GIÁO án NGỮ văn 8 kỳ 2

- Đoàn thuyền ra khơitrong thời gian , khung +đoạn 26 câu tiếp:cảnh thuyền chài ra khơi đánh cá +đoạn 3:8 câu tiếp:cảnh thuyền chài trở về bến +đoạn 4: 4 câu cuối :nỗi nhớ làng quê của t

Trang 1

Ngày soạn:

Kế hoạch dạy học từ tiết 73 đến tiết 76

Bài 18 QUÊ HƯƠNG – KHI CON TU HÚ

- Chỉ ra được những chức năng khác của câu nghi vấn phù hợp với mục đích giao tiếp

- Tìm hiểu và thuyết minh về một phương pháp cách làm

2 Kĩ năng:

- Phân tích cảm nhận thơ qua hình ảnh, ngôn từ,…

- Biết cách sử dụng câu nghi vấn cho phù hợp

- Biết cách viết văn thuyết minh về một phương pháp (cách làm )

3 Thái độ :

- Yêu thiên nhiên yêu quê hương đất nước

- Cảm thông chia sẻ với thế hệ cha ông trong tình cảnh đất nước mất tự do, học tậpcách sống có lí tưởng

4 Định hướng phẩm chất, năng lực:

- Yêu quê hương đất nước, con người

- Yêu mến trân trọng ngôn ngữ dân tộc

- Năng lực ngôn ngữ, năng lực tư duy sáng tạo, năng lực hợp tác, năng lực tự chủ, tự học

II CHUẨN BỊ :

1- Giáo viên : Đọc và lập kế hoạch chi tiết cho bài học

2-Học sinh : Đọc kĩ bài ,soạn bài theo yêu cầu phần tìm hiểu văn bản

II CÁC HOẠT ĐỘNG

Trang 2

Mục tiêu- Nội dung –

- Hãy tưởng tượng về bức

tranh quê hương được gọi

lên từ những chi tiết đó

- Yêu cầu đại diện nhóm

báo cáo kết quả, nhóm

Trang 3

GV yêu cầu h/s chia sẻ về

Yêu cầu h/s hoạt động cá

nhân trả lời các câu hỏi

+ Thơ mang nặng nỗi buồn vàtình yêu quê hương tha thiết,niềm khao khát tổ quốc đượcthống nhất

- Tác phẩm :Hoa niên , tiếngsóng , …

-Xuất xứ :tập Nghẹn ngào (1939)

- Phương thức biểu đạt :biểu cảm-Chú thích :

2.Tìm hiểu văn bản

Trang 4

- Đoàn thuyền ra khơi

trong thời gian , khung

+đoạn 2(6 câu tiếp):cảnh thuyền chài ra khơi đánh cá

+đoạn 3:(8 câu tiếp):cảnh thuyền chài trở về bến

+đoạn 4:( 4 câu cuối) :nỗi nhớ làng quê của tác giả

b.Hình ảnh quê hương-Quê hương là một làng chài lưới->cách giới thiệu tự nhiên

*.Cảnh ra khơi-Thời gian : buổi bình minh -Không gian : trời trong , giónhẹ, mặt trời mới lên ửng hồng ->Khung cảnh đẹp , thanh bình,thời tiết thuận lợi

- Con người

Dân trai tráng … -> trẻ trung, khỏe mạnh

- Chiếc thuyền:

Chiếc thuyền hăng …

- Hoạt động: Phăng mái chèo

…-> Hình ảnh so sánh, động từmạnh  diễn tả khí thế dũngmãnh của con thuyền toát lên sứcsống mạnh mẽ làm chủ thiênnhiên

Hs còn đưa ra nhiều ý kiến về bố cục, gv định hướng

Hs phát hiện chi tiết còn chưa đủ gv bổ sung

Trang 5

?Qua đây em thấy cảnh ra

khơi được miêu tả ntn?

-QS hình vẽ sgk

- Cảnh dân chài đón thuyền

trở về được miêu tả qua

những câu thơ nào ?

