RÌn luyÖn kü n¨ng kÕt hîp thuyÕt minh vµ miªu t¶ trong vb thuyÕt minh. C¸c bíc tiÕn hµnh:.[r]
Trang 1( năm học 2010-2011)trung tâm trợ giúp giáo viên thcs giáo án ngữ văn 6 7 8 9 liên hệ phạm văn tín
-I/ Mục tiêu cần đạt: Giúp hs:
1- Thấy đợc vẻ đẹp phong cách Hồ Chí Minh là sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống
và
hiện đại, dân tộc và nhân loại, vĩ đại và bình dị
2- Từ lòng kính yêu về Bác, tự hào về Bác, Hs có ý thức tu dỡng, học tập rèn luyện theo
- GV đọc mẫu, sửa chữa, uốn nắn
- GV Ktra việc đọc chú thích ở nhàcủa Hs
Lu ý với Hs về VBND với các chủ
đề:
+ Quyền sống của con ngời
+ Bảo vệ h/bình, chống chiến tranh+ V/đề sinh thái, môi trờng
Chủ đề của VB này: Sự hội nhập TG
Gv sử dụng vốn kthức l/sử để g/thiệucho Hs
H? Để có đợc vốn tri thức VH nhân
Hs đọc
2 phần + Từ đầu rất hiện
đại (HCM với sự tiếpthu tinh hoa VH nhânloại)
VH từ P.đông tớiP.Tây
1 Đọc
- Chú thích
- Chú thích
2 Tìm hiểuVB:
a HCM với
sự tiếp thutinh hoa VHnhân loại
Trang 2loại, HCM đã làm ntn?
Gv nhấn mạnh: Đây chính là chìa
khóa để mở ra kho tri thức VH của
H? Điều kỳ lạ trong việc tiếp thu
tinh hoa VH nhân loại của HCM là
1 lối sống rất VN, rất P.đông nhng
đ.thời cũng rất mới, rất hiện đại
H? Bằng sự hiểu biết về l.sử em hãy
cho biết phần VB vừa tìm hiểu nói
về thời kỳ nào trong sự nghiệp h/đ
CM của lãnh tụ HCM ?
GV: Kết thúc phần 1, VB có dấu ( )
biểu thị cho ta biết ngời biên soạn đã
lợc bỏ phần tiếp theo của bài viết
Đọc phần còn lại của bài
H? Theo em, phần này nói về thời kỳ
nào trong SNCM của HCM ?
GV: Nói đến phong cách là nói đến
sự nhất quán Chúng ta hãy xem khi
H? lối sống rất giản dị, rất phơng
đông, rất VN của HCM đợc biểu
* Để có đợc vốn trithức VH, Bác đã:
+ Nắm vững p/tiệngiao tiếp là ngôn ngữ
Hs kể câu chuyện vềBác
- Qua công việc, qualao động mà học hỏi(làm nhiều nghề khácnhau)
- HCM là ngời sángsuốt, thông minh, cần
cù, yêu lao động, hamhọc hỏi
+ Ngời đã tiếp thu mộtcách có chọn lọc tinhhoa VH nớc ngoài
+ Không ảnh hởng 1cách thụ động
+ Tiếp thu mọi cái
đ-ợc, cái hay, phê pháncái
đợc
Kết hợp giữa kể vàbình luận
Trang 3H? Theo em, lối sống đó có phải là
lối sống tự vui trong cảnh nghèo khó
H? Từ lối sống của đợc tg' liên
t-ởng tới lối sống của những ai trong
H? Qua phần VB vừa học em hãy
trình bày cảm nhận sâu sắc của em
về vẻ đẹp trong phong cách HCM ?
GV dẫn dắt: Các em đợc sinh ra lớn
lên trong đk vô cùng thuận lợi nhng
cũng tiềm ẩn đầy nguy cơ
H? Xét về phơng diện vh, em hãy
tr.bày những thuận lợi và những
nguy cơ theo n/thức của em?
