghe
-HS lựa chọn theo 3 thái độ: tán thành, phân vân, không tán thành
-HS thảo luận nhóm về sự lựa chọn của mình và giải thích lí do sự lựa chọn
-Cả lớp trao đổi, bổ sung
-HS sưu tầm các mẫu chuyện, tấm gương về trung thực trong học tập
Tiết: 2
*Hoạt động 1: Thảo luận nhóm (Bài tập 3-
SGK trang 4)
-GV chia lớp thành 3 nhóm:
Nhóm 1: Em sẽ làm gì nếu không làm
được bài kiểm tra?
Nhóm 2: Em sẽ làm gì nếu bị điểm kém
mà cô giáo ghi nhằm là điểm giỏi?
Nhóm 3: Em làm gì nếu trong giờ kiểm
tra bạn bên cạnh không làm được bài và cầu
cứu em?
-GV kết luận về cách ứng xử đúng trong
mỗi tình huống:
a/ Cố gắng học để gỡ điểm lại
b/ Báo cho cô biết để sữa chữa điểm lại cho
đúng
-Các nhóm thảo luận
-Đại diện nhóm trình bày
-Cả lớp góp ý trao đổi
Trang 3c/ Có thể giúp bạn nhưng cho bạn biết là
làm vậy là không trung thực trong học tập
*Hoạt động 2: Hoạt động cá nhân (Bài tập
4- SGK trang 4)
-GV yêu cầu một vài HS sưu tầm được mẫu
chuyện, tấm gương và trung thực trong học
tập lên trình bày
-GV kết luận:
Xung quanh chúng ta có nhiều tấm gương về
trung thực trong học tập Chúng ta cần học
tập các bạn đó.
*Hoạt động 3: Trình bày tiểu phẩm (Bài tập
5- SGK trang 4)
-GV mời 1, 2 nhóm lên trình bày tiểu phẩm
đã được chuẩn bị
- Sau khi HS xem tiểu phẩm GV cho cả lớp
thảo luận chung:
+Em có suy nghĩ về tiểu phẩm vừa xem?
+Nếu em ở vào tình huống đó, em có hành
động như vậy không? Vì sao?
-GV nhận xét, kết luận:
Mọi việc làm không trung thực đều là tính
xấu, có khi còn có hại cho bản thân mình, và
không được mọi người yêu mến, các em cần
tránh.
4.Củng cố - Dặn dò:
-HS nêu lại ghi nhớ chung
-Thực hiện trung thực trong học tập và nhắc
nhở bạn bè cùng thực hiện
-Về nhà xem lại bài và chuẩn bị bài tiết
sau
-HS kể trước lớp
-Cả lớp cho ý kiến, những suy nghĩ về mẫu chuyện vừa nghe
-Đại diện HS trình bày ý kiến ,suy nghĩ của mình trước lớp
-Nhóm HS lên đóng vai “Chuyện bạn Mai” gồm: Mai, mẹ Mai, cô giáo
Nội dung: Mai ham chơi, trốn học, bị mẹ bắt gặp mách cô giáo, cô giáo phân tích việc làm thiếu trung thực của Mai, em hối hận, xin lỗi cô và mẹ
-HS cả lớp thảo luận và đại diện trả lời
-HS nghe và thực hành
-2 HS nêu
-HS cả lớp thực hiện
VƯỢT KHÓ TRONG HỌC TẬP
I.Mục tiêu:
Học xong bài này, HS có khả năng nhận thức được:
-Mỗi người điều có thể gặp khó khăn trong cuộc sống và trong học tập Cần phải có
quyết tâm và vượt qua khó khăn
-Quý trọng và học tập những tấm gương biết vượt khó trong cuộc sống và trong học
tập
-Biết xác định những khó khăn trong học tập của bản thân và cách khắc phục
-Biết quan tâm, chia sẻ, giúp đỡ những bạn có hoàn cảnh khó khăn
II.Đồ dùng dạy học:
Bài 2
Trang 4-SGK Đạo đức 4.
-Các mẫu chuyện, tấm gương vượt khó trong học tập
III.Hoạt động trên lớp:
Tiết: 1
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò
1.Ổn định:
2.KTBC:
-GV nêu yêu cầu kiểm tra:
+Nêu phần ghi nhớ của bài “Trung thực
trong học tập”
+Kể một mẩu chuyện, tấm gương về trung
thực trong học tập
-GV nhận xét, ghi điểm
3.Bài mới:
a.Giới thiệu bài: “Vượt khó trong học tập”
b.Nội dung:
*Hoạt động 1: Kể chuyện một học sinh nghèo
vượt khó.
