- Đoàn thuyền ra khơitrong thời gian , khung +đoạn 26 câu tiếp:cảnh thuyền chài ra khơi đánh cá +đoạn 3:8 câu tiếp:cảnh thuyền chài trở về bến +đoạn 4: 4 câu cuối :nỗi nhớ làng quê của t
Trang 1Ngày soạn:
Kế hoạch dạy học từ tiết 73 đến tiết 76
Bài 18 QUÊ HƯƠNG – KHI CON TU HÚ
- Chỉ ra được những chức năng khác của câu nghi vấn phù hợp với mục đích giao tiếp
- Tìm hiểu và thuyết minh về một phương pháp cách làm
2 Kĩ năng:
- Phân tích cảm nhận thơ qua hình ảnh, ngôn từ,…
- Biết cách sử dụng câu nghi vấn cho phù hợp
- Biết cách viết văn thuyết minh về một phương pháp (cách làm )
3 Thái độ :
- Yêu thiên nhiên yêu quê hương đất nước
- Cảm thông chia sẻ với thế hệ cha ông trong tình cảnh đất nước mất tự do, học tậpcách sống có lí tưởng
4 Định hướng phẩm chất, năng lực:
- Yêu quê hương đất nước, con người
- Yêu mến trân trọng ngôn ngữ dân tộc
- Năng lực ngôn ngữ, năng lực tư duy sáng tạo, năng lực hợp tác, năng lực tự chủ, tự học
II CHUẨN BỊ :
1- Giáo viên : Đọc và lập kế hoạch chi tiết cho bài học
2-Học sinh : Đọc kĩ bài ,soạn bài theo yêu cầu phần tìm hiểu văn bản
II CÁC HOẠT ĐỘNG
Trang 2Mục tiêu- Nội dung –
- Hãy tưởng tượng về bức
tranh quê hương được gọi
lên từ những chi tiết đó
- Yêu cầu đại diện nhóm
báo cáo kết quả, nhóm
Trang 3GV yêu cầu h/s chia sẻ về
Yêu cầu h/s hoạt động cá
nhân trả lời các câu hỏi
+ Thơ mang nặng nỗi buồn vàtình yêu quê hương tha thiết,niềm khao khát tổ quốc đượcthống nhất
- Tác phẩm :Hoa niên , tiếngsóng , …
-Xuất xứ :tập Nghẹn ngào (1939)
- Phương thức biểu đạt :biểu cảm-Chú thích :
2.Tìm hiểu văn bản
Trang 4- Đoàn thuyền ra khơi
trong thời gian , khung
+đoạn 2(6 câu tiếp):cảnh thuyền chài ra khơi đánh cá
+đoạn 3:(8 câu tiếp):cảnh thuyền chài trở về bến
+đoạn 4:( 4 câu cuối) :nỗi nhớ làng quê của tác giả
b.Hình ảnh quê hương-Quê hương là một làng chài lưới->cách giới thiệu tự nhiên
*.Cảnh ra khơi-Thời gian : buổi bình minh -Không gian : trời trong , giónhẹ, mặt trời mới lên ửng hồng ->Khung cảnh đẹp , thanh bình,thời tiết thuận lợi
- Con người
Dân trai tráng … -> trẻ trung, khỏe mạnh
- Chiếc thuyền:
Chiếc thuyền hăng …
- Hoạt động: Phăng mái chèo
…-> Hình ảnh so sánh, động từmạnh diễn tả khí thế dũngmãnh của con thuyền toát lên sứcsống mạnh mẽ làm chủ thiênnhiên
Hs còn đưa ra nhiều ý kiến về bố cục, gv định hướng
Hs phát hiện chi tiết còn chưa đủ gv bổ sung
Trang 5?Qua đây em thấy cảnh ra
khơi được miêu tả ntn?
-QS hình vẽ sgk
- Cảnh dân chài đón thuyền
trở về được miêu tả qua
những câu thơ nào ?