H? Với đk đó v/đề đặt ra với Hs phải
Trang phục hết sứcgiản dị: Bộ quần áo bà
ba, chiếc áo trấn thủ,
HS thảo luận
Cách sống giản dị,
đạm bạc của HCM
nh-ng lại vô cùnh-ng thanhcao, sang trọng
Đây là cách sống cóvăn hóa đã trở thànhquan niệm thẩm mỹ:
Cái đẹp là sự giản dị,
tự nhiên
- Các vị hiền triết nh:
Nguyễn Trãi Cônsơn ca
Nguyễn BỉnhKhiêm
Thu ăn măng trúc,
đông ăn giá
Xuân tắm hồ sen,hạ tắm ao
- Nét đẹp của lối sốngrất dân tộc rất VNtrong phong cáchHCM
Đức tính giản dị củaBác Hồ, P.VĐồng
- Đó là sự kết hợp hàihòa giữa truyền thốngv/h dân tộc và tinh hoav/h nhân loại Là sựkết hợp giữa truyềnthống và hiện đại, giữacái vĩ đại và bình dị
HS thảo luận
- Có đk tiếp xúc với
c ý nghĩacủa việc học
luyện theop/cách
HCM
Ghi nhớ
3 Luyệntập: Kể 1 sốcâu chuyện
về lối sốnggiản dị màcao đẹp của
HCM
Trang 4bình nhiều nền vh.
Đợc hòa nhập với khuvực và quốc tế
- Cần phải hòa nhậpvới khu vực và Q.Tếnhng cũng cần b.vệ &ph/huy bản sắc dt
- Sống và l/việc theogơng Bác Hồ vĩ đại
Tự tu dỡng, rèn luyệnphẩm chất đạo đức,lốisống có vh
HS phát biểu
HS kể
Trang 5Tiết 3: Các phơng châm hội thoại
I Mục tiêu cần đạt: Giúp hs:
1/ Nắm đợc nội dung phơng châm về lợng và phơng châm về chất
2/ Biết vận dung những phơng châm này trong giao tiếp
K,
II Các bớc tiến hành:
* HĐ 1: KTBC
H? Hiểu thế nào là vai XH trong hội thoại?
H? Các vai XH thờng gặp trong hội thoại
* HĐ 2: Bài mới:
Gọi hs đọc đoạn đối thoại (1)
H? Khi An hỏi: <<Học bơi ở đâu ?>> mà
Ba trả lời: “ở dới nớc” thì câu trả lời có
mang đầy đủ n/d mà An cần biết không
GV gợi ý bằng câu hỏi nhỏ :
H? Em hiểu bơi là gì ?
H? Từ việc hiểu nghĩa từ <<bơi>> em hãy
trả lời câu hỏi trên ?
H? Nếu nói mà không có nội dung nh thế có
thể coi đây là câu nói b/ thờng không
H? Nếu là ngời đợc tham gia hội thoại, em
sẽ trả lời ntn để đáp ứng y/cầu của An?
H? Từ đó em rút ra bài học gì trong giao
tiếp?
Gv hớng dẫn Hs đọc hoặc kể lại truyện:
<< lợn cới, áo mới >>
H? Vì sao truyện lại gây cời ?
H? Lẽ ra anh <<lợn cới>> và anh <<áo
mới>> chỉ cần hỏi và trả lời ntn để nghe
đủ biết đợc điều cần hỏi & cần trả lời?
H? Nếu chỉ hỏi & trả lời vừa đủ thì truyện
có gây cời không ?
Gv: Trong truyện cời tác giả dân gian đã sử
dụng yếu tố này trở thành nghệ thuật
H? Còn trong h.cảnh g.tiếp bình thờng, khi
g.tiếp ta cần phải tuân thủ y/cầu gì ?
Gọi Hs đọc
H? Truyện cời nhằm phê phán điều gì ?
H? Nh vậy, trong giao tiếp có điều gì cần
tránh ?
(*) Cho tình huống:
Nếu không biết chắc << một tuần nữa lớp
sẽ tổ chức cắm trại >> thì em có thông báo
điều đó với các bạn không ? vì sao ?
