* §¸p: - Kể lại tóm tắt truyện phải đảm bảo các sự việc chính sau: + Vua hùng mở cuộc thi tài chọn người nối ngôi + Các Lang ra sức thi tài, Lang Liêu là người thiệt thòi nhất + Lang liª[r]
Trang 1Tuần 1
Tiết 1
Văn bản: Con rồng cháu tiên
(Truyền thuyết)
A Mục tiêu
Giúp học sinh:
- Hiểu được định nghĩa sơ lược về truyền thuyết
- Hiểu nội dung, ý nghĩa truyền thuyết “Con Rồng cháu Tiên”
- Chỉ ra và hiểu được ý nghĩa của những chi tiết tưởng tượng kỳ ảo trong truyện
- Kể được chuyện
B Chuẩn bị
1 Giáo viên:
- Nghiên cứu SGK + SGV + STK soạn bài
- Tranh về Lạc Long Quân và Âu Cơ cùng 100 người con
- Tranh ảnh về đền Hùng (nếu có)
2 Học sinh
- Đọc văn bản, trả lời câu hỏi trong SGK
C Tiến trình bài dạy
I ổn định tổ chức : - Kiểm tra sĩ số
II Kiểm tra bài cũ:
- Kiểm tra sách vở bộ môn của học sinh đầu năm
III Bài mới
Giáo viên vào bài: “Con Rồng cháu Tiên” là một truyền thuyết tiêu biểu mở đầu cho chuỗi truyền thuyết về thời đại các vua Hùng cũng như truyền thuyết Việt Nam nói chung Nội dung, ý nghĩa của truyện “Con Rồng cháu Tiên” là gì? Để thể hiện nội dung, ý nghĩa ấy, truyện đã dùng những hình thức nghệ thuật độc đáo nào? Vì sao nhân dân ta, qua bao đời, rất tự hào và yêu thích câu truyện này? Tiết học sẽ giúp ta trả lời các câu hỏi ấy
Hoạt động 1.
G- Hướng dẫn cách đọc: Đọc diễn cảm,
chú ý nhấn mạnh ở một số chi tiết thể
hiện tính chất kỳ lạ, lớn lao, về nguồn
gốc và hình dạng của LLQ và AC
- Đọc mẫu: Từ đầu “thần mới hiện
lên”
? H1 đọc tiếp đến “khoẻ mạnh như
thần”
? H2 đọc tiếp đến “rồi chia tay nhau lên
đường”
? H3 đọc tiếp đến hết
GV nhận xét và sửa cách đọc cho học
sinh
I Đọc và tìm hiểu chú thích
1 Đọc
? Truyện “CRCT” thuộc thể loại truyền
thuyết, dựa vào truyền thuyết dấu sao
SGK/7, em hãy cho biết thế nào là
truyền thuyết?
- Là loại truyện dân gian truyền miệng kể về các nhân vật và sự kiện có liên quan
đến lịch sử thời quá khứ
- Thường có yếu tố tưởng tượng kỳ ảo
- Thể hiện thái độ và cách
đánh giá của nhân dân đối với các sự kiện và nhân vật
2 Chú thích
*Truyền thuyết
- Là loại truyện
- Thường có yếu tố
- Thể hiện thái
độ
Trang 2lịch sử.
? Yêu cầu học sinh trình bày các chú
thích (1) (2) (3) (5) (7)?
Hoạt động 2
? VB2 “CRCT” là một truyền thuyết
dân gian được liên kết bởi 3 đoạn :
- Đoạn 1: Từ đầu “Long Trang”
- Đoạn 2: Tiếp “Lên đường”
- Đoạn 3: Phần còn lại
II Phân tích văn bản
1 Bố cục
- 3 phần
Em hãy quan sát các đoạn đó trong văn
bản và nêu sự việc chú thích được kể
trong mỗi đoạn?
