Giáo án Ngữ văn 8 trọn bộ 2 cột

TriÔn khai bµi d¹y: Hoạt động 1: I/ Tìm hiểu chung 1.T¸c gi¶, t¸c phÈm: GV Hướng dẫn HS với giọng chậm, tình cảm, - Nhà văn lớn của nền văn học VN hiện đại chú ý ngôn ngữ của Hồng khi đố[r]

Tuần 1: Ngày soạn:

Ngày dạy :

Tiết 1, 2:

( Thanh Tịnh )

A Mục tiêu:

1 Kiến thức:

Giúp HS: - Cảm nhận  tâm trạng hồi hộp, cảm giác bỡ ngỡ của nhân vật

"Tôi" ở buổi tựu . đầu tiên.

- Thấy  thái độ, cử chỉ yêu 5 và trách nhiệm của  lớn đối với thế hệ 5 lai.

- Thấy  ngòi bút văn xuôi giàu chất thơ của nhà văn Thanh Tịnh.

2 Kĩ năng:

Rèn cho HS kĩ năng đọc diễn cảm, sáng tạo, kĩ năng phân tích, cảm thụ tác phẩm văn xuôi giàu chất trữ tình.

3 Thái độ:

Giáo dục HS biết rung động, cảm xúc với những kỉ niệm thời học trò và biết trân trọng, ghi nhớ những kỉ niệm ấy.

B

- Đàm thoại, gợi tìm, phân tích, vấn đáp

C Chuẩn bị:

1/ GV: Nghiên cứu tài liệu, soạn giáo án.

2/ HS: Đọc kĩ văn bản, soạn bài theo SGK.

D Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học

I/ ổn định:(2')

II/Kiểm tra bài cũ : Kiểm tra sự chuẩn bị của HS

III/ Bài mới:(2;)

ĐVĐ: Trong cuộc đời mỗi con  những kỉ niệm của tuổi học trò .

 8+ giữ bền lâu trong trí nhớ Đặc biệt là những kỉ niệm về buổi đến . đầu tiên Tiết học đầu tiên của năm học mới này, cô và các em sẽ tìm hiểu một truyện ngắn rất hay của nhà văn Thanh Tịnh Truyện ngắn " Tôi đi học " Thanh Tịnh đã diễn tả những kỉ niệm mơn man, bâng khuâng của một thời thơ ấy.

Hoạt động của thầy và trò

Chú ý đọc giọng chậm, dịu, hơi buồn và

lắng sâu; cố gắng diễn tả  sự thay đổi

tâm trạng của nhân vật " tôi " ở những lời

thoại cần đọc giọng phù hợp

Nội dung chính:

I Tìm hiểu chung :

1 Tác giả, tác phẩm:

Cho HS đọc kĩ chú thích * và trình bày

ngắn gọn về tác giả Thanh Tịnh?

HS trả lời GV 8+ ý thêm

HS đọc kĩ những chú thích.

? Bất giác có nghĩa là gì?

? Lạm nhận có phải là nhận bừa nhận vơ

không?

? Lớp 5 ở dây có phải là lớp năm em học

cách đây 3 năm?

Xét về thể loại văn học, đây là một truyện

ngắn và truyện ngắn này có thể xếp vào

kiểu văn bản nào? Vì sao? - Văn bản biểu

cảm - thể hiện cảm xúc, tâm trạng.

Mạch truyện  kể theo dòng hồi *

của nhân vật " Tôi ", theo trình tự thời

gian của buổi tựu . đầu tiên Vậy có

thể tạm ngắt thành những đoạn  thế

nào?

- Đoạn 1: Khơi nguồn kĩ niệm

- Đoạn 2: Tâm trạng trên con .

- Đoạn 4: Khi nghe gọi tên rời tay mẹ.

- Đoạn 5: Khi ngồi vào chổ và đón nhận

tiết học.

? Em hãy cho biết nhân vật chính của văn

bản này là ai?

- Nhân vật " Tôi "

? Vì sao em biết đó là nhân vật chính?

? Truyện  kể theo ngôi thứ mấy?

? Nỗi nhớ buổi tựu .  khơi

nguồn từ thời điểm nào?

? Em có nhận xét gì về thời điểm ấy?

? Cảnh thiên nhiên, cảnh sinh hoạt hiện

lên  thế nào?

Tâm trạng của nhân vật tôi khi nhớ lại

những kỉ niệm cũ  thế nào?

? Những từ đó thuộc từ loại gì? tác dụng

của những từ loại đó?

