B.HOẠT ĐỘNG 2 : Nêu sự giống nhau và khác nhau chủ yếu về nội dung và hình thức của 3 văn bản 2, 3, 4 a/ Giống nhau : - Đều là tự sự, là truyện kí hiện đại được sáng tác thời kỳ 1930- 19[r]
Trang 1Tiết 37 - Tiếng Việt NÓI QUÁ
Ngày soạn 7 / 10 /08
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :
Giúp học sinh hiểu được thế nào là nói quá và tác dụng của biện pháp nói quá trong
văn chương cũng như trong cuộc sống thường ngày
B CHUẨN BỊ :
- GV : Soạn bài, SGK, SGV, bảng phụ
- HS : Xem trước bài học, bảng con
C TIẾN TRÌNH DẠY HỌC :
1 Ổn định
2 Kiểm tra :
- Tìm từ ngữ chỉ quan hệ ruột thịt được dùng ở địa phương em (cha, me, anh, chị)
- Tìm ca dao, thơ văn có sử dụng từ địa phương chỉ quan hệ ruột thịt
3 Bài mới :
a/ Giới thiệu bài
b/ Tổ chức hoạt động
A.HOẠT ĐỘNG 1 : Tìm hiểu về
nói quá và tác dụng của nói quá
-Cho HS đọc mấy câu tục ngữ, ca
dao trong SGK
-Cho HS đối chiếu những câu trên
với sự thật
-Nói “Đêm tháng năm chưa nằm
đã sáng Ngày tháng mười chưa
cười đã tối” và “Mồ hôi thánh thót
như mưa ruộng cày” có quá với sự
thật không ?
I Tìm hiểu về nói quá và tác dụng của nói quá
-Đọc tục ngữ, ca dao
-Đối chiếu
-Đó là phóng đại, mức độ, tính chất trong nội dung của các câu này:+ Đêm tháng năm và ngày tháng mười rất ngắn
I BÀI HỌC :
1 Nói quá và tác dụng của nói quá
a Thế nào là nói quá ?
b Tác dụng của nói quá
TUẦN 10 Tiết 37: Nói quá
Tiết 38: Ôn tập truyện ký Việt Nam
Tiết 39: Thông tin về ngày trái đất năm 2000
Tiết 40: Nói giảm, nói tránh
Trang 2
C HOẠT ĐỘNG 3 :
4 Củng cố : Cho HS đọc lại phần ghi nhớ
5 Dặn dò : Học thuộc bài
Làm bài tập
Chuẩn bị bài mới “Ôn tập truyện kí Việt Nam”
biết đặc điểm và tác dụng của cách
nói quá ?
-Cho HS đọc ghi nhớ
B.HOẠT ĐỘNG 2 : Hướng dẫn
làm bài tập1,2,3,4.
-BT 3: HS sử dụng bảng con để
đặt câu với các thành ngữ
*BT 6: Hướng dẫn HS thảo luận
nhóm
II.Luyện tập
1/a/ Sỏi đá cũng thành cơm b/ Đi lên đến tận trời c/ Thét ra lửa
2/a/ Chó ăn đá, gà ăn sỏi b/ Bầm gan tím ruột c/ Ruột để ngoài da d/ Nở từng khúc ruột e/ Vắt chân lên cổ 3/ Tìm hiểu nghĩa của các thành ngữ
-Đặt câu với các thành ngữ trên
+Ngáy như sấm +Đẹp như tiên +Xấu như ma +Nhanh như cắt +Đỏ như gấc 6/Thảo luận nhóm :
* Nói quá và nói khoác :
Đều là phóng đại mức độ, quy
mô, tính chất của sự vật hiện tượng
+Nói quá là biện pháp tu từ có mục đích, nhấn mạnh
+Nói khoác là làm cho người nghe tin những điều không có thực, là hành động có tác động tiêu cực
II LUYỆN TẬP:
* BT 1,2,3,4,6/SGK.
