-Văn miêu tả: là loại văn bản giúp người đọc 'người nghe hình dung những đặc điểm, tính chất nổi bật của sự vật, sự việc, con người phong cảnh làm cho những cái đó như hiện lên trươc mắt[r]
Trang 1Soạn: Tuần: 6
Giảng: Tiết : 23
Đặc điểm của văn biểu cảm
A/Mục tiêu cần đạt:
1/Giúp học sinh: -Hiểu đặc điểm cụ thể của văn biểu cảm
- Hiểu đặc điểm của phương thức biểu cảm là thường mượn cảnh vật , đồ vật, người để bày tỏ tình cảm khác văn miêu tả là nhằm tái hiện đối tượng được miêu tả
2/Nhận diện được các văn bản, tìm ý lập bố cục trong văn biểu cảm
3/ Giáo dục ý thức tự giác tích cực của H/S
B/ Chuẩn bị:
- G/V: Bài soạn, các văn bản biểu cảm
- H/S: Ôn kiến thức văn miêu tả, soạn bài
C/ Phương pháp: - Qui nạp thực hành
D/ Tiến trình bài dạy:
I/ổn định tổ chức: 1'
II/ Kiểm tra bài cũ:3'
? Thế nào là văn miêu tả? Thế nào là văn biểu cảm?
-Văn miêu tả: là loại văn bản giúp người đọc 'người nghe hình dung những đặc điểm, tính chất nổi bật của sự vật, sự việc, con người phong cảnh làm cho những cái đó như hiện lên trươc mắt người đọc, thể hiện năng lực quan sát, tưởng tượng, liên tưởng của người nói ,người viết
-Văn biểu cảm: là văn bản không miêu tả hay kể chuyện thuần tuý mà chủ yếu nhằm khêu gợi cảm xúc & đánh giá của người nói, người viết Ngoài các biểu hiện trực tiếp ý nghĩ, tình cảm còn có biểu hiện gián tiếp thông qua miêu tả kể chuyện
III/ Bài mới:
Hôm nay, chúng ta sẽ đi vào tìm hiểu đặc điểm cụ thể của văn biểu cảm để thấy rõ nội dung trên
? Văn bản biểu đạt tình cảm gì
? Để biểu đạt tình cảm đó, tác giả đã làm ntn
? Cách biểu đạt tình cảm của bài văn
? Có điều gì đáng chú ý trong việc miêu tả
tấm gương
? Bố cục bài văn gồm mấy phần, giới hạn
từng phần
? MB và KB có quan hệ với nhau ntn
? TB đã nêu những ý gì, có liên quan đến chủ
đề bài không
- H đọc văn bản
+ Ca ngợi đức tính:
- Trung thực, khách quan
- Ghét thói xu nịnh, dối trá
- Phương tiện: Mượn hình ảnh tấm gương làm điểm tựa: tấm gương luôn luôn phản chiếu trung thành mọi vật xung quanh
-> Biểu đạt gián tiếp( nói gương, ca ngợi gương là gián tiếp ca ngợi người trung thực)
- Không miêu tả một tấm gương cụ thể nào ( dài, rộng, màu sắc, dày…) vì mục đích của văn bản không phải là miêu tả
-+ Bố cục : 3 phần
- MB : Đoạn đầu: Cảm xúc về tính trung thực của gương
- TB: tiếp : Đức tính trung thực của tấm
gương
-KB: Đoạn cuối: ý nghĩa của tấm gương
- Mối quan hệ:- MB: nêu đối tượng cần miêu tả để biểu cảm
- KB: khẳng định lại những phẩm chất của
đối tượng
- Chủ đề: Biểu dương tính trung thực
- TB: Các biểu hiện cụ thể
Đặc biệt là 2 VD:
1 Mạc Đĩnh Chi: một người đáng trọng
2 Trương Chi: một người đáng thương
I/ Tìm hiểu đặc điểm của văn biểu cảm.: 22'
1 VD:
Văn bản: Tấm gương
2 Nhận xét:
Trang 2? Nhận xét của em về tình cảm và sự đánh
giá của tác giả( có rõ ràng, trung thực không.)