-Cánh buồn giương to như mảnhhồn làng
->Nt so sánh và ẩn dụ .Conthuyền như mang linh hồn , sựsống của làng chài
=>Cảnh ra khơi vừa có khí thếsôi nổi vừa đẹp , lãng mạn
* Cảnh thuyền về bến
…,ồn ào trên bến đỗ Khắp dân làng tấp nập …
“Nhờ ơn trời …”
Những con cá …
- >Từ láy, tính từ gợi tả, câu cảm
<-> Cuộc sống lao động ồn àođông vui náo nhiệt đầy niềm vui,gắn bó với biển khơi
Dân chài lưới làn da…
Cả thân mình …-> Hình ảnh người dân chàimang vẻ đẹp khoẻ mạnh,rắn rỏi,
sự sống nồng nhiệt của biển cả Chiếc thuyền im bến mỏi …Nghe chất muối …
->Nt nhân hoá , con thuyền nhưmột cơ thể sống ,gắn bó mật thiếtvới sự sống con người nơi đây
->Tác giả có tâm hồn nhạy cảm
và tình yêu quê hương tha thiết
c Nỗi nhớ quê hương
Nỗi nhớ : nhớ màu xanh nướcbiển , cá ,buồm , con thuyền ,mùi mặn nồng của biển
- Nỗi nhớ chân thành, tha thiết,khôn nguôi của tác giả với quêhương mình
Hs khái quát còn chưa rõ
gv bổ sung
Hs cảm nhận còn lúng túng gv gợi ý
Hs còn chưa nhận xét hết
ý gv bổ sung
Trang 6- Qua bài thơ, em cảm nhận
được điều gì về cuộc sống
người dân làng chài và nhà
(2)Mục đích : dùng để cảm thán ,bộc lộ sự ngạc nhiên
(3)Chuyển đổi câu có ý nghĩa tương đương: Con gái được điểm
10 cơ đấy
VD 2(1)Mục đích:bộc lộ sự ngạc nhiên
Chả lẽ ….ấy!bộc lộ cảm xúc ngạc nhiên
(2)Câu nghi vấn có thể kết thúc bằng dấu chám than
(3)Con gái tôi vẽ đẹp quá !VD3
(1)Câu nghi vấn :Mày định ….à?
Sưu của ….khất !(2)Mục đích:dùng với hàm ý đe dọa
b Viết đoạn văn sử dụng câu nghi vấn và kết thúc bằng dấu chấm than hoặc dấu chấm lửng
c Chức năng khác của câu nghi vấn:
dùng để cầu khiến , khẳng định
Hs viết đoạn còn lung túng, gv gọi ý
Trang 7-Câu nghi vấn có thể kết thúc bằng dấu chấm , dấu chấm than , dấu chấm lửng
-không yêu cầu người đối thoại trả lời
4.Tìm hiểu và thuyết minh về một phương pháp (cách làm )
a.Đoạn văn (sgk-19)MB:giới thiệu khái quát về món
ăn TB:
-Nguyên liệu :-Cách làm :+Sơ chế nguyên liệu +Tiến hành
Kb:Yêu cầu thành phẩm (2)
Các nội dung chính :-Nguyên liệu
-Cách làm -Yêu cầu thành phẩm
b
(1) Bổ sung-Tìm hiểu thêm về một số thông tin về tác giả
-Những đặc sắc về nghệ thuật
*Luyện tập
1 Đọc bài thơ
a.Bức tranh mùa hè
-Hình ảnh : lúa chiêm , trái cây ,
Trang 8?Tâm trạng của nhà thơ thể
hiện ntn qua 4 câu thơ
Gv yêu cầu h/s tìm hiểu bài
bắp chín ; bầu trời cao rộng ; condiều trên không
-Màu sắc : màu vàng của lúa ,bắp ; màu hồng của nắng ; màuxanh của bầu trời
-Âm thanh : tiếng ve, tiếng tu hú-> Mùa hè tràn trề sức sống : rộn
rã âm thanh, rực rỡ sắc màu, ngọtngào hơng vị, bầu trời khoángđạt tự do
b.Tâm trạng của nhà thơ Một tâm hồn trẻ trung, yêu đời,nhạy cảm , yêu tha thiết cuộcsống
-Ý nghĩa của tiếng chim tu hú :Tác động mạnh mẽ đến tâm hồn nhà thơ :gọi nhà thơ về với cs vàng rực chín mẩy của mùa hè , nhà thơ càng nhận rõ hơn cs bị giam cầm ngột ngạt trong tù và cái tiếng tu hú kia như càng nhứcnhối , trớ trêu hơn
c.Đặc sắc nghệ thuật của bài thơ -Thể thơ lục bát giản dị
-Giọng thơ tha thiết -Đoạn trên nhịp nhàng , êm ả , đoạn dưới nhức nhối , ngột ngạt
- Tương phản đối lập giữa hai tiếng tu hú kêu ở đầu và cuối bài thơ
2.Luyện tập về câu nghi vấn
Trang 91.Tham khảo cách thể hiện
tình yêu quê hương trong
a.Mục đích gọi nhắc như một lời chào -Mối quan hệ giữa người nói và người nghe :thân tình , ngang vai,nên có thể dùng câu nghi vấn để chào hỏi
b Cuộc thoại -Cô giáo chủ nhiệm :chào chị Tôi là chủ nhiệm của cháu Oanh-Mẹ Tố Oanh:chào cô
CGCN:Hôm nay tôi đến đây để thông báo với chị về tình hình học tập của cháu ý thức học tập của cháu rất kém dẫn đến kết quảhọc tập kém …
Mẹ của Oanh :Cô nói thật à?
