Nói cách khác , những tác hại của việc xả rác mà em đã nêu ra như mất vệ sinh , thể hiện hành vi vô văn hóa , gây mất mĩ quan lan truyền dịch bệnh , tốn kém tiền của trong việc thu gom[r]
Trang 1Ngày giảng: /1/2013 Buổi 1
Rèn kỹ năng làm văn nghị luận
I Mục tiờu cần đạt
Hiểu đợc đặc điểm của kiểu bài nghị luận về một sự việc, hiện tợng trong đời sống xã hội; nghị luận về một vấn đề t tởng, đạo lý; nghị luận về tác phẩm văn học Nắm vững phơng pháp làm các dạng bài nghị luận nói trên
Rèn kỹ năng tìm hiểu, phát hiện kiến thức
Giáo dục lòng yêu mến, tự hào về văn học dân tộc
II Tiến trình tổ chức các hoạt động:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung hoạt động
GV hớng dẫn học sinh tìm hiểu đặc
điểm của kiểu bài Nghị luận về một
sự việc, hiện tợng đời sống
- HS đọc ví dụ Bệnh lề mề
- GV: Trong bài Bệnh lề mề ngời viết
đã trình bày những gì?
- HS trả lời
- GV: Tại sao tác giả lại nói đó là vấn
đề có ý nghĩa đối với xã hội?
HS trao đổi, thảo luận nhóm
- Đại diện nhóm trả lời
- GV: Em đánh giá nh thế nào về vấn
đề tác giả đa ra?
GV: Thế nào là nghị luận về một sự
việc, hiện tợng đời sống xã hội ?
- GV: Bài nghị luận về một sự việc,
hiện tợng đời sống xã hội có yêu cầu
nh thế nào về mặt nội dung?
- GV: yêu cầu nh thế nào về mặt hình
thức của bài nghị luận về một sự việc,
hiện tợng đời sống xã hội nh thế nào?
- GV: Để làm tốt bài nghị luận về một
sự việc, hiện tợng đời sống xã hội cần
tuân theo những bớc nào?
- GV: Bớc tìm hiểu đề cần làm những
gì?
I Nghị luận xã hội:
A- Nghị luận về một sự việc, hiện tợng
đời sống:
1- Đặc điểm yêu cầu:
* Ví dụ: Bệnh lề mề.
-> Trong bài Bệnh lề mề ngời viết đã trình
bày quan điểm, thái độ của mình trớc một vấn đề có ý nghĩa xã hội đáng phê phán, cần khắc phục mà tác giả gọi nó là một
căn bệnh cần chữa trị: Bệnh lề mề Nói nó
là vấn đề có ý nghĩa đối với xã hội bởi nó
đang tràn lan trong nhiều cơ quan, đoàn thể, nó tồn tại trong ý thức mỗi con ngời, trở thành thói quen xấu, một căn bệnh khó chữa
* Khái niệm: Nghị luận về một sự việc, hiện tợng đời sống xã hội là bàn về một sự việc, hiện tợng có ý nghĩa đối với xã hội,
đáng khen, đáng chê hay có vấn đề đáng suy nghĩ
* Yêu cầu về nội dung bài nghị luận về một sự việc, hiện tợng đời sống:
- Nêu rõ đợc sự việc, hiện tợng có vấn đề: phân tích mặt sai, mặt đúng, mặt lợi, mặt hại của nó; chỉ ra nguyên nhân và bày tỏ thái độ, ý kiến nhận định của ngời viết
* Yêu cầu về hình thức: Bài viết phải có bố cục mạch lạc; có luận điểm rõ ràng, luận
cứ xác thực, phép lập luận phù hợp, lời văn chính xác, sống động
2- Kỹ năng, phơng pháp nghị luận về một
sự việc, hiện tợng đời sống:
a- Ngoài những phơng pháp chung, cách làm kiểu bài nghị luận này gồm các bớc:
* Tìm hiểu đề:
- Tìm hiểu ý nghĩa của sự việc, liên tởng
đến cuộc sống để phát hiện ra vấn đề mọi
Trang 2- GV: Để tìm ý cho bài tốt bài nghị
luận về một sự việc, hiện tợng đời
sống xã hội cần làm nh thế nào?
- GV: Dàn ý bài nghị luận về một sự
việc, hiện tợng đời sống xã hội cần có
mấy phần? Phần mở bài cần làm gì?
+ Nội dung của phần thân bài?
+ Phần kết bài cần làm rõ điều gì?
