2.Kyõ naêng: -Đọc diễn cảm một tác phẩn thơ thểhiện tam tư người chiến sĩ cách mạng bị giam giữ trong nguïc tuø -Nhận ra và phân tích được sự nhất quán về cảm xúc của hai phần của bài th[r]
Trang 1TUẦN 20 Ngày soạn:01.01.2011
Tiết: 77 Ngày dạy: 03.01.2011
QUÊ HƯƠNG ( Tế Hanh)
A.MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT.
-Cảm nhận được tình yêu quê hương đằm thắm và những sáng tạo nghệ thuật độc đáo của
tác giả trong bài thơ
B.TRỌNG TÂM KIẾN THỨC,KỸ NĂNG.
1.Kiến thức:
-Cảm nhận được tình yêu quê hương đằm thắm của tác giả
-Hình ảnh khỏe khoắn,đầy sức sống của con người và sinh hoạt lao động,lời thơ bình dị giàu
cảm xúc
2.Kỹ năng:
-Nhận biết được tác phẩm thơ lãng mạn
-Đọc diễn cảm tác phẩm thơ
-Phân tích được những chi tiết miêu tả,biểu cảm đặc sắc trong bài thơ
3.Thái độ:
-Có tình yêu quê hương và yêu quý nơi mình sinh ra
C.PHƯƠNG PHÁP.
-Diễn giảng,thảo luận nhóm,phân tích
D.TIẾN TRÌNH DẠY HỌC.
1.Ổn định:
2.Bài cũ:Đọc diễn cảm bài thơ Nhớ rừng ? Cho biết nội dung của bài thơ đó ?
3.Bài mới:Quê hương là nguồn cảm hứng lớn trong suốt cuộc đời của Tế Hanh Dưới ngòi
bút của ông , nguồn cảm hứng này đã tạo thành một dòng chảy tâm tình với nhiều bài thơ nổi
tiếng Bài thơ quê hương là sáng tác mở đầu cho mạch cảm hứng viết về quê hương xứ sở của
Tế Hanh Ở thời điểm sáng tác bài thơ này , nhà thơ còn rất trẻ , đang phải sống xa quê Oâng
mượn lời thơ để diễn tả nỗi nhớ quê da diết không nguôi Vậy nỗi nhớ quê đó được thể hiện
ntn? Tiết học hôm nay , cô cùng các em đi tìm hiểu
Hoạt động 1: Tìm hiểu tác giả tác phẩm
?Em hãy nêu sơ lược vài nét về tác giả , tác phẩm ? ( SGK)
-Trần Tế Hanh có bút danh là Tế Hanh Ông sinh năm 1921
tại huyện Bình Sơn tỉnh Quảng Ngãi Sau cách mạng ,ông
từng làm công tác văn hoá , văn nghệ ở Huế và Liên khu V
-Bài “ Quê hương” được viết năm 1939 khi ông 18 tuổi đang
học trung học tại Huế Sau in torng tập Hoa niên 1943
Hoạt động 2: Đọc tìm hiểu văn bản
Gv cùng hs đọc ( Giọng nhẹ nhàng , trong trẻo ,chú ý nhịp
thơ phổ biến trong bài 3/2/3 ; 3/5 )
? Hãy nhâän xét về thể thơ và bố cục của bài thơ Quê hương?
-Bài thơ thuộc thể tám chữ , gồm nhiều khổ , gieo vần ôm và
I.GIỚI THIỆU CHUNG
1Tác giả : SGK 2.Tác phầm : SGK
II ĐỌC-HIỂU VĂN BẢN
1.Đọc , tìm hiểu từ khó
2.Tìm hiểu văn bản a.bố cục : 4 phần b.Thể thơ : 8 tiếng / câu
c.Phân tích
Trang 2vần liền
-Bố cục : 4 phần
+ Phần 1 : 2 câu thơ đầu : giới thiệu về làng
+ Phần 2 : 6 câu tiếp : Cảnh đoàn thuyền ra khơi đánh cá
+ Phần 3 : 8 câu tiếp : Cảnh đoàn thuyền đánh cá trở về
+ Khổ cuối : nỗi nhớ làng của tác gia
?:Mỗi nội dung đó được thể hiện bằng phương thức biểu đạt
chính nào ?