- Đ1: Việc kết hôn của LLQ
và AC
- Đ2: Việc sinh con và chia con của LLQ và AC
- Đ3: Sự trưởng thành của các con LLQ và AC
? Theo dõi đoạn 1, hãy tìm những chi
tiết thể hiện tính chất kì lạ, lớn lao, đẹp
đẽ về nguồn gốc và hình dạng của LLQ
và AC?
2 Phân tích
a LLQ và AC kết hôn
? Từ đó cho thấy những vẻ đẹp nào
được thể hiện ở 2 vị thần này?
? Từ đó cho thấy những vẻ đẹp nào
được thể hiện ở 2 vị thần này?
GV: Hình ảnh LLQ diệt trừ 3 con quái
vật (Ngư tinh ở vùng biển, Hồ tinh ở
đồng bằng, Mộc tinh ở miền núi) chính
là sự nghiệp mở nước, là sự phản ánh
dưới hình thức huyền thoại hoá quá
trình chinh phục thiên nhiên và mở
mang đất nước của tổ tiên người Việt
ta
? LLQ kết duyên cùng AC, có nghĩa là
vẻ đẹp cao quý của thần tiên được hoà - Dân tộc ta có nòi giống cao quý, thiêng liêng Nòi giống cao
quý, thiêng liêng
LLQ
- Con trai thần Long Nữ
- Mình rồng, sức khỏe vô
địch
- Diệt trừ yêu quái, dạy dân cách trồng trọt, chăn nuôi, cách
ăn ở
Vẻ đẹp cao quý của bậc anh hùng
AC
- Là con Thần Nông
- Xinh đẹp tuyệt trần
- Yêu thiên nhiên, cây cỏ
Vẻ đẹp cao quý của người phụ nữ
Trang 3hợp Theo em, qua mối duyên tình này,
người xưa muốn ta nghĩ gì về nòi giống
dân tộc
? Qua sự việc này, người xưa còn muốn
biểu lộ tình cảm nào đối với cội nguồn
dân tộc?
- Lòng tôn kính, tự hào về nòi giống con Rồng cháu Tiên
GV: Mối duyên tình giữa hai vị thần
LLQ và AC đã đem đến điều kì diệu
nào? Chúng ta cùng tìm hiểu phần 2 b LLQ và AC sinh con và chia
con
? Chuyện AC sinh nở có gì kì lạ? - Sinh ra bọc trăm trứng, nở
thành trăm người con khỏe mạnh
- AC sinh bọc trăm trứng nở thành trăm người con
? Theo em chi tiết mẹ AC sinh ra bọc
trăm trứng nở thành trăm người con
khoẻ mạnh có ý nghĩa gì?
- Mọi người dân đất nước
VN đều có chung một nguồn gốc Cũng chính từ sự kiện
mẹ AC sinh ra một bào thai trăm trứng mà người dân VN
ta gọi nhau là “đồng bào”
(Đồng: cùng, bào: bào thai)
? Như trên đã nói, LLQ và AC kết
duyện cùng nhau khi 2 thần “kẻ dưới
nước, người trên cạn, tính tình tập quán
khác nhau”, vậy điều gì đã xảy ra?
- Không cùn nhau ở một nơi lâu dài được nên phải chia con
? LLQ và AC đã chia con ntn? và để
làm gì? - Chia 50 người theo mẹ lên rừng, 50 con theo cha xuống
biển để cùng cai quản các phương
- AC và 50 con lên rừng, LLQ và
50 con xuống biển
? Qua sự việc cha LLQ và mẹ AC mang
con lên rừng và xuống biển, người xưa
muốn thể hiện ý nguyện gì?
- ý nguyện phát triển dân tộc: làm ăn mở rộng đất đai
- ý nguyện đoàn kết, thống nhất dân tộc, mọi người ở mọi vùng đất nước đều có chung nguồn gốc, ý chí và sức mạnh
? Vậy theo truyện này thì người Việt là
con cháu của ai? - Con cháu LLQ và AC, con Rồng cháu Tiên Người Việt
Nam có chung nguồn gốc con Rồng cháu Tiên GV: Truyện còn kể về sự trưởng thành
của các con của LLQ và AC Chúng ta
cùng tìm hiểu phần cuối
c Sự trưởng thành của các con LLQ
và AC
? Sự ra đời của nhà nước Văn Lang có
liên quan gì đến truyền thuyết LLQ và
AC?