2 Tìm hiểu chú thích:

3 Tìm hiểu thể loại và bố cục:

- Thể loại:

- Bố cục:

5 đoạn

II Phân tích

1 Tâm trạng của nhân vật tôi trong buổi tựu . đầu tiên:

a) Khơi nguồn kỉ niệm:

- Thời điểm gợi nhớ: cuối thu

Cảnh thiên nhiên: Lá rụng nhiều, mây bàng bạc

Cảnh sinh hoạt: Mấy em nhỏ rụt rè

=> Liên * 5 đồng, tự nhiên giữa hiện tại - quá khứ.

- Tâm trạng: Nao nức, mơn man,  bừng rộn rã

- Từ láy diễn tả cảm xúc, góp phần rút

ngắn khoảng cách thời gian giữa hiện tại

và quá khứ

IV / Củng cố :

? Tóm tắt văn bản ?

? Những kỉ niệm  khơi nguồn trong tâm trạng nhân vật tôi  thế nào ?

V/ D9 dẫn về nhà

Học bài và tiếp tục chuẩn bị bài

*******************************************************************

Ngày soạn :

Ngày dạy :

( Thanh Tịnh )

A Mục tiêu:

1 Kiến thức: Giúp HS cảm nhận  trạng hồi hộp, lo lắng của nhân vật

tôi qua các thời điểm.

2 Kĩ năng: Rèn kĩ năng đọc, phân tích, cảm thụ tác phẩm.

3 Thái độ: Giáo dục HS tình cảm nâng niu trân trọng những kĩ niệm đẹp.

B

Nêu vấn đề, đàm thoại, phân tích

C Chuẩn bị:

- GV: Bài soạn,  liệu

- HS: Hiểu nội dung tác phẩm, chuẩn bị theo 9 dẫn của GV

D Tiến trình lên lớp:

I ổn định lớp: (1')

II Kiểm tra bài cũ: (2')

Nêu bố cục của văn bản?

III Bài mới: (2') GV Giới thiệu bài

Vậy trên con . cùng mẹ đến .

nhân vật tôi có tâm trạng  thế nào?

Chúng ta sẽ tìm hiểu tiếp ở đoạn 2.

HS đọc diễn cảm toàn đoạn.

? Thanh Tịnh viết: " Con . này tôi đã

quen đi lại lắm lần hôm nay, tôi đi học "

Điều này thể hiện  thế nào trong Đ2?

Theo em những từ " thèm, bặm, ghì, xệch,

chúi, muốn " là những từ loại gì? -

Động từ  sử dụng đúng chổ -> Hình

dung dễ dàng  thế và cử chỉ ngộ nghĩnh,

ngây thơ và đáng yêu.

HS đọc diễn cảm đoạn 3.

Nhân vật có tâm trạng và cảm giác 

thế nào khi nhìn ngôi . ngày khai

giảng, khi nhìn mọi  và các bạn?

? Em có nhận xét gì về cách kễ và tả đó?

tinh tế, hay

? Ngày đầu đến . em có những cảm

giác và tâm trạng  nhân vật " Tôi "

không? Em có thể kễ lại cho các bạn nghe

về kĩ niệm ngày đầu đến . của em?

? Qua 3 đoạn văn trên em thấy tác giả đã

sử dụng nghệ thuật gì?

- Vit: So sánh.

? Tác dụng của biện pháp nghệ thuật đó? -

Gợi cảm, làm nỗi bật tâm trạng của nhân

vật " tôi " cũng  của những đứa trẻ

HS đọc đoạn 4:

Tâm trạng của nhân vật " Tôi " Khi nghe

ông Đốc đọc bản danh sách học sinh mới

 thế nào? Theo em tại sao " tôi " lúng

túng?

? Vì sao tôi bất giác giúi đầu vào lòng mẹ

b).Trên con

- Cảm thấy trang trọng, đứng đắn

- Cẩn thận, nâng niu mấy quyển vỡ, lúng túng muốn thử sức, muốn khẳng

c) Khi đến

- Lo sợ vẩn vơ

- Bỡ ngỡ, 9 ao thầm vụng -Chơ vơ, vụng về, lúng túng

d) Khi nghe ông Đốc gọi tên và rời tay mẹ vào lớp:

nức nỡ khóc khi chuẩn bị vào lớp.

( Cảm giác lạ lùng, thấy xa mẹ, xa nhà,

khác hẳn những lúc chơi với chúng bạn).

? Có thể nói chú bé này có tinh thần yếu

đuối hay không?

HS đọc đoạn cuối:

Tâm trạng của nhân vật " tôi" khi "9

vào chổ ngồi lạ lùng  thế nào?

Dòng chử " tôi đi học " kết thúc truyện có

ý nghĩa gì?