? Điều đó có ý nghĩa ntn đối với giá trị bài
văn?
G: Biểu cảm là chọn đối tương có nhiều
phẩm chất tương đồng với phẩm chất, tinh
thần của con người để bày tỏ thái độ, tình
cảm của mình đối với sự vật, sự việc, cảnh vật
như đối với con người
? Đoạn văn biểu hiện tình cảm gì
? Cách biểu hiện tình cảm của nhân vật
? Dựa vào dấu hiệu nào để đưa ra nhận xét
trên
? Qua việc phân tích 2 VD, hãy khái quát đặc
điểm của văn biểu cảm
? Bài văn thể hiện tình cảm gì
? Việc miêu tả hoa phượng đóng vai trò gì
trong bài văn biểu cảm này
? Tại sao tác giả lại gọi hoa phượng là hoa
học trò
? Tìm mạch ý của đoạn
G: Qua đoạn văn, ta thấy bố cục của bài văn
biểu cảm thường được tổ chức theo mạch
tình cảm, suy nghĩ
? Bài văn biểu cảm theo cách nào
-> Nếu soi gương thì gương không vì tình cảm mà nói sai sự thật
- Tình cảm, sự đánh giá của tác giả: rõ ràng, chân thực, không thể bác bỏ
-> Hình ảnh tấm gương có sức khêu gợi làm nên giá trị của bài văn
- H Đọc thầm
- Nội dung: Nỗi cô đơn, cầu mong sự giúp
đỡ, cảm thông
- Cách biểu hiện tình cảm: trực tiếp
- Dấu hiệu :- tiếng kêu: Mẹ ơi; lời than: con;
câu hỏi biểu cảm
- H đọc ghi nhớ
- H đọc văn bản
- Nội dung tình cảm: bày tỏ nỗi buồn nhớ khi phải xa trường, xa bạn
- Mượn hoa phượng để nói đến những cuộc chia ly
- Vì hoa phượng thường được trồng ớ trường học, hoa nở vào mùa hè, màu đỏ chói trang
rất hợp với sự trẻ trung , hồn nhiên của tuổi học trò
+ Bố cục:
- Đoạn 1: Mùa phượng nở và nỗi nhớ trong những ngày hè xa trường, xa lớp
- Đoạn 2: Học trò về hết, chỉ còn hoa phượng làm vui cho cảnh trường
- Hoa phượng và nỗi nhớ nhung mong chờ những người bạn thân thương trở lại
- Biểu cảm gián tiếp qua việc miêu tả hoa phượng
* VD 2:
- Mỗi bài văn biểu cảm tập trung biểu đạt một tình cảm chủ yếu
- Biểu cảm trực tiếp hoặc biểu cảm gián tiếp
- Bố cục: 3 phần
- Tình cảm phải rõ ràng, trong sáng chân thực
3 Ghi nhớ/86
II/ Luyện tập : 16' Văn bản: Hoa học trò
IV/ Củng cố:1' ? Đặc điểm của văn biểu cảm.
