Mục tiêu cần đạt - Giúp học sinh nắm đợc những kiến thức dã học về văn bản nghị luậnđã học ở các lớp dới và nắm đợc các phơng châm hội thoại, biết cách sử dụng các phơng pháp nghệ thuật
Trang 1Ngày soạn: 11/9/2010
Ngày giảng:
Tuần 3: Phụ đạo môn văn
Tiết 1: Văn bản
A Mục tiêu cần đạt
- Giúp học sinh nắm đợc những kiến thức dã học về văn bản nghị luậnđã học ở các lớp dới và nắm đợc các phơng châm hội thoại, biết cách sử dụng các phơng pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh
- Rèn luyện kỹ năng phân tích nghị luận
B Chuẩn bị
1.GV: Chuẩn bị tài liệu, soạn giáo án
2.HS : Ôn tập
2 Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học
1 ổn định tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ: Thế nào là một văn bản nghị luận?
3 Bài mới:
Chúng ta đã tìm hiểu về hai văn bản nghị luận để khắc sâu kiến thức về loại văn bản này và ý nghĩa của hai văn bản này chúng ta tìm hiểu phần bài ngày hôm nay HTKH Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung cần đạt
TB
TB
TB-Y
?Nội dung chính của văn bản phong cách Hồ Chí Minh là gì?
SGK ( ghi nhớ )
Trong văn bản này tác giả sử dụng những biện pháp nghệ thuật nào?
SGK
Tác giả sử dụng ngững luận điểm nào
để chứng minh về phong cách Hồ Chí Minh?
?Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi
Nhà gác đơn sơ một góc vờn
Gỗ thờng mộc mạc chẳng mùi sơn Giờng mây chiếu cói đơn chăn gối
Tủ nhỏ vừ treo mấy áo sờn
(Tố Hữu, Theo chân Bác)
Các nhà sàn của Bác chỉ vẻn vẹn chỉ có vài ba phòng và trong lúc tâm hồn của Bác lộng gió thời đại thì cái nhà nhỏ của Bác luôn luôn lộng gió và ánh sáng, phảng phất hơng thơm của hoa vờn một
đời sống nh vậy thanh bạch và tao nhã
biết bao
1 Văn bản: Phong cách
Hồ Chí Minh.
a Lý thuyết
b Luyện tập
* Bài tập 1: Câu văn “Quả
nh một cổ tích” có vai trò
nh thế nào trong đoạn văn?
* Bài tập 2:
a Hai đoạn trích trên có nội dung với đoạn trích nào trong văn bản phong cách Hồ Chí Minh? Vì sao?
b Dựa vào hai đoạn trên hãy viết một đoạn văn trình bày cảm xúc suy nghĩ của em về cuộc
Trang 2TB
KG
TB
TB
TB
TB
K
?Viết đoạn văn ngắn trình bày, nhận xét
Nhận xét bổ xung
?Nội dung chính của văn bản này là gì?
SGK
?Nêu những nét đặc sắc về nghệ thuật?
Nêu SGK
?Văn bản này có những luận điểm chính nào?
Có hai luận điểm:………
?Tác giả đã sử dụng những luận cứ nào chứng minh cho hai luận điểm này?
?Dùng ý trong văn bản dể bổ xung vào chỗ trống trong lợc đồ sau:
Chạy đua vũ trang: Không thể xoá
nghèo Không thể …
?Hai câu văn sau giữ vai trò thế nào trong luận cứ chạy đua vũ trang nhằm mất khả năng cải thiện cuộc sống con ngời?
sông giản dị thanh tao của Bác?
c Bài tập sách bài tập
2 Văn bản Đấu tranh cho một thế giới hoà bình
a Lý thuyết
b Luyện tập
1 Bài tập 1
2 Bài tập 2 Câu a giữ vai trò chuyển ý dẫn câu vào câu thứ hai Câu b đặt ở cuối luận cứ chốt lại những ý đợc trình bày qua những so sánh
3 Bài tập 3 Bài tập vở bài tập
4 Củng cố
- Làm phần bài tập vở bài tập
5 Dăn dò
- Làm bài tập còn lại
- ôn bài phần các phơng trâm hội thoại
*************************************
Ngày soạn: 14/9/2010
Ngày giảng: 16/9/2010
Tiết 2- Tiếng việt
Các phơng châm hội thoại
A Mục tiêu cần đạt
- Khắc sâu kiến thức về các phơng châm hội thoại
Trang 3- Có ý thức vận dụng các phơng châm hội thoại, tuân thủ các phơng châm hội thoại
-Rèn kỹ năng sử dụng phơng châm hội thoại
B Chuẩn bị
1 GV: G/A, tài liệu liên quan
2 HS: Ôn tập
C.Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học
1
ổ n định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ
3 Bài mới: Chúng ta đã tìm hiểu 5 pchâm hội thoại, để củng cố và khắc sâu kiến
thức chúng ta tiến hành làm bài tập của các phơng châm hội thoại
TB
TB - Y
TB
TB
TB
TB
KG
? Chúng ta đã đợc học các phơng châm nào?