- Phương thức miêu tả ( phần đầu )
- Phương thức biâểu cảm ( phần sau)
Gọi hs đọc phần 1.2
?Hình ảnh quê hương được tác giả giới thiệu ở những cau thơ
nào ?
?Hai câu đầu dùng phương thức biểu đạt nào ? Tự sự
? Nhận xét về cách giới thiệu của tác giả về quê hương
mình? Gọn , đầy đủ , lời thơ mộc mạc với cách nói đặc biệt
của người dân biển khi tính về độ dài
* Từ đoạn thơ diễn tả cảnh dân chài bơi thuyền đi đánh cá
, hãy cho biết
? Làng chày lưới được miêu tả qua hình ảnh nổi bật nào ?
- chiếc thuyền và cánh buồm
?Người dân chài ra khơi trong thời điểm nào và thời tiết ra
sao ?
- Thời tiết đẹp và ra khơi vào buổi sớm mai
- Khi trời trong , gió nhẹ , sớm mai hồng
Dân trai tráng bơi thuyền đi đánh cá
?Chiếc thuyền ra khơi được miêu tả ntn?
- Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã ,Phăng mái
chèo mạnh mẽ vượt trường giang
? Tác giả đã sử dụng nghệ thuật gì ?
- So sánh và sử dụng 1 loạt từ : ( hăng , phăng , vượt )
?:Chi tiết nào đặc tả con thuyền ?
Cánh góp gió
? Có gì độc đáo trong chi tiết này ?
- Dùng phép so sánh , ẩn dụ gợi liên tưởng con thuyền
như mang linh hồn , sự sống của làng chài
?: Qua phân tích cảnh dân chài bơi thuyền đi đánh cả cho ta
thấy phong cảnh thiên nhiên và con người ở đây ntn? Phong
cảnh thiên nhiên tươi sáng , vừa là bức tranh lao động đầy
hứng khởi và dào dạt sức sống
Đọc đoạn thơ tả cảnh thuyền và người về bến cho biết:
? Cảnh dân làng đón thuyền cá trở về được thể hiện qua
những câu thơ nào ?
Ngày hôm
c.1.Hình ảnh quê hương và cảnh dân chài bơi thuyền đi đánh cá.
Làng tôi vấn làm nghề chài lưới
Nước bao vây cách biển nửa ngày sông
-> Giới thiệu ngắn gọn , đầy đủ vị trí , nghề nghiệp của làng quê
Khi trời trong , gió nhẹ , sớm mai hồng
Dân trai tráng bơi thuyền
đi đánh cá Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã
Phăng mái chèo mạnh mẽ vượt trường giang
Cánh buồn giương to như
mãnh hồn làng Rướn thân trắng bao la thâu góp gió
-> So sánh , từ ngữ gợi tả ,ẩn dụ gợi liên tưởng con thuyền như mang linh hồn , sự sống của làng chài -> Vẻ đẹp mạnh mẽ đầy khí thế của những con thuyền ra khơi , một biểu tượng của hồn làng
=> Phong cảnh thiên nhiên tươi sáng , vừa là bức tranh lao động đầy hứng khởi và dào dạt sức sống
c2.Cảnh đoàn thuyền đánh cá trở về và hình ảnh người dân chài
Ngày hôm sau , ồn ào trên bến đỗ
Khắp dân làng tấp nập đó ghe về
“ Nhờ ơn trời biển lặng cá đầy nghe”
Trang 3thân bạc trắng
? Qua đó , ta thấy khung cảnh lao động ở đây như thế nào
- Bức tranh lao động náo nhiệt , đầy ắp niềm vui và sự
sống , trong đó có cả lời cảm tạ chân thành đất trời đã
sóng yên biển lặng để người dân chài trở về an toàn
? Người dân chài làn da ngăm rám nắng gợi tả bằng những
chi tiết nào của người vùng biển ?
- Cả thân hình nồng thở vị xa xăm
? Cảm nhân của em về người dân chài từ những chi tiết điển
hình đó ?