-Cánh buồn giương to như mảnhhồn làng

->Nt so sánh và ẩn dụ .Conthuyền như mang linh hồn , sựsống của làng chài

=>Cảnh ra khơi vừa có khí thếsôi nổi vừa đẹp , lãng mạn

* Cảnh thuyền về bến

…,ồn ào trên bến đỗ Khắp dân làng tấp nập …

“Nhờ ơn trời …”

Những con cá …

- >Từ láy, tính từ gợi tả, câu cảm

<-> Cuộc sống lao động ồn àođông vui náo nhiệt đầy niềm vui,gắn bó với biển khơi

Dân chài lưới làn da…

Cả thân mình …-> Hình ảnh người dân chàimang vẻ đẹp khoẻ mạnh,rắn rỏi,

sự sống nồng nhiệt của biển cả Chiếc thuyền im bến mỏi …Nghe chất muối …

->Nt nhân hoá , con thuyền nhưmột cơ thể sống ,gắn bó mật thiếtvới sự sống con người nơi đây

->Tác giả có tâm hồn nhạy cảm

và tình yêu quê hương tha thiết

c Nỗi nhớ quê hương

Nỗi nhớ : nhớ màu xanh nướcbiển , cá ,buồm , con thuyền ,mùi mặn nồng của biển

- Nỗi nhớ chân thành, tha thiết,khôn nguôi của tác giả với quêhương mình

Hs khái quát còn chưa rõ

gv bổ sung

Hs cảm nhận còn lúng túng gv gợi ý

Hs còn chưa nhận xét hết

ý gv bổ sung

Trang 6

- Qua bài thơ, em cảm nhận

được điều gì về cuộc sống

người dân làng chài và nhà

(2)Mục đích : dùng để cảm thán ,bộc lộ sự ngạc nhiên

(3)Chuyển đổi câu có ý nghĩa tương đương: Con gái được điểm

10 cơ đấy

VD 2(1)Mục đích:bộc lộ sự ngạc nhiên

Chả lẽ ….ấy!bộc lộ cảm xúc ngạc nhiên

(2)Câu nghi vấn có thể kết thúc bằng dấu chám than

(3)Con gái tôi vẽ đẹp quá !VD3

(1)Câu nghi vấn :Mày định ….à?

Sưu của ….khất !(2)Mục đích:dùng với hàm ý đe dọa

b Viết đoạn văn sử dụng câu nghi vấn và kết thúc bằng dấu chấm than hoặc dấu chấm lửng

c Chức năng khác của câu nghi vấn:

dùng để cầu khiến , khẳng định

Hs viết đoạn còn lung túng, gv gọi ý

Trang 7

-Câu nghi vấn có thể kết thúc bằng dấu chấm , dấu chấm than , dấu chấm lửng

-không yêu cầu người đối thoại trả lời

4.Tìm hiểu và thuyết minh về một phương pháp (cách làm )

a.Đoạn văn (sgk-19)MB:giới thiệu khái quát về món

ăn TB:

-Nguyên liệu :-Cách làm :+Sơ chế nguyên liệu +Tiến hành

Kb:Yêu cầu thành phẩm (2)

Các nội dung chính :-Nguyên liệu

-Cách làm -Yêu cầu thành phẩm

b

(1) Bổ sung-Tìm hiểu thêm về một số thông tin về tác giả

-Những đặc sắc về nghệ thuật

*Luyện tập

1 Đọc bài thơ

a.Bức tranh mùa hè

-Hình ảnh : lúa chiêm , trái cây ,

Trang 8

?Tâm trạng của nhà thơ thể

hiện ntn qua 4 câu thơ

Gv yêu cầu h/s tìm hiểu bài

bắp chín ; bầu trời cao rộng ; condiều trên không

-Màu sắc : màu vàng của lúa ,bắp ; màu hồng của nắng ; màuxanh của bầu trời

-Âm thanh : tiếng ve, tiếng tu hú-> Mùa hè tràn trề sức sống : rộn

rã âm thanh, rực rỡ sắc màu, ngọtngào hơng vị, bầu trời khoángđạt tự do

b.Tâm trạng của nhà thơ Một tâm hồn trẻ trung, yêu đời,nhạy cảm , yêu tha thiết cuộcsống

-Ý nghĩa của tiếng chim tu hú :Tác động mạnh mẽ đến tâm hồn nhà thơ :gọi nhà thơ về với cs vàng rực chín mẩy của mùa hè , nhà thơ càng nhận rõ hơn cs bị giam cầm ngột ngạt trong tù và cái tiếng tu hú kia như càng nhứcnhối , trớ trêu hơn

c.Đặc sắc nghệ thuật của bài thơ -Thể thơ lục bát giản dị

-Giọng thơ tha thiết -Đoạn trên nhịp nhàng , êm ả , đoạn dưới nhức nhối , ngột ngạt

- Tương phản đối lập giữa hai tiếng tu hú kêu ở đầu và cuối bài thơ

2.Luyện tập về câu nghi vấn

Trang 9

1.Tham khảo cách thể hiện

tình yêu quê hương trong

a.Mục đích gọi nhắc như một lời chào -Mối quan hệ giữa người nói và người nghe :thân tình , ngang vai,nên có thể dùng câu nghi vấn để chào hỏi

b Cuộc thoại -Cô giáo chủ nhiệm :chào chị Tôi là chủ nhiệm của cháu Oanh-Mẹ Tố Oanh:chào cô

CGCN:Hôm nay tôi đến đây để thông báo với chị về tình hình học tập của cháu ý thức học tập của cháu rất kém dẫn đến kết quảhọc tập kém …

Mẹ của Oanh :Cô nói thật à?