-GV giới thiệu: Trong cuộc sống thường xảy
ra những rủi ro, chúng ta cũng có thể rơi vào
những hoàn cảnh khó khăn Chúng ta có thể
làm gì để vượt lên số phận?
Truyện “Một học sinh nghèo vượt khó”
trong SGK kể về trường hợp bạn Thảo
Chúng ta hãy cùng nhau xem bạn Thảo gặp
những khó khăn gì và đã vượt qua như thế
nào?
-GV kể chuyện
*Hoạt động 2: Thảo luận nhóm (Câu 1 và 2-
SGK trang 6)
-GV chia lớp thành 2 nhóm
Nhóm 1: Thảo đã gặp khó khăn gì trong
học tập và trong cuộc sống hằng ngày?
Nhóm 2 : Trong hoàn cảnh khó khăn như
vậy, bằng cách nào Thảo vẫn học tốt?
-GV ghi tóm tắt các ý trên bảng
-GV kết luận: Bạn Thảo đã gặp rất nhiều
khó khăn trong học tập và trong cuộc sống,
song Thảo đã biết cách khắc phục, vượt qua,
vượt lên học giỏi Chúng ta cần học tập tinh
thần vượt khó của bạn.
*Hoạt động 3: Thảo luận theo nhóm đôi (Câu
3- SGK trang 6)
-GV nêu yêu cầu câu 3:
-HS đọc bài và trả lời câu hỏi
-HS khác nhận xét, bổ sung
-HS nhắc lại
-HS lắng nghe
-Cả lớp nghe.1-2 HS tóm tắt lại câu chuyện
-Các nhóm thảo luận Đại diện các nhóm trình bày ý kiến
-Cả lớp chất vấn, trao đổi, bổ sung
-HS thảo luận theo nhóm đôi
Trang 5+Nếu ở trong cảnh khó khăn như bạn Thảo,
em sẽ làm gì?
-GV ghi tóm tắt lên bảng
-GV kết luận về cách giải quyết tốt nhất
*Hoạt động 4: Làm việc cá nhân (Bài tập 1-
SGK trang 7)
-GV nêu từng ý trong bài tập 1: Khi gặp 1
bài tập khó, em sẽ chọn cách làm nào dưới
đây? Vì sao?
a/ Tự suy nghĩ, cố gắng làm bằng được
b/ Nhờ bạn giảng giải để tự làm
c/ Chép luôn bài của bạn
d/ Nhờ người khác làm bài hộ
đ/ Hỏi thầy giáo, cô giáo hoặc người lớn
e/ Bỏ không làm
-GV kết luận: Cách a, b, d là những cách
giải quyết tích cực.
-GV hỏi:
Qua bài học hôm nay, chúng ta có thể rút
ra được điều gì?
4.Củng cố - Dặn dò:
-Chuẩn bị bài tập 2- 3 trong SGK trang 7
-Thực hiện các hoạt động:
+Cố gắng thực hiện những biện pháp đã đề
ra để vượt khó khăn trong học tập
+Tìm hiểu, động viên, giúp đỡ khi bạn gặp
khó khăn trong học tập
-Đại diện từng nhóm trình bày cách giải quyết
-HS cả lớp trao đổi, đánh giá cách giải quyết
-HS làm bài tập 1 -HS nêu cách sẽ chọn và giải quyết lí do
-HS phát biểu
-1- 2 HS câu ghi nhớ trong SGK/6
-Cả lớp chuẩn bị
-HS cả lớp thực hành
Tiết: 2
*Hoạt động 1: Thảo luận nhóm (Bài tập 2-
SGK trang 7)
-GV chia nhóm và giao nhiệm vụ thảo luận
nhóm:
+Yêu cầu HS đọc tình huống trong bài tập
4- SGK
-GV giảng giải những ý kiến mà HS thắc
mắc
-GV kết luận: Trước khó khăn của bạn Nam,
bạn có thể phải nghỉ học , chúng ta cần phải
giúp đỡ bạn bằng nhiều cách khác nhau Vì
vậy mỗi bản thân chúng ta cần phải cố gắng
khắc phụcvượt qua khó khăn trong học tập ,
đồng thời giúp đỡ các bạn khác để cùng vượt