- Con trưởng theo AC được tôn làm Vua lấy hiệu là Hùng Vương, đóng đô ở đất Phong Châu, đặt tên nước là Văn Lang, mười mấy đời truyền ngôi đều lấy hiệu là Hùng Vương không hề thay
đổi
- Lập nên nhà nước Văn lang, hiệu là Hùng Vương không hề thay đổi
Trang 4? Sự việc trên có ý nghĩa gì đối với việc
cắt nghĩa truyền thống dân tộc của
người Việt ta?
- Dân tộc ta có từ lâu đời, trải qua các triều đại Hùng Vương, Phong Châu là đất
Tổ, dân tộc ta có truyền thống đoàn kết, thống nhất
và bền vững
? Em hiểu ntn là chi tiết tưởng tượng kì
ảo? - Không có thật, được dân gian sáng tạo ra nhằm mục
đích nhất định
1 Nghệ thuật
? VB2 “CRCT” có những chi tiết tưởng
tượng kỳ ảo nào? vai trò của các chi tiết
này trong truyện?
- Chi tiết kỳ ảo: hình tượng các nv LLQ và AC, hình tượng bọc trăm trứng
- Vai trò:
+ Tô đậm tính chất kỳ lạ, lớn lao, đẹp đẽ của nv, s.kiện
+ thần kỳ hoá, linh thiêng hoá nguồn gốc giống nòi, d.tộc người đọc tự hào, tin yêu, tôn kính tổ tiên
+ Làm tăng sức hấp dẫn của tác phẩm
- Các chi tiết tưởng tượng kỳ
ảo
? Em hiểu gì về dân tộc ta qua truyền
thuyết CRCT?
? Truyền thuyết CRCT đã bồi đắp cho
em những tình cảm nào?
? Các truyền thuyết có liên quan đến sự
thật lịch sử xa xưa Theo em truyền
thuýêt CRCT phản ánh sự thật lịch sử
nào của nước ta trong quá khứ
- Dân tộc ta có nguồn gốc thiêng liêng cao quý, là một khối đoàn kết, thống nhất, bền vững
- Tự hào dân tộc, yêu quý truyền thống dân tộc, đk thân ái với mọi người
- Thới đại các vua Hùng, đền thờ vua Hùng ở Phong Châu – Phú Thọ, giỗ tổ Hùng Vương (10.3) hàng năm
- Giải thích, suy tôn nguồn gốc giống nòi
- Thể hiện ý nguyện đk dân tộc
? H kể diễn cảm lại truyện “CRCT”?
? Đọc thêm sgk?
- Y/c kể diễn cảm, đảm bảo các sv chính của truyện
- Kể m hoạ cho tranh/sgk 6
1 Kể diễn cảm truyện “CRCT”
2 Đọc thêm sgk
IV Củng cố
? Nêu nghệ thuật và nội dung, ý nghĩa của truyện “CRCT”?
- Nghệ thuật: Sử dụng các chi tiết tưởng tượng, kỳ ảo
- Nội dung: Giải thích, suy tôn nguồn gốc giống nòi
Thể hiện ý nguyện đoàn kết dân tộc
V HDVN
- Học bài: kể diễn cảm truyện, làm bài tập 1 phần luyện tập sgk/8
- Soạn: bánh chưng, bánh dày
D Rút kinh nghiệm
Trang 5Tiết 2
Văn bản: bánh chưng bánh dày
- Truyền
thuyết-A Mục tiêu
Giúp học sinh
- Hiểu nội dung, ý nghĩa của truyền thuyết “Bánh chưng, bánh dày”
- Chỉ ra và hiểu được ý nghĩa của những chi tiết tưởng tượng, kỳ ảo trong truyện
- Kể lại được truyện
B Chuẩn bị
1 Giáo viên: SGK, SGV, STK, soạn bài
2 Học sinh: Đọc và trả lời câu hỏi sau bài của văn bản “BCBD”
C Tiến trình bài dạy
I ổn định tổ chức
Kiểm tra sĩ số
II Kiểm tra bài cũ
? Kể ngắn gọn truyện “Con Rồng cháu Tiên” ? ý nghĩa của truyện là gì?