3.Luyện tập thuyết minh về một phương pháp
Đề bài :cách nấu canh rau ngót với thịt lợn nạc
-Nguyên liệu :rau ngót , thịt lợn nạc , gia vị …
-Cách làm :+làm rau:
+làm thịt +nấu thành canh-Yêu cầu thành phẩm :
HưHuớ Hướng dẫn hs về nhà làmh bài
GV hướng dẫn hs về nhà
Trang 10bài thơ Quê hương của Tế
Hanh để viết đoạn văn nói
về tình yêu quê hương của
: sưu tầm các bài thơ , bài
hát hoặc vẽ tranh hay làm
phóng sự giới thiệu về quê
hương mình
làm
Hướng dẫn hs về nhà làm bài
GV hướng dẫn hs về nhà
làm h
- Học theo nội dung
Ngày tháng … năm
Kí duyệt của Ban chuyên môn
Trang 11- Chỉ ra các đặc điểm và chức năng của câu cầu khiến
-Tìm hiểu bài thuyết minh về một danh lam thắng cảnh
2 Kĩ năng :
- Đọc diễn cảm ,phân tích thơ
- Biết sử dụng câu cầu khiến phù hợp với tình huống giao tiếp
- Biết vận dụng kiến thức kĩ năng đã học để viết bài văn thuyết minh
3.Thái độ : Yêu mến trân trọng cảm phục vẻ đẹp tâm hồn của Bác
4 Định hướng phẩm chất, năng lực:
- Yêu quê hương đất nước, con người
- Yêu mến trân trọng ngôn ngữ dân tộc
- Năng lực ngôn ngữ, năng lực tư duy sáng tạo, năng lực hợp tác, năng lực tự chủ, tự học
Trang 12Mục tiêu- Nội dung –Phương
thức
huống A.Hoạt động khởi động
-Gọi hs đọc yêu cầu phần
A-SHD/18
?Em đã được học bài thơ nào của
Bác Hồ viết ở chiến khu Việt
Bắc? Hãy đọc và nêu cảm nhận
của em về hình ảnh Bác trong bài
thơ đó?
Gv cho h/s hoạt động cá nhân
trình bày trước lớp hs khác chia
Trang 13*Hoạt động : cá nhân
Gv quan sát hoạt động của học
sinh trợ giúp khi cần
(Đưa lên máy chiếu)
? Vài nét về tác giả bài thơ?
GV sử dụng máy chiếu giới thiệu
tiêu: hs nắm đc được vẻ đẹp tâm
hồn của Bác, tinh thần lạc quan,
ung dung sống hoà nhập với thiên
nhiên của bác ở hang Pác Bó
- Tác phẩm:
-Hoàn cảnh sáng tác :2/1941 sausau ba mươi năm bôn ba hoạtđộng Cách mạng ở nước ngoàiBác về Tổ quốc , trực tiếp lãnhđạo CM trong nước Người sống
và làm việc ở hang Pác Bó -Thể loại :Thất ngôn tứ tuyệtđường luật
-Phương thức biểu đạt :biểu cảm
- Bố cục Theo kết cấu: khai, thừa,chuyển, hợp
-Chú thích :
2.Tìm hiểu văn bản
Trang 14?Em hiểu thế nào về hai chức
“Tức cảnh” trong nhan đề bài thơ
Gv cho h/s hoạt động cá nhân
?Câu thơ đầu giúp em hình dung
ra nơi ở và nếp sinh hoạt hằng
ngày của Bác như thế nào ?
GV cho h/s tìm hiểu câu thơ thứ 1
?Tìm và nêu tác dụng của các từ
trái nghĩa trong câu thơ đầu Cách
ngắt nhịp của câu thơ và hiệu
quả ? Những hình ảnh như hang,
bờ suối gợi lên mối quan hệ như
thế nào giữa con người với thiên
GV cho h/s tìm hiểu câu thơ thứ 2
Bữa ăn của Bác có những gì ?
Tác giả sd nghệ thuật gì để tái
hiện bữa ăn của Bác?
Em hiểu như thế nào về từ “sẵn
sàng” trong câu thơ?
Câu thơ này có nhiều cách hiểu:
+ Dù cháo bẹ, rau măng nhưng
b Câu 1:
“Sáng ra bờ suối tối vào hang”
- Nơi ở: hang tối chật hẹp
- Nếp sinh hoạt hàng ngày đều đặn của Bác
-> Cặp trái nghĩa : sáng-tối; vào, ngắt nhịp 4/3, tạo thành hai
ra-vế sóng đôi, nt đối
<-> Gợi sự nhịp nhàng, nền nếp của một cuộc sống gian khổ, bí mật gắn bó chan hòa với thiên nhiên
Câu 2: “Cháo bẹ rau măng vẫn
Hs còn chưa nêu rõnội dung gv bổ sung
Hs còn lung túng khi tìm hiểu nghĩa của từ sẵn sang
Trang 15và trở thành món ăn thú vị của
ngời chiến sĩ cách mạng
ở đây chúng ta hiểu kết hợp cả hai
cách trên: câu thơ vừa nói lên
hiện thực gian khổ vừa nói lên
tinh thần, tâm hồn tươi vui, sảng
khoái của người chiến sĩ cách
mạng
( Gv có thể liên hệ đến thơ
Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh
Khiêm giúp học sinh thấy được
thú lâm tuyền của người xưa)
?Theo em hình ảnh nhân vật trữ
tình trong hai câu đầu có nét gần
gũi với kiểu hình tượng nào trong
thơ ca trung đại ?