3.Luyện tập thuyết minh về một phương pháp

Đề bài :cách nấu canh rau ngót với thịt lợn nạc

-Nguyên liệu :rau ngót , thịt lợn nạc , gia vị …

-Cách làm :+làm rau:

+làm thịt +nấu thành canh-Yêu cầu thành phẩm :

HưHuớ Hướng dẫn hs về nhà làmh bài

GV hướng dẫn hs về nhà

Trang 10

bài thơ Quê hương của Tế

Hanh để viết đoạn văn nói

về tình yêu quê hương của

: sưu tầm các bài thơ , bài

hát hoặc vẽ tranh hay làm

phóng sự giới thiệu về quê

hương mình

làm

Hướng dẫn hs về nhà làm bài

GV hướng dẫn hs về nhà

làm h

- Học theo nội dung

Ngày tháng … năm

Kí duyệt của Ban chuyên môn

Trang 11

- Chỉ ra các đặc điểm và chức năng của câu cầu khiến

-Tìm hiểu bài thuyết minh về một danh lam thắng cảnh

2 Kĩ năng :

- Đọc diễn cảm ,phân tích thơ

- Biết sử dụng câu cầu khiến phù hợp với tình huống giao tiếp

- Biết vận dụng kiến thức kĩ năng đã học để viết bài văn thuyết minh

3.Thái độ : Yêu mến trân trọng cảm phục vẻ đẹp tâm hồn của Bác

Trang 12

Mục tiêu- Nội dung –Phương

thức

huống A.Hoạt động khởi động

-Gọi hs đọc yêu cầu phần

A-SHD/18

?Em đã được học bài thơ nào của

Bác Hồ viết ở chiến khu Việt

Bắc? Hãy đọc và nêu cảm nhận

của em về hình ảnh Bác trong bài

thơ đó?

Gv cho h/s hoạt động cá nhân

trình bày trước lớp hs khác chia

Trang 13

*Hoạt động : cá nhân

Gv quan sát hoạt động của học

sinh trợ giúp khi cần

(Đưa lên máy chiếu)

? Vài nét về tác giả bài thơ?

GV sử dụng máy chiếu giới thiệu

tiêu: hs nắm đc được vẻ đẹp tâm

hồn của Bác, tinh thần lạc quan,

ung dung sống hoà nhập với thiên

nhiên của bác ở hang Pác Bó

- Tác phẩm:

-Hoàn cảnh sáng tác :2/1941 sausau ba mươi năm bôn ba hoạtđộng Cách mạng ở nước ngoàiBác về Tổ quốc , trực tiếp lãnhđạo CM trong nước Người sống

và làm việc ở hang Pác Bó -Thể loại :Thất ngôn tứ tuyệtđường luật

-Phương thức biểu đạt :biểu cảm

- Bố cục Theo kết cấu: khai, thừa,chuyển, hợp

-Chú thích :

2.Tìm hiểu văn bản

Trang 14

?Em hiểu thế nào về hai chức

“Tức cảnh” trong nhan đề bài thơ

?Câu thơ đầu giúp em hình dung

ra nơi ở và nếp sinh hoạt hằng

ngày của Bác như thế nào ?

GV cho h/s tìm hiểu câu thơ thứ 1

?Tìm và nêu tác dụng của các từ

trái nghĩa trong câu thơ đầu Cách

ngắt nhịp của câu thơ và hiệu

quả ? Những hình ảnh như hang,

bờ suối gợi lên mối quan hệ như

thế nào giữa con người với thiên

Bữa ăn của Bác có những gì ?

Tác giả sd nghệ thuật gì để tái

hiện bữa ăn của Bác?

Em hiểu như thế nào về từ “sẵn

sàng” trong câu thơ?