qua khó khăn
-Các nhóm thảo luận (4 nhóm)
-HS đọc
+HS nêu cách giải quyết
-Một số HS trình bày những khó khăn và biện pháp khắc phục
-HS lắng nghe
Trang 6*Hoạt động 2: Làm việc nhóm đôi ( Bài tập
3- SGK /7)
-GV giải thích yêu cầu bài tập
-GV cho HS trình bày trước lớp
-GV kết luận và khen thưởng những HS đã
biết vượt qua khó khăn học tập
*Hoạt động 3: Làm việc cá nhân ( bài tập 4-
SGK / 7)
-GV nêu và giải thích yêu cầu bài tập:
+Nêu một số khó khăn mà em có thể gặp
phải trong học tập và những biện pháp để
khắc phục những khó khăn đó theo mẫu- GV
giơ bảng phụ có kẻ sẵn như SGK
-GV ghi tóm tắt ý kiến HS lên bảng
-GV kết luận, khuyến khích HS thực hiện
những biện pháp khắc phục những khó khăn
đã đề ra để học tốt
4.Củng cố - Dặn dò:
-HS nêu lại ghi nhớ ở SGK trang 6
-Thực hiện những biện pháp đã đề ra để
vượt khó khăn trong học tập; động viên, giúp
đỡ các bạn gặp khó khăn trong học tập
-HS thảo luận
-HS trình bày
-HS lắng nghe
-HS nêu 1 số khó khăn và những biện pháp khắc phục
-Cả lớp trao đổi , nhận xét
-HS cả lớp thực hành
BIẾT BÀY TỎ Ý KIẾN
I.Mục tiêu:
- Học xong bài này, HS nhận thức được các em có quyền có ý kiến, có quyền trình
bày ý kiến của mình về những vấn đề có liên quan đến trẻ em
- Biết thực hiện quyền tham gia ý kiến của mình trong cuộc sống ở gia đình, nhà
trường, đồng thời biết tôn trọng ý kiến của người khác
II.Đồ dùng dạy học:
- SGK Đạo đức lớp 4
- Một vài bức tranh hoặc đồ vật dùng cho hoạt động khởi động
- Mỗi HS chuẩn bị 3 tấm bìa nhỏ màu đỏ, xanh và trắng
- Một số đồ dùng để hóa trang diễn tiểu phẩm
III.Hoạt động trên lớp:
Tiết: 1
1.Ổn định lớp:
2.KTBC:
-GV nêu yêu cầu kiểm tra:
+Nhắc lại phần ghi nhớ bài “Vượt khó
trong học tập”.
-Một số HS thực hiện yêu cầu
-HS nhận xét
Bài 3
Trang 7+Giải quyết tình huống bài tập 4 (SGK/7)
“Nhà Nam rất nghèo, bố Nam bị tai nạn
nằm điều trị ở bệnh viện Chúng ta làm gì để
giúp Nam tiếp tục học tập? Nếu em là bạn
của Nam, em sẽ làm gì? Vì sao?”
3.Bài mới:
a.Giới thiệu bài: Biết bày tỏ ý kiến.
b.Nội dung:
*Khởi động: Trò chơi “Diễn tả”
-GV nêu cách chơi: GV chia HS thành 4- 6
nhóm và giao cho mỗi nhóm 1 đồ vật hoặc 1
bức tranh Mỗi nhóm ngồi thành 1 vòng tròn
và lần lượt từng người trong nhóm vừa cầm
đồ vật hoặc bức tranh quan sát, vừa nêu nhận
xát của mình về đồ vật, bức tranh đó
-GV kết luận:
Mỗi người có thể có ý kiến nhận xét khác
nhau về cùng một sự vật.
*Hoạt động 1: Thảo luận nhóm (Câu 1, 2-
SGK/9)
-GV chia HS thành 4 nhóm và giao nhiệm
vụ cho mỗi nhóm thảo luận về một tình
huống ở câu 1
-GV nêu yêu cầu câu 2:
+Điều gì sẽ xảy ra nếu em không được bày
tỏ ý kiến về những việc có liên quan đến bản
thân em, đến lớp em?