H? Nếu cần thông báo điều trên thì em sẽ
- Câu trả lời của Ba không mang
đầy đủ n/d mà An cần biết Vì
trong nghĩa của <<bơi>> đã có
<<ở dới nớc>> Điều mà Anmuốn biết là 1 đ/điểm cụ thể nh :
Bể bơi, sông
+ Nếu nói mà không có n/d dĩnhiên là 1 h/tợng không b/thờngtrong giao tiếp, vì câu nói ratrong giao tiếp bao giờ cũngtruyền tải 1 n/d nào đó
+ ở bể bơi + ở sông + ở hồ
Khi nói trong câu nói phải có n/d
đi với y/c của g.tiếp không nênnói ít hơn những gì mà giao tiếp
đòi hỏi
Hs đọc hoặc kể
Truyện lại gây cời vì các nhânvật trong truyện nói nhiều hơnnhững gì cần nói
Lẽ ra chỉ cần hỏi: <<Bác có thấycon lợn nào chạy qua đâykhông ?>> và trả lời: <<nãy giờ,tôi chẳng thấy con lợn nào >>
*Ghi nhớ 1/SGK2/Phơng châm
về chất:
VD: SGK/tr7
Trang 6Gv: Những điều cần tránh trong giao tiếp mà
Gv chữa bài: Đây không thuộc về hội thoại
nhng qua việc học về p/châm hội thoại, về
l-ợng, Hs có thể vận dụng để phân tích lỗi
quan trọng và phổ biến này
H? Những tổ hợp từ nào bị thừa, vì sao ?
Gv cho Hs trả lời vào phiếu học tập
Gv phô tô mỗi bàn 1 tờ
Gv chấm nhanh 5 bài
H? Những từ trên nào đều chỉ cách nói
l/quan đến p.châm hội thoại nào đã học ?
H? Cách nói nào tuân thủ ?
Cách nói nào vi phạm ?
Gv gọi Hs đọc truyện
H? Chỉ ra yếu tố gây cời ? (Rồi có nuôi đợc
không )
H? Với câu hỏi đó, ngời nói đã không tuân
thủ p.châm hội thoại nào? Phân tích
Gv: Yếu tố gây cời -> vi phạm p.châm hội
thoại về lợng là 1 nghệ thuật trong truyện
c-ời dân gian
Gv chia 2 nhóm thảo luận
Gv có định hớng
Đó là những điều không có bằngchứng xác thực
+ Có lẽ
+ Hình nh
Trong giao tiếp đừng nóinhững điều mà mình không cóbằng chứng xác thực
Hs làm:
a) Thừa << nuôi ở nhà >> vì <<
gia súc >> có nghĩa là << vậtnuôi trong nhà >>
B) Thừa << hai cánh >> vì tất cả
các loài chim đều có hai cánh
+ Thừa: Vì thêm từ ngữ màkhông thêm nội dung -> Viphạm phơng châm về lợng
nói có sách mách có chứng nói dối
nói mò nói nhăng nói cuội nói trạng
->Những từ ngữ này đều chỉcách nói tuân thủ hoặc vi phạmp.châm hội thoại về chất
a) Tuân thủb,c,d,e : vi phạmBài 3:
+ Vi phạm p.châm về lợng Ngờihỏi đã hỏi thừa câu hỏi đó vì nếukhông nuôi đợc thì làm sao có
<< bố tôi >>
Bài 4:
Ghi nhớ 2/SSGK3/ Luyện tập.Bài 1 (8)
* HĐ 4: HDVN - Học bài
+ Làm bài tập (5) tra từ điển để giải nghĩa các thành ngữ
+ Tập viết một đoạn hội thoại, nội dung tự chọn, tuân thủ các p.châm hội thoại đã học
+ Chuẩn bị: Phần 1 + 2 + 3
Trang 7
Tiết 4: sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản
thuyết minh
I/ Mục tiêu cần đạt: Giúp hs:
1.Hiểu việc sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh làm cho
văn bản thuyết minh sinh động, hấp dẫn
2 Biết cách sử dụng một số biện pháp nghệ thuật vào văn bản thuyết minh
H? Vấn đề sự kỳ lạ của Hạ Long là vô tận
đ-ợc tác giả thuyêt minh bằng cách nào?
Câu hỏi gợi ý:
H? Theo em, đế t.minh nét kỳ lạ của Hạ
Long chỉ dùng p.pháp liệt kê( Hạ long có
nhiều nớc, nhiều đảo, nhiều hang động ) thì
có nêu đợc sự kỳ lạ của Hạ Long không ?
H? Tác giả hiểu sự kỳ lạ này là gì?
H? Hãy gạch dới câu văn nêu khái quát sự
kỳ lạ cảu Hạ Long?
