phuong an day tiet on tap toan 7

Ôn tập giúp đào sâu, chính xác hóa, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức kĩ năng: Muốn cho học sinh nắm chắc một số khối lượng kiến thức nào đó thì trong giai đoạn đầu tiên của vi[r]

PHƯƠNG ÁN DẠY TIẾT ÔN TẬP HÌNH HỌC 7

ĐẶT VẤN ĐỀ Chúng ta biết rằng trong chương trình toán học ở trường THCS và ở từng khối học có những tiết ôn tập chương khi GV dạy hoặc HS học thì tiết dạy học này thường không đủ thời gian để hệ thống lý thuyết và vận dụng giải bài tập nên GV phải làm việc nhiều Từ đó HS không nắm kiến thức một cách hệ thống và rõ ràng nên việc vận dụng giải bài tập gặp nhiều khó khăn Do đó, nhiều HS không có hứng thú học tập bộ môn.Vì thế trong quá trình dạy học tiết ôn tập chương Chúng

ta cần phải trang bị cho HS phương pháp ôn tập chương như thế nào để đạt hiệu quả Bởi học sinh đã có sẵn các kiến thức đã học , dạy làm sao để không lặp lại những gì mình đã giảng ở các bài học trước một cách máy móc, dễ gây nhàm chán cho học sinh và cho cả chính bản thân mình? Đó là điều không dễ chút nào Mục tiêu của các bài ôn tập nói chung là vừa củng cố các kiến thức đã học của một chương hay một phần nào đó, vừa mở rộng, nâng cao, so sánh đối chiếu với các kiến thức có liên quan , vừa góp phần bồi dưỡng một số kỹ năng nhất định cho học sinh Đặc biệt là học sinh đón nhận các tiết học ấy một cách thích thú nhất

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN

I.Tầm quan trọng của tiết ôn tập:

Việc ôn tập chiếm một vị trí quan trọng trong quá trình nắm vững kiến thức của học sinh Sau đây là một số tác dụng chủ yếu của việc ôn tập :

1 Ôn tập, củng cố kiến thức kĩ năng :

Ôn tập các kiến thức, kĩ năng đã được học tập là nhằm củng cố cho việc hình thành các kiến thức kĩ năng nói trên, bảo đảm cho các kĩ năng nói trên, bảo đảm cho các kĩ năng này vững chắc

2 Ôn tập giúp đào sâu, chính xác hóa, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức kĩ năng: Muốn cho học sinh nắm chắc một số khối lượng kiến thức nào đó thì trong giai đoạn đầu tiên của việc dạy học, giáo viên không nên và cũng không thể đưa ra toàn bộ kiến thức truyền thụ mà chỉ cần đưa ra những nội dung cơ bản để cho học sinh hiểu và thấm nhuần được điều mới học Sau đó, qua việc giới thiệu kiến thức mới ở các lần sau, qua việc luyện tập, vận dụng vào thực tế mà mở rộng, đào sâu, chính xác hóa dần từng bước kiến thức đã học

Muốn vậy, cần luôn luôn quay trở lại kiến thức cũ, mở rộng dần chính là quá trình

ôn tập, hoàn thiện nó

3.Ôn tập là cơ sở tiếp thu kiến thức, kĩ năng mới :

Những kiến thức, kĩ năng mới đều xây dựng trên kiến thức, kĩ năng đã học Do đó,

ôn tập là khâu đầu tiên trong quá trình truyền thụ kiến thức mới, là sự tiếp tục của kiến thức cũ, thì rõ ràng học sinh không thể tiếp thu kiến thức mới nếu không ôn tập, nắm vững kiến thức cũ

Ngoài ra, ôn tập cón có tác dụng giúp giáo viên nắm được mức độ tiếp thu kiến

thức của học sinh, qua đó rút kinh nghiệm việc truyền thụ kiến thức của thầy và việc học của trò

II Sau đây là một số hình thức ôn tập cho học sinh mà giáo viên thường thực hiện

trong quá trình giảng dạy :

1.Ôn tập đầu năm:

Ôn khái quát hóa những kiến thức đã học ở năm trước dẫn đến học sinh sẽ nắm kiến thức mới sắp học

Ôn kiến thức trọng tâm của năm học trước có liên quan dẫn đến học sinh sẽ tiếp thu tốt hơn kiến thức mới sắp học

2.Ôn tập thường xuyên:

Là quá trình liên tục nhắc nhở kiến thức cũ, được tiến hành trong mỗi bài học và giữ vai tró chủ chốt làm cho học sinh nắm được kiến thức truyền thụ