V/Hướng dẫn về nhà:2' - Học và hoàn thành bài tập
- Soạn : Đề văn biểu cảm và cách làm bài văn biểu cảm
-Đọc văn bản và trả lời câu hỏi
E/Rút kinh nghiệm:
Trang 3Soạn: Tuần :
Giảng: Tiết: 24
Đề văn biểu cảm và cách làm bài văn biểu cảm
I/ Mục tiêu cần đạt:
1 Giúp H/S:- Nắm được kiểu đề văn biểu cảm
- Nắm được các bước làm bài văn biểu cảm
2.Rèn kỹ năng phân tích đề,tìm ý ,lập dàn ý
3 Giáo dục ý thức tự giác, tích cực, sáng tạo của H
B/ Chuẩn bị :
- G: soạn bài, tìm thêm một số đề văn biểu cảm
- H: Sưu tầm đề văn biểu cảm, soạn bài
C/ Phương pháp:
Qui nạp ,thực hành
D/ Tiến trình bài dạy:
I/ ổn định tổ chức:1'
II/ Kiểm tra bài cũ: 2'
?Nêu đặc điểm của văn biểu cảm
-Ghi nhớ/86
III/Bài mới:
Giờ trước chúng ta đã tìm hiểu đặc điểm của văn biểu cảm Vậyđề văn biểu cảm có đặc điểm như thế nào
và cách làm bài văn biểu cảm ra sao, chúng ta cùng vào bài học hôm nay
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung ghi bảng
G: Đề văn biểu cảm thường chỉ ra đối
tượng và tình cảm cần biểu hiện
? Gạch chân những từ ngữ có tình cảm gợi
ý
? Đối tượng biểu cảm và tình cảm cần
biểu hiện trong đề là gì
? Lấy thêm VD về đề văn biểu cảm
- H đọc 5 đề SGK
- Cảm nghĩ, dòng sông quê hương, đêm trăng trung thu, nụ cười của mẹ, vui buồn tuổi thơ, loài cây em yêu
+ Đối tượng biểu cảm và tình cảm cần biểu hiện:
-Đề a: dòng sông quê hương
-Suy nghĩ, tình cảm về dòng sông
-> Niềm tự hào về quê hương
- Đề b: - Đêm trăng trung thu
- Tình cảm của con người trong đêm trăng
-> ấn tượng sâu sắc về kỷ niệm, cảnh vật, con ngưòi…
- Đề c: nụ cười của mẹ
- niềm hạnh phúc của mẹ thân yêu
-> Tình cảm yêu thương, gắn bó, suốt đời biết ơn mẹ
- Đề d: Vui buồn tuổi thơ
- Những kỷ niệm đáng nhớ về tuổi thơ
-> Tình cảm: ghi nhớ thấm thía, mang theo suốt đời
- Đề e: Loài cây em yêu
- Tình cảm với loài cây đó
-> Cách sống của con người, tình cảm bạn bè
-H lấy thêm VD về đề văn biểu cảm và phân tích đề đó
I/ Tìm hiểu đề văn biểu cảm:10'
1 VD:
2 Nhận xét:
Trang 4? Từ VD , cho biết đề văn biểu cảm bao
giờ cũng có nhiệm vụ gì
G: Chép đề lên bảng
? Nhắc lại các bước của quá trình tạo lập
văn bản
? Đối tượng cảm nghĩ của đề
? Đối với đoạn văn này, chúng ta phải phát
triển ntn
?Từ thời thơ ấu, có ai không nhìn thấy
nụ cười của mẹ không
? Nụ cười của mẹ biểu hiện qua những
sắc thái nào:
- Khi em làm việc tốt
- Khi em mắc khuyết điểm
- Khi em biết đi, biết nói
? Có phải lúc nào mẹ cũng nở nụ cười
không
? Lúc nào mẹ không nở nụ cười
? Mỗi khi vắng nụ cười của mẹ, em cảm
thấy ntn
? Vậy làm sao để luôn được thấy nụ cười
của mẹ
? Bản thân em đã bao giờ làm cho mẹ
buồn lòng chưa
? Sau những giây phút đó, em cảm thấy
ntn
G: Một nụ cười bằng mười thang thuốc
bổ
? Em hiểu gì về câu nói này