Trang 3Ngày soạn :7 / 10 / 08
Tiết 38 - Văn học ÔN TẬP TRUYỆN KÍ VIỆT NAM
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :
Giúp học sinh củng cố hệ thống hoá kiến thức phần truyện và kí hiện đại Việt Nam ở
học lớp 8
B CHUẨN BỊ :
- GV :Lập bảng thống kê, soạn bài, SGK, SGV, đèn chiếu.
- HS: Soạn bài theo hướng dẫn của GV: Lập bảng thống kê các tác phẩm đã học gồm các
mục như SGK chỉ dẫn, giấy trong
C TIẾN TRÌNH DẠY HỌC :
1 Ổn định
2 Kiểm tra :
- Nêu nội dung chính, nghệ thuật văn bản : Tôi đi học, Trong lòng mẹ, Tức nước vỡ bờ,
Lão Hạc ?
- Em thích nhân vật nào nhất ? Vì sao?
3 Bài mới :
a/ Giới thiệu bài
b/ Tổ chức hoạt động
A.HOẠT ĐỘNG 1 : Lập bảng thống kê các văn bản truyện kí Việt Nam đã học từ đầu
năm đến nay
Tên văn bản, tác
giả
Thể loại Phương thức
biểu đạt
Tôi đi học
(Thanh Tịnh
1911-1988)
Hồi ký
(Trích) Tự sự ( xen kẽ trữ tình) Kỉ niệm trong sáng của tuổi học trò,
nhất là buổi tựu trường đầu tiên được ghi nhớ mãi
-Văn hồi kí chân
thực trữ tình thiết tha
-Nghệ thuật tự
sự xen miêu tả
và biểu cảm với những rung động tinh tế
Trong lòng mẹ
(Trích nhưng
ngày thơ ấu 1940)
Hồi ký (Trích) Tự sự ( Xen kẽ trữ tình) Nỗi đau của chú bé mồ côi và tình
yêu thương mẹ của chú bé
-Văn hồi kí chân thực trữ tình thiết tha
Tức nước vỡ bờ Tiểu thuyết Tự sự Phê phán chế độ -Khắc hoạ nhân
Trang 4chất triết lý và trữ tình
B.HOẠT ĐỘNG 2 : Nêu sự giống nhau và khác nhau chủ yếu về nội dung và hình thức của 3 văn bản 2, 3, 4
a/ Giống nhau :
- Đều là tự sự, là truyện kí hiện đại được sáng tác thời kỳ 1930- 1945
- Đều lấy đề tài về con người và cuộc sống xã hội đương thời của tác giả đều đi sâu miêu
tả số phận cực khổ của những người bị vùi dập
- Đều chan chứa tinh thần nhân đạo (yêu thương trân trọng những tình cảm phẩm chất đẹp
đẽ của con người, tố cáo những gì tàn ác, xấu xa
- Đều có lối viết chân thực, gần đời sống, rất sinh động (bút pháp hiện thực)
b/ Khác nhau :
- Thể loại
- Nghệ thuật
+ Chọn nhân vật, đối tượng :
* Trong lòng mẹ : Chú bé
* Tức nước vỡ bờ : Người phụ nữ
* Lão Hạc : Lão nông
C.HOẠT ĐỘNG 3 : Trong ba văn bản trên em nhân vật nào nhất? Vì sao?