-Người đi biển lâu ngày tắm nắng gió ở những vùng đại
dượng xa xôi khiến cơ thể khoẻ mạnh , rắn rỏi
-Người dân chài nơi đây mang vẻ đẹp và sự sống nồng nhiệt
của biển cả
? Có gì đặc sắc về về nghệ thuật trong lời thơ : Chiếc thuyền
im bến mỏi trở về nằm – Nghe chất muối thấm dần trong thớ
vỏ ?
-Dùng phép nhân hoá Cảm nhận con thuyền như một cơ thể
sống , như một phần sự sống lao động ở làng chài , gắn bó
mật thiết với sự sống con người ở đây
? Từ đó , em cảm nhận được vẻ đẹp nào trong tâm hồn người
viết những lời thơ trên ?
-Tâm hồn nhạy cảm , tinh tế , lắng nghe được sự sống âm
thầm trong những sự vật của quê hương
Gọi hs đọc đoạn cuối
? Trong xa cách , lòng tác giả nhớ tới những điều gì nơi quê
hương ? Biển , cá , cánh buồm , mùi biển
?:Một cuộc sống như thế nào được gợi lên từ các chi tiết đó
?Đẹp và thanh bình
?Có thể cảm nhận cái mùi nồng mặn trong nỗi nhớ quê của
tác giả như thế nào ? Đó là mùi riêng của làng biển được
cảm nhận bằng tấm tình trung hiếu của người con xa quê
?Lời thơ “Tôi thấy nhớ cái mùi nồng mặn quá” có thể diễn
tả như thế nào ? Khi đó nó có ý nghĩa gì ?Nhấn mạnh cả nỗi
nhớ quê lẫn đặc điểm của làng quê
Từ đó ta thấy một nỗi nhớ quê ntn? Cụ thể , thắm thiết , bền
bỉ
?: Học qua bài thơ Quê hương , em cảm nhận đựoc những
điều tốt đẹp nào của sự sống và lòng người ?
Bức tranh tươi đẹp , khoẻ khoắn trong sự sống àng chài
Tấm lòng yêu quê trong sáng đằm thắm của con người
? Từ đó em hiểu gì về nhà thơ Tế Hanh – tác giả bài thơ này
? ( HSTLN)
Tinh tế trong cảm thụ cuộc sống làng quê
Những con cá tươi ngon thân bạc trắng
-> Bức tranh lao động náo nhiệt , đầy ắp niềm vui và sự sống , trong đó có cả lời cảm tạ chân thành đất trời đã sóng yên biển lặng để người dân chài trở về
an toàn
Dân chài lưới làn da ngăm rám nắng
Cả thân hình nồng thở vị
xa xăm
-> Câu thơ đẹp , lãng mạn
> Người dân chài nơi đây mang vẻ đẹp khoẻ khoắn , từng trải và sự sống nồng nhiệt của biển cả
Chiếc thuyền im bến mỏi
trở về nằm Nghe chất muối thấm dần trong thớ vỏ
- > nhân hoá
=> con thuyền như một cơ thể sống , như một phần sự sống lao động ở làng chài , gắn bó mật thiết với sự sống con người ở đây
C3.Nỗi nhớ quê hương
Luôn nhớ : + Màu nước xanh , cá bạc , chiếc buồm vôi + Nhớ cái mùi nồng mặn
-> Hình ảnh quê hương gần gũi thân quen luôn có sức ám ảnh mãnh liệt trong nỗi nhớ của tác giả
3.Tổng kết :Ghi nhớ : sgk
t.18
III.HƯỜNGDẪN TỰ HỌC
-Học thuộc lòng bài thơ
Trang 4Nồng hậu , thuỷ chung với quê hương
? Em học tập được gì từ nghệ thuật thể hiện tình cảm quê
hương từ bài thơ này ? ( HSTLN)
-Chân thành , thắm thiết trong cảm xúc Tạo dựng những
hình ảnh chân thực , vứa mới lạ , khoẻ khoắn để thể hiện nội
tâm
Hoạt động 3: Tổng kết
,nội dung bài thơ Sưu tầp , chép lại một số câu thơ , đoạn thơ về tình cảm quê hương mà em thích nhất
-Soạn bài “ Khi con tu hú”
E.RÚT KINH NGHIỆM.