Ôn tập thường xuyên giúp học sinh siêng năng, chịu khó

Ôn tập thường xuyên giúp giáo viên kiểm tra mức độ nắm kiến thức, vận dụng kiến thức của học sinh

Cách thức tiến hành ôn tập thường xuyên

+ Có 3 hình thức ôn tập :

- Ôn tập trước khi học bài mới

- Ôn tập trong khi học bài mới

- Ôn tập sau khi học bài mới

+ Có 3 cách tiến hành :

- Thông qua hệ thống câu hỏi

- Thông qua ví dụ, bài tập, phản ví dụ

- Thông qua hệ thống hóa kiến thức, khắc sâu kiến thức

3.Ôn tập dưới hình thức luyện tập:

Mục đích là hình thành và củng cố kĩ năng, hoàn thiện kĩ năng đến kĩ xảo

Kĩ năng bao giờ cũng xuất phát từ kiến thức

Kĩ xảo là hành động mà từng thành phần riêng biệt của nó do luyện tập mà thành

tự động hóa

Như vậy luyện tập cũng chính là một khâu ôn tập

Ôn tập dưới hình thức luyện tập được tiến hành chủ yếu giải bài tập

4.Ôn tập có tính chất hệ thống hóa, tổng kết:

Đây là việc ôn tập toàn bộ một chương, một phần hay toàn bộ chương trình Là một hình thức ôn tập rất quan trọng giúp cho việc tổng hợp, hệ thống hóa các kiến thức hoàn thiện thêm một bước, từ đó nâng cao tầm hiểu biết và phát triển năng lực nhận thức của người học

5.Ôn tập kết thúc học kì, năm học:

Giống ở ôn tập có tính chất hệ thống hóa, tổng kết nhưng ở mức độ khái quát hóa hơn, ta phải liên hệ một cách tương hổ giữa các chương và phải ôn tập khắc sâu những vấn đề trọng tâm của chương trình, sự tiến triển của khái niệm, rèn luyện

khả năng vận dụng lí thuyết.

III Ôn tập – Tổng kết chương rất quan trọng, mục đích chủ yếu là củng cố những

kiến thức đã học trong chương, hệ thống hóa và khái quát những kiến thức nhằm cho học sinh nắm vững hơn kiến thức, rèn luyện kĩ năng, kĩ xảo, vận dụng, qua đó phát triển năng lực nhận thức, bồi dưỡng tư tưởng, tình cảm cho học sinh

Yêu cầu của việc ôn tập, tổng kết chương

1.Tập trung củng cố những kiến thức cơ bản quan trọng của chương:

Không có nghĩa là học lại những vấn đề đã học, chỉ tập trung vào những vấn đề cơ bản nhất của chương : Khái niệm cơ bản, định lí, hệ quả, phương trình, ứng dụng

cơ bản… Chú ý phát hiện và bổ khuyết những lỗ hỏng quan trọng trong kiến thức, hướng dẫn vận dụng kiến thức, rèn luyện kĩ năng

2.Hệ thống hóa, khái quát hóa những kiến thức đã học:

Sắp xếp lại các kiến thức thành hệ thống, nên xác định vị trí từng khái niệm, từng định lí, từng hệ quả trong chương, tìm mối quan hệ bài này với bài khác, chương này với chương khác nhắm phát triển tư duy cho học sinh

IV Vấn đề lưu ý tổ chức ôn tập – tổng kết chương:

1 Để chuẩn bị cho tiết ôn tập, yêu cầu học sinh làm việc ở nhà: trả lời các

"câu hỏi tự kiểm tra" và chuẩn bị các bài tập

2 Mục "Tóm tắt những kiến thức cần nhớ" trong SGK nhằm mục đích để cho học sinh tra cứu nếu cần thiết, không nên giảng lại cho học sinh trong giờ học ôn tập

3 Tiết ôn tập không phải là để giáo viên nhắc lại các kiến thức đã học, mà là

để giúp học sinh nhớ lại, làm lại và tìm ra mạch kiến thức cơ bản của một

nội dung được học

4 Nên có các bảng hệ thống thể hiện mối liên quan hệ thống của kiến thức

5 Trong tiết ôn tập trên lớp, giáo viên chọn một vài bài tập có nội dung tổng hợp liên quan đến nhiều kiến thức cần ôn tập và cùng làm việc với học sinh, qua đó nhắc lại, khắc sâu, hệ thống và nâng cao các kiến thức cần nhớ

và phương pháp giải Không nên đi sâu vào những tính toán cụ thể

6 Luôn luôn thay đổi hình thức ôn tập cho phong phú, đa dạng và hiệu quả Trong bất kì hình thức nào, Hs cũng phải được chủ động tham gia vào quá trình ôn tập kiến thức