Yêu cầu: Trong một cuộc điều tra gần
20000 thanh niên nam ở Hà Nội năm
1981 cho thấy: từ 11 đến 15 tuổi:
25% các em hút thuốc lá; từ 16 đến
20 tuổi : 52% ;trên 20 tuổi : 80% Tỉ
lệ này ngang với các nớc Châu Âu
Trong số các em hút thuốc lá, có đến
80% lâu lâu có triệu chứng nh: ho
hen, khạc đờm, đau ngực, còn trong
số những em không hút, chỉ có
không đến 1% có các triệu chứng ấy
( theo Nguyễn Khắc Viện) Hãy cho
biết đây có phải là hiện tợng đáng viết
một bài nghị luận không? Nếu có em
hãy lập dàn ý cho hiện tợng trên
-ở một vài tuyến đờng quốc lộ thờng
có hiện tợng một số ngời rải đinh trên
mặt đờng, làm hỏng xe và gây tai nạn
cho ngời đi đờng Sau khi xe bị thủng
săm, có ngời chạy ra vá và thay săm
với giá rất đắt Viết bài nghị luận nêu
suy nghĩ của em về hiện tợng đó
ngời quan tâm
* Tìm ý:
- Nắm vững các chi tiết cơ bản của sự việc, hiện tợng
- Tìm thêm một vài sự việc, hiện tợng tơng tự
- Phân chia vấn đề thành từng mặt để phân tích, giảng giải, bày tỏ ý kiến
* Dàn ý:
- Mở bài: Giới thiệu khái quát sự việc, hiện tợng
- Thân bài:
+ Tóm tắt sự việc, hiện tợng
+ Lần lợt phân tích từng mặt của vấn đề
- Kết bài: Tổng hợp sự phân tích để rút ra kết luận
b- Khi phân tích, có thể phối hợp sử dụng phép chứng minh, giải thích…Khi tổngKhi tổng hợp, có thể khẳng định, phủ định, khuyên răn, kiến nghị…Khi tổng
II- Luyện tập:
1 B i t ài t ập 1.
2 Bài tập 2.
- Lao động kiếm sống là hoạt động bình thờng nhng đánh bẫy, gây nguy hại đến tài sản, tính mạng của ngời khác để trục lợi thì đó là tội ác
- Những hành động nh thế cần phải
đ-ợc pháp luật can thiệp để dẹp bỏ
- Mọi ngời ( đặc biệt những ngời hành nghề bơm vá, sửa chữa…Khi tổng) nên có
Trang 3nhận thức đúng đắn về những hành
vi xấu đó và có lơng tâm hơn trong nghề nghiệp
Củng cố, dặn dò.
- Tiếp tục tìm hiểu những sự việc hiện tợng trong đời sống và tập phân tích, đa
ra ý kiến về những vấn đề ấy
Ngày giảng:25 /1/2013 Buổi 2
Rèn kỹ năng làm văn nghị luận
I Mục tiêu cần đạt
Hiểu đợc đặc điểm của kiểu bài nghị luận về một sự việc, hiện tợng trong đời sống xã hội; nghị luận về một vấn đề t tởng, đạo lý; nghị luận về tác phẩm văn học Nắm vững phơng pháp làm các dạng bài nghị luận nói trên
Rèn kỹ năng tìm hiểu, phát hiện kiến thức
Giáo dục lòng yêu mến, tự hào về văn học dân tộc
II- Chuẩn bị:
III-Tiến trình tổ chức các hoạt động:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung hoạt động
Bài tập 1:
Lấy nhan đề Những ng“ Những ng ời không
chịu thua số phận , hãy viết bài văn”, hãy viết bài văn
nêu suy nghĩ về những tấm gơng đó.
- HS đọc đề bài
- GV hớng dẫn học sinh tìm hiểu đề
bài
- GV: Để làm tốt bài nghị luận này
cần phải tìm những ý nào?
- GV: Em hãy lập dàn ý cho đề bài
trên?
- GV: Phần mở bài cần nêu những ý
gì?
- HS trả lời
I Nghị luận xã hội:
Nghị luận về một sự việc, hiện tợng
đời sống:
II- Luyện tập:
Đề I:
a- Mở bài:
Dẫn dắt vào vấn đề: những số phận không may và nghị lực vợt qua số phận
b- Thân bài:
* Nêu một số tấm gơng không chịu thua
số phận; kể vắn tắt về một số tấm gơng tiêu biểu ở những lĩnh vực khác nhau trong cuộc sống
* Suy nghĩ của bản thân về những con ngời ấy:
- Khâm phục tinh thần vợt khó ở họ
- Nhận thức sâu sắc về cội nguồn sức mạnh nghị lực của họ:
+ ý thức của họ về giá trị sống của bản thân mỗi ngời
+ ý chí quyết tâm mãnh liệt
Trang 4- GV: Phần thân bài có mấy vấn đề
cần đề cập đến? Đó là những vấn đề
gì?