Dòng chử trắng tinh, thơm tho, tinh khiết

 niềm tự hào hồn nhiên trong sáng của

" tôi "

Thái độ, cử chỉ của những  lớn ( Ông

Đốc, thầy giáo trẻ,  mẹ )  thế

nào? Điều đó nói lên điều gì?

Em đã học những văn bản nào có tình cảm

ấm áp, yêu 5 của những  mẹ

đối với con? ( Cổng . mở ra, mẹ

tôi )

- Lúng túng càng lúng túng hơn

- Bất giác bật khóc

e) Khi ngồi vào chỗ của mình

đón nhận tiết học đầu tiên:

- Cảm giác lạm nhận

- Kết thúc tự nhiên, bất ngờ -> Thể hiện chủ đề của truyện

2 Thái độ, tình cảm của

- Chăm lo ân cần, nhẫn nại, động viên

- Nhân hậu 5 yêu và bao dung.

III/- Tổng kết

IV Củng cố:(2')

- Em hãy trình bày những cảm xúc, tâm trạng của nhân vật tôi trong ngày

đầu đến .g

- Thử kể cho các bạn nghe tâm trạng của em ngày khai giảng đầu tiên?

V Dặn dò:(3')

Bài cũ: - Nắm kĩ nội dung bài học.

- Viết một đoạn văn ngắn phát biểu cảm nghĩ của bản thân ngày

Bài mới: Xem 9 bài: Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ

***************************************************

Ngày soạn:

Ngày dạy :

Tiết 3:

Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ

A Mục tiêu:

1 Kiến thức- Hiểu rõ cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ và mối quan hệ về cấp độ khái quát của nghĩa từ.

2 Kĩ năng:- Thông qua bài học, rèn luyện  duy trong việc nhận thức mối quan hệ giữa cái chung và cái riêng.

3 Thái độ: Giáo dục HS ý thức tự học

B

- Gợi tìm, thảo luận, trực quan

C Chuẩn bị:

1/ GV: Bảng phụ, soạn giáo án.

2/ HS:Xem 9 bài mới.

D Tiến trình tổ chức hoạt động dạv và học:

I ổn định:(1')

II Bài Cũ:(3')

ở lớp 7 các em đã học về từ đồng nghĩa, trái nghĩa, hãy lấy một số ví dụ về 2 loại từ nay.

III.Bài mới:(1')

1 Đặt vấn đề

2 Triển khai bài dạy

Hoạt động 1: (20')I/ - Từ ngữ nghĩa rộng, từ ngữ nghĩa hẹp:

GV cho HS quan sát sơ đồ trong SGK

Nghĩa của từ động vật rộng hơn hay hẹp

hơn nghĩa của từ thú, chim, cá? Tại sao?

Nghĩa của từ động vật rộng hơn hay hẹp

hơn nghĩa của từ voi, 5+g Từ chim rộng

hơn từ tu hú, sáo?

Nghĩa của các từ thú, chim, cá rộng hơn

đồng thời hẹp hơn nghĩa của từ nào?

Thế nào là một từ ngữ có nghĩa rộng? Thế

nào là một từ ngữ có nghĩa hẹp?

Một từ ngữ có thể vùa có nghĩa rộng và

1.Tìm hiểu:

a Quan sát sơ đồ:

b Nhận xét:

- Nghĩa của từ động vật rộng hơn nghĩa của từ thú, chim, cá

- Vì: Phạm vi nghĩa của từ động vật bao hàm nghĩa của 3 từ thú, chim, cá

- Các từ thú, chim, cá có phạm vi nghĩa rông hơn các từ voi, 5+ tu hú có phạm vi nghĩa hẹp hơn động vật.

Vì tính chất rộng hẹp của nghĩa từ ngữ chỉ là 5 đối.

nghĩa hẹp  không? Tại sao?

Em hãy lấy một từ ngữ vừa có nghĩa rộng

và nghĩa hẹp?

HS đọc ghi nhớ: SGK

2 Ghi nhớ: SGK

Hoạt động 2:(15') II/ - Luyện tập:

Cho HS lập sơ đồ, có thể theo mẫu bài học

hoặc HS tự sáng tạo

Cho HS thảo luận 1 nhóm làm một câu

Cho 4 nhóm lên bảng ghi những từ ngữ có

nghĩa hẹp của các từ ở BT3 trong thời gian

3 phút? ( Câu a, b, c, d)

Làm ở nhà

Bài tập 1:

Bài Tập 2:

a Chất đốt.

b Nghệ thuật.

c Thức ăn.

d Nhìn.

e Đánh.