Câu thơ này có nhiều cách hiểu:

+ Dù cháo bẹ, rau măng nhưng

b Câu 1:

“Sáng ra bờ suối tối vào hang”

- Nơi ở: hang tối chật hẹp

- Nếp sinh hoạt hàng ngày đều đặn của Bác

-> Cặp trái nghĩa : sáng-tối; vào, ngắt nhịp 4/3, tạo thành hai

ra-vế sóng đôi, nt đối

<-> Gợi sự nhịp nhàng, nền nếp của một cuộc sống gian khổ, bí mật gắn bó chan hòa với thiên nhiên

Câu 2: “Cháo bẹ rau măng vẫn

Hs còn chưa nêu rõnội dung gv bổ sung

Hs còn lung túng khi tìm hiểu nghĩa của từ sẵn sang

Trang 15

và trở thành món ăn thú vị của

ngời chiến sĩ cách mạng

ở đây chúng ta hiểu kết hợp cả hai

cách trên: câu thơ vừa nói lên

hiện thực gian khổ vừa nói lên

tinh thần, tâm hồn tươi vui, sảng

khoái của người chiến sĩ cách

mạng

( Gv có thể liên hệ đến thơ

Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh

Khiêm giúp học sinh thấy được

thú lâm tuyền của người xưa)

?Theo em hình ảnh nhân vật trữ

tình trong hai câu đầu có nét gần

gũi với kiểu hình tượng nào trong

thơ ca trung đại ?

? Hình ảnh thơ nào tái hiện nơi

Câu thơ cuối hé mở điều gì về

tâm hồn lẽ sống của Bác ?

Theo em từ nào có ý nghĩa nhất

trọng nhất trong câu thơ và toàn

bộ bài thơ?

-“Sang”: là cảm giác hài lòng vui

thích của HCM khi tự đánh giá về

cuộc sống, cuộc đời CM của mình

yêu thiên nhiên, lạc quan

Câu 3: “Bàn đá chông chênh

dịch sử đảng”

- Từ láy chông chênh : miêu tả cái bàn gợi ra sự thiếu thốn trong điều kiện làm việc của Bác

-> Từ láy, ba tiếng cuối câu đều

là vần trắc vừa gợi tả nơi làm việc của Bác vừa toát lên sự khoẻ khoắn, mạnh mẽ

Câu 4: “Cuộc đời cách mạng

thật là sang”

-> Khẳng định một quan niệm nhân sinh mới mẻ: cuộc đời CM tuy khó khăn, gian khổ về vật chất nhưng vô cùng cao đẹp ở mục đích sống, lí tưởng sống

Hs chưa hiểu thú lâm tuyền, gv gợi ý

Hs mới phát hiện được một vài giọngđiệu gv bổ sung

Trang 16

quyết vấn đề

*Kỹ thuật dạy học: kỹ thuật

đặt câu hỏi

HĐ3.Tìm hiểu về câu cầu khiến

- Gv gọi hs đọc yêu cầu 3 a/20

Gv cho h/s tìm hiểu yêu cầu 3.a

?Tìm các câu cầu khiến ?

gì khác nhau ?Câu nào là câu cầu

khiến ?Tại sao?

Gv cho h/s tìm hiểu yêu cầu 3.c

?Theo em câu cầu khiến thường

có những từ ngữ nào ?mục đích

của câu cầu khiến và kết thúc

bằng dấu hiệu gì ?

với công việc CM

3.Tìm hiểu về câu cầu khiến

- Câu Mở cửa trong vd vb(1) là

câu trần thuật với ý nghĩa thông tin , sự kiện, dùng để trả lời

c Đặc điểm hình thức, chức năng

Hs còn chưa đưa ra

đủ các đặc điểm của câu cầu khiến,

gv bổ sung

Trang 17

GV cho hs hoạt động cá nhân

thực hiện bài tập nhanh

Gv quan sát hoạt động của học

sinh trợ giúp khi cần

GV yêu cầu hs đọc văn bản mục

4/20 GV cho h/s tìm hiểu yêu cầu

4.a

?Bài viết giới thiệu hai danh

thắng nào của thủ đô Hà Nội ?

GV sử dụng máy chiếu giới thiệu

một số hình ảnh Hồ Hoàn Kiếm

và đền Ngọc Sơn

GV cho hs tìm hiểu y/c 4.b/20

?Bài viết được sắp xếp như thế

nào ?bài viết có chỗ nào chưa

GV cho hs tìm hiểu y/c 4.c,d/21

?Bài viết sử dụng phương pháp

-giới thiệu về đền Ngọc Sơn(tiếp

….Hà Nội)

