Giáo án Lịch sử 7 tuần 16

* Chính trị: Về chính trị HQL đã thực hiện biện pháp - Cải tổ hàng ngũ võ quan, thay gì thế các quý tộc nhà Trần bằng những người không thuộc họ Trần.. - Đổi tên 1 số đơn vị hành chính c[r]

Ngày soạn : 07/12/2009 Ngày dạy: 10/12/2009

TIẾT 31 BÀI 16:

SỰ SUY SỤP CỦA NHÀ TRẦN CUỐI THẾ KỈ XIV(TIẾP)

1 Mục tiêu

a Về kiến thức

Giúp HS

- Cuối TKXIV, nền KT ĐV bị trì trệ, đời sống của các tầng lớp NDLĐ nhất

là ND, nông nô, nô tì rất đói khổ, XH rối loạn PTND, nô tì nổ ra khắp nơi

- Điều đó đã chứng tỏ vương triều Trần đã bước vào thời kì suy sụp Nhà Hồ thay thế nhà Trần trong hoàn cảnh đó là cần thiết Nắm được mặt tích cực và hạn chế cơ bản của cải cách Hồ Quý Li

b Về kĩ năng

- Bồi dưỡng cho HS kĩ năng so sánh, đối chiếu các sự kiện LS và kĩ năng hệ thống, thống kê, sử dụng bản đồ trong khi học bài biết đánh giá 1 NV LS

c Về thái độ

- Thấy được sự sa đoạ, thối nát của tầng lớp quý tộc, vương hầu cầm quyền cuối thời Trần đã gây ra nhiều hậu quả tai hại cho đất nước, XH, bở vậy cần phải thay thế vương triều Trần để đưa đất nước phát triển

- Có thái độ đúng đắn về PTKNND, nô tì cuối TKXIV, về nhân vật LS Hồ Quý Li 1 người yêu nước có tư tưởng cải cách để đưa đất nước, XH thoát khỏi cuộc khủng hoảng lúc bấy giờ

2 chuẩn bị của gv & hs

a Chuẩn bị của GV : : Nghiên cứu tài liệu, soạn giáo án, lược đồ KNND

cuối TKXIV

b Chuẩn bị của HS : SGK, vở, tìm hiểu ND bài: Sưu tầm tranh ảnh,

chuyện có liên quan đến bài

3 Tiến trình bài dạy (45’)

a kiểm tra bài cũ (5’)

Câu hỏi: Kể tên các cuộc KN ND, nô tì nửa sau TKXIV (Địa danh, thời gian, người lãnh đạo)

Đáp án

- KN: Ngô Bệ (Hải Dương) 1344- 1460

- KN: Nguyễn Thanh, Nguyễn Kị (Thanh Hoá) 1379

- KN: Phạm Sư Ôn (Hà Tây) 1390

- KN: Nguyễn Nhữ Cái (Sơn Tây) 1399- 1400

*Giới thiệu bài: Ở bài học trước, chúng ta được biết vào cuối TK XIV nhà

Trần đã sụp đổ, XH ĐV lâm vào cuộc khủng hoảng trầm trọng Trong hoàn cảnh

LS đó, Hồ Quý Li đã lật đổ nhà Trần, thành lập nhà Hồ và thực hiện nhiều cải cách Vậy những cải cách của Hồ Quý Li có ND gì? Có những tiến bộ và hạn chế

ra sao? Đó là ND chính bài học hôm nay

b Dạy nội dung bài mới (36’)

Hoạt động của thầy, trò Nội dung cần đạt

H

?

H

?

G

G

?

H

?

Cuối TKXIV các cuộc đấu tranh của ND

diễn ra mạnh mẽ dẫn đến điều gì?

- Nhà nước suy yếu, làng xã tiêu điều

dân đinh giảm sút

Nhà Hồ thành lập trong hoàn cảnh nào?