- Phần kết bài cần làm gì?
Bài tập 2:
Qua các kỳ thi học sinh giỏi quốc tế,
em có suy nghĩ gì về trí tuệ Việt Nam.
- Trình bày ý hiểu của em về đề bài?
- Em hãy lập dàn ý cho đề bài trên?
- Phần mở bài cần nêu những ý gì?
- Phần thân bài có mấy vấn đề cần đề
cập đến? Đó là những vấn đề gì?
- Phần kết bài cần làm gì?
+ Đợc mọi ngời động viên tiếp sức
+ Trách nhiệm của mỗi chúng ta và xã hội đối với họ
+ Cảm thông, tôn trọng, tôn vinh họ + Giúp đỡ, tạo điều kiện cho họ phát huy khả năng của bản thân
c- Kết bài:
- Khẳng định họ là những tấm gơng tiêu biểu
- Soi vào họ, mỗi ngời phải biết tự vơn lên không ngừng
Đề II:
a- Mở bài:
- Hiếu học là truyền thống cao đẹp của ngời Việt Nam
- Học sinh đạt giải trong kỳ thi quốc tế luôn là niềm tự hào của thế hệ trẻ nói riêng và cả nớc nói chung
b- Thân bài:
* Những thành quả trí tuệ của học sinh Việt Nam trong các kỳ thi quốc tế
- Các kỳ thi học sinh giỏi quốc tế là một sân chơi trí tuệ cho những ngời trẻ tuổi
- Những thành tích cao mà học sinh Việt Nam đạt đợc
+ Những thứ hạng và những giải đặc biệt của các môn dự thi
+ Đánh giá của bạn bè quốc tế
*Suy nghĩ của bản thân về trí tuệ Việt Nam:
c- Kết bài:
Nhấn mạnh niềm tự hào, sự tôn vinh, lòng biết ơn những ngời đã đem vinh quang về cho Tổ quốc
Những bài văn mẫu về nghị luận một sự việc hiện tợng đời sống
Đề: Tình trạng vứt rác bừa bãi.
Bài làm
Ngày nay, trờn thế giới, mụi trường là vấn đề được quan tõm hàng đầu Ở cỏc quốc gia tiờn tiến , vấn đề giữ gỡn vệ sinh mụi trường được quan tõm thường xuyờn nờn việc xả rỏc và nước thải bừa bói hầu như khụng cũn nữa Người dõn được giỏo dục rất kỹ về ý thức bảo vệ mụi trường sống xanh – sạch – đẹp Đỏng buồn thay nước
ta cú một hiện tượng phổ biến là vứt rỏc ra đường hoặc những nơi cụng cộng , khụng giữ gỡn vệ sinh đường phố Việc làm đó gõy ảnh hưởng nghiờm trọng đến mụi trường mà cụ thể ở đõy là gõy ụ nhiễm mụi trường
Hiện tượng khụng giữ gỡn vệ sinh đường phố cú rất nhiều biểu hiện nhưng phổ biến nhất là vứt rỏc ra đường hoặc nơi cụng cộng Ăn xong một que lem hay một chiếc kẹo , người ta vứt que, vứt giấy xuống đất Uống xong một lon nước ngọt hay một chai nước suối , vứt lon , vứt chai ngay tại chỗ vừa ngồi mặc dự thựng rỏc để cỏch
đú rất gần Tuy vậy , họ vẫn thản nhiờn , vụ tư khụng cú gỡ ỏy nỏy Thậm chớ khi
Trang 5ăn xong một tép kẹo cao su, họ cũng không mang đến thùng rác mà vo tròn rồi trét lên ghế đá và cứ thế bỏ đi chỗ khác Không chỉ với những nơi công cộng , ở một số khu phố , con đường có đặt bảng khu phố văn hóa nhưng cỏ mọc um tùm tràn lan , rác rưởi ngập đầy khắp lối đi , mùi hôi khó chịu bốc lên suốt ngày Một biểu hiện phổ biến khác là một số tài xế chở gạch,đá phế thải ở các công trinh xây dựng đem
đổ khắp nơi và cả trên dưới phố Con người ta còn vô ý thức đến mức mang xác súc vật chết như chó, mèo, chuột, gia cầm như gà, vịt ném xuống hồ ,ao, sông rạch và
ra đường.Ở một số hàng, quán bán trên vỉa hè người ta đổ tất cả đồ ăn dư thừa, nước rửa chén, bát xuống cống khiến cho nước thải bị ứ đọng ,cống bị tắt
nghẽn.Đáng sợ hơn, ở một số dòng sông những người sống trong những con đò đậu ngay trên sông có những việc làm gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng Họ vô tư
