Phân tích Dịch Báng trong y Khoa

Phân tích Dịch Báng trong y KhoaPhân tích Dịch Báng trong y KhoaPhân tích Dịch Báng trong y KhoaPhân tích Dịch Báng trong y KhoaPhân tích Dịch Báng trong y KhoaPhân tích Dịch Báng trong y KhoaPhân tích Dịch Báng trong y KhoaPhân tích Dịch Báng trong y KhoaPhân tích Dịch Báng trong y KhoaPhân tích Dịch Báng trong y KhoaPhân tích Dịch Báng trong y KhoaPhân tích Dịch Báng trong y KhoaPhân tích Dịch Báng trong y KhoaPhân tích Dịch Báng trong y KhoaPhân tích Dịch Báng trong y KhoaPhân tích Dịch Báng trong y KhoaPhân tích Dịch Báng trong y Khoa

PHÂN TÍCH DỊCH BÁNG

ThS GVC TRẦN THỊ KHÁNH TƯỜNG

BM NỘI ĐHYK PHẠM NGỌC THẠCH

 Vàng trong, trắng trong (BC <1000/mm3 )

 Gặp 5% trong xơ gan ( tự phát hay chạm

mạch : có máu cục )

 Chiếm 20% case K di căn màng bụng

 Chiếm 10% K màng bụng nguyên phát

(peritoneal carcinomatosis)

Màu sắc

 Đục  có thể do BC, hay do Triglyceride

 Nâu đỏ  Định lượng Bilirubin

túi mật hay thủng tá tràng)

Màu sắc

PHÂN TÍCH DỊCH BÁNG

Trả lời 2 câu hỏi chính ( XN thường

qui )

1 Dịch báng có nhiễm trùng ?

2 Có tăng áp TMC ?

Câu hỏi phụ

 Protein cao hay thấp ?

 Gợi ý nguyên nhân ( kết hợp

LS) XN chọn lọc.

BC  Dịch báng nhiễm trùng (VPM)

ĐẾM TẾ BÀO ( câu

hỏi 1)

 VPM thứ phát nghi ngờ khi có 2 trong 3 tiêu

 Khi cấy DB thường mọc ≥ 2 loại vi trùng

2 tiêu chuẩn ± cấy nhiều loại VT 96% VPM thứ phát *

 CEA >5 ng/mL hay ALP >240 UI/L dịch báng : độnhạy 92 % và chuyên 88 % để phát hiện thủng tạng rỗng

 VPM thứ phát : thủng hay không thủng

(abscess quanh thận )  TV 100% nếu

không PT *

 Nghi ngờ VPM thứ phát : tìm thủng tạng

rỗng

( liềm hơi dưới hoành…) hay nhiễm

trùng khu trú

 VPM tự phát : không hay chỉ có 1 tiêu

chuẩn

Cấy chỉ mọc 1 loại vi trùng.

PT không cần thiết đ/v VPM tự phát :

80% TV *

* Pinzello G, Simonetti RG, Craxì A, et al Spontaneous bacterial peritonitis: a prospective investigation

in predominantly nonalcoholic cirrhotic patients Hepatology 1983; 3:545

ĐỘ CHÊNH ALBUMIN (câu hỏi 2)

Protein dịch báng  dịch thấm hay tiết

Protein ≥ 2.5g/dl  dịch tiết, < 2.5gd/l  dịch thấm

thấp đến 30% trường hợp.

PROTEIN

Kết hợp cả SAAG và Protein DB

 gợi ý NN gây báng bụng.

 Nhuộm Gram và Cấy

10ml trong môi trường cấy máu  độ nhạy cao hơn.

 DB xơ gan không biến chứng : 40UI/l

và Amylase DB/ máu # 0.4

 Amylase DB/ máu > 0.4 : Báng trong Viêm

tụy hay thủng tạng rỗng vào DB

ADA

 ≥ 39UI/l : độ nhạy 100% và độ chuyên

97.2% trong lao màng bụng *

CÁC XÉT NGHIỆM

KHÁC

* Riquelme, A, Calvo, M, Salech, F, et al Value of adenosine deaminase (ADA) in ascitic fluid for the diagnosis

of tuberculous peritonitis: a meta-analysis J Clin Gastroenterol 2006; 40:705.

ĐẶC ĐIỂM DỊCH BÁNG TRONG MỘT SỐ BỆNH

LÝ

 Trên BN khơng xơ gan : SAAG <1.1 g/dL

 Nhuộm Ziehl-Neelson : nhạy 0 - 6 % **

 Cấy (+) < 20 % **

 PCR lao : độ nhạy 8-25%

 ADA ≥ 39 : độ nhạy 100% và độ chuyên

97.2% trong lao màng bụng

•Sanai FM, Bzeizi KI Systematic review: tuberculous peritonitis presenting features, diagnostic strategies and treatment Aliment Pharmacol Ther 2005; 22:685

** Marshall JB Tuberculosis of the gastrointestinal tract and peritoneum Am J Gastroenterol 1993; 88:989

pro-BNP >1000 pg/ml: độ nhạy để loại trừ xơ

gan gây báng bụng đơn thuần không suy tim là 100%

Xơ gan và suy tim ( xơ gan tim ) : trị số

pro-BNP như suy tim

Sheer TA, Joo E, Runyon BA Usefulness of serum N-terminal-ProBNP in distinguishing ascites

NGUYÊN NHÂN

SAAG cao :

Protein DB cao

- Suy tim phải,

viêm màng ngoài

viêm gan do rượu, suy

gan tối cấp

SAAG thấp :

Protein DB cao

- Ung thư nguyên phát hay di căn

- Lao màng bụng

- Viêm tụy hay dò tuyến tụy, dò nang giả tụy

- Viêm thanh mạc (serotitis )

Protein DB thấp

- Hôi chứng thận hư

- Suy dinh dưỡng