………
………
………
. - -
Tiết: 78 Ngày dạy: 06.01.2011
KHI CON TU HÚ
(Tố Hữu)
A.MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT.
-Cảm nhận được lòng yêu sự sống,niềm khao khát tự do của người chiến sỹ cách
mạng,dược thể hiện bằng những hình ảnh gợi cảm,lời thơ tha thiết và thề thơ lục bát quen
thuộc
B.TRỌNG TÂM KIẾN THỨC,KỸ NĂNG.
1.Kiến thức:
-Những hiểu biết ban đầu về tác giả Tố Hữu.Nắmm dược nghệ thuật khắc họa hình ảnh
-Niềm khao khát cuộc sống tự do,lý tưởng cách mạng của tác giả
2.Kỹ năng:
-Đọc diễn cảm một tác phẩn thơ thểhiện tam tư người chiến sĩ cách mạng bị giam giữ trong
ngục tù
-Nhận ra và phân tích được sự nhất quán về cảm xúc của hai phần của bài thơ,thấy dược sự
vận dụng tài tình thể thơ truyền thống của tác giả ở bài thơ này
3.Thái độ:
-Trân trọng và yêu quý hơn nhà thơ cách mạng
C.PHƯƠNG PHÁP.
-Diễn giảng,thuyết trình,phân tích,kết hợp thảo luận nhóm
D.TIẾN TRÌNH DẠY HỌC.
1.Ổn định:
2.Bài cũ:
Em hãy đọc thuộc lòng bài thơ khi con tu hú.Qua bài thơ tác giả Tố Hữu đã gửi gắm tâm sự
của người tù cách mạng trong cảnh tù đày như thế nào?
3.Bài mới:
Trang 5Mới 19 tuổi đời đang hoạt động cách mạng sôi nổi , sau sưa ở thành phố Huế thì Tố Hữu bị
thực dân Pháp bắt giam ở xà lim số 1 , nhà lao Thừa Phủ vậy tâm trạng của anh thế nào
trong những ngày giam cầm này Ta đi vào tìm hiểu bài thơ để rõ
Hoạt động 1: Gọi HS đọc phần chú thích dấu sao
? Em hãy nêu vài nét về thân thế sự nghiệp của tác giả ?
-Tố Hữu là bút danh Họ tên là Nguyễn Kim Thành ông sinh
năm 1920 tại Huế Năm 1938 , được kết nạp vào Đảng Cộng
sản Đông Dương từ n18m 1939 – 1941 , Tố Hữu bị thực dân
Pháp cầm tù ; ông đã vượt ngục thành công Sau cách mạng
tháng Tám , Tố Hữu hoạt động tại Huế , Thanh Hoá , Việt Bắc
, Hà Nội , giữ nhiều trọng trách trong Đảng và Nhà nước
-Thơ Tố Hữu là thơ trữ tình chính trị , nói thật hay và xúc động
về lí tưởng , về Tổ quốc và Bác Hồ , về bà mẹ Việt nam anh
hùng , về người lính … Hồn thơ Tố Hữu ngọt ngào , sâu lắng ,
giục giã
Tố Hữu để lại 7 tập thơ : Từ ấy , Việt bắc , Gió lộng , Ra trận ,
Máu và hoa , Một tiếng đờn , Ta với ta
Gv cùng hs đọc ( yêu cầu Chú ý thay đổi giọng đọc Đoạn
đầu với gịng vui , náo nức , phấn chấn , đoạn sau với giọng bực
bội )
?Khi con tu hú được viết trong hoàn cảnh đặc biệt nào ?
-Được viết trong nhà lao thừa phủ ( Huế ) khi tác giả đang hoạt
động cách mạng , mới bị bắt
? Nên hiểu nhan đề của bài thơ ntn? Hãy viết một đoạn văn có
bốn chữ đầu là “ Khi con tu hú” để tóm tắt nội dung bài thơ ?
-Khi con tu hú gọi bầy là khi mùa hè đến , người tù cách mạng (
nhân vật trữ tình ) càng cảm thấy ngột ngạt trong phòng giam
chật chội , càng thèm khát cháy bỏng cuộc sống tự do tưng
bừng ở bên ngoài Tên bài thơ đã gợi mở cảm xúc của toàn bài
?Bài thơ này được viết theo thể thơ gì ? Hình thức thơ ấy có
diễn tả cảm xúc ntn?