GV cho h/s tìm hiểu câu thơ thứ 3
? Hình ảnh thơ nào tái hiện nơi
GV cho h/s tìm hiểu câu thơ thứ 4
Câu thơ cuối hé mở điều gì về
tâm hồn lẽ sống của Bác ?
Theo em từ nào có ý nghĩa nhất
trọng nhất trong câu thơ và toàn
bộ bài thơ?
-“Sang”: là cảm giác hài lòng vui
thích của HCM khi tự đánh giá về
cuộc sống, cuộc đời CM của mình
yêu thiên nhiên, lạc quan
Câu 3: “Bàn đá chông chênh
dịch sử đảng”
- Từ láy chông chênh : miêu tả cái bàn gợi ra sự thiếu thốn trong điều kiện làm việc của Bác
-> Từ láy, ba tiếng cuối câu đều
là vần trắc vừa gợi tả nơi làm việc của Bác vừa toát lên sự khoẻ khoắn, mạnh mẽ
Câu 4: “Cuộc đời cách mạng
thật là sang”
-> Khẳng định một quan niệm nhân sinh mới mẻ: cuộc đời CM tuy khó khăn, gian khổ về vật chất nhưng vô cùng cao đẹp ở mục đích sống, lí tưởng sống
Hs chưa hiểu thú lâm tuyền, gv gợi ý
Hs mới phát hiện được một vài giọngđiệu gv bổ sung
Trang 16quyết vấn đề
*Kỹ thuật dạy học: kỹ thuật
đặt câu hỏi
*Hoạt động : cá nhân
HĐ3.Tìm hiểu về câu cầu khiến
- Gv gọi hs đọc yêu cầu 3 a/20
Gv cho h/s tìm hiểu yêu cầu 3.a
?Tìm các câu cầu khiến ?
gì khác nhau ?Câu nào là câu cầu
khiến ?Tại sao?
Gv cho h/s tìm hiểu yêu cầu 3.c
?Theo em câu cầu khiến thường
có những từ ngữ nào ?mục đích
của câu cầu khiến và kết thúc
bằng dấu hiệu gì ?
với công việc CM
3.Tìm hiểu về câu cầu khiến
- Câu Mở cửa trong vd vb(1) là
câu trần thuật với ý nghĩa thông tin , sự kiện, dùng để trả lời
c Đặc điểm hình thức, chức năng
Hs còn chưa đưa ra
đủ các đặc điểm của câu cầu khiến,
gv bổ sung
Trang 17GV cho hs hoạt động cá nhân
thực hiện bài tập nhanh
Gv quan sát hoạt động của học
sinh trợ giúp khi cần
GV yêu cầu hs đọc văn bản mục
4/20 GV cho h/s tìm hiểu yêu cầu
4.a
?Bài viết giới thiệu hai danh
thắng nào của thủ đô Hà Nội ?