- giới thiệu về Bờ Hồ(còn lại )+Trình tự theo không gian , ví trítừng cảnh vật :hồ -đền –bờ hồ c.Bài viết sử dụng phương pháp :phương pháp giải thích(tên

hồ ), liệt kê, (kể về các bộ phận),phương pháp phân loại , phân tích …

- Bài viết chưa đủ bố cục chung của 1 bài văn : Chưa có MB, KB

d Em cần phải :đến nơi thăm thú

Hs chia được bố cục nhưng còn lung túng khi đưa

ra nội dung

Trang 18

*Luyện tập

1 Đồng ý với cả hai ý kiến Vì: sẵn sàng có thể hiếu là lúc nào cũng có , cũng sẵn , không thiếu Tuy hoàn cảnh vật chất thiếu thốn , gian khổ như vậy nhưng tinh thần của Bác lúc nào cũng sẵn sàng , chấp nhận ,khắc phục và vượt qua

->Câu thơ vừa khắc họa hiện thực gian khổ vừa thể hiện tinh thần , tâm hồn vui tươi , sảng khoái của người chiến sĩ 2.Luyện tập về câu cầu khiến

a.(1)Từ ngữ cầu khiến là hãy ,

thêm CN ý nghĩa của câu không thay đổi , tính chất yêu cầu nhẹ nhàng hơn

(2) Từ ngữ cầu khiến là đi , bớt

CN ý nghĩa không thay đổi nhưng yêu cầu mạng tính chất ra lệnh có vẻ kém lịch sự hơn

(3) Từ ngữ cầu khiến là đừng ,

HS còn lúng túng khi giải thích từ gv gợi ý

Trang 19

c.So sánh hình thức và ý nghĩa Giống nhau đều là câu cầu khiến

có từ cầu khiến là hãy Khác nhau :

(1)có CN thầy em có ý khích lệ , động viên

(2)vắng CN, có cả từ ngữ cầu khiến và ngữ điệu cầu khiến mạng tính chất ra lệnh 3.Luyện tập về văn bản thuyết minh

a Lập bảng so sánh

Loại VB

Tự sự

Miêu tả

Biểu cảm

Nghị luận

Thuyết minh

Đặc điểm

kể lại các

sự việc

văn miêu

tả tái hiện

sự

tái hiện trạng thái cảm

văn nghị luận trình bày

văn thuyết minh cung cấp tri

Trang 20

D.Hoạt động vận dụng

1.So sánh hình ảnh Bác với hình

ảnh Nguyễn Trãi tron đoạn trích

Bài ca Côn Sơn

2.Viết một bài văn thuyết minh về

mọt đồ đùng học tâp hoặc sinh

xúc quan điểm

thức khách quan

về sự vật con người

Cách bảo quản …Kb:Ý nghĩa của đồ dùng học tập hoặc đồ dùng sinh hoạt đó

Hướng dẫn hs về nhà làm bài

GV hưHớng dẫn hs về nhà

làm

- Đọc và soạn bài 19

Trang 21

Duyệt ngày tháng năm

Kí duyệt của ban chuyên môn

Chỉ ra được đặc điểm chức năng câu cảm thán, câu trần thuật

2.Rèn kỹ năng :

- Đọc và phân tích thơ tứ tuyệt thất ngôn của Bác Hồ

- Sử dụng câu cảm thán, câu trần thuật phù hợp với đặc điểm tình huống giao tiếp

- Vận dụng kiến thức kĩ năng đã học để viết bài thuyết minh

3.Thái độ : Yêu kính tự hào về Bác

4 Định hướng phẩm chất năng lực :

- Phẩm chất: Yêu nước nhân ái, chăm chỉ

- Năng lực:Ngôn ngữ, tự chủ tự học, giao tiếp, hợp tác

II CHUẨN BỊ

1 Thầy: Đọc kĩ sách hướng dẫn và lập kế hoạch chi tiết cho bài học, tập thơ Nhật Kí

trong tù

Trang 22

2 Trò : Đọc kĩ bài ,soạn bài theo yêu cầu phần tìm hiểu văn bản

trong bài Ngắm trăng thể

hiện sự giao hòa của Bác

với trăng

-Học sinh hiểu và phân

tích được những chi tiết

1.Đọc văn bản

H/s có thể cảm nhận đúng về 4 câu cũng có thể cảm nhận chưa chính xác

GV định hướng nêu vấn đề và dẫn dắt vào bài

Trang 23

hình ảnh trong bài Ngắm

trăng thể hiện sự giao hòa

của Bác với trăng

-Hs có thể đưa ra các phương thức miêu tả, tự

sự, biểu cảm Gv định hướng miêu tả tự sự chỉ

là cái cớ để bộc lộ cảm xúc

- H/s có thể đưa bố cụckhác

2 phần : +2 câu đầu Hoàn cảnh ngắm trăng, tâm trạng của nhà thơ+ 2 câu cuối

Mối giao hòa giữa

Trang 24

dạy học :PP thảo luận

trao đổi thảo luận

Gv quan sát trợ giúp khi

13 huyện bị đầy đọa khổ cực hơnmột năm trời Trong thời gian

đó Bác viết Nhật kí trong tù bằngthơ chức Hán , gồm 133 bài , phần lớn thơ tứ tuyệt