H? Tác gỉa đã sử dụng các biện pháp tởng
t-ợng , liên tởng ntn để giới thiệu về sự kỳ lạ
của Hạ Long?
H? Sau mỗi đổi thay góc độ quan sát, tốc độ
di chuyển, ánh sáng phản chiếu , để ngời
đọc có thể cảm nhận đợc sự kỳ lạ của Hạ
Long, tg đã kết hợp sử dụng phơng thức biểu
đạt nào?
GV :Cái kỳ lạ của Hạ Long là đã biến 1 chất
liệu vô tri, vô giác nh đá thành những sự
sống có hồn
H? Tác giả trình bày đợc sự kỳ lạ của Hạ
Long là nhờ biện pháp nào?
- Trình bày, g.thiệu, g.thích với cácthao tác cụ thể: Nêu đ.nghĩa, p/pliệt kê, nêu VD, số liệu, s.sánh,p.tích, phân loại vv
: << Chính nớc có tâm hồn>>
: Nớc tạo nên sự di chuyển và khả
năng di chuyển theo mọi cách tạonên sự thú vị của cảnh sắc
Sau đó liệt kê các cách di chuyển:
Tùy theo góc độ & tốc độ dichuyển của ta
Tùy theo cả hớng á.sáng rọi vàochúng
Miêu tả những biến đổi của hình
ảnh đảo đá, biến chúng từ vật vô
tri thành vật sống động, có hồn
Ghi nhớ: tr 13
I/ Tìm hiểuviệc sử dụngmột số biện
thuật trong vănbản thuyếtminh:
(1) Ôn tập vănbản t/minh
(2 Viết văn bảnthuyết minh có
sử dụng một sốbiện pháp nghệthuật:+ VB: <<Hạ Long Đá vànớc >>
-tợng
*) Ghi nhớSGK/ tr.13
II Luyện tập 1/ B.tập 1:
Trang 8GV nêu yêu cầu bt
GV gọi hs đọc vb <<Ngọc Hoàng xử tội
ruồi xanh >>
H? Văn bản nh một truyện ngắn, truyện vui,
vậy có phải là vb thuyết minh không?
H? Tính chất ấy thể hiện ở những điểm nào?
H? Những phơng pháp thuyết minh nào đợc
sử dụng?
H? Các biện pháp nghệ thuật đợc sử dụng?
H? Tác dụng của các biện pháp nghệ thuật
H? Có thể xem đây là truyện vui có tính
chất thuyết minh hay là vb thuyết minh có
sử dụng một số biện pháp nghệ thuật?
* HĐ4: HDVN:
+ Học ghi nhớ
+ Hoàn thành các b.tập còn lại
Chuẩn bị bài : Luyện tập
đây là vb thuyết minh
Tính chất thuyết minh thể hiện ởchỗ giới thiệu loài ruồi rất có hệthống : tính chất chung về họ,giống loài, tập tính sinh sống, đặc
điểm cơ thể , cung cấp những kiếnthức chung đáng tin cậy về loàiruồi
- Các phơng pháp thuyết minh đợc
sử dụng:
Định nghĩa: thuộc họ côn trùng
Phân loại: các loài ruồi
Số liệu: số vi khuẩn, số lợng sinhsản của cặp ruồi
Liệt kê: mắt lới chân tiết ra chấtdính
b/ Nhân hoá, có tình tiết
Gây hứng thú cho bạn đọc, vừa làtruyện vui, vừa học thêm tri thức
Bài tập 2
Ngọc Hoàng
xử tội ruồixanh
Trang 9Tiết 5:
luyện tập sử dụng một số biện pháp nghệ thuật
trong văn bản thuyết minh.
I Mục tiêu cần đạt: Giúp hs:
Biết vận dụng một số biện pháp nghệ thuật vào văn bản thuyêt minh
II Các b ớc tiến hành :
HĐ 1: KTBC: Trong bài văn thuyết
minh, có thể sử dụng biện pháp nghệ
thuật ntn?
Ktra sự chẩn bị bài mới ở nhà của Hs
H? Muốn cho văn bản thuyết minh
trở nên sinh động, hấp dẫn, ngời ta có
H? Khi thuyết minh về chiếc nón ,
em cần giới thiệu những điều gì?
H? Về hình thức thể hiện, em sẽ vận
dụng những biện pháp nghệ thuật nào
để bài viết trở nên vui tơi, hấp dẫn?