Gv cho h/s hoạt động cá nhân
GV sử dụng máy chiếu giới thiệu
một số hình ảnh Hồ Hoàn Kiếm
và đền Ngọc Sơn
GV cho hs tìm hiểu y/c 4.b/20
?Bài viết được sắp xếp như thế
nào ?bài viết có chỗ nào chưa
GV cho hs tìm hiểu y/c 4.c,d/21
?Bài viết sử dụng phương pháp
-giới thiệu về đền Ngọc Sơn(tiếp
….Hà Nội)
- giới thiệu về Bờ Hồ(còn lại )+Trình tự theo không gian , ví trítừng cảnh vật :hồ -đền –bờ hồ c.Bài viết sử dụng phương pháp :phương pháp giải thích(tên
hồ ), liệt kê, (kể về các bộ phận),phương pháp phân loại , phân tích …
- Bài viết chưa đủ bố cục chung của 1 bài văn : Chưa có MB, KB
d Em cần phải :đến nơi thăm thú
Hs chia được bố cục nhưng còn lung túng khi đưa
ra nội dung
Trang 18*Luyện tập
1 Đồng ý với cả hai ý kiến Vì: sẵn sàng có thể hiếu là lúc nào cũng có , cũng sẵn , không thiếu Tuy hoàn cảnh vật chất thiếu thốn , gian khổ như vậy nhưng tinh thần của Bác lúc nào cũng sẵn sàng , chấp nhận ,khắc phục và vượt qua
->Câu thơ vừa khắc họa hiện thực gian khổ vừa thể hiện tinh thần , tâm hồn vui tươi , sảng khoái của người chiến sĩ 2.Luyện tập về câu cầu khiến
a.(1)Từ ngữ cầu khiến là hãy ,
thêm CN ý nghĩa của câu không thay đổi , tính chất yêu cầu nhẹ nhàng hơn
(2) Từ ngữ cầu khiến là đi , bớt
CN ý nghĩa không thay đổi nhưng yêu cầu mạng tính chất ra lệnh có vẻ kém lịch sự hơn
(3) Từ ngữ cầu khiến là đừng ,
HS còn lúng túng khi giải thích từ gv gợi ý
Trang 19c.So sánh hình thức và ý nghĩa Giống nhau đều là câu cầu khiến
có từ cầu khiến là hãy Khác nhau :
(1)có CN thầy em có ý khích lệ , động viên
(2)vắng CN, có cả từ ngữ cầu khiến và ngữ điệu cầu khiến mạng tính chất ra lệnh 3.Luyện tập về văn bản thuyết minh
a Lập bảng so sánh
Loại VB
Tự sự
Miêu tả
Biểu cảm
Nghị luận
Thuyết minh
Đặc điểm
kể lại các
sự việc
văn miêu
tả tái hiện
sự
tái hiện trạng thái cảm
văn nghị luận trình bày
văn thuyết minh cung cấp tri
Trang 20D.Hoạt động vận dụng
1.So sánh hình ảnh Bác với hình
ảnh Nguyễn Trãi tron đoạn trích
Bài ca Côn Sơn
2.Viết một bài văn thuyết minh về
mọt đồ đùng học tâp hoặc sinh
xúc quan điểm
thức khách quan
về sự vật con người
Cách bảo quản …Kb:Ý nghĩa của đồ dùng học tập hoặc đồ dùng sinh hoạt đó
Hướng dẫn hs về nhà làm bài
GV hưHớng dẫn hs về nhà
làm
- Đọc và soạn bài 19
Trang 21Duyệt ngày tháng năm
Kí duyệt của ban chuyên môn
Chỉ ra được đặc điểm chức năng câu cảm thán, câu trần thuật
2.Rèn kỹ năng :
- Đọc và phân tích thơ tứ tuyệt thất ngôn của Bác Hồ
- Sử dụng câu cảm thán, câu trần thuật phù hợp với đặc điểm tình huống giao tiếp
- Vận dụng kiến thức kĩ năng đã học để viết bài thuyết minh
3.Thái độ : Yêu kính tự hào về Bác
4 Định hướng phẩm chất năng lực :
- Phẩm chất: Yêu nước nhân ái, chăm chỉ
- Năng lực:Ngôn ngữ, tự chủ tự học, giao tiếp, hợp tác
II CHUẨN BỊ
1 Thầy: Đọc kĩ sách hướng dẫn và lập kế hoạch chi tiết cho bài học, tập thơ Nhật Kí
trong tù
Trang 222 Trò : Đọc kĩ bài ,soạn bài theo yêu cầu phần tìm hiểu văn bản
trong bài Ngắm trăng thể
hiện sự giao hòa của Bác
với trăng
-Học sinh hiểu và phân
tích được những chi tiết
1.Đọc văn bản
H/s có thể cảm nhận đúng về 4 câu cũng có thể cảm nhận chưa chính xác
GV định hướng nêu vấn đề và dẫn dắt vào bài
Trang 23hình ảnh trong bài Ngắm
trăng thể hiện sự giao hòa
của Bác với trăng
-Hs có thể đưa ra các phương thức miêu tả, tự
sự, biểu cảm Gv định hướng miêu tả tự sự chỉ
là cái cớ để bộc lộ cảm xúc
- H/s có thể đưa bố cụckhác
2 phần : +2 câu đầu Hoàn cảnh ngắm trăng, tâm trạng của nhà thơ+ 2 câu cuối
Mối giao hòa giữa
Trang 24dạy học :PP thảo luận
trao đổi thảo luận
Gv quan sát trợ giúp khi
13 huyện bị đầy đọa khổ cực hơnmột năm trời Trong thời gian
đó Bác viết Nhật kí trong tù bằngthơ chức Hán , gồm 133 bài , phần lớn thơ tứ tuyệt
b.Hai câu đầu
-Tâm trạng : bâng khuâng xao xuyến xúc động , pha chút bối rối trước vẻ đẹp của trăng-> Yêu thiên nhiên say đắm ,rungđộng mãnh liệt trước cảnh đẹp của đêm trăng, phong thái ung
người và trăng
- HS hiểu đúng như chúthích SGK
H/s có thể hỏi thêm những từ ngoài chú thích, GV hướng dẫn giải nghĩa từ
H/s có thể diễn đạt tâm trạng, phong thái của Bác qua một số từ ngữ khác nhưng vẫn đúng ý
Trang 25?Trong hai câu thơ đầu ,
tâm trạng của thi nhân
trước cảnh đẹp đêm trăng
trao đổi thảo luận
Gv quan sát trợ giúp khi
vầng trăng có mối giao
hòa như thế nào ?