a/ Chú bé Hồng:
+ Phải chịu những đắng cay tủi cực
+ Tình yêu thương cháy bỏng đối với người mẹ bất hạnh
b/ Chị Dậu :
+ Tình cảnh vô cùng khổ cực
+ Giàu tình yêu thương và có sức sống tiềm tàng mạnh mẽ
c/ Lão Hạc :
+ Số phận đau thương
+Phẩm chất cao quí (lòng thương con, lòng tự trọng, lòng nhân hậu)
D HOẠT ĐỘNG 4 :
4 Củng cố : Kể tên các tác phẩm, tác giả thuộc truyện kí hiện đại Việt Nam
5 Dặn dò : Học bài
Chuẩn bị bài mới “Thông tin về ngày trái đất năm 2000”
Tìm đọc trên báo những thông tin về vệ sinh môi trường ở địa phương Đà Nẵng
****************************************
Trang 5Ngày soạn : / /
Tiết 39 - Văn học THÔNG TIN VỀ NGÀY TRÁI ĐẤT NĂM 2000
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT : Giúp học sinh :
- Thấy được tác hại, mặt trái của việc sử dụng bào bì ny lông, tự mình hạn chế sử dụng
bao bì ny lông và vận động mọi người cùng thực hiện khi có điều kiện
- Thấy được tính thuyết phục trong cách thuyết minh về tác hại của việc sử dụng bao bì
ny lông cũng như tính hợp lý của những kiến nghị mà văn bản đề xuất
- Từ việc sử dụng bao bì ny lông có những suy nghĩ tích cực về các việc tương tự trong
vấn đề xử lý rác thải sinh hoạt, một vấn đề và loại khó giải quyết nhất trong nhiệm vụ bảo
vệ môi trường
B CHUẨN BỊ :
- GV: Soạn bài, SGK, SGV, các bài viết về việc bảo vệ môi trường biển Đà Nẵng
- HS : Đọc kĩ văn bản, soạn bài, tìm tư liệu về việc bảo vệ môi truờng ở ĐN
C TIẾN TRÌNH DẠY HỌC :
1 Ổn định
2 Kiểm tra :
- Tại sao có thể có nói tác giả miêu tả hình ảnh hai cây phong đậm chất hội hoạ ? Và
hình ảnh hai cây phong chiếm vị trí trung tâm, gây xúc động sâu sắc cho người đọc ?
- Bức tranh thiên nhiên ở đoạn sau được tác giả miêu tả như thế nào ?
3 Bài mới :
A.HOẠT ĐỘNG 1: Giới thiệu bài :GV giới thiệu tình hình ô nhiễm môi trường ở
nước ta và trên thế giới là nguyên nhân dẫn đến việc ra đời của tổ chức bảo vệ môi trường
và bản thông điệp Thông tin về trái đất năm 2000
B.HOẠT ĐỘNG 2: Hướng dẫn
đọc văn bản và tìm hiểu chú
thích
- Cho HS đọc nêu phần xuất xứ
của văn bản
-Hướng dẫn học sinh đọc văn
bản: Chú ý cách đọc, giọng điệu
phần sau từ : Vì vậy, chúng ta
đối với môi trường nhấn mạnh
rành rọt, từng điểm kiến nghị
+ Đoạn từ mọi người hãy :
Giọng điệu của một lời kêu gọi
I Đọc văn bản và tìm hiểu chú
thích.
-Đọc văn bản
I ĐỌC VÀ TÌM HIỂU CHÚ THÍCH:
* Tài liệu : Sở khoa học - Công nghệ Hà Nội
Trang 62.Hãy chỉ ra nguyên nhân khiến
cho việc dùng bao ni lông có thể
gây nguy hại cho môi trường và
sức khoẻ con người?
-GV bổ sung, minh hoạ thêm:
+Ni lông bị vứt bừa bãi nơi công
cọnglàm mất vẻ đẹp của di tích,
thắng cảnh
+Rác đựng trong các tuí ni lông
sinh ra các chất độc hại
+rác thải ni lông đổ chung với
rác thải khác ngăn cản quá trình
phân huỷ rác thải
-Ngoài nguyên nhân cơ bản, còn
có những nguyên nhân nào khác
?
-Hiện nay, ở Việt Nam tình hình
sử dụng bao ny lông như thế nào
?