Gv chia nhóm, Hs từng nhóm trình
bày các kiến thức về chiếc nón
H? Nơi làm nón nổi tiếng ở nớc ta?
Vào những thập niên 60, nghệ nhân
Bùi Quang Bặc là ngời đầu tiên nghĩ
ra cách ép những bài thơ vào nón lá
H? Cách làm những chiếc nón?
H? Công dụng của những chiếc nón
trong đời sống hàng ngày?
HS trả lời
Làng Tây Hồ , thành phốHuế
Nguyên liệu: những chiếc lá nón, lá gồiLàm khung nón đạt yêu cầu tròn
Làm 16 nan vành để xếp lá nón
Xếp lá đạt yêu cầu khôngdầy quá, không tha quá
Phủ lớp quang dầu Chiếc nón gắn liền với
đời sống con ngòi : che nắng , che ma
Chiếc nón đi vào thơ ca , nhạc hoạ
Hs trình bày dàn ý
Đọc phần MB
Tham khảo bài đọc thêm
Đề bài: Thuyết minh về mộttrong các đồ dùng sau: chiếcnón
Yêu cầu về nội dung:
Trang 10Tuần 2: Bài 2
Tiết 6-7: Văn bản
đấu tranh cho một thế giới hòa bình
(Gac-Xi-A Mac-Ket)
A Yêu cầu: Giúp hs:
- Hiểu đợc v/đ đặt ra trong vb: Nguy cơ c.tranh hạt nhân đe dọa toàn bộ c/s trên trái đất
trong TG ngày nay
- Bài viết << Đấu tranh >> của G.Macket đã nêu rõ vấn đề đó cho toàn thể nhân loại
hiểm họa của hạt nhân
* HĐ 1: Ktra bài cũ
* HĐ 2: Bài mới
H? Nêu những hiểu biết của em về nhà
văn G Macket ?
Gv: Tìm hiểu một VBNL ta tìm hiểu luận
đề, hệ thống luận điểm, luận cứ, luận
chứng và các phép lập luận của tác giả
GV nêu y/c đọc:
GV đọc mẫu đoạn: <<Từ đầu đối với
vận mệnh TG>>
GV k.tra việc đọc chú thích ở nhà của Hs
H? Hãy nêu luận đề của vb ?
(Gợi ý: - Nội dung của bài tập trung vào
v/đ gì ?
- Chủ đích của tg’ có phải chỉ là chỉ ra
mối đe dọa của vũ khí hạt nhân không mà
còn nhấn mạnh điều gì nữa ?)
H? Luận đề đó đợc triển khai trong 1 HT
luận điểm ntn ? Hãy tìm hiểu HT luận
điểm đó ?
GV gọi Hs đọc lại đoạn : <<Từ đầu
đ/v vận mệnh TG>>
H? Nguy cơ c/tranh hạt nhân đe dọa loài
ngời & toàn bộ sự sống trên trái đất đã
đ-ợc tg’ chỉ ra ntn ?
GV: Ngày 8/8/1986 (kỷ niệm ngày Mỹ
ném 2 quả bom nguyên tử đầu tiên xuống
2 Tp Hiroxima & Nagasaki - Nhật Bản
vào tháng 8/1945 và lần đầu tiên trong
quả bom n/tử đầu tiên đó, đủ để tiêu diệt
hàng chục lần sự sống trên trái đất Số
chiến tranh hạt nhân đe dọa mọi ngời
+ C/tranh h/nhân là 1 hiểm họa k/khiếp
đang đe dọa toàn thể loài ngời & mọi sựsống trên trái đất, vì vậy đ/tranh để loại
bỏ nguy cơ là n/v cấp bách của toàn thểnhân loại
+ Hs t/luận các luận điểm: 4 luận điểm(SGV)
Hs phát biểu+ Tác giả xác định t.gian cụ thể:
<<Hôm nay 8/8/1986>> & đa ra số liệu
cụ thể đầu đạn HN với 1 phép tính đơngiản: <<Nói nôm na trên TĐ>> ->
Để thấy đợc t/c hiện thực & sự khủngkhiếp của nguy cơ c/tranh HN
I.Giớithiệu tácgiả, tácphẩm:
II Đọc
thích: (*) Chúthích:Dịchhạch ?UNICEF
? FAO ?