b.Hai câu đầu

-Tâm trạng : bâng khuâng xao xuyến xúc động , pha chút bối rối trước vẻ đẹp của trăng-> Yêu thiên nhiên say đắm ,rungđộng mãnh liệt trước cảnh đẹp của đêm trăng, phong thái ung

người và trăng

- HS hiểu đúng như chúthích SGK

H/s có thể hỏi thêm những từ ngoài chú thích, GV hướng dẫn giải nghĩa từ

H/s có thể diễn đạt tâm trạng, phong thái của Bác qua một số từ ngữ khác nhưng vẫn đúng ý

Trang 25

?Trong hai câu thơ đầu ,

tâm trạng của thi nhân

trước cảnh đẹp đêm trăng

vầng trăng có mối giao

hòa như thế nào ?

? Trong 2 câu thơ có 2 từ

chỉ người Em hãy chỉ ra

sự khác biệt giữa 2 từ ấy

? Có người cho rằng

“Ngắm trăng” là một

cuộc vượt ngục về tinh

thần Ý kiến của em như

thế nào?

Đại diện nhóm trình bày,

nhóm khác chia sẻ bổ

sung

dung , tự tại, lạc quan của Bác

c.Hai câu cuối

- Người : ngắm trăng-Trăng: ngắm nhà thơ->Cả hai đều chủ động tìm đến nhau , giao hòa cùng nhau , ngắm nhau say đắm quên đi thân phận tù đày, vượt lên hoàn cảnh.Bác rất yêu trăng coi trăng như bạn tri kỉ

-> Tình yêu thiên nhiên – một tâm hồn nhạy cảm với cái đẹp

Phong thái ung dung tự tại

-> Có cuộc vượt ngục về tinh thần

d.Nghệ thuật :

gv ghi nhận đáp án của h/s

H/s có thể chỉ ra đó là Bác và nhà thơ chứ chưa nghĩ đến đó là Bác- một người tù và Bác- một nhà thơ Gv định hướng để h/s chốt được kiến thức

- Trước cuộc ngắm trăng – Người tù

- Sau cuộc ngắm trăng – Nhà thơ

Trang 26

Gv chốt

Gv cho h/s hoạt động

nhóm

H/s nhận nhiệm vụ và

nghệ thuật bài thơ?

Trang 27

cần

PP,KT: Thảo luận nhóm,

thuyết trình, vấn đáp,

b.Không vì các văn bản đó không đc bày tỏ tình cảm xúc của cá nhân

* Lưu ý : Không dùng câu cảm thán khi viết văn bản hành chính công vụ

c Đặc điểm hình thức, chức năng:

Câu cảm thán thường có những

từ ngữ :trời ơi , than ôi , hỡi , ôi ,

…

- Câu cảm thán kết thúcbằng dấuchấm than

-câu cảm thán dùng để bộc lộ tình cảm cảm xúc

H/s có thể xác định chưa đúng Gv định hướng cho h/s

Trang 28

hợp tác, sơ đồ tư duy,

Gv cho h/s treo sơ đồ

câu 3:nhắc nhở trách nhiệm của những người đang sống hôm nay

b.câu 1:kể , tả câu 2:thông báoc.cả hai câu đều miêu tả ngoại hình Cai Tứ

d.câu 2:nhận định , đánh giá câu 3:biểu cảm

(3)Không mang đặc điểm của câu cầu khiến , câu cảm thán , câu nghi vấn

- Sử dụng phổ biến vì nó thỏa mãn nhu cầu trao đổi thông tin

và trao đổi tư tưởng của con người trong giao tiếp hằng ngày -ngoài chức năng thông tin , thông báo câu trần thuật còn được dùng để yêu cầu đề nghị , bộc lộ cảm xúc …

H/s có thể xác định chưa đúng Gv định hướng cho h/s

Trang 29

không có đặc điểm hình

thức của câu nghi vấn ,

câu cầu khiến , câu cảm

thán?

?Mục đích của những câu

đó ?