-Thể thơ lục bát Diễn tả cảm xúc tha thiết , nồng hậu của tâm
hồn
?Bài thơ này chia làm mấy đoạn ? Nêu nội dung từng phần ?
-Đoạn 1 : Cảnh mùa hè
-Đoạn 2 : tâm trạng người tù
?Hãy xác định phương thức biểu đạtt chính của mỗi đoạn và
của toàn bài
-Đoạn 1 : Chủ yếu là miêu tả
-Đoạn 2 : Biểu cảm
-Toàn bài : kết hợp miêu tả và biểu cảm
Hoạt động 2:tìm hiểu văn bản
I.GIỚI THIỆU CHUNG
1.Tác giả :Sgk 2.Tác phẩm : Sgk
II.ĐỌC-HIỂUVĂN BẢN
1.Đọc , tìm hiểu từ khó sgk
2.Tìm hiểu văn bản
a.Bố cục : 2 phần b.Phân tích
b.1.Bức tranh mùc hè qua tâm tưởng của nhà thơ
- Aâm thanh : Tiếng tu hú / tiếng ve sâu
- Màu sắc : +Vàng ( Bắp rây vàng hạt )
+ Hồng ( đầy sân nắng đào)
+Xanh ( Trời Xanh càng rộng càng sao )
- Sản vật : + Lúa chim đang chín + Trái cây ngọt dần
Trang 6Gọi hs đọc đoạn 1
? Thời gian mùa hè được gợi tả bằng những âm thanh nào ?
Tiếng tu hú / tiếng ve sâu
? Mùa hè còn được gợi tả qua dấu hiệu điển hình nào của
không gian Không gian ấy nhuốm những màu sắc nào ?
Vàng ( Bắp rây vàng hạt )
Hồng ( đầy sân nắng đào)
Xanh ( TrờiXanh càng rộng càng sao )
? Những sản vật điển hình nào của mùa hè được gợi nhắc ?
Lúa chim đang chín
Trái cây ngọt dần
Bắp dây vàng hạt
?Một sự sống như thế nào được gợi lên từ những âm thanh ,
màu sắc , sản vật đó?
Một sự sống tưng bừng rộn rã , thanh bình , Tràn trề
nhựa sống
?: Bầu trời hạ cao xanh , nơi những tiếng sáo diều vạng trong
lời thơ : Trời xanh càng rộng càng cao – Đôi con diều sáo lộn
nhào từng không ? gợi lên một không gian như thế nào ?
* phong khoáng , tự do
? Tác giả đã cảm nhận rõ nát cảnh tượng đó của mùa hè từ
trong nhà tù Điều đó cho thấy năng lực tâm hồn nào của nhà
thơ ntn?
Nồng nàn tình yêu cuộc sống
Tha thiết với cuộc sống tự do
Nhạy cảm với mọi biến cố của cuộc đời
? Năng lực yêu quí tự do còn được Tố Hữ thể hiện trong những
vần thơ nào khác mà em biết ?
Cô đơn thay là cảnh thân tù
Tai mở rộng và , lòng nghe rạo rực
Tôi lắng nghe tiếng đời lăn náo nức
Ở ngoài kia vui sướng biết bao nhiêu
Gọi hs đọc đoạn cuối
? Khi nhà thơ viết : Ta nghe hè dậy bên lòng , em hiểu nhà
thơ đã đón nhận cảnh tươi đẹp của mùa hè bằng thính giác
hay bằng sức mạnh của tâm hồn ?
Bằng sức mạnh tâm hồn , bằng tấm lòng
?:Từ đó có thể hình dung trạng thái tâm hồn tác giả ntn?
Nồng nhiệt với tình yêu cuộc sống tự do
? Con người muốn đạp tan phòng giam hãm khi nghe hè dậy
bên lòng còn vì lí do gì khác ?
