ĐỐI TƯỢNG VÀ CÁC HOẠT ĐỘNG CAN THIỆP TRỢ GIÚP ĐỐI TƯỢNG Qua những buổi tiếp xúc làm việc với thân chủ, bằng phương pháp vãng gia và các kỹ năng như: kỹ năng quan sát, kỹ năng đặt câu hỏi
Trang 1BÁO CÁO THỰC TẾ CHUYÊN MÔN CÔNG TÁC XÃ HỘI
PHẦN I LỜI MỞ ĐẦU
Công tác xã hội là một chuyên ngành giúp đỡ cá nhân, nhóm hoặc cộng đồng tăng cường hay khôi phục việc thực hiện các chức năng xã hội của họ và tạo những điều kiện thích hợp nhằm đạt được các mục tiêu đó Nghề công tác xã hội thúc đẩy sự thay đổi xã hội, giải quyết vấn đề trong mối quan hệ của con người, tăng năng lực và giải phóng cho người dân nhằm giúp cho cuộc sống của
họ ngày càng thoải mái, dễ chịu Vận dụng các lý thuyết về hành vi con người
và hệ thống xã hội, công tác xã hội tương tác vào những điểm giữa con người với môi trường của họ
Công tác xã hội là một nghề chuyên hỗ trợ, giúp đỡ những người gặp khó khăn như: người nghèo, người khuyết tật, trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt, phụ nữ, người già…Sứ mạng của ngành công tác xã hội là nỗ lực hành động nhằm giảm thiểu những rào cản trong xã hội, sự bất công và bất bình đẳng
Thực hành công tác xã hội là một hoạt động rất quan trọng đối với mỗi sinh viên nói chung và đối với sinh viên ngành công tác xã hội nói riêng Trong thời gian vừa qua, tôi đã có cơ hội về thực tế tại xóm Phong Hảo, xã Hưng Hòa – TP.Vinh – tỉnh Nghệ An Tuy thời gian không dài, từ ngày 03/ 09/ 2014 đến ngày 14/ 12/2014 nhưng đã giúp tôi có cơ hội tìm hiểu được rất nhiều vấn đề có ích cho công việc sau này của mình Hơn thế nữa, tôi đã có cơ hội để vận dụng những kiến thức, kĩ năng cơ bản về chuyên ngành công tác xã hội đã được học ở trường vào thực tế cuộc sống
Qua đây, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành tới UBND xã Hưng Hòa- TP.Vinh- tỉnh Nghệ An, bác trưởng xóm Phong Hảo đã nhiệt tình đón tiếp, tạo điều kiện, cung cấp tài liệu, thông tin liên quan giúp đỡ cho tôi tiếp cận thân chủ để hoàn thành và đạt kết quả thật tốt trong đợt thực tế chuyên môn Công tác
xã hội này
Trang 2Đi cùng tôi trong suốt đợt học tập thực tế chuyên môn này không thể thiếu
sự dìu dắt, hướng dẫn của thầy giáo Phùng Văn Nam và các thầy cô trong tổ bộ môn Công tác xã hội Tôi xin được gửi lời cảm ơn chân thành tới ban lãnh đạo Khoa Lịch Sử, trường Đại Học Vinh cùng các thầy cô tổ bộ môn Công Tác Xã Hội, các cán bộ xóm Phong Hảo, xã Hưng Hòa và đặc biệt, tôi xin gửi lời cảm
ơn chân thành và sâu sắc nhất tới thầy giáo Phùng Văn Nam đã tận tình hướng dẫn giúp tôi học tập được nhiều kiến thức bổ ích và hoàn thiện bài báo cáo trong chuyến đi thực tế chuyên môn này
Do thời gian và kinh nghiệm còn hạn chế nên bài báo cáo không tránh khỏi những thiếu sót, vì vậy nên tôi rất mong nhận được những ý kiến góp ý bổ sung của thầy cô giáo để bài báo cáo được hoàn thiện hơn
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Sinh viên
Trần Văn Khánh
Trang 3PHẦN II: NỘI DUNG BÁO CÁO
1 ĐỐI TƯỢNG VÀ CÁC HOẠT ĐỘNG CAN THIỆP TRỢ GIÚP ĐỐI TƯỢNG