HS TL: 5 pchâm
? Thế nào là phơng châm về lợng?
? Phơng châm cách hthức, phơng châm quan hệ nh thế nào? cho ví dụ?
HS lấy vd- GV nhận xét bổ xung
GV treo bảng phụ ghi bài tập
HS đọc bài tập trên bảng phụ và trả lời câu hỏi
( Thấy lão nằn nì mãi, tôi cũng đành nhận vậy Lúc lão về tôi còn hỏi
- Có đồng nào cụ nhặt nhạnh đa tôi cả
thì cụ lấy gì mà ăn?
Lão cời bảo:
- Đợc ạ! Tôi đã liệu đâu vào đấy… Thế nào rồi cũng xong
? Cách nói của lão Hạc giống với câu thành ngữ nào trong dân gian?
- Nói nửa kín, nửa hở
? Nói nh vậy là vi phạm phơng châm hội thoại nào?
Vi phạm phơng châm về chất
? Vì sao lão lại vi phạm phơng châm
đó?
? Em hãy dặt một tình huống giao tiếp và đặt một đoạn đối thoại giữa các nhân vật trong đó có dùng những cụm từ: Nhân tiện đây xin hỏi, biết là anh không vui nhng…
HS viết trình bày GVnhận xét
? Em hãy đặt một tình huống giao tiếp viết một đoạn đối thoại giữa ngời lớn với trẻ con trong đó có sử dụng các cum từ: Đừng nói leo, Đừng ngắt
I các ph ơng châm hội thoại
1 Lý thuyết
2 Ví dụ
II Luyện tập
1 Bài tập 1
- Vi phạm phơng châm về chất
- Vì nói mơ hồ lấp lửng, lão buộc phải vi phạm
ph-ơng châm này vì cồt làm yên lòng ông giáo chứ không phải đa ra ý định chính xác việc làm của mình
2 Bài tập 2
3 bài tập 3
Trang 4TB
KG
lời nh thế…
GV treo bảng phụ ghi văn bản “ Đánh quân ngũ sách”
HS đọc
? Trong truyện cời trên phơng châm hội thoại nào đã bị vi phạm?
?Trờng hợp nếu tuân thủ phơng châm hội thoại thì viên quan cần phải trả lời nh thế nào? Hãy viết lại câu
đó?
?Chọn câu thành ngữ đẻ nhận xét về trờng hợp trên?
Ông nói gà bà nói vịt
? Sáng tác một truyện cời hiện đại trong đó nhân vật vi phạm phơng châm về lợng hoặc về chất?
HS sáng tác - tbày - nhận xét
- Bác Lan đến chơi, Mẹ và bác ngồi nói chuyện, còn
bé Mai chơi ở góc nhà với con mèo Chơi chán nó lân la đến gần ngồi cạnh
mẹ hóng chuyện Tháy bác Lan rủ mẹ về quê chơi Mai vòi vĩnh
- Mẹ cho con đi với nhé! Con ứ ở nhà đâu!
Mẹ bảo : Mai đừng nói leo
nh thé đẻ mẹ nói chuyện với bác nào!
4 bài tập 4
- Phơng châm về lợng
- Số roi bị đánh
- Ông nói gà bà nói vịt
4 Củng cố dặn dò
? Thế nào là phơng châm về chất? Cho ví dụ?
VN làm bà tập còn lại
*****************************************
Ngày soạn: 18/ 9/2010
Ngà giảng: 20/9/2010
Tiết 3- Tập làm văn
Sử dụng biện pháp nghệ thuật miêu tả trong
văn bản thuyết minh
A Mục tiêu cần đạt
- HS củng cố khắc sâu việc sử dụng các yếu tố miêu tả trong văn bản thuyết
minh
- có ý thức trong việc sử dụng các yếu tố miêu tả và các biện pháp nghệ thuật vào văn bản thuyết minh
- Rèn kỹ năng viết bài văn thuyết minh
B Chuẩn bị:
GV: G/A tài liệu liên quan
HS: Xem lại toàn bộ phần kiến thức đã học
C Tiến trình tổ chức dạy học
1 ổn định tổ chức
Trang 52 Kiểm tra bài cũ:
? Thế nào là văn thuyết minh?Văn thuyết minh có đặc điểm chung nào?
3 bài mới
TB
K
TB -Y
? Thế nào là VBTM có sử dụng các biện pháp nghệ thuật và miêu tả?