? Trong 2 câu thơ có 2 từ
chỉ người Em hãy chỉ ra
sự khác biệt giữa 2 từ ấy
? Có người cho rằng
“Ngắm trăng” là một
cuộc vượt ngục về tinh
thần Ý kiến của em như
thế nào?
Đại diện nhóm trình bày,
nhóm khác chia sẻ bổ
sung
dung , tự tại, lạc quan của Bác
c.Hai câu cuối
- Người : ngắm trăng-Trăng: ngắm nhà thơ->Cả hai đều chủ động tìm đến nhau , giao hòa cùng nhau , ngắm nhau say đắm quên đi thân phận tù đày, vượt lên hoàn cảnh.Bác rất yêu trăng coi trăng như bạn tri kỉ
-> Tình yêu thiên nhiên – một tâm hồn nhạy cảm với cái đẹp
Phong thái ung dung tự tại
-> Có cuộc vượt ngục về tinh thần
d.Nghệ thuật :
gv ghi nhận đáp án của h/s
H/s có thể chỉ ra đó là Bác và nhà thơ chứ chưa nghĩ đến đó là Bác- một người tù và Bác- một nhà thơ Gv định hướng để h/s chốt được kiến thức
- Trước cuộc ngắm trăng – Người tù
- Sau cuộc ngắm trăng – Nhà thơ
Trang 26Gv chốt
Gv cho h/s hoạt động
nhóm
H/s nhận nhiệm vụ và
trao đổi thảo luận
Gv quan sát trợ giúp khi
nghệ thuật bài thơ?
Đại diện nhóm trình bày,
Trang 27trao đổi thảo luận
Gv quan sát trợ giúp khi
trao đổi thảo luận
Gv quan sát trợ giúp khi
cần
PP,KT: Thảo luận nhóm,
thuyết trình, vấn đáp,
b.Không vì các văn bản đó không đc bày tỏ tình cảm xúc của cá nhân
* Lưu ý : Không dùng câu cảm thán khi viết văn bản hành chính công vụ
c Đặc điểm hình thức, chức năng:
Câu cảm thán thường có những
từ ngữ :trời ơi , than ôi , hỡi , ôi ,
…
- Câu cảm thán kết thúcbằng dấuchấm than
-câu cảm thán dùng để bộc lộ tình cảm cảm xúc
H/s có thể xác định chưa đúng Gv định hướng cho h/s
H/s có thể xác định chưa đúng Gv định hướng cho h/s
Trang 28hợp tác, sơ đồ tư duy,
Gv cho h/s treo sơ đồ
Đại diện nhóm trình bày,
trao đổi thảo luận
Gv quan sát trợ giúp khi
câu 3:nhắc nhở trách nhiệm của những người đang sống hôm nay
b.câu 1:kể , tả câu 2:thông báoc.cả hai câu đều miêu tả ngoại hình Cai Tứ
d.câu 2:nhận định , đánh giá câu 3:biểu cảm
(3)Không mang đặc điểm của câu cầu khiến , câu cảm thán , câu nghi vấn
- Sử dụng phổ biến vì nó thỏa mãn nhu cầu trao đổi thông tin
và trao đổi tư tưởng của con người trong giao tiếp hằng ngày -ngoài chức năng thông tin , thông báo câu trần thuật còn được dùng để yêu cầu đề nghị , bộc lộ cảm xúc …
H/s có thể xác định chưa đúng Gv định hướng cho h/s
Trang 29không có đặc điểm hình
thức của câu nghi vấn ,
câu cầu khiến , câu cảm
thán?
?Mục đích của những câu
đó ?
?Những dấu hiệu nào cho
biết đó là câu trần thuật ,
vì sao nó được sử dụng
phổ biến trong giao tiếp ?