* Đáp:
- Kể ngắn gọn truyện “Con Rồng cháu Tiên” càn đảm bảo các chi tiết sau:
+ LLQ và AC là con trai thần Long Nữ, thần mình rồng, sức khoẻ vô địch, có nhiều phép lạ diệt trừ yêu quái, dạy dân cách trồng trọt, ăn ở
+ AC là con Thần Nông, xinh đẹp tuyệt trần, yêu thiên nhiên cây cỏ
+ Hai người gặp nhau và lấy nhau, rồi Ac sinh bọc trăm trứng, 100 trứng nở ra 100 người con khoẻ mạnh tuấn tú
+ LLQ và AC kẻ ở cạn, người ở nước, tính tình tập quán khác nhau nên không ăn ở cùng nhau một nơi lâu dài được Hai thần đã chia con: 50 người con lên rừng theo mẹ, 50 người con xuống biển theo cha cùng nhau cai quản các phương
+ Người con trưởng theo mẹ AC được tôn làm vua, lấy hiệu Hùng Vương, đóng đo ở Phong Châu và đặt tên nước là Văn Lang
- ý nghĩa của truyện:
Truyện nhằm giải thích, suy tôn nguồn gốc giống nòi và thể hiện ý nguyện đoàn kết, thống nhất cộng đồng của người Việt
III Bài mới
GV: Hằng năm, mỗi khi xuân về Tết đến, nhân dân ta, con cháu của các Vua Hùng, từ miền xuôi đến miền ngược, vùng rừng núi cũng như vùng biển lại nô nức hồ hởi chở lá dong, xay
đỗ, giã gạo gói bánh Phong tục gói bánh chưng, bánh dày ngày Tết có từ bao giờ và ý nghĩa của nó như thế nào? Chúng ta cùng tìm hiểu truyền thuyết “Bánh chưng, bánh dày”
Hướng dẫn cách đọc: to, rõ ràng, chú ý
nhấn mạnh ở chi tiết: thần mách Lang
Liêu cách làm bánh những lời vua
Hùng ra đố và tuyên bố kết quả giải đố
1 Đọc
Đọc mẫu: Từ đầu “ có Tiên Vương
chứng giám”
? H đọc tiếp “tầm thường quá”
? H đọc tiếp “đem tế Trời, Đất cùng
Trang 6Tiên Vương”.
? H đọc tiếp đến hết
Nhận xét cách đọc của học sinh
? Hs trình bày các chú thích (1), (2),
(3), (4), (7), (8), (9), (12), (13)?
- Hs dựa vào SGK/11,12
2 Chú thích sgk/11,12
bản
Văn bản có thể chia làm 3 đoạn như
sau:
- Đ1: Từ đầu “chứng giám”
- Đ2: Tiếp đến “ hình tròn”
- Đ3: Còn lại
? Em hãy nêu nội dung chính mỗi đoạn
- Đ1: Hùng Vương mở cuộc thi tài
- Đ2: Diễn biến cuộc thi
- Đ3: Kết quả cuộc thi
1 Bố cục
- 3 phần
Theo dõi Đ1 văn bản cho biết lý do vua
Hùng mở cuộc thi là gì?
? Vua Hùng chọn người nối ngôi trong
hoàn cảnh nào? Với ý định ra sao và
bằng hình thức nào?