?Những dấu hiệu nào cho

biết đó là câu trần thuật ,

vì sao nó được sử dụng

phổ biến trong giao tiếp ?

nhân yêu cầu C1a theo

câu hỏi trong sách hướng

dẫn

*Phương pháp , kĩ thuật

dạy học : vấn đáp, thuyết

trình

Hs điền thông tin còn

thiếu vào 1.a/27

Gv yêu cầu h/s báo cáo

nghĩ thấm thía

đc Bác rút ra

từ bao cuộc chuyển lao, đi đường

Câu thứ hai Cụ thể những

khó khăn gian khổ của việc điđường

Câu thứ ba Nhấn mạnh

nỗi gian lao , suy nghĩ thấm thía về nỗi gain lao triền miên của việc

đi đường Câu thứ tư Niềm hạnh

phúc vui sướng của người chiến sĩ

cm sau bao gian khổ hi

H/s có thể xác định chưa đúng ý nghĩa của các câu thơ Gv định hướng cho h/s

Trang 30

Gv cho h/s hoạt động

nhóm ý C.1.b/27

H/s nhận nhiệm vụ và

cần

Phương pháp,kĩ thuật

sinh đi đến thắng lợi b.Ý nghĩa bài thơ:bài thơ mang ýnghĩa triết lí về việc đi đường nghĩa đen nói về việc đi đường núi

nghĩa bóng :con đường cách mạng là lâu dài , gian khổ nhưngnếu kiên trì bền chí để vượt qua gian nan thử thách thì nhất định

sẽ đạt tới thắng lợi vẻ vang

2.Luyện tập về cảm thán a.Xác định câu cảm thán (1)Các câu cảm thán:than ôi, lo thay , nguy thay ,

(2) chao ôi

-dấu hiệu :có từ ngữ cảm thán vàkết thúc bằng dấu chấm than

b.Các câu không phải là câu cảmthán vì không có dấu hiệu trên

c.Đặt câu (1)Anh tốt với em quá !(2)Chao ôi , bình minh đẹp quá!

d.Hệ thống hóa kiến thức

H/s có thể xác định chưa đủ, đúng ý nghĩa của bài Gv định hướngcho h/s

Trang 31

dạy học :PP thảo luận

Hìnhthức

Chức năng

Ví dụ

Nghivấn

Dấu chấmhỏi ,

từ nghi vấn

Hỏi , cầu khiến ,cảm thán ,

đe dọa

Anh làm bài chưa?

Cầu khiến

Từ ngữ cầu khiến, dấu chấmthan

Yêu cầu ,

đề nghị , khuyênbảo

Mai rủ

tớ nhé!

Cảm thán

Từ ngữ cảm thán ,dấu chấmthan

Bộc lộ cảm xúc

Than

ôi !saođời nó khổ quá !

3.Luyện tập về câu trần thuật a.Xác định kiểu câu và chức năng

(1)Thế rồi Dế Choắt tắt thở (kể)

Tôi thương lắm (biểu cảm)

Vừa th ư ơng vừa ăn năn tội mình (kể)

(2)Mã lương… reo lên (miêu tả)

Cây bút đẹp quá! (cảm thán)

H/s có thể nêu chưa đủ đúng đặc điểm hình thức và chức năng của câu nghi vấn, câu cầu khiến, cảm thán Gv định hướng cho h/s

Trang 32

Gv cho hs hoạt động cá

nhân yêu cầu C3a,b,c,d

theo câu hỏi trong sách

Tôi thương lắm (biểu cảm)

Vừa th ư ơng vừa ăn năn tội mình (kể)

(2)Mã lương… reo lên (miêu tả)

Chúc mừng bạn nhé

Em cảm ơn cô ạ Anh cam đoan sẽ thực hiện nghiêm túc

d Viết đoạn có sử dụng cả 4 kiểucâu đã học

hs làm

h/s về nhà thực hiện

H/s có thể xác định chưa đủ đúng Gv định hướng cho h/s

H/s có thể chọn đề theonăng lực

Giáo viên kiểm tra sản phẩm ở tiết sau, biểu dương h/s có sản phẩm tốt

Trang 33

Sưu tầm một số bài thơ

thể hiện tình yêu thiên

nhiên của Bác Hồ và viết

một đoạn văn nêu cảm

Kế hoạch dạy học từ tiết 85đến tiết 88

Bài 21 CHIẾU DỜI ĐÔ

Trang 34

- Chỉ ra các đặc điểm và chức năng của câu phủ định

2 Kĩ năng :

- Đọc ,phân tích văn bản nghị luận

- Biết sử dụng câu cầu khiến phù hợp với tình huống giao tiếp

- Biết vận dụng kiến thức kĩ năng đã học để viết bài văn thuyết minh

3.Thái độ : Yêu mến trân trọng cảm phục vẻ đẹp tâm hồn của Bác

II CHUẨN BỊ

1 Thầy: Đọc kĩ sách hướng dẫn và lập kế hoạch chi tiết cho bài học,máy chiếu

2 Trò : Đọc kĩ bài ,soạn bài theo yêu cầu phần tìm hiểu văn bản

III CÁC HOẠT ĐỘNG

Trang 35

Mục tiêu- Nội dung –Phương

thức

Yêu cầu cần đạt Dự kiến tình huống

A.Hoạt động khởi động

*Mục tiêu :Nêu được cảm nhận

về vị trí , vai trò cảu thủ đô đối

trí của thủ đô Hà Nội đối với đất

nước .(hs hoạt động cá nhân ,

gọi hs trả lời , hs khác chia sẻ )