-GV kết luận:
+Trong mọi tình huống, em nên nói rõ để
mọi người xung quanh hiểu về khả năng, nhu
cầu, mong muốn, ý kiến của em Điều đó có
lợi cho em và cho tất cả mọi người Nếu em
không bày tỏ ý kiến của mình, mọi người có
thể sẽ không hỏi và đưa ra những quyết định
không phù hợp với nhu cầu, mong muốn của
em nói riêng và của trẻ em nói chung.
-HS nhắc lại
-HS thảo luận : +Ý kiến của cả nhóm về đồ vật, bức tranh có giống nhau không?
-HS thảo luận nhóm
-Đại diện từng nhóm trình bày
-Các nhóm khác nhận xét, bổ sung
Nhóm 1 : Em sẽ làm gì nếu em được phân công làm 1 việc không phù hợp với khả năng?
Nhóm 2 : Em sẽ làm gì khi bị cô giáo hiểu lầm và phê bình?
Nhóm 3 : Em sẽ làm gì khi em muốn chủ nhật này được bố mẹ cho đi chơi?
Nhóm 4 : Em sẽ làm gì khi muốn được tham gia vào một hoạt động nào đó của lớp, của trường?
-Cả lớp thảo luận
-Đại điện lớp trình bày ý kiến
Trang 8+Mỗi người, mỗi trẻ em có quyền có ý kiến
riêng và cần bày tỏ ý kiến của mình.
*Hoạt động 2: Thảo luận theo nhóm đôi (Bài
tập 1- SGK/9)
-GV nêu cầu bài tập 1:
Nhận xét về những hành vi, Việc làm của
từng bạn trong mỗi trường hợp sau:
+Bạn Dung rất thích múa, hát Vì vậy bạn
đã ghi tên tham gia vào đội văn nghệ của
lớp
+Để chuẩn bị cho mỗi buổi liên hoan lớp,
các bạn phân công Hồng mang khăn trải bàn,
Hồng rất lo lắng vì nhà mình không có khăn
nhưng lại ngại không dám nói
+Khánh đòi bố mẹ mua cho một chiếc cặp
mới và nói sẽ không đi học nếu không có cặp
mới
-GV kết luận: Việc làm của bạn Dung là
đúng, vì bạn đã biết bày tỏ mong muốn,
nguyện vọng của mình Còn việc làm của bạn
Hồng và Khánh là không đúng.
*Hoạt động 3: Bày tỏ ý kiến (Bài tập 2-
SGK/10)
-GV phổ biến cho HS cách bày tỏ thái độ
thông qua các tấm bìa màu:
+Màu đỏ: Biểu lộ thái độ tán thành
+Màu xanh: Biểu lộ thái độ phản đối
+Màu trắng: Biểu lộ thái độ phân vân,
lưỡng lự
-GV lần lượt nêu từng ý kiến trong bài tập 2
(SGK/10)
-GV yêu cầu HS giải thích lí do
-GV kết luận:
Các ý kiến a, b, c, d là đúng Ý kiến đ là sai
vì trẻ em còn nhỏ tuổi nên mong muốn của
các em nhiều khi lại không có lợi cho sự phát
triển của chính các em hoặc không phù hợp
với hoàn cảnh thực tế của gia đình, của đất
nước.
4.Củng cố - Dặn dò:
-Thực hiện yêu cầu bài tập 4
+Em hãy viết, vẽ, kể chuyện hoặc cùng các
bạn trong nhóm xây dựng một tiểu phẩm về
quyền được tham gia ý kiến của trẻ em
-Một số HS tập tiểu phẩm “Một buổi tối
-HS từng nhóm đôi thảo luận và chọn ý đúng
-HS biểu lộ thái độ theo cách đã quy ước
-Vài HS giải thích
-HS cả lớp thực hiện
Trang 9trong gia đình bạn Hoa”
Tiết: 2
*Hoạt động 1: Tiểu phẩm “Một buổi tối trong gia
đình bạn Hoa”
Nội dung: Cảnh buổi tối trong gia đình bạn
Hoa.(Các nhân vật :Hoa, bố Hoa, mẹ Hoa)
Mẹ Hoa (vẻ mệt mỏi nói với bố Hoa):
-Bố nó này, tôi thấy hoàn cảnh nhà mình ngày
càng khó khăn Ôâng với tôi đều đã già yếu, năm
nay thằng Tuấn lại thi đậu đại học, tôi thấy lo lắm
Hay là cho con Hoa nghỉ học ở nhà giúp tôi làm
bánh rán?