- Chọn người nối ngôi
- Hoàn cảnh: Giặc ngoài đã
yên, vua có thể tập trung chăm lo cho dân được no
ấm, vua đã già, muốn truyền ngôi
- ý vua: Người nối ngôi phải nối được chỉ vua, không nhất thiết phải là con trưởng
- Hình thức: Dưới dạng 1 câu
đố để thử tài (Nhân lễ Tiên Vương, ai làm vừa ý vua sẽ
được truyền ngôi)
2 Phân tích VB
a Hùng Vương
mở cuộc thi tài
- Lý do: chọn người nối ngôi
- Hoàn cảnh: đất nước thái bình, vua đã già muốn truyền ngôi
- ý định: chọn người nối chí vua
- Hình thức: Giải
đố
? Việc vua Hùng chọn người nối ngôi
phải nối được chí vua, không nhất thiết
phải là con trưởng đã phản ánh ước
muốn nào của người xưa?
- Người xưa muốn có 1 vị vua anh minh, đề cao minh quân (vị vua sáng) thể hiện một tư tưởng mới, tiến bộ
Trong truyện cổ dân gian, giải đố là 1
trong những thử thách, khó khăn đối
với các nhân vật Vậy các con của Vua
Hùng giải đố ntn? Chúng ta sang phần
thi tài
? Hãy cho biết trong cuộc thi tài này có
bao nhiêu người con của vua Hùng
tham gia? Ai là người có hoàn cảnh đặc
biệt nhất? Vì sao?
- Gồm 20 người con của vua Hùng tham gia
- Lang Liêu là người đặc biệt vì:
+ Chàng là con trai thứ 18 của vua Hùng song mẹ chàng trước kia bị vua cha ghẻ lạnh, ốm rồi chết
+ Chàng là con vua, dòng dõi hoàng tộc song sống cuộc sống của một người nông dân “chăm lo đồng
- Gồm 20 người thi tài, Lang Liêu
là người thiệt thòi nhất
Trang 7áng, trồng lúa, trồng khoai”
+ Chang nghèo, trong nhà chỉ toàn khoai và lúa
? trong lúc lúng túng đó, Lang Liêu đã
được ai giúp đỡ? - Thần giúp đỡ. - Lang Liêu được thần giúp đỡ
? Theo em, vì sao trong các con vua chỉ
có Lang Liêu được thần giúp đỡ? - Vì Lang Liêu là người thiệt thòi nhất
- Lang Liêu thân là con vua nhưng phận rất gần với dân thường
- Quan trọng hơn, chỉ có lang Liêu hiểu được ý thần:
chỉ có chàng mới hiểu được giá trị của hạt gạo
? Em có nhận xét gì về chi tiết này? - Đây là chi tiết tưởng tượng,
kỳ ảo – Một đặc điểm cơ
bản của truyền thuyết Nó làm tăng sức hấp dẫn của truyện
? Lang Liêu đã hiểu và làm theo lời
thần mách bảo ntn? - Chàng dùng chất liệu gạo nếp, đậu xanh, thịt lợn, lá
dong gói thành hình vuông ninh 1 ngày 1 đêm
- Cũng chất liệu gạo nếp đó giã nhuyễn nặn hình tròn
- lang Liêu lấy gạo làm bánh lễ Tiên Vương
Lang Liêu đã láy gạo làm bánh lễ Tiên
Vương còn các Lang khác chỉ biết
mang tiến cúng tiên Vương sơn hào hải
vị- những món ăn ngon, những vật liệu
để chế biến các món ăn ấy thì con
người không làm ra được Thần ở đây
chính là nhân dân Ai có thể suy nghĩ
về lúa gạo sâu sắc, trân trọng hạt gạo
của trời đất và cũng là kết quả của giọt
mồ hôi, công sức của con người, như
nhân dân Nhân dân rất quý trọng cái
nuôi sống mình, cái mình làm ra được
Trở lại cuộc thi tài, chúng ta cùng tìm
? Cuối cùng ai là người làm vừa ý vua
cha và được nối ngôi
? Vì sao 2 thứ bánh của Lang Liêu
được vua cha chọn để tế Trời, Đất, Tiên
vương và Lang Liêu được chọn nối
ngôi vua
- Lang Liêu
- Hai thứ bánh có ý nghĩa thực tế: quý trọng nghề nông, quý trọng hạt gạo nuôi sống con người là sản phẩm
do chính con người làm ra
- Hai thứ bánh còn có ý tưởng sâu xa: bánh tròn (bánh dày) tượng Trời, bánh trưng (hình vuông) tượng
Đất, các thứ thịt, mỡ, đậu
- Lang Liêu thắng cuộc và được nối ngôi vua
Trang 8xanh, lá dong tượng muôn loài
- Hai thứ bánh đó với những
ý nghĩa trên đã hợp ý vua, chứng tỏ được tài đức của con người có thể nối chí vua
Đem cái quý nhất trong trời
đất, của đồng ruộng do chính tay mình làm ra mà tiến cúng Tiên Vương, dâng lên cha thì đúng là người con tài năng, hiếu thảo trân trọng những người sinh thành ra mình
Có người cho rằng “Nhờ có thần mách
bảo mà Lang Liêu mới được nối ngôi
vua”, em có đồng ý không? ý kiến của
em ntn?