Đại diện nhóm trình bày,
nhân yêu cầu C1a theo
câu hỏi trong sách hướng
dẫn
*Phương pháp , kĩ thuật
dạy học : vấn đáp, thuyết
trình
Hs điền thông tin còn
thiếu vào 1.a/27
Gv yêu cầu h/s báo cáo
nghĩ thấm thía
đc Bác rút ra
từ bao cuộc chuyển lao, đi đường
Câu thứ hai Cụ thể những
khó khăn gian khổ của việc điđường
Câu thứ ba Nhấn mạnh
nỗi gian lao , suy nghĩ thấm thía về nỗi gain lao triền miên của việc
đi đường Câu thứ tư Niềm hạnh
phúc vui sướng của người chiến sĩ
cm sau bao gian khổ hi
H/s có thể xác định chưa đúng ý nghĩa của các câu thơ Gv định hướng cho h/s
Trang 30Gv cho h/s hoạt động
nhóm ý C.1.b/27
H/s nhận nhiệm vụ và
trao đổi thảo luận
Gv quan sát trợ giúp khi
trao đổi thảo luận
Gv quan sát trợ giúp khi
cần
Phương pháp,kĩ thuật
sinh đi đến thắng lợi b.Ý nghĩa bài thơ:bài thơ mang ýnghĩa triết lí về việc đi đường nghĩa đen nói về việc đi đường núi
nghĩa bóng :con đường cách mạng là lâu dài , gian khổ nhưngnếu kiên trì bền chí để vượt qua gian nan thử thách thì nhất định
sẽ đạt tới thắng lợi vẻ vang
2.Luyện tập về cảm thán a.Xác định câu cảm thán (1)Các câu cảm thán:than ôi, lo thay , nguy thay ,
(2) chao ôi
-dấu hiệu :có từ ngữ cảm thán vàkết thúc bằng dấu chấm than
b.Các câu không phải là câu cảmthán vì không có dấu hiệu trên
c.Đặt câu (1)Anh tốt với em quá !(2)Chao ôi , bình minh đẹp quá!
d.Hệ thống hóa kiến thức
H/s có thể xác định chưa đủ, đúng ý nghĩa của bài Gv định hướngcho h/s
Trang 31dạy học :PP thảo luận
trao đổi thảo luận
Gv quan sát trợ giúp khi
Hìnhthức
Chức năng
Ví dụ
Nghivấn
Dấu chấmhỏi ,
từ nghi vấn
Hỏi , cầu khiến ,cảm thán ,
đe dọa
Anh làm bài chưa?
Cầu khiến
Từ ngữ cầu khiến, dấu chấmthan
Yêu cầu ,
đề nghị , khuyênbảo
Mai rủ
tớ nhé!
Cảm thán
Từ ngữ cảm thán ,dấu chấmthan
Bộc lộ cảm xúc
Than
ôi !saođời nó khổ quá !
3.Luyện tập về câu trần thuật a.Xác định kiểu câu và chức năng
(1)Thế rồi Dế Choắt tắt thở (kể)
Tôi thương lắm (biểu cảm)
Vừa th ư ơng vừa ăn năn tội mình (kể)
(2)Mã lương… reo lên (miêu tả)
Cây bút đẹp quá! (cảm thán)
H/s có thể nêu chưa đủ đúng đặc điểm hình thức và chức năng của câu nghi vấn, câu cầu khiến, cảm thán Gv định hướng cho h/s
Trang 32Gv cho hs hoạt động cá
nhân yêu cầu C3a,b,c,d
theo câu hỏi trong sách
Tôi thương lắm (biểu cảm)
Vừa th ư ơng vừa ăn năn tội mình (kể)
(2)Mã lương… reo lên (miêu tả)
Chúc mừng bạn nhé
Em cảm ơn cô ạ Anh cam đoan sẽ thực hiện nghiêm túc
d Viết đoạn có sử dụng cả 4 kiểucâu đã học
hs làm
h/s về nhà thực hiện
H/s có thể xác định chưa đủ đúng Gv định hướng cho h/s
H/s có thể chọn đề theonăng lực
Giáo viên kiểm tra sản phẩm ở tiết sau, biểu dương h/s có sản phẩm tốt
Trang 33Sưu tầm một số bài thơ
thể hiện tình yêu thiên
nhiên của Bác Hồ và viết
một đoạn văn nêu cảm
Kế hoạch dạy học từ tiết 85đến tiết 88
Bài 21 CHIẾU DỜI ĐÔ
Trang 34- Chỉ ra các đặc điểm và chức năng của câu phủ định
2 Kĩ năng :
- Đọc ,phân tích văn bản nghị luận
- Biết sử dụng câu cầu khiến phù hợp với tình huống giao tiếp
- Biết vận dụng kiến thức kĩ năng đã học để viết bài văn thuyết minh
3.Thái độ : Yêu mến trân trọng cảm phục vẻ đẹp tâm hồn của Bác
4 Định hướng phẩm chất, năng lực:
- Yêu quê hương đất nước, con người
- Yêu mến trân trọng ngôn ngữ dân tộc
- Năng lực ngôn ngữ, năng lực tư duy sáng tạo, năng lực hợp tác, năng lực tự chủ, tự học
II CHUẨN BỊ
1 Thầy: Đọc kĩ sách hướng dẫn và lập kế hoạch chi tiết cho bài học,máy chiếu
2 Trò : Đọc kĩ bài ,soạn bài theo yêu cầu phần tìm hiểu văn bản
III CÁC HOẠT ĐỘNG
Trang 35Mục tiêu- Nội dung –Phương
thức
Yêu cầu cần đạt Dự kiến tình huống
A.Hoạt động khởi động
*Mục tiêu :Nêu được cảm nhận
về vị trí , vai trò cảu thủ đô đối
trí của thủ đô Hà Nội đối với đất
nước .(hs hoạt động cá nhân ,
gọi hs trả lời , hs khác chia sẻ )
vị trí của thủ đô, gv bổ
sung
HS còn lúng túng khi xác định ptbđ của văn bản gv định hướng
Trang 36giải quyết vấn đề
*Kỹ thuật dạy học: kỹ thuật
đặt câu hỏi
*Hoạt động : cá nhân
Nêu vài nét về tác giả?