Qua những buổi tiếp xúc làm việc với thân chủ, bằng phương pháp vãng gia và các kỹ năng như: kỹ năng quan sát, kỹ năng đặt câu hỏi, kỹ năng lắng nghe tích cực, đặc biệt là kỹ năng thấu cảm để tạo lập được mối quan hệ tốt đẹp với thân chủ và thu thập thông tin về thân chủ, hoàn cảnh gia đình thân chủ,vấn
đề mà thân chủ đang gặp phải, nguyên nhân dẫn đến vấn đề đó của thân chủ, những mong muốn và nhu cầu cũng như những chính sách mà thân chủ đã được tiếp cận từ chính quyền địa phương, cụ thể là:
1.1 Mô tả về đối tượng
Đối tượng là bà: Trần Thị Đị
Năm sinh: 1927
Chồng: Chu Huy Cát
Năm sinh: 1924
Quê quán: xóm Phong Hảo, xã Hưng Hòa - TP.Vinh - Nghệ An
Thuộc đối tượng là: Người già khuyết tật nặng
Lược sử về đối tượng và gia đình:
Gia đình đối tượng:
Gia đình của đối tượng bà Trần Thị Đị có 6 thành viên, bao gồm: Bà, chồng của bà cùng với 4 người con đã trưởng thành ,đã lập gia đình và ra ở riêng
Trang 4 Sơ đồ phả hệ:
Chú thích:
: Nữ
: Nam
: Kết hôn : Quan hệ 2 chiều
Đàn
Phương
Lươn g
Lườn g
Trang 5 Sơ đồ sinh thái:
Chú thích:
: Quan hệ 2 chiều
Hoàn cảnh gia đình đối tượng:
Chồng bà là ông Chu Huy Cát, sinh năm 1924 Trước đây, ông tham gia kháng chiến sau giải phòng thì về quê làm nông nghiệp Hiện nay ông đang bị bệnh sỏi mật
Con trai đầu là Chu Huy Phương, sinh năm 1958, đã lập gia đình và hiện tại đang sinh sống cùng vợ và 2 người con Hiện đnag là giáo viên cấp 2 phường
Trần Thị Đị
Chính quyền địa phương
Hàng xóm
Trạm y tế
Hội người cao tuổi Người
thân, họ hàng
Trang 6Bên Thủy – Tp Vinh – Nghệ An, gia đình anh đang sinh sống tại xóm Phong Hảo, xã Hưng Hòa - TP.Vinh - Nghệ An
Con gái thứ hai là Chu Thị Lương, sinh năm 1960, đã lập gia đình và hiện tại đang sinh sống chồng và 2 người con tại phường xóm Phong Hảo, xã Hưng Hòa - TP.Vinh - Nghệ An Nghề nghiệp: Về hưu ngành đường sắt
Con trai thứ ba là Chu Huy Đàn, sinh năm 1963, đã lập gia đình và hiện đang sinh sống cùng vợ và 3 người con tại xóm Phong Hảo, xã Hưng Hòa -TP.Vinh - Nghệ An Nghề nghiệp: hiện tại anh đang làm công việc phụ hồ và làm nông nghiệp
Con gái thứ tư là Chu Thị Lường, sinh năm 1965, lấy chồng và sống với 2 người con tại xã Nghi phong – Nghi Lộc – Nghệ an, hiện nay chị đang là y tá bệnh viện lao Nghi Phương
Trước đây, hai ông bà cùng tham gia vào cuộc kháng chiến chống giặc ngoại xâm, duyên số đã đến và 2 ông bà lấy nhau
Hiện nay 2 ông bà tuổi đã cao nhưng vẫn sống riêng trong một căn nhà khá đơn sơ, vớ sự trợ giúp của người con trai thứ ba là anh Chu Huy Đàn cùng các cháu, hiện nay thì cả 2 ông bà không còn được minh mẫn nữa vì tuổi đã quá cao
Năm 1962 do chiến tranh địch dội bom mìn làm bà bị điếc cả 2 tai và từ
đó không còn nghe gì nữa, cuộc sống, công việc hằng ngày đều nhìn vào chồng
và con cái, cuộc sống khó khăn là vậy nhưng chồng và các con bà đã cố gắng giúp đỡ cho bà tới tận ngày hôm nay, hiện nay bà cong cột sống nên đi lại cũng gặp nhiều khó khăn, công với mất đi thính giác khi bà không còn nghe được tiếng khóc của 2 người con út lúc mới chào đời nữa, đến nay thì bà không còn làm được gì nữa
“ Giờ bà già rồi, sức khỏe yếu không làm được gì cả, các câu hỏi chúng tôi phải nhờ tới sự trợ giúp của anh Chu Huy Đàn, người con trai thứ ba trong gia đình hiện đang sống cạnh căn nhà mà hai ông bà đang sông, anh nói, giờ 2