III Tìmhiểu vănbản:
1 Luận
đề:
2 Tìmhiểu cácl/điểm:a) Nguycơ c/tranhhạt nhân
Trang 11chục
H? Để thấy rõ hơn sức tàn phá khủng
khiếp của kho vũ khí h/n, tg’ còn đa ra
điều gì ?
H? Để ngời đọc hiểu rõ nguy cơ khủng
khiếp ấy, tg’ đã lập luận ntn ? N/xét gì về
cách lập luận ấy ?
Gv: Gọi Hs đọc tiếp: đến cho toàn TG
H? Nhắc lại luận điểm đợc nêu trong
nghèo, trách nhiệm chúng ta phải đấu
tranh chống chiến tranh hạt nhân
H? Nghệ thuật lập luận chủ yếu của tg’ ở
đoạn này là gì ?
GV gọi hs đọc tiếp đến << trở lại điểm
xuất phát của nó >>
H? Luận điểm của phần vb vừa đọc ?
H? Tg’ khẳng định tác hại của chạy đua
vũ trang là gì ?
H? Trớc nguy cơ sự sống và nền văn
minh nhân loại bị hủy diệt, tg’ đã đa ra
lời cảnh báo ntn ?
GV giải thích k/n: <<Lý trí của tự nhiên
>> Có thể hiểu là qui luật của tự nhiên,
lôgic tất yếu của tự nhiên
H? Vì sao tg’ lại nói nh vậy ?
H? Để làm rõ luận điểm này, tg đa ra
những chứng cứ ntn?
H? Em có suy nghĩ gì về lời cảnh báo
của tg’
GV gọi hs đọc phần vb còn lại
Gv: Đây là luận điểm kết bài cũng là chủ
đích của bức thông điệp mà tg’ muốn gửi
tới bạn đọc
H? Bức thông điệp ấy là gì ? (Luận điểm
4) Chi tiết nào nói rõ n/d bức thông điệp ?
H? Trách nhiệm của mỗi ngời, mỗi dtộc
trớc nguy cơ ctranh HN là gì ?
H? Kết thúc lời kêu gọi của mình,
Macket đã nêu ra một đề nghị gì ? Em
- Tg’ đa ra những tính toán lý thuyết:
Kho vũ khí ấy có thể tiêu diệt tất cả cáchành tinh đang xoay quanh mặt trời,cộng thêm 4 hành tinh nữa & phá hủythế thăng bằng của hệ mặt trời
- Cách vào đề trực tiếp & bằng nhữngnhững chứng cứ rất rõ ràng mạnh mẽcủa tg’ đã thu hút ngời đọc & gây ấn t-ợng về t/c hệ trọng của v/đề nguy cơ
CTHN
Hs đọc
Hs phát biểu+ Lĩnh vực XH, y tế, tiếp tế thực phẩm,giáo dục
-> Đây là những lĩnh vực thiết yếutrong c/sống con ngời, đ/biệt là các nớcnghèo cha p/triển
Hs phát biểu:
Cuộc chạy đua vũ trang là tốn kém ghêgớm và phi lý, đi ngợc lại lợi ích và sựphát triển của thế giới
Nó cớp đi của thế giới nhiều đ.kiện cảithiện c/sống con ngời nhất là ở các nớcnghèo
Tg’ lần lợt đa ra những vd s.sánh trênnhiều lĩnh vực với những con số biết nóikhiến ngời đọc bất ngờ trớc sự thực hiểnnhiên mà rất phi lý
HS nêu luận điểmChạy đua vũ trang là đi ngợc lại lý trí
<< Không mà còn đi ngợc lại lý trí tựnhiên nữa >>
C.tranh HN không chỉ tiêu diệt nhânloại mà còn tiêu hủy mọi sự sống trêntrái đất
- Đứng vào hàng ngũ những ngời đtranh
b) Cuộcchạy đua
vũ trangchuẩn bịcho
CTHN đãlàm mất
đi khảnăng đểcon đợcsống tốt
đẹp hơn
C) CTHN
đi ngợclại lý trícon ngời,chẳngnhững thế
nó cònphản lại
sự tiếnhóa của
tự nhiên d) N/vụ
đấu tranhngănchặnCTHNcho 1 TGhòa bình