-Phân tích tính thuyết phục của
những kiến nghị mà văn bản đã
đề xuất ? Hãy chỉ ra tác dụng của
từ Vì vậy trong việc liên kết các
phần của văn bản ?
-Việc xử lý bao bì ny lông hiện
nay ở Việt Nam và trên thế giới
có những biện pháp nào ?
-Nhận xét mặt hạn chế của
những biện pháp ấy ?
-Cho HS đọc đoạn văn 2
-Muốn thực hiện các biện pháp
trên cần phải có điều kiện gì ?
-Cho HS đọc phần 3 kết bài
Điệp từ Hãy có tác dụng gì ?
việc sử dụng bao bì ny lông) +Phần 3 : Còn lại (Yêu cầu có tính chất mệnh lệnh)
2.Nguyên nhân:
-Đặc tính không phân huỷ của plaxtic:
+lẩn vào đất làm cản trở quá trình sinh trưởng của các loài thực vật
+làm tắt các đường dẫn nước thải muỗi phát sinh, lây truyền dịch bệnh
+làm chết các sinh vật khi chúng nuốt phải
+Ô nhiễm thực phẩm +Khí độc thải ra khi đốt
+Cơ bản do tính chất không phân huỷ
+Các chất liệu phụ gia gây độc hại -HS phát hiện thêm tác hại
-Mỗi ngày thải ra hàng triệu bao ny lông phần lớn vứt bừa bãi nơi công cộng, ao hồ, sông ngòi
Nguy hại Cản trở quá trình sinh trưởng các loài thực vật
Tắc nghẽn các đường dẫn nước Các sinh vật nuốt phải
Ô nhiễm thực phẩm Khí độc thải ra khi đốt
Cơ bản do tính chất không phân huỷ
Các chất liệu phụ gia gây độc hại a/ Biện pháp
-Chôn lấp thành bãi lớn -Đốt
-Tái chế b/ Hạn chế Chôn : khó hủy Đốt : gây khí độc
Ý thức, tự giác của mỗi người Không sản xuất bao bì
- Toàn thế giới -Cấp thiết
2 Tác hại của việc dùng bao ni lông:
- Đặc tính không phân hủy
- Tác hại
- Nguyên nhân :
Do ý thức sử dụng của con người
3 Biện pháp: +4 biện pháp +Kiến nghị
Trang 7- Em có nhận xét gì về lời kêu
gọi ở phần kết ?
-Em đã làm gì để góp phần bảo
vệ môi trường ?
-Thảo luận: Ở trường, em đã làm
gì để hưởng ứng lời kêu gọi ấy?
Người dân ĐN đã làm gì để giữ
gìn bãi biển sạch đẹp?
-GV :Nhóm Biển Xanh, các
phong trào làm vệ sinh
củaHS,sinh viên, phụ nữ các
phường
D.HOẠT ĐỘNG 4: Tổng kết.
-Cho HS nêu những nét đặc sắc
về nghệ thuật và nội dung của
bài văn
-Cho HS đọc phần ghi nhớ SGK
-Thảo luận: Những việc làm của
HS ở trường, ở nhà và cả cộng đồng dân cư ĐN đã làm để hưởng ứng lời kêu gọi ấy
III Tổng kết -Đọc ghi nhớ.
4 Lời kêu gọi:
-Điệp từ Hãy
-Khẩn thiết
IV.TỔNG KẾT.
* Ghi nhớ/SGK.