- Nhà Trần suy sụp

- XH khủng hoảng

- Ngoại xâm đe doạ

Đọc đoạn in nghiêng

GT: Thêm

Hồ Quý Li tự là Lý Nguyên, dòng dõi

trạng nguyên Hồ Hưng Dật, người Chiết

Giang, 1 tỉnh ven biển TQ, phía Nam

cửa sông Dương Tử Vào thời Ngũ Đại,

đời Hậu Hán (947- 950), Hồ Hưng Dật

sang làm thái lộ Diễn Châu Sau ông làm

nhà ở Quỳnh Lưu (Nghệ An) Đến thời

nhà Lí, dòng họ này có người làm phò

mã nhà Lí lấy công chúa Nguyệt Đích,

sinh ra công chúa Nguyện Đoan Đến

thời thứ 12 là Hồ Liêm, dời đến ở hương

Đại Lại (Hà Trung- Thanh Hoá), làm

con nuôi tuyên uý Lê Huấn nên đổi

thành họ Lê Quý Li là cháu thứ 4 đời

của Lê Huấn, đến khi giành được ngôi

vua của nhà Trần (1400) lại đổi thành họ

Hồ

Xuất thân trong gia đình quan lại, có 2

người cô lấy vua, HQL giữ chức vụ cao

cấp nhất trong triều Trần (Đại Vương)

Trước tình hình nhà Trần lung lay, ông

đã quyết tâm thực hiện các biện pháp cải

cách trên nhiều lĩnh vực

Về chính trị HQL đã thực hiện biện pháp

gì

Đọc đoạn chữ nhỏ SGK

Tại sao HQL lại bỏ những chức quan họ

II/ Nhà Hồ và cải cách của Hồ Quý Li

1/ Nhà Hồ thành lập (1400) (8’)

- 1400 nhà Trần suy sụp Hồ Qúy

Li lên ngôi lập ra nhà Hồ

2/ Những biện pháp cải cách của

Hồ Quý Li (15’)

* Chính trị:

- Cải tổ hàng ngũ võ quan, thay thế các quý tộc nhà Trần bằng những người không thuộc họ Trần

- Đổi tên 1 số đơn vị hành chính cấp trấn quy định cách làm việc của bộ máy chính quyền các cấp

- Cử quan trong triều… thăm hỏi ĐSND, cách làm việc của quan lại

?

H

?

H

?

H

?

?

?

H

?

?

?

H

?

?

G

?

H

?

H

G

?

Trần

- Sợ họ lật đổ ngôi vị của HQL

Việc quan lại triều đình thăm hỏi ĐSND

có ý nghĩa gì?

- Chứng tỏ đất nước thời Hồ quan tâm

đến ĐSND

Về KT tài chính nhà Hồ thực hiện chính

sách gì?

Đọc phần in nghiêng

Nhận xét gì về chính sách KT của triều

Hồ

- Phần nào làm cho KT thoát khỏi khủng

hoảng và đi lên

Về mặt XH, HQL đã ban hành các chính

sách gì?

Đọc phần chữ nhỏ SGK

Nhà Hồ thực hiện chính sách hạn nô để

làm gì?

- Làm giảm bớt số lượng nô tì trong

nước, tăng thêm số người SX cho XH

Nhà Hồ đã đưa ra những chính sách gì

về VHGD?

Đọc phần in nghiêng

Cải cách VHGD nói trên có tác dụng

ntn?

- Thay đổi chế độ cũ

Nhà Hồ đã thực hiện chính sách gì về

quân sự?

- SGK đoạn chữ nhỏ

GT ảnh thành nhà Hồ

Em có nhận xét gì về chính sách chính

trị, quốc phòng của nhà Hồ

- Thể hiện kiên quyết mong muốn bảo

vệ TQ

Trong khoảng 6- 7 năm HQL tiến hành

hàng loạt cải cách về mọi mặt đối với

đất nước

Em có nhận xét gì về cải cách đó?