? Việc sử dụng biện pháp miêu tả
trong văn bản thuyết minh có đặc
điểm gì?
?Láy ví dụ về việc sử dụng 1 số biện pháp nghệ thuật và miêu tả?
HS lấy ví dụ và nhận xét
GV treo bảng phụ đoạn văn “ Xóm
ấy c ngụ đủ các họ chuồn chuồn…”
( Dế Mèn phiêu lu ký)
HS viết trình bày
? Yếu tố nào cho thấy cốt lõi của đoạn văn là văn thuyết minh?
Giới thiệu họ chuồn chuồn
? Đoạn văn trên cho thấy đặc điểm gì
của họ chuồn chuồn?
? Đoạn văn thuyết minh trên đã sử dụng các yếu tố nh thế nào?Điền vào bảng?
Yếu tố ng thuật Dẫn chứng
- Dùng từ láy gợi tả
- Dùng hình ảnh
so sánh
- Nhân hoá
- Dữ dội, hùng hổ, thoăn thoắt, rực rỡ , chói lọi,lẩy bẩy…
- Lẩy bẩy nh mẹ
dẻ thiếu tháng
- Chuồn chuồn chúa lúc nào cũng
nh dữ dội hùng hổ
HS:Tìm ý và lập đà ý cho phần thuyết minh của mình
Trình bày Viết bài trong thời gian 5-7 phút HS: Trình bày nhận xét
GV yêu cầu HS làm bài tập phần sử dụng yểu tố miêu tả trong văn bản thuyết minh
I Lý thuyết
II Luyện tập
1 Bài tập 1
Hãy thuyết minh về cái bút trong đó có sử dụng một ssó biện pháp nghệ thuật
và miêu tả?
2 Bài tập 2
- Đặc diểm riêng của từng
loại chuồn chuồn
3 Bài tập 3: Em hãy thuyết minh về đồ vật mà
em thích nhất
a Tìm ý - Lập dàn ý
b Viết bài
Trang 64 Củng cố- Dặn dò
? Nêu những đặc điểm về văn thuyết minh có sử dụng yếu tố nghệ thuật và miêu tả?
VN: Học lại lý thuyết và làm bài tập còn lại
***********************************
Ngày soạn: 14/9/2010
Ngày giảng:
Tiết 4 + 5
Luyện tập sử dụng dấu câu trong văn bản
A Mục tiêu cần đạt
- Củng cố và khắc sâu thêm kiến thức về viếc sử dụng dấu câu trong văn bản trong quá trình viết bài văn
- Vận dụng các phơng châm hội thoại trong giao tiếp
B Chuẩn bị:
GV: Tài liệu liên quan
HS: Xem lại kt các lớp dới về sử dụng dấu câu trong văn bản
C Tiến trình tổ chức hoạt động
1 ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ
3 Bài mới
TB -Y
TB
K
TB
K
G-K
TB
K
? Cho biết chúng ta đã học về những dấu câu nào?
Dấu chấm, phẩy, hai chấm…
? Dấu chấm dợc dùng khi nào?
? Nêu đặc điểm và tác dụng của các loại dấu câu vừa tìm đợc?
HS nêu nhận xét
? Hãy lấy ví dụ về cách sử dụng dấu câu?
? Dựa vào phần bài tập đã làm ở nhà em hãy viết đoạn văn về mẹ có
sủ dụng đấu câu?
HS viết đoạn văn - Trình bày đoạn văn
HS theo dõi nhận xét
GV: Cho HS thảo luận nhóm và sử lỗi giúp bạn nhóm mình
? Qua đây em hãy nêu tầm quan trọng của dấu câu đối với văn bản?
- Làm cho lời văn linh hoạt uyển
chuyển nhịp nhàng
GV: Cho hs đề bài về nhà thực hành
? Hãy viết một đoạn văn ngắn có sử dụng dấu câu hợp lí?
I Lý thuyết
II Luyện tập sử dụng dấu câu
1 Bài tập 1
Trang 7? Tìm ra nhuãng lỗi về sử dụng dấu câu trong văn bản trên bảng phụ, sửa lại cho đung?
? Em hãy viết về cảnh dẹp của quê hơng em trọng bài viết sử dụng dấu câu hợp lý?
HS Làm bài tập
GV hớng dẫn
2 Bài tập 2
3 Bài tập 3
4 Củng cố - dặn dò
?thế nào là dấu phẩy? Tác dụng của dấu phẩy?