? Hát câu cuối của bài hát " Cả nhà thương
nhau"
? Với đề bài này, phần MB cần nêu ntn
? Xây dựng phần TB từ phần tìm ý
? Nội dung phần KB của đề bài này
- H đọc
H đọc đề SGK
* Bước 1: Tìm hiểu đề, tìm ý:
- Phát biểu cảm xúc về nụ cười của mẹ
+ Tìm ý:
- Nụ cười vui vẻ, tự hào
- Nụ cười động viên, khích lệ
- Nụ cười sung sướng, hạnh phúc
- Cũng có những lúc vắng nụ cười của mẹ
- Những khi vắng nụ cười của mẹ: em mắc lỗi, mẹ ốm, gia đình có chuyện buồn…
-> Thấy trống vắng, thấy mình có lỗi, buồn…
- Luôn ngoan ngoãn, cố gắng học hành…
- H tự bộc lộ
- Ân hận, thấy thật có lỗi với mẹ
- Liều thuốc tinh thần vô giá của con người
- H hát
* Bước 2: Lập dàn ý:
+ MB: - Nêu cảm xúc đối với nụ cười của mẹ( nụ cười ấm lòng, nụ cười hạnh phúc, là hành trang con mang theo suốt cả cuộc
đời…)
+ TB:
- Các biểu hiện sắc thái nụ cười của mẹ: -
nụ cười vui vẻ
- nụ cười khích lệ
- nụ cười an ủi, động viên
- nụ cười hạnh phúc
- Những khi vắng nụ cười của mẹ
+ KB: - Lòng yêu thương, kính trọng, biết
- Đề văn biểu cảm bao giờ cũng nêu ra
đối tượng biểu cảm và tình cảm cần biểu hiện
* Ghi nhớ/ 88:
văn biểu cảm: 15'
* Đề bài: Cảm nghĩ
về nụ cười của mẹ
Trang 5? Một dàn bài đã là một bài văn chưa.
? Dựa vào phần lập ý, H lên bảng viết
phần MB và KB
G: Dự kiến cách viết các phần về độ dài, từ
ngữ, thành ngữ, ca dao… có thể sử dụng
G: Đọc 1 vài đoạn mẫu đã chuẩn bị sẵn
? Việc kiểm tra lại bài có tác dụng ntn
? Vậy để xây dựng một bài văn biểu cảm,
cần trải qua mấy bước, đó là những bước
nào
? Bố cục của bài văn biểu cảm
ơn mẹ
* Bước 3: Viết bài:
- Lớp : Tổ 1 viết phầnMB
- Tổ 2 viết phần TB( 1 đoạn)
- Tổ 3 viết phần KB
* Bước 4: Kiểm tra :
- Sửa chữa lỗi về tính liên kết, lỗi dùng từ,
đặt câu…
- Tác dụng: bổ sung những thiếu hụt, sửa chữa những sai sót
- Hđọc ghi nhớ
* Bố cục:
- MB: Giới thiệu đối tượng cần miêu tả để biểu cảm
- TB: Đặc điểm phẩm chất của đối tượng cần miêu tả để biểu cảm
- KB: Vai trò của đối tượng miêu tả để hình thành cảm xúc
+ Bài văn biểu cảm: 4 bước:
- Tìm hiểu đề, tìm ý
- Lập dàn ý
- Viết văn
- Kiểm tra
3 Ghi nhớ/88:
III/ Luyện tập:15'
H đọc bài văn / 89- 90
? Nêu yêu cầu BT: - Yêu cầu: - Nêu nội dung biểu cảm; - Đối tượng biểu cảm ; - Đặt tên; - Đặt đề bài; - Phương thức biểu cảm :- trực tiếp hay gián tiếp ;-Dàn ý
* Gợi ý:
- Quê hương An Giang
- ND tình cảm : yêu mến, gắn bó sâu nặng và tự hào
- Đặt tên: An Giang quê tôi; Cảm nghĩ về quê hương An Giang
- Đặt đề bài: Nêu cảm nghĩ về vẻ đệp quê hương em
- Phương thức biểu cảm: trực tiếp qua các điệp khúc: tôi yêu, tôi nhớ; qua các câu: Tuổi thơ tôi đã hằn sâu trong ký ức…; Tôi da diết mong gặp lại…; Tôi thèm được…; Tôi muốn tìm lại…
+ Dàn ý: - MB: Giơí thiệu tình yêu quê hương An Giang.