Cảm giác bực bội, u uất trong nhà giam chật chội thiếu sinh
khí
? Nhận xét về cách diễn đạt lời thơ này , Ý nghĩa của cách
+ Bắp dây vàng hạt -> Hình ảnh bình dị
=> Một sự sống tưng bừng rộn rã , thanh bình , Tràn trề nhựa sống Qua đó ta thấy được một thế giới tự do , phóng khoáng
b.2 Tâm trạng của nguời tù
Ta nghe hè dậy bên lòng Mà chân muốn đạp tan phòng , hè ôi
Ngột làm sao , chết uất thôi
Con chim tu hú ngoài trời cứ kêu !
-> Bộc lộ thẳng thắn ,trực tiếp cảm xúc của lòng mình
- > Dùng câu cảm thán liên tiếp, dùng một loạt
Trang 7diễn đạt này ?
Bộc lộ thẳng thắn ,trực tiếp cảm xúc của lòng mình
Dùng câu cảm thán liên tiếp, dùng một loạt động từ , cách
ngắt nhịp đổi khác thường cho thấy trạng thái căng thẳng cao
độ đang diễn ra trong tâm hồn người tù mất tự do
?:Mở đầu và kết thúc bài thơ đều có tiếng chim tu hú kêu ,
nhưng tâm trạng người tù khi nghe tiếng tu hú kêu thể hiện ở
câu đầu và câu cuối khác nhau ntn? Vì sao ? ( HSTLN)
-Tiếng chim tu hú mở đầu bài thơ gợi ra bức tranh mùa hè
trong tưởng tượng với tâm trạng náo nức bồn chồn của nhà thơ
- Tiếng chim tu hú ở câu kết gợi cảm xúc khác hẳn : u uất ,
nôn nóng , khắc khoải – Tâm trạng của kẻ bị cưỡng đoạt tự do
, bị tách rời cuộc sống
-Vì : Vì 2 tâm trạng được khơi dậy từ hai không gian hoàn toàn
khác nhau : tự do và mất tự do
?Em cảm nhận điều mãnh liệt nào diễn ra trong tâm hồn con
người từ những lời cuối cùng của bài thơ khi con tu hú ?
Thèm khát cao độ cuộc sống tự do
Tâm hồn đang cháy lên khát vọng yêu sống , yêu tự do
? Hai đoạn thơ , một thiên về tả cảnh , một thiên về tả tình
nhưng đều là tiếng nói của một tâm hồn Em cảm nhận được
những điều cao đẹp nào từ tâm hồn ấy ?
Lòng yêu sống , niềm khát khao tự do cháy bỏng của người
chiến sĩ cách mạng trong cảnh tù đày
? Theo em , những tác dụng của thơ lục bát đem lại cho bài
thơ này là gì ? ( HSTLN)
Có ưu thế diễn tả cảm xúc tha thiết , nồng cháy của tâm hồn
giàu nhạc điệu dễ đọc , dễ thuộc , dễ nhớ
?: Tình yêu cuộc sống và khát vọng tự do là cảm xúc thường
gặp trong thơ từ của nhiều chiến sĩ cách mạng Trong vốn thơ
của mình , em còn biết những vần thơ nào như thế ? ( HS tự
bộc lộ )
động từ , cách ngắt nhịp đổi khác thường
-> Cảm giác bực bội, u uất trong nhà giam chật chội thiếu sinh khí
=>Thèm khát cao độ cuộc sống tự do Tâm hồn đang cháy lên khát vọng yêu sống , yêu tự do
3.Tổng kết
Ghi nhớ : sgk t20
III.HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
-Học thuộc bài thơ ,ø phần phân tích ,ghi nhớ
Viết một đoạn văn ngắn tả cảnh mùa hè nơi em ở -Chép và đọc thêm một số bài thơ của TH
-Chuẩn bị bài “Câu nghi vấn” (tt)
E.RÚT KINH NGHIỆM.
………
………
………
. - -
Trang 8TUẦN 20 Ngày soạn:04.01.2011
Tiết: 79 Ngày dạy: 06.01.2011
CÂU NGHI VẤN (tt)
A.MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT.
-Hiểu rõ câu nghi vấn khong dùng chỉ đề hỏi mà còn dùng để thề hiện các ý cầu
khiến,khẳng định,phủ định,đe dọa,bộc lộ cảm xúc
B.TRỌNG TÂM KIẾN THỨC,KỸ NĂNG.