- Nói rằng “nhờ có thần mách bảo mà Lang Liêu mới
được nối ngôi vua” tuy đúng nhưng chưa thât đầy đủ + đúng bởi: trong truyện cổ dân gian, sự xuất hiện của Thần, Bụt, Phật đã tạo nên yếu tố hoang đường, kì diệu Những nhân vật siêu nhiên
ấy nhằm giúp đỡ, độ trì người nghèo, bênh vực kẻ yếu, ban phép lạ cho người tốt, trừng trị bọn xấu xa, gian
ác trong cuộc đời
- Truyện bánh trưng bánh giầy: cũng có nhân vật thần
và thần đã thực hiện chức năng của mình là giúp kẻ nghèo khó
+ Chưa thật đầy đủ: bởi chưa
đề cập đến yếu tố con người, vai trò của con người Đó là Lang Liêu và nhà vua Đặc biệt là nhân vật Lang Liêu: chàng thân là con vua nhưng phận lại rất dân thường, chàng là ông hoàng giàu nhân đức, rất cần cù, sống gần dân, biết trọng nghề nông là nghề căn bản của dân tộc Hơn thế nữa Lang Liêu là một con người rất sáng tạo Thần chỉ nói về giá trị của gạo và mách bảo Lang Liêu nên lấy gạo làm bánh thế mà chàng cũng đã biết phải làm như thế nào…
Trang 9Hoạt động 3:
? Em có nhận xét gì về nghệ thuật của
truyện? (tình huống truyện và các yếu
tố tưởng tượng trong truyện? Nhân
vật?)
- Xây dựng tình huống truyện hấp dẫn: Ra đố ->
giải đố
- Sử dụng yếu tố tưởng tượng
kỳ ảo: Thần mách bảo Lang Liêu
- Nhân vật chính Lang Liêu
là người mồ côi, nghèo khó…
III Tổng kết
1 Nghệ thuật
- Cốt truyện: Cuộc thi tài dưới hình thức giải câu
đố
- Yếu tố tưởng tượng kì ảo
Học sinh thảo luận
? Nêu ý nghĩa của truyền thuyết “Bánh
chưng, bánh giầy”
- Giải thích nguồn gốc của bánh chưng, bánh giầy và phong tục gói bánh chưng, bánh giầy ngày tết
- Đề cao lao động, đề cao nghề nông
- Sự thờ kính trời đất, tổ tiên của nhân dân ta
GV Sâu xa hơn nữa “Bánh chưng, bánh giầy” còn thể hiện ý thức lấy nước, lấy dân làm gốc coi trọng nghề nông, quý hạt gạo, biết ơn tổ tiên, kính Trời Đất với cả
tấm lòng hồn hậu chân thành của con người Việt Nam ta
2 Nội dung:
- Giải thích nguồn gốc …
- Đề cao lao
động…
- Thờ kính Trời,
Đất, tổ tiên
Hoạt động 4:
? Trao đổi: ý nghĩa của phong tục ngày
Tết nhân dân ta làm bánh chưng, bánh
giầy?