- TB: - Biểu hiện tình cẩm yêu mến quê hương:- Tình yêu quê từ thuở còn thơ
- Tình yêu quê trong chiến đấu và trong những tấm gương yêu nước
- KB: Tình yêu quê với nhận thức của người từng trải, trưởng thành
IV/ Củng cố:1'
? Các bước làm bài văn biểu cảm
- học bài và hoàn thành BT
- Soạn: Luyện tập cách làm bài văn biểu cảm :
- Lập dàn ý cho đề: Loài cây em yêu
NS: Tuần :7 NG: tiết:25
Trang 6Văn bản: Bánh trôi nước
Hồ Xuân Hương
A.Mục tiêu:
1 Giúp H thấy vẻ xinh đẹp, bản lĩnh rất son, thân phận chìm nổi của người phụ nữ trong bài thơ
2 Rèn kỹ năng phân tích nhân vật trữ tình, phân tích thơ thất ngôn tứ tuyệt
3 Giáo dục ý thức tôn trọng cái đẹp, tôn trọng người phụ nữ, đấu tranh chống thái độ trọng nam khinh nữ còn tồn tại đến ngày nay
B Chuẩn bị:
G: Hình ảnh Hồ Xuân Hương, thơ của bà
H: Soạn bài
C.Phương pháp:
- Phát vấn, phân tích, giảng bình
D.Tiến trình bài dạy:
I ổn định tổ chức:1'
II Kiểm tra bài cũ:3'
TB: ? Đọc thuộc lòng bài thơ " Buổi chiều đứng ở phủ Thiên Trường trông ra" ,nêu giá trị nội dung, nghệ thuật
của bài thơ.- Ghi nhớ /77
KH : ? Cảm nhận cúa em về khung cảnh buổi chiều ở vùng quê Bắc Bộ qua bài thơ
- Bà thơ đã gợi lên cảnh tượng một vùng quê yên bình và trầm lặng, trong đó cảnh thiên nhiên và cuộc sống con người có một sự hoà hợp thật nên thơ
III Bài mới:
Giới thiệu bài: Bánh trôi nước ,một loại bánh chúng ta rất hay bắt gặp vào một ngày tháng ba âm lịch.Một cái bánh bình thường ,giản dị vậy mà dưới ngòi bút của các nhà thơ cũng trở thành độc đáo để gửi gắmtam sự, nỗi lòng Một trong những thành công đó là bài thơ: Bánh trôi nước của Hồ Xuân Hương
?Nêu những nét chính về tác giả
G: - Bà là người có học có tài thơ
văn,có mối quan hệ với nhiều danh
sĩ.Cuộc đời riêng của bà có nhiều bi
kịch.Bà là một trong những nhà thơ
lớn, tác phẩm còn lại gồm 50 bài
thơ chữ Nôm và tập thơ chữ
Hán"Lưu Hương ký".Thơ của bà
sắc sảo, trào phúng thì sắc nhọn,trữ
tình thì tê tái xót đau,có giá trị nhân
đạo sâu sắc
?Nên đọc văn bản ntn
- G đọc mẫu
?Giải thích một số từ khó
?Bài thơ làm theo thể thơ gì? Vì sao
em biết?
?Ptbđ của văn bản
?Đây là bài thơ đa nghĩa,vậy em
hiểu đa nghĩa trong thơ là gì
?Vậy bài thơ này có hai nghĩa Đó
là những nghĩa nào
- Đọc với giọng vừa dịu vừa mạnh, vừa ngậm ngùi vừa dứt khoát lại thoáng ngầm kiêu hãnh tự hào
-H đọc
* Thể thơ: thất ngôn tứ tuyệt.