Bố Hoa (xua tay):
-Không được đâu, việc học của chúng nó là quan
trọng Dù sao cũng phải cố gắng cho chúng đi học,
dù trai hay gái bà ạ!
Mẹ Hoa:
-Nhưng cứ thế này thì làm sao đủ tiền chi tiêu
hàng tháng Lương hưu của ông liệu có đủ cho cả
nhà ăn không?
Bố Hoa đấu dịu:
-Đấy là ý của tôi, còn bà muốn cho nó nghỉ học ở
nhà thì bà cũng phải hỏi xem ý kiến nó như thế nào
chứ!
Mẹ Hoa gắt:
-Việc gì phải hỏi Mình là bố mẹ nó, mình có
quyền quyết định, nó phải nghe theo chứ!
Bố Hoa lắc đầu:
-Không được đâu, bố mẹ cũng cần phải lắng nghe,
tôn trọng ý kiến của con chứ!
Mẹ Hoa:
-Thôi được, tôi sẽ hỏi ý kiến nó
Mẹ Hoa quay vào phía nhà trong gọi:
-Hoa ơi, ra mẹ bảo
Hoa (Từ trong nhà chạy ra)
-Mẹ bảo con gì ạ?
Mẹ Hoa
-Hoa ơi, mẹ có chuyện này muốn nói với con
Hoàn cảnh nhà mình ngày càng khó khăn Anh con
lại sắp đi học xa, rất tốn kém Mẹ muốn con nghỉ
học ở nhà giúp mẹ làm bánh bán thêm, con nghĩ
-HS xem tiểu phẩm do một số bạn trong lớp đóng
Trang 10Hoa phụng phịu:
-Mẹ ơi, con muốn được đi học cơ, bỏ học ở nhà
buồn lắm! Các bạn con quanh đây chúng nó đều đi
học cả mà mẹ
Mẹ Hoa thở dài:
-Thế thì đào đâu ra gạo ăn để đi học
Hoa suy nghĩ một lát rồi nói:
-Nếu nhà ta khó khăn thì con đi học một buổi, còn
một buổi con phụ mẹ làm bánh, được không mẹ?
Mẹ Hoa băn khoăn:
-Nhưng như thế mẹ sợ con vất vả quá!
Hoa cười:
-Không sao đâu, con làm được mà mẹ
Bố Hoa:
-Ý kiến con nó đúng đấy! Tôi tán thành Bà cũng
nên đồng ý như thế đi
Mẹ Hoa:
-Thôi được, tôi đồng ý
Hoa cười sung sướng:
-Con cảm ơn bố mẹ, con hứa sẽ học chăm hơn
GV kết luận: Mỗi gia đình có những vấn đề,
những khó hkăn riêng Là con cái, các em nên
cùng bố mẹ tìm cách giải quyết, tháo gỡ, nhất là về
những vấn đề có liên quan đến các em Ý kiến các
em sẽ được bố mẹ lắng nghe và tôn trọng Đồng
thời các con cũng cần phải bày tỏ ý kiến một cách
rõ ràng, lễ độ
*Hoạt động 2: “ Trò chơi phóng viên”.
Cách chơi :GV cho một số HS xung phong đóng
vai phóng viên và phỏng vấn các bạn trong lớp
theo các câu hỏi trong bài tập 3- SGK/10
+Tình hình vệ sinh của lớp em, trường em
+Nội dung sinh hoạt của lớp em, chi đội em
+Những hoạt động em muốn được tham gia,
những công việc em muốn được nhận làm
+Địa điểm em muốn được đi tham quan, du lịch
+Dự định của em trong hè này hoặc các câu hỏi
sau:
+Bạn giới thiệu một bài hát, bài thơ mà bạn ưa
thích
+Người mà bạn yêu quý nhất là ai?
+Sở thích của bạn hiện nay là gì?
+Điều bạn quan tâm nhất hiện nay là gì?
-GV kết luận:
-HS thảo luận:
+Em có nhận xét gì về ý kiến của mẹ Hoa, bố Hoa về việc học tập của Hoa? +Hoa đã có ý kiến giúp đỡ gia đình như thế nào? Ý kiến của bạn Hoa có phù hợp không?
+Nếu là bạn Hoa, em sẽ giải quyết như thế nào?
-HS thảo luận và đại diện trả lời
-Một số HS xung phong đóng vai các phóng viên và phỏng vấn các bạn
-HS trình bày