Trang 7ông bà không được minh mẫn nữa, nhiều khi còn lẩm cẩm, không biết gì nữa cả, rất khổ”
“ Cái nhà này bị mối mọt nó ăn hết rồi, mấy ngày mưa gió như thế này là tối đến, ông bà thích ở riêng cho thoải mái nên vẫn sống trong ngôi nhà của mình, nên mỗi lúc như thế lại phải sang ở với con cháu rồi lại về nhà của mình”
Đối tượng:
Họ và Tên: Trần Thị Đị
Quê quán: xóm Phong Hảo, xã Hưng Hòa - TP.Vinh - Nghệ An
Năm sinh: 1927
Hoàn cảnh của đối tượng:
Đối tượng là một trong những người khuyết tật nặng có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, thuộc một trong năm hộ nghèo của xóm Phong Hảo
Tình hình kinh tế của gia đình ông bà rất khó khăn, trước đây bà có làm nông nghiệp, nhưng hiện tại sức khỏe của bà cũng đã ngoài 80 cả nên mọi sinh hoạt đều nhờ vào con cái ở gần cả cuộc sống của 2 ông bà chủ yếu dựa vào sự trợ giúp cảu con cái và các cháu nội ngoại, hiện giờ anh Đàn còn cho biết là nhiềukhi bà nấu cơm không đổ nước, vặn nước dùng ko biết tắt, vì tuổi đẫco, trí
óc không còn được minh mẫn nữa
Trước đây khi mới bị, do đang bình thường mà trở nên bị điếc cả 2 tai như vậy là một cú sốc lớn đối với và cũng như chồng và các con của bà, mọi lời nói trong gia đình bà không còn nghe được mà cần nhờ vào sự giúp đỡ của các con và chồng, cả gia đình đều tìm cách cứu chữa cho bà nghe được trở lại nhưng bất lực
Vấn đề của đối tượng:
Người cao tuổi khuyết tật nặng
Nguyên nhân của vấn đề:
Tuổi cao, sức khỏe yếu vì bị bệnh thận và thoái hóa cột sống, mất đi thính giác nên cuộc sống gặp rất nhiều khó khăn
Hoàn cảnh gia đình khó khăn
Trang 8 Con cái đã lập gia đình, ra ở riêng và hoàn cảnh các con của bà tuy cũng có cuộc sống và công việc ổn định nhưng nay cũng đã cao tuổi, cũng gặp nhiều khăn lại đang phải lo cho gia đình và các con của họ ăn học nên không thể giúp được gì nhiều cho ông bà, công việc, thời gian không có để quan tâm bà nhiều hơn
Chồng bà nay tuổi cũng đã cao, không còn được minh mẫn như trước nữa nên mọi sự trợ giúp cho bà đều nhờ vầ các con cháu
Điểm mạnh, điểm yếu của đối tượng:
Điểm mạnh:
- Hiền lành, thật thà, chất phát và chăm chỉ
- Luôn quan tâm và sống hòa thuận với mọi người
- Được con cháu, anh em họ hàng yêu thương, giúp đỡ và được hàng xóm láng giềng quý mến
- Được chính quyền địa phương quan tâm giúp đỡ và hỗ trợ để tiếp cận được các chính sách dành cho người nghèo
Điểm yếu:
- Tuổi cao, sức khỏe yếu vì bị mất đi khả năng nghe, không còn minh mẫn như xưa nữa
- Chồng tuổi cũng đã cao, con cái đã lập gia đình và ra ở riêng, nhưng hoàn cảnh gia đình cũng không được khá giả nên không giúp được gì nhiều cho ông bà nhiều
- Hai ông bà sống trong một căn nhà cấp 4 đã cũ ,bị mối ăn
- Hàng xóm, bạn bè và anh em đều chủ yếu là làm nông nghiệp nên không giúp bà được nhiều về mặt kinh tế mà chỉ hỗ trợ được cho bà về mặt tinh thần
Trang 91.2 Các chính sách, dịch vụ xã hội và các hoạt động can thiệp cho đối tượng
1.2.1 Những chính sách, dịch vụ xã hội và các hoạt động can thiệp mà đối tượng đã được tiếp cận:
