bai giang ung thu vu

- kết hợp với các chương chình hợp tác quốc tế, tổ chức hội thảo chuyên đề….. Phòng bệnh bước 1: theo WHO.[r]

PHÒNG VÀ PHÁT HIỆN SỚM

TS Nguyễn Văn Định Trưởng khoa Ngoại Vú Phó viện trưởng Viện NCUT

Dịch tễ học

ThÕ giíi (2004): 1,2 triÖu phô n÷ m¾c.

ViÖt Nam: MB 27,3/100.000 MN 17,1/100.000

ViÖt nam

Dịch tễ học

UT VÚ

UTV: Đứng thứ 5 trong các bệnh ung thư

Cỏc yếu tố nguy cơ

• Tuổi

• Chế độ dinh d ỡng

• Yếu tố nội tiết

• Tiền sử kinh nguyệt, sinh sản

Phòng bệnh UTV

•Phòng bệnh bước 1

•Phòng bệnh bước 2

Phũng bệnh bước 1:

• Chế độ dinh d ỡng hợp lý

•Hóy núi “khụng” với thuốc lỏ

• Luyện tập thể thao tránh béo phì

• Hạn chế dùng thuốc nội tiết thay thế

Phũng bệnh bước 1:

• Chế độ dinh d ỡng hợp lý

Đu đủ cú thể làm ngừng sự tăng trưởng của cỏc tế bào ung thư vỳ

Phũng bệnh bước 1:

• Chế độ dinh d ỡng hợp lý

Phòng bệnh bước 1:

•Hãy nói “không” với thuốc lá

Phòng bệnh bước 1:

• LuyÖn tËp thÓ thao tr¸nh bÐo ph×

Phòng bệnh bước 1:

• Tuyên truyền kiến thức về phòng và chống các bệnh

ung thư nói chung, UTV nói riêng

- qua các phương tiện thông tin đại chúng

- công tác đoàn thể: thanh niên, phụ nữ…

- kết hợp với các chương chình hợp tác quốc tế,

tổ chức hội thảo chuyên đề…

Phòng bệnh bước 1: theo WHO

Phòng bệnh bước 2:

• Tự khám vú

• Khám vú bởi nhân viên y tế

• Chụp vú

Phòng bệnh bước 2:

• Tự khám vú

Phòng bệnh bước 2:

• Tự khám vú

Phòng bệnh bước 2:

• Tự khám vú

Phòng bệnh bước 2:

• Đối tượng:

- Tuổi: ACS (Hoa kì) 18-39 tự khám vú hàng

tháng, chụp vú 3 năm 1 lần Trên 40, chụp vú

1 năm 1 lần và khám bởi BS chuyên khoa

- Đối tượng nguy cơ cao: trong gia đình có mẹ hoặc chị em gái bi UTV, bản thân bị UTV 1 bên…

Phòng bệnh bước 2:

• Khám lâm sàng

Sàng l c ph ọ ỏt hi n s m ệ ớ

độ nhạy, độ đặc hiệu và giá trị dự báo d

ơng tính:

•D ơng tính thật (TP - True Positive) : ung th đ ợc chẩn đoán trong vòng 1 năm sau khi sinh thiết dựa trên kết quả chụp

vú bất th ờng

Sàng l c ph ọ ỏt hi n s m ệ ớ

độ nhạy, độ đặc hiệu và giá trị dự báo d

ơng tính:

•Âm tính thật (TN - True Negative) : không có ung th nào đ ợc chẩn đoán trong vòng 1 năm dựa trên kết quả chụp

vú bình th ờng.

•.