- Đề cao lao động, đề cao sự thờ kính Trời, Đất và tổ tiên của nhân dân
- Giữ gìn truyền thống văn hoá đậm đà bản sắc dân tộc
và làm sống lại câu chuyện
“Bánh chưng, bánh giầy”
trong kho tàng truyện cổ dân gian việt nam
3 Ghi nhớ: (SGK/12)
IV Luyện tập
? Đọc truyện này em thích nhất chi tiết
nào? Vì sao? GV định hướng cho học sinh yêu cầu về nhà làm:
- Lang Liêu nằm mộng thấy thần đến khuyên bảo: “Trong trời đất không gì quý bằng
…” là chi tiết thần kì làm tăng sức hấp dẫn cho truyện
Nêu bật giá trị của hạt gạo…
- Lời vua nói với mọi người
về hai loại bánh: đây là cách
“đọc” cách “thưởng thức”, nhận xét về văn hóa…
IV Củng cố:
? Kể tóm tắt truyện “Bánh chưng, bánh
giầy”? (?Kể chuyện theo tranh
SGK/10)
V Hướng dẫn về nhà:
Trang 10- Học bài: Kể diễn cảm lại truyện
“Bánh chưng, bánh giầy”; nắm nội
dung, ý nghĩa của truyện
- Soạn: từ cấu tạo của từ tiếng việt
D Rút kinh nghiệm:
- Chú ý phân bố thời gian
- Kỹ năng kể tóm tắt của H còn yếu và
chậm nên gọi 1H khá kể trước lớp->
yêu cầu H khác về nhà tập kể giờ sau
kiểm tra
Tiết 3:
Từ và cấu tạo của từ Tiếng Việt
A Mục tiêu:
- Giúp học sinh hiểu được thế nào là từ và đặc điểm cấu tạo của từ, cụ thể:
+ Khái niệm về từ
+ Đơn vị cấu tạo từ (tiếng)
+ Các kiểu cấu tạo từ (từ đơn/từ phức; từ ghép/từ láy)
B Chuẩn bị:
1 GV: SGK, SGV, STK -> soạn bài
2 HS: Đọc bài trước ở nhà
C Tiến trình bài dạy:
I ổn đinh tổ chức:
II KTBC:
III Bài mới:
GV: Yêu cầu HS đặt 1 câu
? Yêu cầu trên gồm mấy từ?
Vậy từ là gì và cấu tạo từ như thế nào chúng ta cũng tìm câu trả lời trong bài học hôm nay
Hoạt động 1:
? Đọc câu văn được trích trong văn
bản “Con rồng cháu tiên” SGK/13?
? Lập danh sách các tiếng và các từ
trong câu trên, biết rằng mỗi từ đã
được phân cách với từ khác bằng dấu
gạch chéo?
Thần, dạy, dân, cách, trồng, trọt, chăn, nuôi, và, cách, ăn, ở
12 tiếng
Thần, dạy, dân, cách, trồng trọt, chăn nuôi, và, cách, ăn ở
9 từ
I Từ là gì?
1 Ví dụ (SGK/13)
2 Nhận xét
Vậy tiếng dùng để làm gì?
vậy từ dùng để làm gì?
Từ “trồng trọt” gồm 2 tiếng, các tiếng đó kết hợp với nhau tạo thành từ
- Tiếng dùng để cấu tạo từ Câu văn trên được cấu tạo bởi 9 từ
- Từ dùng để đặt câu GV: đây chính là sự khác nhau cơ bản giữa từ và tiếng
- Tiếng dùng để cấu tạo từ
- Từ dùng để đặt câu
? ở ví dụ trên ta bắt gặp trường hợp - Khi tiếng dùng để tạo câu -> - Khi 1 tiếng dùng