- H nêu lại đặc điểm của thể thơ này:
số câu, chữ, gieo vần
- Biểu cảm
- Một nội dung được hiểu theo nhiều nghĩa khác nhau
- 1.Tả thực bánh trôi
2 Thân phận, phẩm chất của người
I/Giới thiệu tác giả ,tác phẩm:5'
1/Tác giả:
-Hồ Xuân Hương: nữ sĩ tài năng của dân tộc thế kỷ XVIII Bà được mệnh danh là bà chúa thơ Nôm
2/Tác phẩm:
- Bánh trôi nước trong chùm thơ vịnh cảnh, vịnh vật của Hồ Xuân Hương
3/Đọc ,chú thích:
II/Phân tích:28'
1/Bố cục:3'
Trang 7Hoạt động của G Hoạt động của H Nội dung ghi bảng
?Chiếc bánh trôi được miêu tả ntn
G/V: Có hiện tượng nổi chìm khi
luộc bánh:vì số bánh cho vào nồi
không cùng một lúc nên có hiện
tượng cái chín trước cái chín sau
-Nhân bánh làm bằngđường phên
nấu từ mật mía, cắt thành hình
vuông
? Qua miêu tả, em thấy cách làm
bánh trôi trong bài thơ có giống
cách làm bánh trôi trong đời thường
không
?Vậy có phải bài thơ dạy cách làm
bánh trôi không
? Suy nghĩ của em về hình ảnh
chiếc bánh trôi trong bài thơ
? Vậy ý nghĩa thứ hai cúa bài thơ
này là gì
? Thân em ở đây chỉ đối tượng nào
? Đọc một vài bài ca dao có từ thân
em
G: Hai chữ thân em không chỉ
nhân hoá chiếc bánh trôi mà còn thể
hiện một cách nói đậm đà màu sắc
dân gian
(mô tuýp quen thuộc của ca dao)
? Người phụ nữ được miêu tả ntn về
hình dáng, phẩm chất, tâm trạng?
Chỉ ra những chi tiết thể hiện nội
dung trên
-Gợi ý: chú ý từ ngữ: trắng tròn;
thành ngữ : bảy nổi ba chìm
? Tại sao lại đảo thành ngữ ba chìm
bảy nổi thành bảy nổi ba chìm
?Câu thơ thứ 3 chú ý nét nghệ thuật
nào? Tác dụng của biện pháp nghệ
thuật đó
? Nhận xét về giọng điệu, các cụm
từ; " mặc dầu- mà … vẫn giữ", "
phụ
- H đọc bài thơ
-Màu sắc:trắng -Hình dáng:tròn -Cách làm: nặn bằng tay: Bột+nhiều nước=> nát(nhão)
Bột +ít nước => rắn (cứng) phụ thuộc vào bàn tay, kinh nghiệm của người làm bánh
-Cách luộc: thả vào nước sôi: chín : nổi, chưa chín: chìm
- Nhân bánh: đường phên( son)
=> Rất chính xác, sinh động
- Không
- Người con gái
- H dựa vào phần soạn bài
- Hình thức: xinh đẹp (tự hào),vừa trắng, vừa tròn, gợi sự duyên dáng, trinh trắng, tinh khiết
- Thận phận: long đong, vất vả ( ba chìm bảy nổi=> bảy nổi ba chìm: kết thúc ở chìm làm thân phận người phụ càng cay cực, xót xa hơn
-nổi >< chìm: sự bất công trong xã
hội
-NT: đối lập;rắn >< nát => tay kẻ nặn
- Nghĩa đen: ngon hay không thuộc tay kẻ nặn
-Nghĩa bóng: là hạnh phúc hay bất hạnh tuỳ thuộc vào người chồng, người cha vào lễ giáo PK, phụ thuộc vào số phận đưa đẩy
- Phụ thuộc
-phẩm chất trong trắng, thuỷ chung
2/ Phân tích:25'
a/Tả thưc bánh trôi:5'
- Là loại bánh đơn giản, mộc mạc, không pha tạp
b/ Thân phận, phẩm chất người
phụ nữ:20'
Trang 8Hoạt động của G Hoạt động của H Nội dung ghi bảng
tấm lòng son"
G: Giọng thơ không chỉ là than
thân, trách phận mà còn giãi bày sự
bền gan trong tủi cực vẫn kiên trinh,
thách thức không cam chịu
-Thân gái tài hoa, hồng nhan bạc
phận, cuộc đời không may
mắn,long đong trong hôn nhân của
chính tác giả đã minh chứng cho sự
đau xót, ai oán trong câu thơ này