V.Cách tiến hành giảng dạy tại lớp:

Ta cũng biết rằng mục tiêu của tiết ôn tập chương là HS ôn tập và hệ thống hoá các kiến thức đã học trong chương và biết vận dụng các kiến thức đã học vào các bài tập để vẽ hình, tính toán, chứng minh, ứng dụng trong thực tế.Vì

thế, để dạy được tiết ôn tập chương đạt hiệu quả thì việc thiết kế giáo án của GV trong tiết ôn tập là rất quan trọng cho nên ta phải thiết kế tiết ôn tập chương như thế nào để phù hợp với mục tiêu của chương, phù hợp với từng đối tượng học sinh Để dạy học tiết ôn tập chương môn Hình học đạt hiệu quả thì GV phải tiến hành như sau:

+ Yêu cầu học sinh chuẩn bị thật kĩ phần đề cương ôn tập, giáo viên giao nhiệm vụ cụ thể cho học sinh, có thể trả lời các câu hỏi trong SGK, đồng thời HS

tự vẽ hình minh họa, chuẩn bị một số bài tập cơ bản nhất

+ Soạn hệ thống hoá lý thuyết bằng hình ảnh trực quan, bằng các trò chơi nhẹ nhàng, sinh động nhằm gợi nhớ, tái hiện cho HS các kiến thức của chương

+Soạn bài tập trắc nghiệm ( loại câu hỏi điền khuyết, ghép đôi, đúng sai… ), nhằm cũng cố hoàn thiện phần lí thuyết cho học sinh

+ Soạn bài tập tự luận tổng hợp nhiều kiến thức

Ôn tập chương thường có hai tiết

Tiết 1 nên dành thời gian nhiều cho kiến thức cơ bản của phần lí thuyết, dùng các bài tập trắc nghiệm để củng cố khắc sâu kiến thức Hình thức trắc nghiệm ghép đôi hoặc điền khuyết để cũng cố các định nghĩa, trắc nghiệm đúng sai để cũng cố các tính chất, định lí Làm một số bài tập cơ bản của chương

Tiết 2 dùng để kèn luyện các kĩ năng cần thiết, giải các bài tập mang tính chất tổng quát, vận dụng nhiều kiến thức

Tóm lại dạy tiết ôn tập chương hình học ta thường tiến hành như sau:

Bước 1: Tái hiện, gợi nhớ kiến thức

Bước 2: Ghi nhớ, tóm tắt các kiến thức cơ bản của chương

Bước 3: Cũng cố, hoàn thiện, nâng cao các kiến thức của chương

Bước 4: Vận dụng các kiến thức để giải các bài tập

VI Ví dụ minh họa ( Hình học 7 )

Tiết 14: ÔN TẬP CHƯƠNG I (T1)

A MỤC TIÊU:

1 Kiến thức: Hệ thống hóa kiến thức về đường thẳng vuông góc, đường thẳng song song

2 Kĩ năng: Sử dụng thành thạo các dụng cụ vẽ hình

Biết kiểm tra hai đường thẳng cho trước có song song hay vuông góc không?

3 Thái độ: Bước đầu tập suy luận vận dụng các tính chất về đường thẳng song song và vuông góc

B PHƯƠNG PHÁP :

Nêu vấn đề, trực quan, thực hành và hoạt động nhóm

C CHUẨN BỊ :

GV: Giáo án , SGK, SGV,phiếu học tập, máy chiếu

HS: Làm câu hỏi ôn tập chương, dụng cụ để vẽ hình

D TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:

I Ổn định: (1’)

II Bài cũ : Chơi đoán hình

GV: Mỗi hình trong bảng cho biết nội dung kiến thức gì?

HS: Tham gia xây dựng Nếu đúng GV ghi vào dưới mỗi hình Nếu sai bổ sung thêm

III Bài mới :

1.Đặt vấn đề :(1’) Các kiến thức trong hình vẽ là các kiến thức cơ bản trong chương I mà ta đã học Bây giờ ta cùng ôn lại các kiến thức đó

2.Triển khai bài:

Hoạt động của thầy và trò Nội dung ghi bảng

Hoạt động 1(20’)

ÔN TẬP HỆ THỐNG LÝ THUYẾT GV? Nêu đ/n và tính chất của hai

góc đối đỉnh

HS: trả lời

GV? Nêu định nghĩa đường trung

trực của đoạn thẳng

xy là đường trung trực của AB thì

xy quan hệ ntn với AB

HS: trả lời

I Kiến thức cơ bản:

1.Hai góc đối đỉnh -Đ/n

-T/c: Ô1 đối đỉnh với Ô3

 Ô1=Ô3

2 Đường trung trực của đoạn thẳng -Đ/n

xy là đường trung trực của

AB

M

a b

O

2 1

3 4

a

b

x y

O

A B

a b

c 1 1

a

b

c

a c b

a

GV: Nêu đ/n hai đường thẳng

song song, dấu hiệu nhận biết và

tính chất

a//b  điều gì và ngược lại?