?Xác định thể loại của văn bản ?
?Hoàn cảnh ra đời của văn bản ?
Là người thông minh ,nhân ái có chí lớn , lậpnhiều chiến công
Là một nhà cách mạng
vĩ đại của dân tộc , nhàthơ lớn
-Hoàn cảnh :1010 -Thể loại :chiếu là thểvăn do vua dùng để ban
bố mệnh lệnh , có thểviết bằng văn vần hoặcvăn xuôi
bản chất của việc dời đô
Trang 37?Mở đầu tác giả nhắc đến việc
dời đô của nhà Chu , Thương
c.Ưu thế của thành Đại La
Là kinh đô cũ của Cao Vương
- Nơi trung tâm trời đất
- Có thế rồng cuộn hổ ngồi
- Đúng ngôi nam, bắc, đông, tây tiện hướng nhìn sông dựa núi
Đại La là thắng địa của đất Việt
- Chốn tụ hội trọng yếu, kinh đô bậc nhất, muôn đời
+ Lập luận vừa rõ ràng ,
cụ thể lại chặt chẽ , hợp
lí thuyết phục có sự kết hợp giữa lí và tình d.Vì đây không chỉ là việc dời đô không chỉ là
ý tưởng của một ông vua
mà đó là nguyện vọng của nhân dân trong thời
kì lịch sử mới của Đại
Hs còn chưa chỉ rõ mục đích của việc dời
đã phản ánh ý chí độc lập tự cường và sự phát triển lớn mạnh của dân tộc Đại Việt,
gv gợi ý
Trang 38*Mục tiêu :HS chỉ ra được sự
khác biệt về hình thức giữa câu 1
với các câu còn lại , khái niệm
câu phủ định và dấu hiệu nhận
đã phản ánh ý chí độc lập tự cường và sự phát triển lớn mạnh của dân tộc
3.Tìm hiểu về câu phủ định
a.Câu 1 khẳng định việc
An đi đá bóng câu 2,3,4 phủ định sự việc trên
câu 1 không có từ phủ định , câu 2,3,4 chứa từ phủ định không chưa chẳng
b
a.không , chưa chẳng b.không , phản bản
* Luyện tập
1.không mâu thuẫn
Vì thể hiện tình yêu nước thương dân của nhà vua khiến bài trở
Hs còn chọn đáp án chưa chính xác
Trang 39Gv yêu cầu h/s tìm hiểu 2 a, b
1 a.Đặt câu theo yêu cầu không
chưa dấu hiệu phỉ định nhưng lại
a.câu chứa từ phủ định Không phải ….đòn càn Đâu có !
b.Mục đích :Phản bác nhận định
3.Chọn Đ, Sa.sai
b.đúng c.said.saie.đúng 4.Không vì ý nghĩa khi thay vào ý nghĩa của câuthay đổi
Gv hướng dẫn về nhà
Hs chuẩn bị bài 22
Còn thời gian gv gợi ý
và hướng dẫn làm
Trang 40mơ , em được gặp vua Lí Công
Uẩn Hãy giới thiệu về thủ đô
Hà Nội ngày nay
- Nhận biết về hành động nói và một số kiểu hành động nói thường gặp
-Tự đánh giá ưu và nhược điểm của bài làm văn thuyết minh
2 Kĩ năng:
- Rèn kỹ năng đọc, tìm và phân tích luận điểm, luận cứ trong một đoạn bài hịch
3 Thái độ :
- Yêu quê hương đất nước
- Cảm thông chia sẻ với thế hệ cha ông trong tình cảnh đất nước mất tự do, học tậpcách sống có lí tưởng
4 Định hướng phẩm chất, năng lực:
- Yêu quê hương đất nước, con người
- Yêu mến trân trọng ngôn ngữ dân tộc
- Năng lực ngôn ngữ, năng lực tư duy sáng tạo, năng lực hợp tác, năng lực tự chủ, tự học
II CHUẨN BỊ :
1- Giáo viên : Đọc và lập kế hoạch chi tiết cho bài học