Và còn biết bao số phận khác: " Lời
rằng bạc mệnh cũng là lời chung".-
Nguyễn Du
_Tấm lòng son của người phụ nữ là
một hệ số bất biến trong mọi hoàn
cảnh Sóng gió cuộc đời có phũ
phàng đến đâu cũng không tàn phá
được vẻ đẹp tâm hồn của người phụ
nữ
? Nhận xét về kết cấu của bài thơ
G:Thân phận long đong, phụ thuộc
bao bọc các câu đầu gợi vẻ đẹp hình
thức và kết thúc là vẻ đẹp tâm hồn
Cấu trúc ghép: mặc dầu …vẫn vốn
là lời biện luận trong văn xuôi được
dựa vào thơ tạo giọng điệu mạnh
mẽ, rắn rỏi phù hợp với khẩu khí
của tác giả
? Cảm nhận của về người phụ nữ
trong bài thơ
? Trong hai nghĩa trên, nghĩa nào
quyết định giá trị bài thơ? Vì sao
? Vậy qua bài thơ, tác giả muốn gửi
gắm điều gì
? Vậy theo em, bài thơ có ý nghĩa tố
cáo không? Nếu có thì tố cáo cái gì
? Giá trị nghệ thuật của tác phẩm
G: Bài thơ có giá trị nhân bản sâu
sắc, tính hàm súc, đa nghĩa, giàu
bản sắc Hồ Xuân Hương
? Hãy ghi lại những câu hát than thân
dã học ở bài 4 bắt đầu bằng hai từ"
thân em"
- Kết cấu: chặt chẽ độc đáo
HS cảm nhận qua nội dung PT
-nghĩa thứ 2: tác giả mượn vật để gửi gắm tâm sự , tình cảm
- Tố cáo xã hội trọng nam khinh nữ
-Thân phận chìm nổi, lênh đênh, chìm nổi, phụ thuộc luôn giữ được
vẻ đẹp tâm hồn trong trắng, thuỷ chung son sắc
III/ Tổng kết:3' 1.Nội dung: Thái độ vừa trân trọng
đối với vẻ xinhđẹp, phẩm chất trong trắng, son sắt thuỷ chung, vừa cảm thương cho số phận chìm nổi phụthuộc vào xã hội của người phụ nữ
2 Nghệ thuật:
- Nhân hoá
- Hàm súc, đa nghĩa
3 Ghi nhớ/ SGK
IV/ Luyện tập: 3'
-Bài tập 1/96.
Trang 9Hoạt động của G Hoạt động của H Nội dung ghi bảng
?Từ đó, tìm mối liên quan trong
cảm xúc giữa bài "Bánh trôi nước"
của Hồ Xuân Hương với câu hát
than thân thuộc ca dao, dân ca
– Những câu ca dao đã học cũng như bài thơ "Bánh trôi nước" của
Hồ Xuân Hương đều cho ta hiểu những tình cảm sâu sắc của các tác giả đối với người phụ nữ xưa,
và đều chứa đựng trong đó một nguồn cả xúc nhân đạo chủ nghĩa, tạo nên giá trị của những tác phẩm trên ? Tìm một số thành ngữ tương tự" ba chìm bảy nổi": - Lên thác xuống ghềnh – Long đong phiêu bạt – Bèo dạt mây trôi
IV/ Củng cố:1' ? Đọc thuộc lòng bài thơ
V/ Hướng dẫn về nhà: 2' - Học bài
? Cảm nhận về hình ảnh người phụ nữ trong bài thơ
- Soạn VB" Sau phút chia li" : Đọc VB, trả lời câu hỏi
E/ Rút kinh ngiệm:
Ngày Soạn: Tuần: 7
Ngày Giảng: Tiết: 26
Văn Bản: Sau phút chia ly
( Trích " Chinh phụ ngâm" - Đoàn Thị Điểm)
A/ Mục tiêu cần đạt:
Trang 101 Giúp H: - Cảm nhận được nỗi sầu chia ly sau phút chia tay, giá trị tố cáo chiến tranh phi nghĩa, niềm khao khát hạnh phúc lứa đôi và giá trị của nghệ thuật ngôn từ trong đoạn trích
- H bước đầu hiểu thơ song thất lục bát
2 Rèn kỹ năng đọc thơ song thất lục bát, kỹ năng phân tích tâm trạng của nhân vật trữ tình
3 Cảm được và có ý thức trân trọng văn thơ cổ
B/ Chuẩn bị:
G: bảng phụ chép khổ thơ cuối của bài, soạn bài
H: đọc văn bản, trả lời câu hỏi
CPhương pháp: Phát vấn, phân tích, giảng bình.