- Tác dụng làm ổn định tình hình đất

nước Hạn chế tập trung ruộng đất vào

quý tộc, địa chủ, làm suy yếu thế lực họ

Trần và làm tăng thêm nguồn thu nhập

của nhà nước

* Kinh tế tài chính

- Phát hành tiền giấy

- Ban hành chính sách hạn điều

- Quy định lại thuế đinh, ruộng

* Xã hội Thực hiện chính sách hạn nô

* Văn hóa giáo dục

- Dịch sách chữ Hán ra chữ Nôm

- Sửa đổi quy chế thi cử học tập

* Quân sự, quốc phòng

- Làm tăng quân sĩ

- Chế tạo súng mới

- Phòng thủ nơi hiểm yếu

- Xây thành kiên cố

?

?

?

H

?

H

- Tuy nhiên 1 số chính sách chưa phù

hợp với thực tế và chưa được lòng dân

Nêu tác dụng của cải cách HQL

Chính sách có hạn chế gì?

Vì sao các chính sách không được ND

ủng hộ?

- Chính sách chưa đảm bảo cuộc sống và

quyền tự do của ND

- Đều đụng chạm đến quyền lợi của các

tầng lớp

Mặc dù có nhiều hạn chế nhưng những

cải cách của HQL là những củng cố lớn

liên quan đến toàn XH

Tại sao HQL lại làm được như vậy?

- Nhà Trần quá yếu cần có sự thay đổi

- Trước nguy cơ giặc ngoại xâm không

củng cố không thể chống giặc được

3/ Tác dụng của cải cách Hồ Qúy Li (13’)

- Góp phần hạn chế tập trung ruộng đất của giai cấp quý tộc, địa chủ

- Làm suy yếu thế lực quý tộc tôn thất nhà Trần

- Tăng nguồn thu nhập của nhà nước và quyền lực của nhà nước

* Hạn chế

- 1 số chính sách chưa triệt để, chưa phù hợp với tình hình thực tế

- Chưa giải quyết những y/c bức thiết của ND

c Củng cố, luyện tập (3’)

? Tóm tắt những chính sách cải cách của Hồ Qúy Li

? Tác dụng của những chính sách đó?

d hướng dẫn học sinh tự học ở nhà (1’)

- Học

- Đọc SGK

- Ôn lại kiên thức đã học

- Chuẩn bị lịch sử địa phương

Ngày soạn : 07/12/2009 Ngày dạy: 10/12/2009

TIẾT 31 BÀI 16:

SỰ SUY SỤP CỦA NHÀ TRẦN CUỐI THẾ KỈ XIV(TIẾP)

1 Mục tiêu

a Về kiến thức

Giúp HS

- Cuối TKXIV, nền KT ĐV bị trì trệ, đời sống của các tầng lớp NDLĐ nhất

là ND, nông nô, nô tì rất đói khổ, XH rối loạn PTND, nô tì nổ ra khắp nơi

- Điều đó đã chứng tỏ vương triều Trần đã bước vào thời kì suy sụp Nhà Hồ thay thế nhà Trần trong hoàn cảnh đó là cần thiết Nắm được mặt tích cực và hạn chế cơ bản của cải cách Hồ Quý Li

b Về kĩ năng

- Bồi dưỡng cho HS kĩ năng so sánh, đối chiếu các sự kiện LS và kĩ năng hệ thống, thống kê, sử dụng bản đồ trong khi học bài biết đánh giá 1 NV LS

c Về thái độ

- Thấy được sự sa đoạ, thối nát của tầng lớp quý tộc, vương hầu cầm quyền cuối thời Trần đã gây ra nhiều hậu quả tai hại cho đất nước, XH, bở vậy cần phải thay thế vương triều Trần để đưa đất nước phát triển

- Có thái độ đúng đắn về PTKNND, nô tì cuối TKXIV, về nhân vật LS Hồ Quý Li 1 người yêu nước có tư tưởng cải cách để đưa đất nước, XH thoát khỏi cuộc khủng hoảng lúc bấy giờ