1.Kiến thức:
-Các câu nghi vấn dùng với các chức năng khác ngoài chức năng chính
2.Kỹ năng:
-Vận dụng kiến thức để tạo lập văn bản
3.Thái độ:
C.PHƯƠNG PHÁP.
-Diễn giảng,thuyết trình,phân tích,kết hợp thảo luận nhóm
D.TIẾN TRÌNH DẠY HỌC.
1.Ổn định:
2.Bài cũ:Thêù nào là câu nghi vấn ? Câu nghi vấn dùng để làm gì ?
3.Bài mới:
Câu văn cũng như cuộc đời , cuộc đời luôn luôn thay đổi thì câu văn cũng luôn luôn đổi thay
để thực hiện chức năng diễn đạt chính xác tới mức tinh tế những cảm xúc , những tâm trạng vô
cùng phong phú , đa dạng và phức tạp của con người Vìthế , các em có thể gặp nhiều câu văn
có hình thức giống như một câu nghi vấn , nhưng trên thực tế , nó lại không phải là một câu
nghi vấn địch thực Vậy câu nghi vấn còn chức năng nào khác Tiết học này sẽ trả lời cho câu
hỏi đó
Hoạt động 1:Gọi hs đọc vd sgk
H1 Hãy tìm những câu có từ nghi vấn trong những ví dụ
trên ?
a, Những người muôn năm cũ / Hồn ở đâu bao giờ ?
b, Mày định nói cho cha mày nghe đấy à?
c, Có biết không ? ; Lính đâu? ; Sao bay giám để nó chạy
xồng xộc vào đây như vậy ? ;Không cần phép tắc gì nữa
à?
d, Cả đoạn trích là câu nghi vấn
e, Con gái tôi vẽ đấy ư? Chả lẽ lại đúng là nó , cái con
mèo hay lục lọi ấy ?
? Hãy xác định chức năng của câu nghi vấn trong đoạn
trích ? ( HSTLN)
a, Bộc lộ cảm xúc
b, Đe doạ
c, Cả 4 câu đều dùng để đe doạ
d, Khẳng định
I.TÌM HIỂU CHUNG:
1 Những chức năng khác
a Ví dụ :
a.Những người muôn năm cũ / Hồn ở đâu bao giờ ?
-> Bộc lộ cảm xúc
b Mày định nói cho cha mày nghe đấy à?
-> Đe doạ
c Có biết không ? ; Lính đâu? ; Sao bay giám để nó chạy xồng xộc vào đây như vậy ? ;Không cần phép tắc gì nữa à?
-> Đe doạ
d Cả đoạn trích là câu nghi vấn -> Khẳng định
e Con gái tôi vẽ đấy ư? Chả lẽ
Trang 9e, Bộc lộ cảm xúc
? Nhận xét về dấu kết thúc những câu nghi vấn trên?
Không phải tất cả các câu nghi vấn đều kết thúc bằng
dấu chấm hỏi Câu nghi vấn thứ 2 ở (e) kết thúc bằng
dấu chấm than , chức không phải là dấu chấm hỏi
? Qua phân tích các vd trên , hãy khái quát chức năng
của câu nghi vấn và dùng dấu cuối câu ? ( ghi nhớ sgk)
Hoạt động 2: Luyện tập
lại đúng là nó , cái con mèo hay lục lọi ấy ?
-> Bộc lộ cảm xúc
b.Ghi nhớ : sgk
Bài tập 1
yêu cầu
chúng ta
làm gì(gọi
hs đọc bài
tập 1)
Bài tập 2
yêu cầu
chúng ta
làm gì(gọi
hs đọc bài
tập 2)
II LUYỆN TẬP
Bài tập 1 : Tìm câu nghi vấn và công dụng của những câu nghi vấn đó
a Con người đáng kính ấy bây giờ cũng theo gót Binh Tư để có ăn ư ? -> Bộc lộ cảm xúc
b Trong khổ thư chỉ riêng “ Than ôi!” không phải là câu nghi vấn -> Phủ định ; bộc lộ cảm xúc
c Sao ta không ngắm sự biệt li theo tâm hồn một chiếc lá nhẹ nhàng rơi ? -> Cầu khiến ; bộc lộ cảm xúc
d Oâi, nếu thế thì còn đâu là quả bóng bay?