vị trí của thủ đô, gv bổ

sung

HS còn lúng túng khi xác định ptbđ của văn bản gv định hướng

Trang 36

giải quyết vấn đề

*Kỹ thuật dạy học: kỹ thuật

đặt câu hỏi

Nêu vài nét về tác giả?

?Xác định thể loại của văn bản ?

?Hoàn cảnh ra đời của văn bản ?

Là người thông minh ,nhân ái có chí lớn , lậpnhiều chiến công

Là một nhà cách mạng

vĩ đại của dân tộc , nhàthơ lớn

-Hoàn cảnh :1010 -Thể loại :chiếu là thểvăn do vua dùng để ban

bố mệnh lệnh , có thểviết bằng văn vần hoặcvăn xuôi

bản chất của việc dời đô

Trang 37

?Mở đầu tác giả nhắc đến việc

dời đô của nhà Chu , Thương

c.Ưu thế của thành Đại La

Là kinh đô cũ của Cao Vương

- Nơi trung tâm trời đất

- Có thế rồng cuộn hổ ngồi

- Đúng ngôi nam, bắc, đông, tây tiện hướng nhìn sông dựa núi

Đại La là thắng địa của đất Việt

- Chốn tụ hội trọng yếu, kinh đô bậc nhất, muôn đời

+ Lập luận vừa rõ ràng ,

cụ thể lại chặt chẽ , hợp

lí thuyết phục có sự kết hợp giữa lí và tình d.Vì đây không chỉ là việc dời đô không chỉ là

ý tưởng của một ông vua

mà đó là nguyện vọng của nhân dân trong thời

kì lịch sử mới của Đại

Hs còn chưa chỉ rõ mục đích của việc dời

đã phản ánh ý chí độc lập tự cường và sự phát triển lớn mạnh của dân tộc Đại Việt,

gv gợi ý

Trang 38

*Mục tiêu :HS chỉ ra được sự

khác biệt về hình thức giữa câu 1

với các câu còn lại , khái niệm

câu phủ định và dấu hiệu nhận

đã phản ánh ý chí độc lập tự cường và sự phát triển lớn mạnh của dân tộc

3.Tìm hiểu về câu phủ định

a.Câu 1 khẳng định việc

An đi đá bóng câu 2,3,4 phủ định sự việc trên

câu 1 không có từ phủ định , câu 2,3,4 chứa từ phủ định không chưa chẳng

b

a.không , chưa chẳng b.không , phản bản

* Luyện tập

1.không mâu thuẫn

Vì thể hiện tình yêu nước thương dân của nhà vua khiến bài trở

Hs còn chọn đáp án chưa chính xác

Trang 39

Gv yêu cầu h/s tìm hiểu 2 a, b

1 a.Đặt câu theo yêu cầu không

chưa dấu hiệu phỉ định nhưng lại

a.câu chứa từ phủ định Không phải ….đòn càn Đâu có !

b.Mục đích :Phản bác nhận định

3.Chọn Đ, Sa.sai

b.đúng c.said.saie.đúng 4.Không vì ý nghĩa khi thay vào ý nghĩa của câuthay đổi

Gv hướng dẫn về nhà

Hs chuẩn bị bài 22

Còn thời gian gv gợi ý

và hướng dẫn làm

Trang 40

mơ , em được gặp vua Lí Công

Uẩn Hãy giới thiệu về thủ đô

Hà Nội ngày nay

- Nhận biết về hành động nói và một số kiểu hành động nói thường gặp

-Tự đánh giá ưu và nhược điểm của bài làm văn thuyết minh

2 Kĩ năng:

- Rèn kỹ năng đọc, tìm và phân tích luận điểm, luận cứ trong một đoạn bài hịch

3 Thái độ :

- Yêu quê hương đất nước

- Cảm thông chia sẻ với thế hệ cha ông trong tình cảnh đất nước mất tự do, học tậpcách sống có lí tưởng

II CHUẨN BỊ :

1- Giáo viên : Đọc và lập kế hoạch chi tiết cho bài học

Định dạng
Số trang	148
Dung lượng	832 KB