D/ Tiến trình bài dạy:
i/ ổn định tổ chức: 1'
III/ Kiểm tra bài cũ:3'
- TB:? Đọc thuộc bài thơ" Bánh trôi nước" của Hồ Xuân Hương, nêu giá trị nội dung và nghệ thuật của tác phẩm
- Ghi nhớ /95
-KH:? Cảm nhận của em về hình ảnh người phụ nữ trong bài thơ " Bánh trôi nước" của Hồ Xuân Hương
- Hình ảnh người phụ nữ với thân phận long đong, chìm nổi ,lệ thuộc nhưng luôn giữ được vẻ đẹp, tâm hồn trong trắng , thuỷ chung, son sắt
III/ Bài mới:
G giới thiệu bài: Những năm cuối thế kỷ XVIđược xem là những năm đen tối nhất trong lịch sử nước nhà Xã hội phong kiến suy tàn, các thế lực tranh giành quyền lực ,chém giết lẫn nhau, gây bao đau thương , tang tóc cho dân lành Một trong những tác phẩm thể hiện tâm trạng sầu bi của người phụ nữ có chồng ra trận và có ý nghĩa tố cáo chiến tranh thành công nhất là tác phẩm" Chinh phụ ngâm kkhúc" của Đặng Trần Côn do Đoàn Thị Điểm dịch
? Giới thiệu một số nét về tác giả
G: Đoàn Thị Điểm là một trong hai
nhà rhơ nữ nổi tiếng của giai đoạn
văn học này Bà đã dược chứng kiến
cảnh lầm than của những cuộc nội
chiến
? Em hiểu gì về tác phẩm" Chinh
phụ ngâm khúc": về nội dung và thể
loại
G: giới thiệu về thể loại ngâm khúc
( SGV/102) - Đoạn trích giảng: từ
câu 34-> 46 của khúc ngâm
? Dựa vào chú thích SGK hãy nêu
đặc điểm của thể thơ song thất lục
bát
G; cho H phân tích cụ thể trên bảng
phụ khổ thơ cuối bài
? Nên đọc văn bản với giọng ntn
G đọc mẫu
? Nhận xét cách đọc của bạn
G: lưu ý H các chú thích SGK
? Cảm xúc được thể hiện trong
đoạn thơ là gì
- chinh: chinh chiến
- phụ: vợ
- ngâm khúc: khúc ngâm
* thể thơ: song thất lục bát/ SGK/
92
2 H đọc
* Cảm xúc chủ đạo: Nỗi sầu khổ, chia ly của người phụ nữ có chồng
I/ Giới thiệu tác giả, tác phẩm: 7' 1.Tác giả:
-Nguyên văn chữ Hán: Đặng Trần Côn
- Dịch giả: Đoàn Thị Điểm.: ssống vào nửa đầu thế kỷ XVIII.
2 Tác phẩm:
- Chinh phụ ngâm khúc: khúc ngâm của người vợ có chồng ra trận
* Thể thơ song thất lục bát.
3 Đọc, chú thích:
II/ Phân tích: 27'