xả rác trên đò xuống sông, đi tiêu đi tiểu xuống sông rồi ngay lập tức lại lấy nước dưới sông lên tắm gội, giặc giũ thậm chí là nấu nướng Thế nhưng hiện tượng xả rác đó còn lan sâu vào một tầng lớp trí thức trẻ ngày nay Biểu hiện cụ thể ở một số sinh viên làm gia sư Họ thường đứng ở các ngã ba, ngã tư đường để phát tờ rơi quảng cáo nhóm gia sư của mình một cách bừa bãi khiến khắp đường phố rải rác đầy những tờ rơi
Những việc làm trên tuy nhỏ nhưng lại gây tác hại vô cùng to lớn Phải chăng dọn dẹp sạch sẽ nhà mình từ phòng khách đến nhà ăn, từ trong nhà ra ngoài vườn là tốt? Còn việc vứt rác bừa bãi, bạ đâu quăng đó cả những nơi công cộng là không cần thiết, không quan tâm không ảnh hưởng gì d9enu61 mình, đến gia đình mình.Điều này, mỗi chúng ta cần suy nghĩ lại.Bạn nghĩ sao khi một thành phố văn minh,giàu đẹp lại ngập tràn trong biển rác? Nó thể hiện hành vi của người vô văn hóa, vô ý thức, gây mất vệ sinh và ảnh hưởng đến sức khỏe con ngươì Người ta vô tư vứt rác xuống sông nhưng họ có nghĩ rằng bao nhiêu người sử dụng nguồn nước này để ăn uống, tắm giặt? Nước không sạch, con người sử dụng, ăn uống, sức khỏe sẽ ra sao? Không có sức khỏe tốt thì lực lượng con người sẽ cống hiến như thế nào cho đất nước khi bước vào thiên niên kỉ mới với nền kinh tế công nghiệp , hiện đại Không
ở đâu xa , ngay trong thành phố của chúng ta – nơi con sông Đồng Nai chảy qua phải chịu bao rác rưởi dơ bẩn Công viên ven bờ sông là nơi sinh hoạt thể dục thể thao của các cụ ông , cụ bà và cả các thanh thiếu niên trong khu vực Mọi người đến để thư giãn , hóng mát nhưng nhìn xuống dòng nước ven bờ , nước bẩn theo cống vẫn từng ngày từng giờ ung dung đổ xuống , bao ni lông bị ném xuống trôi bồng bềnh gây phản cảm , mất mĩ quan cả dòng sông Còn đối với những ghế đá
vô tội vạ bị những người vô ý thức trét bã kẹo cao su , khi có một người nào đó vô tình ngổi lên thì việc gì sẽ xảy ra ? Bã kẹo sẽ dính chặt vào quần áo của người đó không những làm bẩn quần áo mà còn gây sự khó chịu Và sẽ ra sao khi người ngồi trên ghế đá kia có một cuộc hẹn quan trọng ? Bạn thấy đó , chỉ cần có một hành động vô ý thức đó mà gây ảnh hưởng đến công việc của người khác
Ngày nay , đi đến đâu cũng có nhiều người tự hào khoe khu phố mình đang sống là một khu phố văn hóa Thế nhưng , được đặt bảng khu phố văn hóa mà rác rưởi vương vãi khắp nơi gây phản cảm cho người đi đường Như vậy họ chẳng khác gì
tự mình mỉa mai mình , tự đánh mất thể diện mình và cả khu phố Cỏ mọc um tùm
Trang 6là điều kiện thuận lợi cho sinh sôi nảy nở của loài muỗi Từ đó phát sinh dịch bệnh sốt xuất huyết – căn bệnh nguy hiểm đến tính mạng của con người
Và việc một số tài xế đổ gạch đá phế thải ra ngoài đường thì sao ? Một con đường đang sạch đẹp bỗng dưng phải hứng chịu vô số đất đá Chúng vương vãi khắp nơi gây ùn tắc giao thông Và cũng trên những con đường ấy đã xảy ra bao vụ tai nạn giao thông gây đau thương cho nhiều gia đình Không chỉ có gạch đá bị thải ra đường mà còn có cả xác súc vật nữa Như đã kể ở trên , xác súc vật bị quăng bừa bãi khắp nơi Thịt của chúng dần phân hủy kèm theo là một mùi hôi vô cùng khó chịu đối với những người vô tình đi ngang qua Tệ hại hơn , đứng trước nguy cơ bùng nổ dịch cúm gia cầm H5N1, một số người dân khi thấy gà vịt chết hàng loạt