Bài tập 3:

a Xe cộ: Xe đạp, xe máy, xe hơi.

b Kim loại: Sắt, đồng, nhôm.

c: Hoa quả: Chanh, cam.

d Mang: Xách, khiêng, gánh.

Bài tập 4:

Bài tập 5:

- Động từ nghĩa rông: Khóc.

- Động từ nghĩa hẹp: Nức nỡ, sụt sùi.

IV.-Củng cố(2')

- HS nhắc lại thế nào là từ ngữ nghĩa rộng, từ ngữ nghĩa hẹp?

V.- D9 dẫn ,dặn dò:(3') Bài cũ: - Học kĩ nội dung.

- Làm bài tập 4.

Bài mới: Chuẩn bị bài " Tính thống nhất về chủ đề của văn bản "

Ngày soạn:

Ngày dạy :

Tiết 4:

Tính thống nhất về chủ đề của văn bản

A Mục tiêu:

1/ Kiến thức:

- Nắm  chủ đề của văn bản.

- Nắm  tính thống nhất về chủ đề của văn bản trên hai 5 diện nội dung và hình thức.

2/ Kĩ năng:

- Kĩ năng vận dụng kiến thức vào việc xây dựng các văn bản nói, viết

đảm bảo tính thống nhất về chủ đề

3 Thái độ:

- H S có ý thức xác định chủ đề và có tính nhất quán khi xác định chủ đề của văn bản

B

- Gợi tìm, thảo luận, giải quyết vấn đề

C Chuẩn bị:

1/ GV: Soạn giáo án.

2/ HS:Học bài cũ và xem BC bài mới.

D Tiến trình tổ chức hoạt động dạy:

1/ ổn định:(1')

2/ Bài Cũ:(3') Nêu nội dung chính của văn bản " Tôi đi học"

3/ Bài mới:(1')

Hoạt động 1: (10')I/ - Chủ đề của văn bản:

Đọc thầm lại văn bản "Tôi đi học" của

Thanh Tịnh.

? Tác giả nhớ lại những kỉ niệm sâu sắc

nào trong thơi thơ ấu của mình?

Tác giả viết văn bản nhằm mục đích gì?

Nội dung trên chính là chủ đề của văn bản,

vậy chủ đề của văn bản là gì?

1 Tìm hiểu:

- Nhớ lại những kỉ niệm buổi đầu đi học.

- " Tôi " Phát biểu ý kiến và bộc lộ cảm xúc của mình về một kỉ niệm sâu sắc về thuở thiếu thời.

2 Kết luận: Chủ đề: Đối  và vấn

đề chính mà văn bản biểu đạt.

Hoạt động 2:(10") II/ - Tính thống nhất về chủ đề của văn

bản:

Để tái hiện  những kỉ niệm về ngày 1 Tìm hiểu:

đầu tiên đi học, tác giả đã đặt nhan đề của

văn bản và sử dụng những câu, những từ

ngữ  thế nào?

Để tô đậm cảm giác trong sáng nảy nở

trong lòng nhân vật " Tôi " trong ngày đầu

đi học, tác giả đã sử dụng các từ ngữ, chi

tiết  thế nào?

Thế nào là tính thống nhất về chủ đề của

văn bản?

Tính thống nhất này thể hiện ở những

5 diện nào?

1/ Nhan đề: Có ý nghĩa . minh

giúp ta hiểu ngay nội dung của văn bản

là nói về chuyện đi học.

- Các từ: Những kỉ niệm mơn mang của buổi tựu . lần đầu tiên đi đến

. đi học, 2 quyển vở và động từ " Tôi ".

- Câu: Hằng năm .tựu . Hôm nay tôi đi học, hai quyển vở nặng 2/

+ Trên . đi học:

- Con . quen bổng đổi khác, mới mẽ.

- Hoạt động lội qua sông đổi thành việc đi học thật thiêng liêng, tự hào + Trên sân .

- Ngôi ; cao ráo, xinh xắn -> lo sợ.

- Đứng nép bên những  thân.

+ Trong lớp học:

- Bâng khuâng, thấy xa mẹ, nhợ nhà 3/

-> Là sự nhất quán về ý đồ, ý kiến cảm xúc của tác giả thể hiện trong văn bản.

- Thể hiện: + Nhan đề.

+Quan hệ giữa các phần, từ ngữ chi tiết.

2 Kết luận:

Hoạt động 3: (5') III/- Tổng kết

Bài học cần ghi nhớ điều gì?

GV cho HS đọc to phần ghi nhớ * Ghi nhớ SGK

Hoạt động 4: (15') IV/ Luyện tập

HS đọc kĩ văn bản " Rừng cọ quê tôi " và

trả lời các câu hỏi SGK.