2 chuẩn bị của gv & hs

a Chuẩn bị của GV : : Nghiên cứu tài liệu, soạn giáo án, lược đồ KNND

cuối TKXIV

b Chuẩn bị của HS : SGK, vở, tìm hiểu ND bài: Sưu tầm tranh ảnh,

chuyện có liên quan đến bài

3 Tiến trình bài dạy (45’)

a kiểm tra bài cũ (5’)

Câu hỏi: Kể tên các cuộc KN ND, nô tì nửa sau TKXIV (Địa danh, thời gian, người lãnh đạo)

Đáp án

- KN: Ngô Bệ (Hải Dương) 1344- 1460

- KN: Nguyễn Thanh, Nguyễn Kị (Thanh Hoá) 1379

- KN: Phạm Sư Ôn (Hà Tây) 1390

- KN: Nguyễn Nhữ Cái (Sơn Tây) 1399- 1400

*Giới thiệu bài: Ở bài học trước, chúng ta được biết vào cuối TK XIV nhà

Trần đã sụp đổ, XH ĐV lâm vào cuộc khủng hoảng trầm trọng Trong hoàn cảnh

LS đó, Hồ Quý Li đã lật đổ nhà Trần, thành lập nhà Hồ và thực hiện nhiều cải cách Vậy những cải cách của Hồ Quý Li có ND gì? Có những tiến bộ và hạn chế

ra sao? Đó là ND chính bài học hôm nay

b Dạy nội dung bài mới (36’)

Hoạt động của thầy, trò Nội dung cần đạt

?

H

?

H

?

G

G

Cuối TKXIV các cuộc đấu tranh của ND

diễn ra mạnh mẽ dẫn đến điều gì?

- Nhà nước suy yếu, làng xã tiêu điều

dân đinh giảm sút

Nhà Hồ thành lập trong hoàn cảnh nào?

- Nhà Trần suy sụp

- XH khủng hoảng

- Ngoại xâm đe doạ

Đọc đoạn in nghiêng

GT: Thêm

Hồ Quý Li tự là Lý Nguyên, dòng dõi

trạng nguyên Hồ Hưng Dật, người Chiết

Giang, 1 tỉnh ven biển TQ, phía Nam

cửa sông Dương Tử Vào thời Ngũ Đại,

đời Hậu Hán (947- 950), Hồ Hưng Dật

sang làm thái lộ Diễn Châu Sau ông làm

nhà ở Quỳnh Lưu (Nghệ An) Đến thời

nhà Lí, dòng họ này có người làm phò

mã nhà Lí lấy công chúa Nguyệt Đích,

sinh ra công chúa Nguyện Đoan Đến

thời thứ 12 là Hồ Liêm, dời đến ở hương

Đại Lại (Hà Trung- Thanh Hoá), làm

con nuôi tuyên uý Lê Huấn nên đổi

thành họ Lê Quý Li là cháu thứ 4 đời

của Lê Huấn, đến khi giành được ngôi

vua của nhà Trần (1400) lại đổi thành họ

Hồ

Xuất thân trong gia đình quan lại, có 2

người cô lấy vua, HQL giữ chức vụ cao

cấp nhất trong triều Trần (Đại Vương)

Trước tình hình nhà Trần lung lay, ông

đã quyết tâm thực hiện các biện pháp cải

cách trên nhiều lĩnh vực

II/ Nhà Hồ và cải cách của Hồ Quý Li

1/ Nhà Hồ thành lập (1400) (8’)

- 1400 nhà Trần suy sụp Hồ Qúy

Li lên ngôi lập ra nhà Hồ

2/ Những biện pháp cải cách của

Hồ Quý Li (15’)

* Chính trị:

H

?

H

?

H

?

H

?

H

?

?

?

H

?

?

?

H

?

?

G

?

H

Về chính trị HQL đã thực hiện biện pháp

gì

Đọc đoạn chữ nhỏ SGK

Tại sao HQL lại bỏ những chức quan họ

Trần

- Sợ họ lật đổ ngôi vị của HQL

Việc quan lại triều đình thăm hỏi ĐSND

có ý nghĩa gì?