đã không báo cho cơ quan thú y xử lý mà họ đã tự ý ném xác chúng xuống hồ , ao
Đó là một việc làm vô cùng nguy hiểm vì nếu lỡ con gà hay vịt ấy mang trong mình mầm bệnh thì dịch bệnh sẽ phát tán trên cả khu vực rộng lớn do nước từ các
ao , hồ này sẽ chảy ra sông – nguồn nước sinh hoạt của rất nhiều gai đình Các quán ăn trên vỉa hè cũng có những hành vi xả rác nghiêm trọng Những đồ ăn dư thừa hằng ngày vẫn đổ vào các cống thoát nước Chúng khiến cho cống không thoát được nước Vào những ngày mưa lớn , do hệ thống cống thoát nước không hoạt động hiệu quả , nước tràn khắp đường phố , cản trở giao thông Nhiều lúc nước bẩn tràn ngược vào nhà Nhìn cảnh tượng ấy , em thật bức xúc, xót xa cho một vẻ mĩ quan bị đánh mất
Thật đáng nguy hiểm khi trẻ em ngày nay lại sa vào hiện tượng vứt rác bừa bãi rất nhiều Cứ sau giờ chơi là mỗi lớp học lại đầy những vỏ kẹo , vỏ bánh Điều đó làm phiền lòng rất nhiều thầy cô Làm sao các thầy , các cô có thể toàn tâm dạy học trong một phòng học toàn rác bẩn như vậy Và thế là việc học tạm gián đoạn
để thu gom rác , dọn vệ sinh lớp Nếu việc này vẫn xảy ra thường xuyên thì cả lớp
sẽ mất bao nhiêu thời gian học tập và thậm chí có thể bị trừ điểm thi đua của lớp Thật tai hại làm sao !
Ngày hôm nay , vị trí nước ta đã khác đi rất nhiều Nước ta đã là một thành viên của tổ chức thương mại thế giới WTO Và sau khi tổ chức thành công Hội nghị thượng đỉnh APEC, con người và đất nước Việt Nam ta ngày càng được nhiều người biết đến Lượng khách nước ngoài đến thăm nước ta ngày càng đông Mọi người được giới thiệu về nước Việt Nam như là một nước thanh bình, thân thiện Nhưng khi nhìn thấy những sự việc trên thì liệu họ còn cái nhìn thân thiện về nước
ta chăng ? Hay đó là một cách nhìn khác , cái nhìn pha diện về cách sống của người Việt Nam Có lần em đi trên đường và nhìn thấy một đoàn khách du lịch nước ngoài Khi đi ngang qua một ngôi trường , nhìn thấy những tờ quảng cáo của các nhóm gia sư bị ném vương vãi đầy rẫy trước cổng trường , họ lắc đầu và đi về phía khác Vừa đi , những người khách vừa trò chuyện Và từ xa, em thoáng nghe được một câu nói bằng tiếng Anh của một trong số họ : “ Người Việt Nam là thế sao ?” Chỉ là một lời nói nhưng đối với em sao thật nặng nề , thật xấu hổ Lúc đó em đã nghĩ rằng phải chi những tờ bướm kia không được phát một cách bừa bãi , cổng trường không còn rác thì chắc những vị khách trên đã không nói như vậy
Chưa bao giờ , ô nhiễm môi trường đang thực sự là vấn đề lớn của cả nhân loại như
Trang 7ngày nay Những biến đổi khớ hậu và hậu quả khủng khiếp của nú khụng cũn là dự bỏo nữa mà thành hiện thực ở khắp nơi Hiện tượng toàn cầu húa El Nino và trỏi đất núng dần lờn do hiệu ứng nhà kớnh vẫn diễn ra từng ngày , từng giờ Điều đỏng suy nghĩ là ở chỗ phần lớn , nếu khụng muốn núi là tất cả những hiện tượng trờn đều cú nguyờn nhõn từ con người , từ những hành động bừa bói mà trong đú cú cả việc xả rỏc và khớ thải bừa bói Núi cỏch khỏc , những tỏc hại của việc xả rỏc mà