HS dựa vào hình vẽ để trả lời

GV? Nêu nội dung của tiên đề

Ơclít

GV? Nêu mối quan hệ giữa vuông

góc và song song

GV: Các khẳng định trên được coi

là những khẳng định đúng, những

khẳng định đó được gọi là gì?

 Định lí định lí gồm những

phần nào? Vd Đ/l “ Hai góc đối

đỉnh thì bằng nhau” nêu GT, KL

dựa vào hình vẽ trên

Bài tập 1 Hãy kết nối các dòng ở hai

cột để được khẳng định đúng

HS hoạt động nhóm 3’ Giáo viên đưa

phiếu học tập và phiếu kết quả cho

từng nhóm

1-B, 2-F, 3-A, 4-C, 5-D, 6-E

xy AB tai I

IA IB











3 Hai đường thẳng song song -đ/n

-dấu hiệu nhận biết -tính chất

1 3

2 2

0

1 2

ˆ ˆ

ˆ ˆ / /

ˆ ˆ 180

 



  





4 Tiên đề Ơclít

5 Quan hệ giữa vuông góc và song song

/ /

a b

b c

 





  / /

a b

 



 / /

/ / / /

a c

a b

b c









6 Định lí

Ví dụ: GT Ô1 đối đỉnh Ô3

KL Ô1=Ô3

Bài tập 1 Hãy kết nối các dòng ở hai cột để

được khẳng định đúng

1 Hai góc đối đỉnh là hai góc

mà

A a//b

2 Hai đường thẳng vuông góc với nhau là hai đường thẳng

B mỗi cạnh của góc này là tia đối của một cạnh của góc kia

3 Nếu hai đường thẳng a, b cắt đường thẳng c

C Vuông góc tại trung điểm của đoạn

Bài tập 2: .Điền vào ô trống chữ

Đ(đúng) hoặc S (sai):

HS: Hoạt động theo nhóm và chữa sai

đúng trước lớp

Những câu sai GV đưa ra hình vẽ

minh họa

và có một cặp góc so le trong bằng nhau thì

thẳng đó

4 Đường trung trực của đoạn thẳng là đường thẳng

D m//n

5 Nếu mp và n

p thì

E mp

6 Nếu mn và n//p thì

F Cắt nhau tạo thành một góc vuông

Bài tập 2: Điền vào ô trống chữ Đ(đúng)

hoặc S (sai):

1) Hai góc đối đỉnh thì bằng nhau

2) Hai góc bằng nhau thì đối đỉnh

3) Hai đường thẳng vuông góc thì cắt nhau 4) Đường trung trực của đoạn thẳng là đường thẳng đi qua trung điểm của đoạn thẳng ấy

5) Nếu một đường thẳng c cắt hai đường thẳng a và b thì tạo thành hai góc so le trong bằng nhau

6) Qua điểm M nằm ngoài đường thẳng a có

ít nhất một đường thẳng song song với a

Hoạt động 2(22’)

BÀI TẬP

GV hiển thị hình vẽ ở màn hình

? Hình vẽ cho ta biết điều gì?

 GT của bài toán

Yêu cầu của bài toán là gì?

 KL cần phải tìm của bài toán

II BÀI TẬP:

* Bài 58 SGK: Tính số đo x trong hình

vẽ, hãy giãi thích tại sao lại tính được như vậy

Gv ghi GT, KL

Gv hướng dẫn Hs giải

p

GT ac, bc, D ˆ 1 1150

KL x=?

Giải

0

1 1

( )

b c gt



góc trong cùng phía nên bù nhau) Hay x + 1150=1800

 x=1800-1150=650

IV Củng cố

V Dặn dò : (1’)

- Học kĩ các phần lí đã ôn

- Học thuộc 10 trả lời ôn tập chương

- Làm bài tập 55; 56; 57;59’60 SGK; 47; 48;49 SBT

- Tiết sau tiếp tục ôn tập chương(t2)

HD Bài tập 57 SGK Cho hình 39 (a//b) Hãy tính số đo x của góc O

a

b

38

132

c x

O

E BỔ SUNG:

1150

x

?

x

?

c

D

C

1

1