VN: ôn toàn bộ phần dấu câu
Viết bài thực hành
*********************************
Ngày soạn: 16/9/ 2010
Ngày giảng:
Tiết 6
Luyện tập sử dụng các phơng châm hội thoại
A Mục tiêu cần đạt
- Biết vận dụng các phơng châm hội thoại trong giao tiếp
- Biết sửa lỗi và tránh đợc lỗi trong quá trình giao tiếp
B.Chuẩn bị:
1.GV: Tài liệu liên quan
2.HS: ôn lại toàn bộ kiến thức đã học về các phơng châm hội thoại
C Tiến trình tổ chức dạy học
1 ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ
3 Bài mới
TB
K
K-G
? Thế nào là phơng châm hội thoại với tình huống giao tiếp?
? Hãy lấy ví dụ về việc vi phạm phơng châm hội thoại về tình huống giao tiếp sủa lại cho đúng?
HS lấy ví dụ
HS nhận xét về ví dụ vừa tìm đợc
? Những nguyên nhân nào dẫn đến Trờng hợp không tuân thủ các phơng trâm hội thoại?
I Lý thuyết
1 Quan hệ giữa ph ơng châm hội thoại với tình huống gao tiếp
2 Những tr ờng hợp không tuân thủ các ph ơng châm hội thoại
Trang 8TB-K
HS nêu
- Ngòi nói vụng về thiếu ý thức
- Thiếu văn hoá giao tiếp
- Ngời nói phải u tiên cho một phơng châm hội thoại khác quan trọng hơn
- Ngời nói muốn ngời nghe hiểu theo một hàm ý nào đó
GV: Cho HS viết bài thuyết minh về chiếc cặp sách và tìm một số trờng hợp ngời nói vi phạm phơng châm hội thoại
HS viết và bày tỏ quan điểm
? Em hãy kể tóm tắt truyệ con rắn vuông
? cho biết ngòi chồng trong câu chuyện đã vi phạm phơng châm hội thoại nào?
HS Làm Bài Tập SGK
II Luyện tập
- Phơng châm về chất
4 Củng cố dặn dò
? ôn toàn bộ kiến thức về phơng châm hội thoại
VN Làm lại các bài tập trong sách giáo khoa phần các phơng châm hội thoại
******************************
Ngày soạn: 04/10/2010
Ngày giảng:
Tiết7- tập làm văn
RèN Kỹ NĂNG Sử DụNG MộT Số BIệN PHáP NGHệ THUậT
Và MIÊU Tả TRONG VĂN BảN THUYếT MINH
a m ục tiêu cần đạt
- học sinh nắm đợc cách sử dụng một số biện phapd nhgệ thuật và miêu tả
trong văn bản thuyết minh
- Sử dụng phù hợp các yếu tố đó trong quá trình viết bài văn thuyết minh
- Rèn kỹ năng sử dụng yếu tố thuyết minh phù hợp
B.Chuẩn bị
1 GV: Bài tập + Giáo án
2 HS: Học bài và làm bài tập ở nhà.
C Tiến trình tổ chức dạy học
1 ổn định tổ chức
2 Kiểm tra bài cũ
3 bài mới: Để giúp cho việc sử dụng các yếu tố miêu tả và các biện pháp
nghệ thuật một cách phù hợp chúng ta tiến hành rèn kỹ năng
GV: Cho đề bài
GV: Y/c HS viết bài văn có sử dụng đấu
câu hợp lí và một số biện pháp nghệ
1 Đề bài: Hãy viết bài văn thuyết minh
về chiếc cặp đựng sách của em có sử dụng một số biện pháp nghệ thuật và miêu tả
Trang 9thuật miêu tả.
? Với bài này ta cần sử dụng những ý
nào?
- Là đồ dùng cần thiết đối với mỗi học
sinh
- Đặc điểm của chiếc cặp
- Chức năng của chiếc cặp
- Là nguơì bạn không thể thiếu đối với
mỗi học sinh
- Sự gắn bó và tình cảm của em đối với
chiếc cặp
? Hãy lập dàn ý cho bài văn?
* Mở bài: Giới thiệu chung về ciếc cặp
* Thân bài:
- Đặc điểm của cặp
- Là đồ dùng cần thiết của mỗi HS
- Chức năng công dụng của chiếc cặp
- Cặp là ngời bạn không thể thiếu đối
với mỗi học sinh
* Kết bài: Tình cảm của em với chiếc
cặp
? Em Dự kiến đa những biện pháp
nghệ thuật nào vào trong văn bản?
HS Nêu
GV: Y/c HS viết bài
Cho HS trình bày, sửa lỗi
GV: Nhận xét bổ xung
a Tìm ý
b.Lập dàn ý
2 Viết bài
4 Củng cố dặn dò
- Về nhà viết hoàn thành bài văn
- ôn tập kiến thứcphần văn bản tuyên bố thế giới về sự sống còn quyền đợc bảo vệ và phát triển của trẻ em