em đó nờu ra như mất vệ sinh , thể hiện hành vi vụ văn húa , gõy mất mĩ quan lan truyền dịch bệnh , tốn kộm tiền của trong việc thu gom và xử lý , khiến cho người nước ngoài cú ấn tượng khụng tốt … đều cú nguyờn nhõn bắt nguồn từ con người Đầu tiờn là do những thúi quen xấu lười biếng và lối sống lạc hậu ớch kỷ chĩ nghĩ đến quyền lợi cỏ nhõn của một số người Họ sống theo kiểu
“Của mỡnh thỡ giữ bo bo
Của người thỡ thả cho bũ nú ăn ”
Họ nghĩ đơn giản rằng chỉ cần nhà mỡnh sạch thỡ được cũn bẩn thỡ ai bẩn mặc ai Những nơi cụng cộng khụng phải là của mỡnh , vậy thỡ việc gỡ mà phải mất cụng gỡn giữ Cứ nộm rỏc vội ra là xong, đó cú đội vệ sinh lo dọn dẹp Cỏch nghĩ như thế thật là thiểu cận và nguy hại làm sao Nguyờn nhõn tiếp theo là do thúi quen đó cú
từ lõu, khú sửa đổi, phải cú sự nhắc nhở thỡ người ta mới khụng xả rỏc bừa bói Ở cỏc lớp học, hằng ngày, cỏc thầy cụ và ban cỏn sự lớp phải thường xuyờn nhắc nhở thỡ mới giữ cho lớp học sạch đẹp Nhưng xó hội là một phạm vị rộng lớn hơn lớp học rất nhiều Mọi người đều bận rộn với cụng việc của mỡnh và khụng một ai cú
đủ thời gianđể đi nhắc nhở từng người một Khụng được nhắc nhở , con người ta lại quay về với thúi quen trước kia Nguyờn nhõn cuối cựng là do ý thức về vệ sinh của một số người chưa được tốt Họ khụng nhận thức được rằng hành vi của mỡnh
là vụ ý thức , phản văn húa, văn minh , phỏ hoại mụi trường sống Bờn cạnh đú cũng cần phải núi đến việc giỏo dục ý thức giữ gỡn , bảo vệ mụi trường sống chưa được quan tõm đỳng mức , chưa được tổ chức thường xuyờn Mặc dự trờn cỏc phương tiện thụng tin đại chỳng vẫn cú những chương trỡnh kờu gọi ý thức bảo vệ mụi trường của con người nhưng chỳng quỏ ớt ỏi , khụng đỏp ứng được nhu cầu tỡm hiểu và học hũi của người dõn Do đú mà trỡnh độ hiểu biết của người dõn cũn thấp dẫn đến thỏi độ tuõn thủ nội quy nơi cụng cộng chưa đi vào nề nếp Mặt khỏc , nếu
so với cỏc nước trờn thế giới thỡ việc xử phạt những người vụ ý thức cũng chưa thật nghiờm tỳc Vớ dụ như ở nước Singapo, chỉ cần nộm một mẩu giấy ra đường là đó
bị phạt tiền rất nặng Tựy vào mức độ sai phạm mà người vi phạm cú thể bị đỏnh giữa đường Cũn ở Việt Nam thỡ sao ? Những người vụ ý thức vẫn ung dung như khụng cú gỡ xảy ra vỡ hỡnh thức xử phạt ở nước ta quỏ dễ dói , nhẹ nhàng chưa đủ sức răn đe
Ngày giảng: 26/1/2009 Tiết 17: Chuyên đề :
Trang 8Rèn kỹ năng làm văn nghị luận
Giúp học sinh:
Hiểu đợc đặc điểm của kiểu bài nghị luận về một sự việc, hiện tợng trong đời sống xã hội; nghị luận về một vấn đề t tởng, đạo lý; nghị luận về tác phẩm văn học Nắm vững phơng pháp làm các dạng bài nghị luận nói trên
Rèn kỹ năng tìm hiểu, phát hiện kiến thức
Giáo dục lòng yêu mến, tự hào về văn học dân tộc
* Trọng tâm: Phần I
II- Chuẩn bị:
- GV: Bài soạn, tài liệu
- HS: Chuẩn bị sách vở, tài liệu
III-Tiến trình tổ chức các hoạt động:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung hoạt động
Hoạt động 1: Khởi động (5’)
- Kiểm tra: Sự chuẩn bị của học sinh
- GV: Giới thiệu vào bài
Hoạt động 2: Hình thành kiến thức
mới (35’)
GV hớng dẫn học sinh tìm hiểu đặc
điểm của kiểu bài Nghị luận về một
sự việc, hiện tợng đời sống
- HS đọc ví dụ Chí mạo hiểm
- GV: Trong bài Chí mạo hiểm ngời
viết đã trình bày những gì?