HS đọc kĩ bài tập 2, thảo luận nhóm sau đó

1/

- Đối  Rừng cọ.

- Các đoạn: Gthiệu rừng cọ, tả cây cọ, tác dụng của nó, tình cảm gắn bó của con  với cât cọ.

-> Trật tự sắp xếp hợp lý không nên

đổi.

2/

- Nên bỏ câu b, d 3/

- ý lạc chủ đề: c, g, h

- Diễn đạt % tốt: Câu b, e-> thiếu tập trung vào chủ đề.

IV.Củng cố:(2')

- Chủ đề là gi? thế nào là tính thống nhất về chủ đề của văn bản?

V Dặn dò:(3') Bài cũ: - Làm bài tập 3, chú ý diễn đạt câu b, e cho sát ( tập trung ) với chủ đề.

- Viết một đoạn văn về chủ đề: Mùa thu với những ấn  sâu sắc nhất.

Bài mới: Chuẩn bị bài " Trong lòng mẹ "

*******************************************************

Tuần 2

Ngày soạn:

Ngày dạy :

Tiết 5, 6

Bài 2:

Trong lòng mẹ ( Nguyên Hồng)

A Mục tiêu:

1 Kiến thức:

Giúp HS: - Hiểu  tình cảnh đáng 5 và nỗi đau tinh thần của nhân vật bé Hồng, cảm nhận  tình 5 mãnh liệt của chú đối với mẹ

- 9 đầu hiểu  văn hồi kí và đặc sắc của thể văn này qua ngòi bút Nguyên Hồng: Đậm chất trữ tình lời văn chân thành, truyền cảm

2 Kĩ năng:

Rèn cho HS kĩ năng đọc diễn cảm, phân tích đặc điểm nhân vật

3 Thái độ:

Giáo dục HS đồng cảm với nỗi đâu tinh thần, tình yêu 5 mẹ mãnh liệt của bé Hồng

 pháp:

- Đàm thoại, gợi tìm, giải quyết vấn đề, vấn đáp

C Chuẩn bị:

1/ GV: Soạn giáo án

2/ HS: Học bài cũ, trả lời câu hỏi bài mới SGK

D Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học:

I ổn định:(1')

II Bài Cũ: (2')- Bài " Tôi đi học "  viết theo thể loại nào? nội dung chính của văn bản đó là gì?

- Nêu thành công về mặt nt thể hiện trong tác phẩm?

III Bài mới:

1.Đặt vấn đề: ở 9 ta Nguyên Hồng là một trong những nhà văn có một thời thơ ấu thật cay đắng, khốn khổ, những kĩ niệm ấy đã  nhà văn viết lại trong tập hồi kí " Những ngày thơ ấu " kĩ niệm về  mẹ đáng 5 qua cuộc trò chuyện với bà Cô và qua cuộc gặp gỡ bất ngờ là một trong những 5 truyện cảm động nhất

2 Triễn khai bài dạy:

Hoạt động 1: I/ Tìm hiểu chung

GV D9 dẫn HS với giọng chậm, tình cảm,

chú ý ngôn ngữ của Hồng khi đối thoại với bà

cô và giọng cay nghiệt, châm biếm của bà cô

Cho HS đọc kĩ chú thích * và Em hãy trình

bày ngắn gọn về Nguyên Hồng và tác phẩm "

Những ngày thơ ấu "

Tác phẩm  viết theo thể loại gì?

Vị trí đoạn trích trong tác phẩm?

1.Tác giả, tác phẩm:

- Nhà văn lớn của nền văn học VN hiện đại tập trung viết về lớp  cùng khổ, H9

đáy của xã hội với tình yêu sâu sắc, mãnh liệt

Tác phẩm: Hồi kí gồm 9 5 - viết về tuổi thơ cay đắng của tác giả

Là tập văn xuôi giàu chất trữ tình, cảm xúc dào dạt, tha thiết chân thành

- Trong lòng mẹ là 5 4

2 Kĩ năng:

Rèn cho HS kĩ đọc diễn cảm, sáng tạo, kĩ phân tích, cảm thụ tác phẩm văn xi giàu chất trữ... cứu tài liệu, soạn giáo án.

2/ HS: Đọc kĩ văn bản, soạn theo SGK.

D Tiến trình tổ chức hoạt động dạy học

I/ ổn định: (2'' )

... chủ đề văn

B

- Gợi tìm, thảo luận, giải vấn đề

C Chuẩn bị:

1/ GV: Soạn giáo án.

2/ HS:Học