Trong quá trình làm việc với thân chủ, trưởng thôn, cán bộ chính sách xã
và bằng phương pháp phỏng vấn sâu cùng với các kỹ năng như: kỹ năng lắng nghe tích cực, kỹ năng đạt câu hỏi, và kỹ năng thu thập và phân tích tài liệu… thì tôi đã thu thập được một số thông tin về chính sách, dịch vụ xã hội và các hoạt động can thiệp mà đối tượng đã được tiếp cận tại địa phương, cụ thể đó là:
- Chính sách về y tế:
Thân chủ được cấp miễn phí thẻ Bảo hiểm y tế dành cho người nghèo Do
đó, bà được hưởng 90% chi phí khám chữa bệnh
Về hỗ trợ 5% chi phí đồng chi trả cho người thuộc hộ nghèo khám chữa bệnh bằng thẻ Bảo hiểm y tế, đề nghị các địa phương tổ chức thực hiện theo tinh thần Quyết định số 14/2012/QĐ-TTg ngày 01/3/2012 của Thủ tướng Chính phủ, trong đó quy định các địa phương có trách nhiệm bố trí từ ngân sách địa phương thông qua Quỹ khám chữa bệnh cho người nghèo để hỗ trợ người nghèo thanh toán 5% chi phí đồng chi trả và hỗ trợ tiền ăn, tiền đi lại trong thời gian điều trị nội trú tại bệnh viện tuyến huyện trở lên
- Chính sách hỗ trợ người nghèo trong dịp tết:
Tết nguyên đán năm 2014, thân chủ được Nhà nước hỗ trợ 20kg gạo và
300 nghìn đồng để đón tết vui xuân
- chính sách giành cho người khuyết tật.
Đối với người khuyết tật đặc biệt nặng, hệ số hỗ trợ là 2,0, tương đương 360.000 đồng/tháng và hệ số 2,5 đối với người khuyết tật đặc biệt nặng là trẻ em hoặc người cao tuổi
- Nghị định số 28/2012/NĐ-CP của Chính phủ : Quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật người khuyết tật
Trang 10 Nhận xét về các chính sách, dịch vụ xã hội và các hoạt động can thiệp cho đối tượng:
Thông qua những thông tin thu thập được về những chính sách, dịch vụ
xã hội và các hoạt động can thiệp mà đối tượng đã được tiếp cận từ chính quyền địa phương cũng như qua những thông tin, cảm nhận và đánh giá của chính đối tượng về những chính sách mà đối tượng đã được tiếp cận, thì chúng ta có những nhận xét khách quan như sau:
Những kết quả đạt được:
Trong những năm qua, các tổ chức đoàn thể, chính quyền địa phương và các cán bộ xóm Phong Hảo, xã Hưng Hòa - TP.Vinh đã triển khai thực hiện tốt các chính sách, dịch vụ và các hoạt động can thiệp trợ giúp để đối tượng tiếp cận được
Các chính sách đã được triển khai một cách rõ ràng, minh bạch và đã thực hiện một cách hiệu quả đúng theo Nghị định, Quy định của Nhà nước nhằm trợ giúp người khuyết tật
Các chính sách đã góp phần giảm bớt được những khó khăn mà đối tượng đang gặp phải, cụ thể là:
- Nhờ chính sách cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí cho người cao tuổi và người khuyết tật nặng của Nhà nước mà đối tượng đã có cơ hội cải thiện tình trạng sức khỏe hiện tại của mình, được khám sức khỏe và điều trị bệnh với mức chi trả viện phí là 5% Do đó, mà bà Đị có thể giảm chi phí khám chữa bệnh và thuốc men để điều trị bệnh của mình
- Về chính sách hỗ trợ người nghèo trong dịp tết, nhờ được hỗ trợ 30kg gạo và 400 nghìn đồng mà đối tượng đã có được một số thứ để ông bà có thể đón một cái tết đầy đủ và ấp áp hơn ngày thường