E.HOẠT ĐỘNG 5:
4 Củng cố : Cho HS đọc phần ghi nhớ
5 Dặn dò :
- Nắm lại nội dung văn bản
- Thực hiện lời kêu gọi trên, góp phần giữ gìn thành phấ ĐN sạch đẹp
- Chuẩn bị bài mới “Nói giảm, nói tránh”
****************************************
Trang 8Ngày soạn :8/ 10 /08
Tiết 40 - Tiếng Việt NÓI GIẢM NÓI TRÁNH
A MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp học sinh :
- Hiểu được thế nào là nói giảm, nói tránh và tác dụng của nói giảm nói tránh trong ngôn
ngữ đời thường và trong tác phẩm văn học
- Có ý thức vận dụng biện pháp nói giảm nói tránh trong giao tiếp khi cần thiết
B CHUẨN BỊ :
- GV: Soạn bài, SGK, SGV, bảng phụ
- HS: Bảng con, xem các ví dụ ở SGK
C TIẾN TRÌNH DẠY HỌC :
1 Ổnr định
2 Kiểm tra : -Chỉ ra nguyên nhân khiến cho việc dùng bao bì ny lông có thể gây nguy hại đối với môi trường và sức khỏe con người ?
- Phân tích tính thuyết phục của những kiến nghị văn bản đã đề xuất ?
- Chúng ta cần làm gì để hưởng ứng lời kêu gọi trong thông điệp ?
3 Bài mới :
a/ Giới thiệu bài
b/ Tổ chức hoạt động
A.HOẠT ĐỘNG 1: Tìm hiểu
về nói giảm, nói tránh và tác
dụng của nói giảm nói tránh
-Cho HS đọc những câu văn,
câu thơ ở phẩn 1 SGK
-Những từ in đậm trong các
đoạn trích trên có ý nghĩa gì ?
-Tại sao người viết, người nói
lại dùng cách diễn đạt đó ?
-Cho HS đọc đoạn văn trích
“Những ngày thơ ấu” của
Nguyên Hồng ?
-Vì sao trong câu văn, tác giả
dùng từ ngữ bầu sữa mà không
dùng từ ngữ khác cùng nghĩa ?
-Nếu thay từ ngữ cùng nghĩa
vào thì câu văn sẽ tạo cho người
đọc cảm giác như thế nào ?
-Cho HS đọc 2 câu văn ở phần
3 SGk
-Cho HS so sánh hai cách nói
trên, em hãy cho biết cách nói
nào nhẹ nhàng tế nhị hơn đối
với người nghe ?
-Từ các ví dụ trên, em hãy cho
biết thế nào là nói giảm nói
tránh ?
-Theo dùng cách nói giảm nói
I.Tìm hiểu về nói giảm, nói tránh
và tác dụng của nói giảm nói tránh
-Đọc các đoạn văn
-Nêu ý nghĩa các từ :
+ Đi gặp : (mất, chết) +Đi : (qua đời, chết) +chẳng còn (mất, chết)
Tránh gây cảm giác đau buồn
-Diễn đạt tế nhị
-Thiếu lịch sự
-So sánh : Cách nói thứ hai nhẹ nhàng, tế nhị hơn
-Trả lời
I BÀI HỌC :
1.Thế nào là nói giảm nói tránh ?
b/ Tác dụng của nói giảm nói tránh
Trang 9tránh có tác dụng gì ?
-Cho HS đọc phần ghi nhớ ở
SGK
B.HOẠT ĐỘNG 2: Hướng dẫn
luyện tập
* Bài tập 1
* Bài tập 2
* Bài tập 3
II Luyện tập.
1 a/ Nghĩ b/ Mất, qua đời, chia tay nhau c/ Khiếm thị
d/ Có tuổi e/ Đi bước nữa
2 a/ Câu a1 b/ Câu b2 c/ Câu c1 d/ Câu d1 e/ Câu e2
3 Đặt câu -Chưa được đẹp -Chưa phù hợp với bạn -Chưa tiến bộ
II LUYỆN TẬP:
* Bài tập 1
* Bài tập 2
* Bài tập 3
C.HOẠT ĐỘNG 3 :
4 Củng cố : Cho HS đọc phần ghi nhớ
5 Dặn dò : - Học ghi nhớ
- Làm bài tập 4/SGk
- Ôn tập truyện kí Việt Nam để “Kiểm tra Văn 1 tiết”