Sµng l c ph ọ át hi n s m ệ ớ

• Chụp vú

Sµng l c ph ọ át hi n s m ệ ớ

• Chụp vú

Sµng l c ph ọ át hi n s m ệ ớ

• Chụp vú

Sµng l c ph ọ át hi n s m ệ ớ

• Chụp vú

Sµng l c ph ọ át hi n s m ệ ớ

• Chụp vú

Sµng l c ph ọ át hi n s m ệ ớ

• Chụp vú

Microcalcifications de type IV très suspectes de cancer

Sµng l c ph ọ át hi n s m ệ ớ

• Chụp vú

Sµng l c ph ọ át hi n s m ệ ớ

• Chụp vú

Sµng l c ph ọ át hi n s m ệ ớ

• Chụp vú

Sµng l c ph ọ át hi n s m ệ ớ

• Chụp vú

Sµng l c ph ọ át hi n s m ệ ớ

• Chụp vú

Sµng l c ph ọ át hi n s m ệ ớ

• Chụp vú

Hôpital St Louis-France

Sµng l c ph ọ át hi n s m ệ ớ

• Siêu âm

Một số phương pháp khác

Sµng l c ph ọ át hi n s m ệ ớ

• Siêu âm

Một số phương pháp khác

Sàng l c ph ọ át hi n s m ệ ớ

• MRI

• Vi néi soi tuyến vó cho phÐp nh×n trùc tiÕp tæn th

¬ng, quÐt TB vïng nghi ngê

Một số phương pháp khác

Sàng l c ph ọ át hi n s m ệ ớ

• MRI

Một số phương pháp khác

Sàng l c ph ọ át hi n s m ệ ớ

MRI: u tuyến vú lành

Một số phương pháp khác

Sàng l c ph ọ át hi n s m ệ ớ

MRI: u tuyến vú lành

Một số phương pháp khác

Sàng l c ph ọ át hi n s m ệ ớ

• MRI

Một số phương pháp khác

Sàng l c ph ọ át hi n s m ệ ớ

• MRI

Một số phương pháp khác

Sàng l c ph ọ át hi n s m ệ ớ

• MRI: Unsuspected cancer detected by MRI alone

Một số phương pháp khác

CH N O N ung th vó Ẩ Đ Á

đại c ơng

• Kết hợp lâm sàng và cận lâm sàng

• Mô bệnh học có tiếng nói quyết định

• Các kỹ thuật sinh thiết và C HA phát triển mạnh Đ

• đi sâu vào chi tiết giúp cho lập kế hoạch điều trị

L©m sµng

• TiÒn sö

C¸c yÕu tè nguy c¬

– Dïng néi tiÕt tè thay thÕ

– TiÒn sö kinh nguyÖt, thai s¶n

– Dïng thuèc tr¸nh thai

– TiÒn sö G® (nhÊt lµ tiÒn sö UTV, UT buång

trøng)

L©m sµng

• Kh¸m l©m sµng tuyÕn vó

–Tèi u ho¸ ®iÒu kiÖn th m kh¸m ă

– Sau s¹ch kinh 7 – 10 ngµy

XÕp giai ®o¹n

– T: U nguyªn ph¸t

– N: H¹ch vïng

– M: Di c¨n xa

chÈn ®o¸n tnm vµ giai ®o¹n

• Giai ®o¹n

- G§ 0: Tis N0 M0

- G§ I: T1 N0 M0

- G§ IIA: T0,1 N1 M0 T2 N0 M0

- G§ II B T2 N1 M0 T3 N0 M0

Cận Lâm sàng

• Chọc hút bằng kim nhỏ (FNA)

– đơn giản, dễ thực hiện

– ít xâm nhập

– Phân biệt đ ợc u nang với u đặc

– Tại cơ sở có kinh nghiệm, FNA có giá trị cao

– độ chính xác: 89-99%

– Chọc d ới h ớng dẫn của siêu âm giúp t ng độ chính xác ă – Không phân biệt đ ợc UT xâm lấn và không xâm lấn

– Dowlatshahi: độ nh y 95%, ạ độ đặ c hi u 91% ệ

Cận Lâm sàng

• Chụp vú

–Có vai trò trong sàng lọc và chẩn đoán

–Các tổn th ơng hay gặp của UTV:

• Vi can – xi hoá

• Hinh sao

• Hinh co kộo

• Hinh tua gai

–H th ng BIRADS ệ ố (Br east Imaging Reporting and Data System)

• 0: Cần đánh giá lại về hỡnh ảnh

• 1: âm tính

• 2: U lành

• 3: Có thể lành tính, cần theo dõi sát

• 4: Nghi ngờ, cần sinh thiết

• 5: Khả n ng ác tính cao, cần sinh thiết ă

BVK: 1-2 d ¬ngtÝnh gi¶ trong sè 500-550 BN

–Bãng c¶n siªu ©m

BVK: Se:99,0% Sp:85,5%, PPV:91,6%,

NPV:98,3%, Acc: 93,81%

Cận Lâm sàng

• Chụp cắt lớp

Vai trò

tuyến vú mà kết quả chụp vú hạn chế giá trị

–Hạch nách nghi ngờ nh ng chụp vú không phát hiện đ ợc UT

–Hạn chế: giá thành đắt, không thấy đ ợc các vi

canxi trên phim, liều tia cao tới các cơ quan trong lồng ngực

–độ nhạy t ơng đ ơng với bộ 3 chẩn đoán

Harm SE: độ nhạy 97-99%

–đánh giá xâm lấn của ung th

–Phát hiện tái phát ở các BN điều trị bảo tồn

có tia xạ

–Chi phí còn quá cao

Các ph ơng pháp sinh thiết

• Sinh thiết tức thi

–Cho chẩn đoán ngay trong cuộc mổ, giúp

phẫu thuật viên có thái độ xử lý chính xác

Layfield: âm tính giả 0,094%, d ơng tính giả 0,019%

–Nhanh chóng, thuận tiện

–đánh giá tinh trạng diện cắt trong điều trị bảo tồn

C¸c ph ¬ng ph¸p sinh thiÕt

• Sinh thiÕt kim

–Cho kÕt qu¶ chÝnh x¸c cao

C¸c ph ¬ng ph¸p sinh thiÕt

• Sinh thiÕt b»ng kim hót ch©n kh«ng

–Chñ yÕu ¸p dông cho c¸c tæn th ¬ng kh«ng

QUI TRÌNH CHẨN ĐOÁN

Tr©n träng c¶m ¬n !