- Ngoài những trợ cấp cho bà với số tiền 360 nghìn đồng/ tháng thì ông còn được hưởng chính sách giành cho người cao tuổi trên 80 đó là với trợ cấp
180 nghìn đồng/ tháng
Trang 11Như vậy, nhìn chung các chính sách, dịch vụ xã hội và các hoạt động can thiệp trợ giúp cho đối tượng đã được chính quyền địa phương triển khai thực hiện một cách hiệu quả và đã góp phần hỗ trợ, giúp đỡ đối tượng cải thiện và nâng cao chất lượng cuộc sống Những chính sách trên không chỉ là sự ủng hộ
về mặt vật chất mà còn có ý nghĩa rất lớn về mặt tinh thần, động viên bà trong cuộc sống, vượt lên số phận và vươn lên trong cuộc sống
Những tồn tại, hạn chế:
Các chính sách, dịch vụ xã hội và các hoạt động can thiệp trợ giúp cho đối tượng còn nhiều bất cập:
- Về chính sách cấp thẻ bảo hiểm y tế cho đối tượng còn chậm trể, việc khám sức khỏe và điều trị bệnh cho đối tượng chưa được quan tâm, có một số bộ phận bác sĩ y tá thiếu y đức, lương tâm nghề nghiệp, không thực hiện tốt chính sách của Nhà nước Đối tượng cho biết: “ được cấp thẻ bảo hiểm miễn phí bà rất mừng, nhưng khi đi khám và xin thuốc để điều trị bệnh thì có một số bác sĩ, y tá không nhiệt tình,chỉ khám qua loa rồi cho mấy viên thuốc lơ ngơ về uống mà không có tác dụng gì,…” đó là chia sẻ của con trai bà anh Chu Huy Đàn
- Đội ngũ cán bộ thực hiện chính sách còn chưa quản lý được việc áp dụng thực hiện chính sách vào đúng mục đính cuộc sống của người khuyết tật
- Những chính sách trên chỉ mang tính chất trợ giúp trước mắt, chứ không giúp đối tượng giải quyết gốc rễ của vấn đề lâu dài và bệnh tật mà đối tượng đang gặp phải
- Mặc dù, đã được tiếp cận các chính sách nhưng đối tượng vẫn gặp rất nhiều khó khăn trong cuộc sống
1.2.2 Bản kế hoạch can thiệp.
Sau khi đã xác định được những vấn đề mà thân chủ đang gặp phải cũng như những tồn tại và hạn chế về các chương trình,chính sách, dịch vụ xã hội và các hoạt động can thiệp mà thân chủ đã được tiếp cận thì sinh viên đã cùng thân chủ thảo luận và xây dựng đề xuất một bản kế hoạch can thiệp tiếp theo để giải quyết vấn đề của thân chủ
Trang 12Để có được một bản kế hoạt can thiệp hiệu quả thì sinh viên đã áp dụng các lý thuyết và phương pháp, kĩ năng như: công tác xã hội với cá nhân, gia đình,tham vấn, thảo luận, phân tích vấn đề và đặt câu hỏi, khai thác suy nghĩ cảm xúc hành vi…để khai thác được những nhu cầu, mong muốn và những nguồn lực thực tiễn hiện có của thân chủ và các chính sách, dịch vụ xã hội và các hoạt can thiệp tiếp theo để giải quyết vấn đề của thân chủ
- Vấn đề thân chủ đang gặp phải là:
Người già khuyết tật nặng
- Mục tiêu can thiệp:
Cải thiện, nâng cao sức khỏe
Cải thiện và nâng cao đời sống kinh tế
- Sắp xếp thứ tự ưu tiên của vấn đề:
1 Cải thiện, nâng cao sức khỏe
2 Cải thiện và nâng cao đời sống kinh tế
BẢN KẾ HOẠCH CAN THIỆP
stt Mục tiêu cụ
thể
Hoạt động Nguồn lực huy
động - phối hợp
Thời gian Kết quả
mong đợi Nội lực Ngoại
lực
Bắt đầu
Kết thúc
1 Cải thiện,
nâng cao sức
khỏe
Tham vấn và kết nối thân chủ đến các cơ sở, bệnh viện để bà được khám và chữa bệnh định kỳ để
Thân chủ
Nhân viên xã hội, các câu lạc
bộ hội người
Bệnh tình của
Bà Đị thuyên giảm, sức khỏe được cải thiện…