- HS trả lời
- GV: Tại sao tác giả lại nói đó là vấn
đề t tởng, đạo lý?
HS trao đổi, thảo luận nhóm
- Đại diện nhóm trả lời
- GV: Em đánh giá nh thế nào về vấn
đề tác giả đa ra?
GV: Thế nào là nghị luận về một một
vấn đề t tởng, đạo lý?
- HS trả lời
- GV chốt
- GV: Bài nghị luận về một một vấn
đề t tởng, đạo lý có yêu cầu nh thế
nào về mặt nội dung?
- HS trả lời
- GV chốt
- GV: yêu cầu nh thế nào về mặt hình
thức của bài nghị luận về một một vấn
đề t tởng, đạo lý nh thế nào?
- HS trả lời
- GV chốt
- GV: Để làm tốt bài nghị luận về một
I- Bài học:
B- Nghị luận về một vấn đề t tởng, đạo lý:
1- Đặc điểm yêu cầu:
* Ví dụ: Chí mạo hiểm.
-> Văn bản đề cập đến một vấn đề t tởng của con ngời: chí mạo hiểm- yếu tố quyết
định thành công của mỗi ngời
* Khái niệm: Nghị luận về một vấn đề t t-ởng, đạo lý là bàn về một vấn đề thuộc lĩnh vực t tởng, đạo đức, lối sống của con ngời
* Yêu cầu về nội dung của bài nghị luận
về một vấn đề t tởng, đạo lý:
Làm sáng tỏ các vấn đề t tởng, đạo lý bằng cách giải thích, chứng minh, so sánh, đối chiếu, phân tích…Khi tổngđể chỉ ra chỗ đúng (hay chỗ sai) của một t tởng nào đó, nhằm khẳng định t tởng của ngời viết
* Yêu cầu về hình thức: Bài viết phải có bố cục mạch lạc; có luận điểm rõ ràng, luận
cứ xác thực, phép lập luận phù hợp, lời văn chính xác, sống động
2- Kỹ năng, phơng pháp nghị luận về một vấn đề t tởng, đạo lý:
* Tìm hiểu đề:
Nội dung t tởng nêu trong đề bài thờng
đ-ợc đúc kết trong tục ngữ, danh ngôn, do đó phải tìm hiểu ý nghĩa của từ ngữ, hình
ảnh…Khi tổng để xác định đầy đủ, chính xác vấn
đề, xác định đủ yêu cầu về nội dung và hình thức của bài sẽ viết
* Tìm ý:
Phân chia vấn đề thành các luận điểm
Trang 9một vấn đề t tởng, đạo lý cần tuân
theo những bớc nào?
- GV: Bớc tìm hiểu đề cần làm những
gì?
- HS trả lời
- GV: Để tìm ý cho bài tốt bài nghị
luận về một vấn đề t tởng, đạo lý cần
làm nh thế nào?
- HS trả lời
- GV chốt
- GV: Dàn ý bài nghị luận về một một
vấn đề t tởng, đạo lý cần có mấy
phần? Phần mở bài cần làm gì?
- HS trả lời
- HS bổ sung
+ Nội dung của phần thân bài?
- HS trả lời
- HS bổ sung
- GV chốt
+ Phần kết bài cần làm rõ điều gì?