- Chứng tỏ đất nước thời Hồ quan tâm

đến ĐSND

Về KT tài chính nhà Hồ thực hiện chính

sách gì?

Đọc phần in nghiêng

Nhận xét gì về chính sách KT của triều

Hồ

- Phần nào làm cho KT thoát khỏi khủng

hoảng và đi lên

Về mặt XH, HQL đã ban hành các chính

sách gì?

Đọc phần chữ nhỏ SGK

Nhà Hồ thực hiện chính sách hạn nô để

làm gì?

- Làm giảm bớt số lượng nô tì trong

nước, tăng thêm số người SX cho XH

Nhà Hồ đã đưa ra những chính sách gì

về VHGD?

Đọc phần in nghiêng

Cải cách VHGD nói trên có tác dụng

ntn?

- Thay đổi chế độ cũ

Nhà Hồ đã thực hiện chính sách gì về

quân sự?

- SGK đoạn chữ nhỏ

GT ảnh thành nhà Hồ

Em có nhận xét gì về chính sách chính

trị, quốc phòng của nhà Hồ

- Thể hiện kiên quyết mong muốn bảo

- Cải tổ hàng ngũ võ quan, thay thế các quý tộc nhà Trần bằng những người không thuộc họ Trần

- Đổi tên 1 số đơn vị hành chính cấp trấn quy định cách làm việc của bộ máy chính quyền các cấp

- Cử quan trong triều… thăm hỏi ĐSND, cách làm việc của quan lại

* Kinh tế tài chính

- Phát hành tiền giấy

- Ban hành chính sách hạn điều

- Quy định lại thuế đinh, ruộng

* Xã hội Thực hiện chính sách hạn nô

* Văn hóa giáo dục

- Dịch sách chữ Hán ra chữ Nôm

- Sửa đổi quy chế thi cử học tập

* Quân sự, quốc phòng

- Làm tăng quân sĩ

- Chế tạo súng mới

- Phòng thủ nơi hiểm yếu

- Xây thành kiên cố

H

G

?

H

?

?

?

H

?

H

vệ TQ

Trong khoảng 6- 7 năm HQL tiến hành

hàng loạt cải cách về mọi mặt đối với

đất nước

Em có nhận xét gì về cải cách đó?

- Tác dụng làm ổn định tình hình đất

nước Hạn chế tập trung ruộng đất vào

quý tộc, địa chủ, làm suy yếu thế lực họ

Trần và làm tăng thêm nguồn thu nhập

của nhà nước

- Tuy nhiên 1 số chính sách chưa phù

hợp với thực tế và chưa được lòng dân

Nêu tác dụng của cải cách HQL

Chính sách có hạn chế gì?

Vì sao các chính sách không được ND

ủng hộ?

- Chính sách chưa đảm bảo cuộc sống và

quyền tự do của ND

- Đều đụng chạm đến quyền lợi của các

tầng lớp

Mặc dù có nhiều hạn chế nhưng những

cải cách của HQL là những củng cố lớn

liên quan đến toàn XH

Tại sao HQL lại làm được như vậy?

- Nhà Trần quá yếu cần có sự thay đổi

- Trước nguy cơ giặc ngoại xâm không

củng cố không thể chống giặc được

3/ Tác dụng của cải cách Hồ Qúy Li (13’)

- Góp phần hạn chế tập trung ruộng đất của giai cấp quý tộc, địa chủ

- Làm suy yếu thế lực quý tộc tôn thất nhà Trần

- Tăng nguồn thu nhập của nhà nước và quyền lực của nhà nước

* Hạn chế

- 1 số chính sách chưa triệt để, chưa phù hợp với tình hình thực tế

- Chưa giải quyết những y/c bức thiết của ND

c Củng cố, luyện tập (3’)

? Tóm tắt những chính sách cải cách của Hồ Qúy Li

? Tác dụng của những chính sách đó?

d hướng dẫn học sinh tự học ở nhà (1’)

- Học

- Đọc SGK

- Ôn lại kiên thức đã học

- Chuẩn bị lịch sử địa phương