-> phủ định , bộc lộ cảm xúc
Bài tập 2 : Xác định câu nghi vấn , cho biết đặc điểm hình thức , chức năng
?
a Sao cụ lo xa quá thế ? ; Tội gì bây giờ nhịn đói mà tiền để lại ? ; Aên mãi hết đi thì đến lúc chết lấy gì mà lo liệtu
-> Câu 1 phủ định ; câu 2 : khẳng định ; câu 3 : phủ định
b Cả đàn bò giao cho thằng bé không ra người , không ra ngợm ấy , chăn dắt làm sao?
-> Bộc lộ sụ băn khoăn ngần ngại
c Ai bảo thảo một tự nhiên không có tình mẫu tử ? -> Khẳng định
d Thằng bé kia , mày có việc gì ? ; Sao lại đến đây mà khóc ? -> dùng để hỏi
=> Trong những câu nghi vấn đó , câu c1thể thay thế được bằng một câu không phải là câu nghi vấn có ý nghĩa tương tự
Bài tập 3 : Đặt câu nghi vấn không dùng để hỏi
a Bạn có thể kể cho mình nghe nội dung của bộ phim “ cánh đồng hoang được không ?
b ( Lão Hạc ơi!) Sao đời lão khốn cùng đến thế
Bài tẫp 4 : Trong nhiều trường hợp giao tiếp , những câu như vậy dùng để
cào Người nghe không nhất thiết phải trả lời , có thể đáp lại bằng một lời chào khác
III.HƯỚNG DẪN TỰ HỌC:
- Học thuộc lòng ghi nhớ
- Hoàn thành hết bài tập còn lại
- Soạn bài tiếp theo :thuyết minh về một cách làm ( phương pháp )
Trang 10E.RÚT KINH NGHIỆM.
………
………
………
. - -
Tiết: 80 Ngày dạy: 08.01.2011
THUYẾT MINH VỀ MỘT PHƯƠNG PHÁP
(CÁCH LÀM)
A.MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT.
-Bổ sung kiến thức về văn thuyết minh
-Nắm được cách làm bài văn thuyết minh về một phương pháp
B.TRỌNG TÂM KIẾN THỨC,KỸ NĂNG.
1.Kiến thức:
-Sự đa dạng hóa về đối tượng dược giới thiệu trong văn bản thuyết minh
-Đặc điềm,cách làm bài văn thuyết minh
-Mục đích,yêu cầu,cách quan sát và cách làm bài văn thuyết minh về một phương pháp(ách
làm)
2.Kỹ năng:
-Quan sát đối tượng cần thuyết minh về một phương pháp(ách làm)
-Tạo lập được một văn bản thuyết minh theo yeu cầu:biết viết một bài văn thuyết minh về
một cách thức,phương pháp,cách làm có độ dài 300 chữ
3.Thái độ:
-Nghiêm túc trong giờ học
C.PHƯƠNG PHÁP.
-Diễn giảng,thuyết trình,phân tích,kết hợp thảo luận nhóm
D.TIẾN TRÌNH DẠY HỌC.
1.Ổn định:
2.Bài cũ:- Khi làm bài văn thuyết minh cần xác định được điều gì ? Khi viết đoạn văn cần
trình bày ntn?
- Các ý của đoạn văn được sắp xếp ra sao ?
3.Bài mới:Khi chúng ta muốn cho người khác biết được quy trình làm hay một cách thức thực
hiện một cái gì đó thi chúng ta phải thuyết minh cách làm dó ra vậy-> bài học hôm nay.
Hoạt động1:Tìm hiểu cách giới thiệu một phương pháp (
cách làm)
? Văn bản thuết minh hướng dẫn đồ chơi gì ?
? Các phần chủ yếu của văn bản thuyết minh một phương
pháp làm là gì ? Phần nào là quan trọng nhất ? Vì sao ?
-Vb thuyết minh kiểu loại này gồm 3 phần chủ yếu :
I.TÌM HIỂU CHUNG:
1 Giới thiệu một phương pháp ( cách làm)
a Ví dụ : SGK _ T.24
.a Cách làm đồ chơi “Em bé
đá bóng” bằng qủa khô