- HS trả lời
- GV chốt
Hoạt động 3: Củng cố- dặn dò (3’)
GV: Khái quát bài
Muốn vậy phải đa vấn đề gắn với những câu hỏi tìm ý Thờng là câu hỏi: Nghĩa là gì? Đúng, sai thế nào? Có tác dụng gì? Biểu hiện ra sao? Cần phê phán điều gì? Quan niệm nào là đúng? Phải làm gì? Câu trả lời sẽ là luận điểm, luận cứ Dàn ý:
* Mở bài: Giới thiệu vấn đề t tởng, đạo lý cần bàn
* Thân bài:
- Giải thích nội dung vấn đề cho rõ ràng,
đầy đủ (ý nghĩa gần- xa, hẹp- rộng…Khi tổng)
- Chứng minh sự đúng, sai của t tởng, đạo
lý đó
- Nhận định đánh giá t tởng, đạo lý đó trong cuộc sống
* Kết bài: Tổng hợp ý kiến, khẳng định lại vấn đề; có thể đề xuất nhận thức mới hoặc yêu cầu hành động…Khi tổng
*Viết bài: Dựa vào dàn bài, phát triển từng
ý thành đoạn văn đồng thời liên kết các
đoạn thành văn bản hoàn chỉnh
b- Khi phân tích, có thể phối hợp sử dụng phép chứng minh, giải thích…Khi tổngKhi tổng hợp, có thể khẳng định, phủ định, khuyên răn, kiến nghị…Khi tổng
* Củng cố- dặn dò:
Ngày soạn: 30/1/2009
Ngày giảng: 2/2/2009 Tiết 18: Chuyên đề :
Rèn kỹ năng làm văn nghị luận
Giúp học sinh:
Hiểu đợc đặc điểm của kiểu bài nghị luận về một sự việc, hiện tợng trong đời sống xã hội; nghị luận về một vấn đề t tởng, đạo lý; nghị luận về tác phẩm văn học Nắm vững phơng pháp làm các dạng bài nghị luận nói trên
Rèn kỹ năng tìm hiểu, phát hiện kiến thức
Giáo dục lòng yêu mến, tự hào về văn học dân tộc
* Trọng tâm: Phần I
II- Chuẩn bị:
- GV: Bài soạn, tài liệu
- HS: Chuẩn bị sách vở, tài liệu
III-Tiến trình tổ chức các hoạt động:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung hoạt động
Hoạt động 1: Khởi động (5’)
- Kiểm tra: Sự chuẩn bị của học sinh
- GV: Giới thiệu vào bài
Hoạt động 2: Luyện tập: (35’)
I- Bài học:
B- Nghị luận về một vấn đề t tởng, đạo lý:
Trang 10Bài tập 1:
Xa các cụ đã dạy lời chào cao hơn“ Những ng
mâm cỗ , vậy mà nay d”, hãy viết bài văn ờng nh việc
chào hỏi ít đợc quan tâm Hãy bàn về
hiện tợng này.
- HS đọc đề bài
- GV hớng dẫn học sinh tìm hiểu đề
bài
- GV: Để làm tốt bài nghị luận này
cần phải tìm những ý nào?
- HS trả lời
- HS bổ sung
- GV chốt
- GV: Em hãy lập dàn ý cho đề bài
trên?
- GV: Phần mở bài cần nêu những ý
gì?
- HS trả lời
- GV: Phần thân bài có mấy vấn đề
cần đề cập đến? Đó là những vấn đề
gì?
- HS trả lời
- HS bổ sung
- GV chốt
- GV: Phần kết bài cần làm gì?
- HS trả lời
- GV chốt
- GV hớng dẫn học sinh viết bài
Hoạt động 4: Củng cố- dặn dò (3’)
GV: Khái quát bài
HS: Làm tiếp bài tập
II/ Luyện tập:
Đề I:
a- Mở bài:
Dẫn dắt về vấn đề chào hỏi xa và nay b-Thân bài:
* Nêu những hiện tợng thiếu lịch sự trong chào hỏi
- Quan hệ giao tiếp trong gia đình:
con cái đi không tha, về không chào
- Quan hệ xã hội:
+ Học sinh càng lớn càng ngại chào thầy cô giáo
+ Đồng nghiệp gặp nhau nhiều khi thiếu cả cái gật đầu
+ Hàng xóm láng giềng gặp nhau có lúc
nh ngời xa lạ
+ Cấp dới với cấp trên có lúc lại xun xoe quá mức…Khi tổng
* Đề ra một số cách chào hỏi thể hiện nét
đẹp văn hoá trong giao tiếp:
- Tình huống giao tiếp:
+ Có tính nghi thức: Lời chào phải trang trọng, tôn nghiêm
+ Thân mật, gần gũi: Không cần phải trang trọng, tôn nghiêm
- Đối tợng giao tiếp:
+ Quan hệ vị thế xã hội: Cấp dới chào cấp trên tránh xun xoe thái quá; cấp trên cần tôn trọng cấp dới tránh xem thờng, kiểu cách bề trên
+ Quan hệ tuổi tác: Thờng thì ngời nhỏ tuổi chào ngời lớn tuổi trớc; song cũng không phải lúc nào cũng câu nệ nh thế mà bắt bẻ, xét nét
+ Quan hệ thân sơ: Nếu là thân thì có thể
bỗ bã, nhng chỉ là sơ thì phải ý tứ, giữ gìn lời nói, cử chỉ, hành vi
c-Kết bài:
- Chào hỏi thể hiện nhân cách con ngời
- Chào hỏi cũng phản ánh trình độ văn minh của xã hội, càng phải quan tâm khi
đất nớc hội nhập với văn hoá toàn cầu
* Hớng dẫn viết bài:
* Củng cố- dặn dò: