báo cáo thực tập công tác xã hội

Công tác xã hội là ngành nhằm giúp cho đối tượng gặp vấn đề trong xãhội với mục đích nâng cao chất lượng sống của đối tượng, dành lại quyền bìnhđẳng cũng như nhân quyền của con người.. M

LỜI MỞ ĐẦU

Trong xã hội chúng ta ngày nay, công tác xã hội đang dần được công nhận

và được xem là một trong những ngành nghề có tiềm năng và có vai trò trongviệc phát triển của xã hội

Công tác xã hội là một ngành nghề chuyên môn nhằm trợ giúp cho nhữngđối tượng gặp yếu thế trong xã hội ( người già, người nghèo, phụ nữ, …) Vớinền kinh tế hiện nay càng ngày càng phát triển thì những vấn đề về tâm lý củacon người cũng như các vấn nạn khác ngày càng xuất hiện nhiều hơn Chính vìvậy mà Công tác xã hội ngày càng phát triển không chỉ các nước phát triển mànhững nước đang phát triển như Việt Nam

Công tác xã hội là ngành nhằm giúp cho đối tượng gặp vấn đề trong xãhội với mục đích nâng cao chất lượng sống của đối tượng, dành lại quyền bìnhđẳng cũng như nhân quyền của con người Nhân viên Công tác xã hội được đàotạo theo một quy trình cụ thể, bài bản về tất cả những vấn đề liên quan đếnchuyên môn của ngành Những kiến thức chuyên môn, những kỹ năng, cũng nhưcần nắm rõ được các quy tắc đạo đức trong việc trợ giúp cá nhân, nhóm, cộngđồng gặp vấn đề Nắm bắt được những chức năng cơ bản của ngành Công tác xãhội để thực hiện tốt hơn Hơn nữa họ cũng được đào tạo và phải nắm vững đượccác nguyên tắc, quy tắc cơ bản của một Nhân viên công tác xã hội, nắm vữnggiá trị mà Công tác xã hội hướng tới, nắm rõ vai trò của mình trong xã hội

Muốn có được sự thành thạo khi làm việc thì việc học theo lý thuyết phảiluôn đi kèm với thực hành, nó giúp cho chúng ta nắm bắt được rõ hơn nhữngvấn đề mà thân chủ của mình gặp phải cũng như giúp những người làm công tác

xã hội nắm bắt được những đối tượng mà mình cần quan tâm và trợ giúp Từ đó

có được những mối liên kết và những kinh nghiệm của cả lý thuyết và thực hànhđược vận dụng

Vì thế, muốn trợ giúp được các đối tượng của mình thì nhân viên Côngtác xã hội cần phải hiểu và làm việc với tấm lòng của mình, con tim của mình,

thành và đạt hiệu quả cao Hơn hết, người làm Công tác xã hội thực hiện côngviệc dựa trên nguyên tắc làm việc vì mục đích của thân chủ chứ không phải vìcách nhìn nhận khách quan của nhà nhân viên Công tác xã hội Cần phải hiểuđược “ Nhân quyền và công bằng xã hội” là điều mà Nhân viên Công tác xã hộihướng tới cho đối tượng trợ giúp của mình.

Phần I: CƠ SỞ LÝ LUẬN 1.1 Tổng quan về đơn vị thực tập (Đặc điểm tình hình chung ở cơ quan, đơn vị thực tập)

1.1.1 Sơ lược lịch sử hình thành và phát triển của đơn vị thực tập

Phường Bến Thủy, thành phố Vinh, Nghệ An có diện tích là 2,9 Km2 , dân

số hơn 17.000 người trên 3.404 hộ Trên địa bàn phường có nhiều đầu mối giaothông quan trọng, đườn thủy, đường bộ.Phía Nam giáp Hà Tĩnh được ngăn cáchbằng con sông Lam hiền hòa thơ mộng Những năm qua phát huy thế mạnh củađịa phương Đảng ủy, chính quyền và nhân dân phường Bến Thủy đoàn kết, đổimới, xây dựng phường phát triển toàn diện,vững mạnh

- Nhắc đến địa danh Bến Thủy, chúng ta nhớ ngay đến cuộc đấu tranh của

100 công nhân Nhà máy diêm Bến Thủy năm 1924, cuộc biểu tình của hơn

10000 công nhân năm 1930 và rất nhiều cuộc đấu tranh anh dũng khác

(Nguồn: UBND phường Bến Thủy năm 2015)

1.1.2 Những thuận lợi và khó khăn

- Phường Bến Thủy là xã được hình thành từ rất sớm nên có nhiều nét vănhóa từ lâu đời có điều kiện trong SXKT

Phường Bến Thủy giáp với Đại học Vinh

+ Phía Đông giáp sông Lam

+ Phía Nam giáp phường Trường Thi

+ Phía Tây giáp phường Trung Đô

+ Phía Bắc giáp Nghi Xuân, Hà Tĩnh

1.1.3.2 Điều kiện tự nhiên

- Địa hình

Bến Thủy là một phường có địa hình tương đối bằng phẳng, giáp sôngLam và Nghi Xuân Hà Tĩnh Có nước sông Lam sâu thẳm, có đất bồi từ thượngnguồn sông Lam chảy xuống vì vậy mà người dân phường Bến Thủy đượchưởng nhiều thuận lợi từ việc khai thác cát và khoảng sản

+ Thời kỳ nồm ẩm: Vào khoảng thời gian cuối mùa đông, đầu xuân, có độ

ẩm tương đối rất cao 90%

+ Thời tiết khô nóng: Về mùa hè có gió khô nóng thổi theo hướngTây,Tây Bắc, Tây Nam

1.1.3.3 Điều kiện kinh tế xã hội

- Về kinh tế

Phường Bến Thủy là một phường có mức kinh tế trung bình so với mặtbằng chung của thành phố Giao thông thuận lợi, có cầu Bến Thủy là cầu giaogiữa 2 tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh

Thu nhập của người dân khá thấp, năm 2013 là 7,8 triệu đồng/ 1 người/năm

Nông nghiệp chiếm tỉ trọng: 12,5%

Thương mại và dịch vụ, ngành nghề khác 55,7 % m

Xây dựng 31,8%

Về dân số trong toàn phường tính đến năm 2012 có 6.239 người với 2.023

hộ gia đình Nhờ thực hiện tốt công tác kế hoạch hóa gia đình nên các năm sau tỉ

lệ gia tăng dân số có xu hướng giảm so với các năm trước nhưng vẫn còn ởmức cao so với các vùng khác năm 2012 là 0,5% m

- Về giáo dục: Giáo dục ở phường đã có chiều hướng phát triển, duy trì tốtchất lượng dạy và học, giữ vững chất lượng giáo dục toàn diện Hiện nay,phường Bến Thủy đang đầu tư chú trọng về giáo dục một phần để nâng cao dântrí cho người dân, mặt khác là phương tiện để giúp người dân thoát nghèo.Chính vì vậy mà tỉ lệ con em trong phường đậu vào các trường Đại học, caođẳng chiếm tỉ lệ cao

- Y tế: Phường có một trạm y tế nằm tại khối 8 phường Bến Thủy Các cán

bộ ở đây đều được đào tạo chuyên môn gồm 2 Bác sĩ, 3 đồng chí đang theo họcBác sĩ, 3 Y tá và 3 Y sĩ

- Về văn hóa, thể thao: Trên tất cả 15 khối đều có nhà văn hóa, các sânchơi thể thao riêng để phục vụ cho việc sinh hoạt, hội họp

1.1.4 Hệ thống tổ chức bộ máy, đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức lao động:

Đến nay UBND phường Bến Thủy là một cơ quan chuyên trách dưới sựquản lý của UBND tỉnh, là đơn vị tham mưu cho UBND tỉnh thực hiện tốt chứcnăng quản lý Nhà nước

Về kinh tế, văn hóa, chính trị, an ninh quốc phòng

Với sự quản lý của UBND tỉnh, UBND phường Bến Thủy có hệ thống tổchức bộ máy chặt chẽ, đầy đủ các phòng ban để phục vụ tốt các nhiệm vụ màcấp trên giao phó và lãnh đạo nhân dân

Điều này được thể hiện qua sơ đồ sau:

Hội người cao tuổi

Hội nông dân

Ban văn hóa Môi trường

Sơ đồ 1 Hệ thống bộ máy UBND phường Bến Thủy

(Nguồn: UBND phường Bến Thủy) 1.1.4.2 Đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức và lao động

+ Bí thư Đảng ủy phường: Phan Thanh Hùng

+ Phó bí thư Đảng ủy phường: Nguyễn văn Chiến

+ Chủ tịch phường: Nguyễn Văn Ngọc

+ Phó chủ tịch phường phụ trách văn hóa : Trần Thị Minh Hiền

+ Phó chủ tịch phụ trách kinh tế : Nguyễn Khắc Khánh

+ Phó chủ tịch hôi đồng nhân dân : Nguyễn Thị Hồng Nhung

+ Chủ tịch hội phụ nữ: Phan Thị Tuyết

1.1.4.3 Các chính sách chế độ với cán bộ công nhân viên

Ngoài những chế độ ưu đãi của Đảng và Nhà nước quy định đối với cáccán bộ, công nhân viên cấp xã thì hiện nay phường Bến Thủy đang có nhiềuchính sách ưu đãi đối với các cán bộ công nhân viên chức

Bên cạnh những khoản trợ cấp đó là các cán bộ, công nhân viên ở đây còn

có những chính sách ưu đãi khác như được quyền đóng bảo hiểm

Mặt khác, UBND phường còn tổ chức các buổi tập huấn nâng cao kiếnthức năng lực cho cán bộ, trao đổi và học hỏi kinh nghiệm

1.1.5 Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ hoạt động:

UBND phường Bến Thủy được xây dựng và bố trí tại khối 8 với diện tích

7856 m2 diện tích xây dựng 1250 m2 bao gồm: Nhà làm việc 3 tầng diện tích

1105 m2 Nhà hội trường diện tích sân 650 m2, nhà giao dịch một cửa với diệntích sàn 360 m2 gồm có các phòng ban như văn phòng, 1 phòng chủ tịch, mộtphòng phó chủ tịch, 1 phòng Đảng ủy, 1 phòng mặt trận tổ quốc, phòng tư pháp,chính sách văn hóa, phòng kế toán - địa chín, 1 phòng cựu chiến binh

1.1.5.1 Trang thiết bị phục vụ hoạt động:

Hiện nay để phục vụ tốt cho công tác hoạt động làm việc và các hoạtđộng thì UBND phường Bến Thủy đã đầu tư cho việc sử các trang thiết bị đểphục vụ cho điều kiện làm việc tốt hơn

Có máy in, máy phô tô tài liệ, một phòng ban có ít nhất một máy tínhbàn, có tủ đựng tài liệu lớn

Mặt khác, phường còn có hệ thống máy tính của hộp thư điện tử riêng đểthu thập các thông tin nhanh chóng, một sân bóng chuyền phục vụ cho thể dụcthể thao cho cán bộ, ngoài ra còn có các phương tiện và các thiết bị khác phục

vụ cho đi lại và các hoạt động khác

1.2 Kết quả tổ chức, thực hiệ các hoạt động công tác xã hội của đơn vị:

1.2.1 Đối tượng:

Các hoạt động của xã hội chỉ nằm ở nhóm các đối tượng như: Ngườikhuyết tật, người cao tuổi, trẻ mồ côi không nơi nương tựa, người nghèo và cácđối tượng bị bạo lực gia đình mà chủ yếu ở đây là phụ nữ

- Tình trạng sức khỏe

Tất cả các đối tượng được trợ giúp công tác xã hội ở xã đều là những đốitượng có sức khỏe không tốt và đều là không có khả năng lao động hay làm chủmình, đều phải sống phụ thuộc vào người thân

Hoàn cảnh sống:

Tất cả các đối tượng được trợ giúp đều có hoàn cảnh sống khó khăn vất

vả Họ đều thuộc gia đình nghèo hoặc cận nghèo và có những đối tượng sốnghoàn toàn phụ thuộc vào những hỗ trợ từ bên ngoài như: Người già neo đơn, trẻ

mồ côi…

1.2.2 Việc tổ chức triển khai hoạt động công tác xã hội

1.2.2.1 Chính sách, chế dộ trợ giúp

- Các chinh sách, chế độ trợ giúp theo quy định của Nhà nước

+ Chính sách cấp thẻ bảo hiểm miễn phí cho các đối tượng là hộ nghèo vàgiảm số tiền mua thẻ bảo hiểm cho hộ cận nghèo

+ Chế độ trợ cấp hàng tháng cho các cụ già trên 80 tuổi không có lương hưu + Chế độ trợ cấp hàng tháng cho người khuyết tật không có khả năng lao động + Nghị định 42TTCP về trợ cấp tiền cho con em hộ nghèo từ 5 tuổi tới lớp 12 + Hỗ trợ vay vốn với lãi suất thấp cho các hộ gia đình có mô hình chăn nuôi

1.2.2.2 Mô hình hoạt động chăm sóc giúp đỡ:

- Mô hình hoạt động chăm sóc của Nhà nước

+ Mô hình chăm sóc các thương bệnh binh phối hợp với bệnh viện đakhoa tỉnh Nghệ An để thăm khám và chữa bệnh định kỳ cho họ, các cán bộ y tế

và hội viên đội tình nguyện cấp phường thực hiện

+ Mô hình chăm sóc và tư liệu cho người khuyết tật không có nơi nương tựa + Mô hình, hoạt động chăm sóc, giúp đỡ của đơn vị thực tập

+ Mô hình thăm khám và chữa bệnh cho những hộ nghèo tại xã phườngđược tổ chức theo mỗi năm 2 lần do trạm y tế phường đảm nhiệm

1.2.3 Nguồn lực thực hiện

1.2.3.1 Nguồn của cơ quan đơn vụ thực tập

Ngoài ngồn ngân sách từ Nhà nước thì còn có nguồn ngân sách từ UBNDphường hàng năm trích riêng cho công tác hoạt động xã hội là 358 triệu đồng,nguồn này chủ yếu hoạt động quỹ đền ơn đáp nghĩa, ngày thương binh liệt sĩ,quỹ hiếu học, trẻ mồ côi…

1.2.3.3 Những vướng mắc khi thực hiện hoạt động công tác xã hội

+ Đội ngũ nhân viên ở xã hoạt động trong lĩnh vực này còn quá ít mặt

khác trong số đó lại chưa được đào tạo chuyên môn ……

+ Nguồn kinh phí hỗ trợ từ bên ngoài còn rất ít , và chỉ mang tính tự phát + Mọi người dân đang có tinh thần nhà ai người nấy lo nên còn thiếu đoànkết chặt chẽ

Phần 2: CÁC HOẠT ĐỘNG THỰC HIỆN TRONG QUÁ TRÌNH

THỰC TẬP 2.1 hoạt động giao tiếp với lãnh đạo

I Phúc trình làm việc với lãnh đạo đơn vị

Họ và tên: Nguyễn Thị Ngân

Tuổi: 28

Giới tính: Nữ

Thời gian: Ngày 28/7/2015

Địa điểm: Tại UBND phường Bến Thủy

Chức vụ: Cán bộ chính sách UBND phường Bến Thủy

Mục tiêu: Thu thập thông tin về phụ nữ nghèo đơn thân trên địa bànphường

2.1 Mô tả vấn đàm tại hiện

trường

Nhận xét cảm xúc hành

vi của lãnh đạo

Tự đánh giá cảm xúchành vi, kỹ năng củasinh viênSV: Em chào chị! Em xin giới

thiệu em là Huyền sinh viên

Đại học Vinh về ủy ban

phường, chị cũng biết sơ qua

về em Khi nghe chị Hiền Phó

Chủ tịch xã thông báo chị có

thể giúp được gì cho em

SV: Dạ, em về xã thực tập, có

gì đó làm công việc không tốt

thì mong các chị hãy bỏ qua

cho em ạ Và giúp đỡ em chị

nhé

- Chị Ngân là một ngườinhiệt tình , dễ gần trongcông việc Chị luôn sẵnsàng giúp đỡ và trả lờinhững câu hỏi của tôiChị rất quan tâm tới mọivấn đề của các hộ giađình nghèo trong phườngđặc biệt là các phụ nữđơn thân nuôi con

Chị nhớ rõ họ tên, hoàncảnh của từng đối tượng

và các hướng giải quyếttrong tương lai sẽ như thếnào

Chị nắm rõ mọi việc rấtsâu và sự nhiệt tình trong

Sau khi gặp và nóichuyện với chị Ngân đểtìm hiểu, tôi thấy mìnhcần phải có một phầntrách nhiệm lớn trongviệc hỗ trợ cho các hoàncảnh khó khăn như vậy

Để góp phần buổi làmviệc với lãnh đạo tốtđẹp, ngoài kỹ năng giaotiếp, tôi còn sử dụnghiệu quả rất nhiều kỹnăng khác như quan sát,lắng nghe phản hồi …nhờ vậy mà lượngthông tin thu thập được

nữ nghèo đơn thân rất nhiều,

có tới hơn 30 hộ gia đình, hoàn

cảnh của họ vô cùng khó khăn

em ạ Có khối 9 và khối 10 thì

nhiều hộ phụ nữ đơn thân nhất

Có những 7 hộ được sự hỗ trợ,

quan tâm của Nhà nước xây

nhà tình thương nên giờ họ đã

có nhà rồi, nhưng điều kiện

kinh tế cũng không có bao

nhiêu

SV: Dạ, em rất vui khi được

chị cung cấp một số tài liệu

cho em tìm hiểu ạ

CBCS: Về hồ sơ và số liệu thì

chị cũng có ở đây, nội dung sơ

bộ khá đầy đủ và chi tiết , nếu

công tác hỗ trợ và giúp

đỡ của chính quyền địaphương phường BếnThủy

trong buổi làm việc nàyrất lớn và có hiệu quả

mà, hiểu hoàn cảnh của nhau,

mọi người rất quan tâm cho

cho từng trường hợp em ạ

Nhưng sự quan tâm cũng có

giới hạn, cái cần nhất là nghị

lực vươn lên của họ em à

SV: Trong thời gian qua thì

chính quyền địa phương có

hộ nghèo rồi, ngoài ra thì

phường còn nhanh chóng tiếp

tiền,gạo, bánh kẹo để ăn tết

SV: Em thấy những việc làm

này rất thiết thực, vậy thời gian

sắp tới thì chị cho phép em

được đi thăm và tìm hiểu một

số gia đình có hoàn cảnh như

vậy có được không ạ?

+ Một số thông tin cần thiết về vấn đề này tôi vẫn chưa thu thập được

2.2 Hoạt động can thiệp, trợ giúp đối tượng

2.2.1 Mô tả về đối tượng

Sau khi trò chuyện và tìm hiểu về đối tượng qua cán bộ chính sáchphường, tôi đã thu thập được một số thông tin cơ bản về gia đình thân chủ nhưsau:

- Họ và tên: Nguyễn Thị Hằng

- Tuổi: 61 (Sinh năm 1954)

- Giới tính: Nữ

- Nơi sinh: khối 2 phường bến thủy

- Hoàn cảnh:

Bà Nguyễn Thị Hằng là một trong những gia đình thuộc hộ nghèo củakhối 2 phường Bến Thủy Gia đình bà có 3 thành viên, bao gồm bà (chủ hộ), chịNguyễn Thị Bích (1968, Con nuôi) và em Nguyễn Thị Ngọc (2000) con của chịBích Chồng bà mất sớm, gia đình vốn có hai người con là chị Nguyễn ThịPhượng (1983) và anh Nguyễn Như Hoàng (1986) nhưng cả hai đều đã lập giađình Bà Hương năm nay 61 tuổi nhưng trông bà già hơn so với tuổi 61, bởi bàphải lam lũ nuôi chị Bích từ nhỏ, chị Bích lại là người khuyết tật bẩm sinh, sứckhỏe yếu và không có khả năng tạo ra thu nhập Em Ngọc hiện đang trong độtuổi ăn học nhưng vì hoàn cảnh thiếu thốn nên việc học tập của em cũng khôngđược đảm bảo Cả gia đình bà Hằng sống dựa vào sự giúp đỡ của gia đình chịPhượng và anh Hoàng Lương thực, gạo thóc hằng ngày gia đình bà cũng dựavào đóng góp của các con bởi bà không có đất sản xuất, cuộc sống vô cùng khókhăn

2.2.2 Tiến trình can thiệp, trợ giúp

2.2.2.1 Tiếp cận đối tượng

Đánh giá nhu cầu hỗ trợ khẩn cấp của đối tượng:

Buổi làm việc đầu tiên của tôi và gia đình bà Hằng diễn ra khá thuận lợi.Khi được bác bí thư giới thiệu có sinh viên thực tập muốn tìm hiểu thêm về hoàncảnh gia đình, gia đình bà Hằng đã đón tiếp tôi một cách niềm nở Tuy nhiên,cũng qua buổi làm việc này, tôi nhận thấy sức khỏe của thân chủ (bà Hằng)không được tốt, bà không tự mình ngồi vững mà phải có người đỡ dậy, cử chỉyếu ớt và nét mặt nhợt nhạt Được biết, bà đang ốm nặng nhưng không đi khám

mà chỉ uống thuốc cảm mua ở hiệu thuốc, mọi sinh hoạt đều phải có sự hỗ trợcủa người thân Qua đó, tôi đã xác định được nhu cầu hỗ trợ khẩn cấp của thânchủ là được thăm khám về sức khỏe

Thông báo cho đối tượng về vai trò và mục tiêu hỗ trợ:

Qua buổi làm việc đầu tiên, nhân viên xã hội giới thiệu về bản thân cũngnhư vai trò và mục tiêu của quá trình làm việc Qua đó nhấn mạnh nhân viên xãhội là người hỗ trợ thân chủ tự tăng cường năng lực và khả năng giải quyết vấn

đề mà mình đang gặp phải Đồng thời cũng đã xây dựng được lòng tin và mốiquan hệ tốt đẹp đối với thân chủ và gia đình thân chủ

Đánh giá ban đầu về vấn đề của đối tượng:

Qua quá trình tìm hiểu và thu thập thông tin từ thân chủ và gia đình thânchủ, có thể xác định được vấn đề chính của thân chủ là: Bà Hằng sức khỏe yếu,cuộc sống khó khăn, không có thu nhập lại còn phải nuôi chị Bích –là ngườikhuyết tật bẩm sinh và cháu Ngọc đang trong độ tuổi ăn học Mong muốn của bà

và gia đình là có thể nhận được sự quan tâm giúp đỡ của chính quyền địaphương và sự hỗ trợ từ các chính sách nhà nước để có thể cải thiện điều kiệnsống của gia đình, giúp gia đình thoát khỏi cảnh nghèo khó

Ghi hồ sơ thông tin ban đầu về đối tượng:

+ Quê quán: khối 2 phường Bến Thủy,tpvinh, tỉnh Nghệ An

+ Nghề Nghiệp: Nông dân

3. Thông tin về vấn đề của thân chủ:

+ Vấn đề đánh giá ban đầu: Bà Hằng sức khỏe yếu và hoàn cảnh gia đình

vô cùng khó khăn

+ Nhu cầu khẩn cấp: Bà Hằng cần được thăm khám về sức khỏe để đượcchữa trị kịp thời nhằm đảm bảo về tính mạng

4. Nhiệm vụ của nhân viên xã hội:

Hỗ trợ bà Hằng trong quá trình thăm khám sức khỏe và tăng năng lực đốiphó vấn đề cho bà cũng như cho gia đình bà

5. Kết luận:

Thân chủ là bà Nguyễn Thị Hằng thuộc đối tượng và phạm vi nghiên cứucủa nhân viên xã hội Nhân viên xã hội cần vận dụng những kỹ năng và kiếnthức cần thiết để hỗ trợ thân chủ và gia đình thân chủ trong quá trình nghiên cứu

của mình.

Buổi làm việc đầu tiên giữa tôi và thân chủ với mục đích giới thiệu bảnthân, thiết lập mối quan hệ và ban đầu tìm hiểu rõ hơn về những thông tin màbản thân đã thu thập được qua cán bộ chính sách đã diễn ra khá thuận lợi Mặc

dù trong buổi gặp gỡ này, thân chủ có nhiều biểu hiện của vấn đề sức khỏe yếunhưng bà cũng đã niềm nở trò chuyện và giúp tôi tự tin hơn để làm việc với bà

và gia đình trong những buổi làm việc sau này Sau đây tôi xin được phúc trìnhlại buổi làm việc:

Phúc trình tiến trình CTXH với cá nhân lần thứ nhất:

1. Họ và tên thân chủ: Nguyễn Thị Hằng

2. Tuổi: 61 (Sinh năm 1954) Giới tính: Nữ

3. Thời gian: Từ 2h-5h, ngày 5/08/2015

4. Địa điểm: Tại nhà bà Hằng

5. Mục tiêu: Giới thiệu về bản thân, mục đích của bản thân khi tiến hành quá trìnhvãng gia và nguyên tắc đạo đức và giữ bí mật trong tiến trình làm việc của mộtnhân viên công tác xã hội Qua đó, ban đầu tìm hiểu về đối tượng và hoàn cảnhgia đình của đối tượng, bước đầu tạo lập mối quan hệ giữa nhân viên xã hội vàthân chủ, đảm bảo cho quá trình làm việc diễn ra thuận lợi và đạt hiệu quả Quabuổi gặp gỡ đầu tiên này, nhân viên xã hội và thân chủ cùng nhau thống nhất vềthời gian và địa điểm cho những buổi làm việc tiếp theo

Như vậy, sau buổi trò chuyện đầu tiên nhân viên xã hội và thân chủ đãthống nhất thời gian gặp gỡ là vào mỗi buổi chiều thứ 6 hàng tuần, trong khoảngthời gian từ 2h-5h, tại nhà của thân chủ

Mô tả vấn đàm

Cảm xúc, hành vi của thân chủ

Cảm xúc, hành vi,

kỹ năng của NVXH

Khi tìm đến nhà bà Hằng, trong ngôi nhà nhỏ ấy chị

Bích bước ra chào hỏi rồi mời tôi vào nhà Khi hỏi về

Thân chủthân

NVXH

sử dụng

bà, chị Bích cho biết bà Hằng ốm nặng không đi lại

được nên dẫn tôi vào chiếc giường nơi bà nằm Hình

ảnh đầu tiên về bà Hằng, đó là một người phụ nữ có

dáng người cao, gầy và nước da xanh xao Khi vừa

thấy tôi đến gần, bà đã vội cố gắng ngồi dậy dựa vào

mép tường

NVXH: Cháu chào bà ạ!

TC: Vâng, chào cháu!

NVXH: Bà ốm thế nào vậy bà? Đã khỏe hơn chưa ạ?

TC: Bà cứ ốm suốt thôi cháu ạ, có khỏi được đâu.

Cháu ngồi ngoài kia mà uống nước rồi bà ra cũng

được.

NVXH: Bà cứ nằm nghỉ đi ạ, cháu ngồi đây với bà

một lúc thôi ạ, đến gặp được bà là vui rồi Cháu là

Duyên, sinh viên ngành Công tác xã hội của trường

Đại Học Vinh bà ạ!

TC: À, sinh viên à?

NVXH : Vâng ạ, cháu là sinh viên năm cuối, hiện

cháu đang thực tập tại phường mình bà ak Trong quá

trình thực tập của cháu có một lĩnh vực về Công tác

xã hội cá nhân và cần phải thực tế, cháu chọn đề tài

người nghèo nên hôm nay cháu được sự giới thiệu của

chị Ngân cán bộ chính sách phường , mong muốn

được gặp gỡ trò chuyện để tìm hiểu thêm về gia đình

bà ạ, hi vọng bà đồng ý ạ ?

TC : Cháu muốn hỏi gì thì cháu cứ hỏi thôi, gia đình

bà nghèo, khó khăn lắm, cháu nhìn cũng biết rồi

đấy…

NVXH : Dạ, cháu cảm ơn bà đã cho phép ạ Nhưng

thiện, hòa nhã

và dễ gần

Tình trạng sứckhỏe không tốt nên nét mặt nhợt nhạt, da xanh và lời nói ngắt quãng

được các

kỹ năng như kỹ năng phỏng vấn, kỹ năng quan sát…để thiết lập được mốiquan hệ ban đầu gần gũi

và cởi

mở

trông bà không được khỏe lắm, bà đã uống thuốc hay

đi khám chưa vậy ?

TC : Khám gì đâu cháu, gia đình nghèo lại không có

người đưa đi khám, chị thì tật nguyền, con cái lập gia đình cũng vừa sinh đẻ…

NVXH : Vậy bà có ăn uống được nhiều không ạ ? Ốm

thế này phải gắng ăn uống cho nhanh khỏe bà ạ !

TC : Không ăn được gì đâu cháu, thỉnh thoảng uống

thìa sữa thôi.

NVXH : Bà ốm như thế này mấy ngày rồi ạ ?

TC : Ba bốn ngày nay rồi, uống thuốc con nó mang về

mà cũng không khỏi.

NVXH : Bà phải đi khám bà ạ, sức khỏe bà nhìn yếu

lắm, không khám để chữa trị cho đúng bệnh thì không khỏi được đâu.

TC : Bây giờ cháu nhìn đấy, nhà bà thì chỉ có mình bà

với con gái cũng tật nguyền đấy, cháu con nó thì đi học cả ngày, ai đưa đi khám được, tiền thì không có trong nhà, khổ lắm cũng phải chịu thôi cháu ạ !

NVXH : Vậy ạ, mấy anh chị lập gia đình có xa không

bà ?

TC : Chúng nó ở trong làng trong xóm đây thôi, thằng

con trai thì ngay trước nhà đấy.

NVXH : Vậy ạ, vậy cho phép cháu qua nhà anh nói

chuyện với anh một tí được không bà ?

TC : Được, cháu cứ sang đi, nó ở nhà đấy, bảo chị

Bích đây dẫn sang cho tiện.

NVXH : Dạ, trước khi qua nhà anh, cháu muốn xin ý

kiến bà cho cháu được làm việc với bà một thời gian,

khoảng gần hai tháng bà à Mục đích là tìm hiểu về hoàn cảnh gia đình, nguyên nhân nghèo của gia đình mình, qua những buổi trò chuyện có thể giúp bà về mặt tinh thần, tăng năng lực và động viên bà thoát nghèo Nhưng cháu chỉ là sinh viên thôi bà ạ, sau này nếu may mắn trở thành một nhân viên xã hội thì vai trò và nhiệm vụ của chúng cháu cũng là hỗ trợ đối tượng và gia đình đối tượng tăng năng lực để họ tự giải quyết vấn đề của mình chứ chúng cháu không thể làm thay hay làm hộ cho gia đình được bà ạ !

TC : Ừ, cháu tới thăm bà thế này là được rồi Bà cảm

ơn cháu.

NVXH : Dạ, vậy trong thời gian khoảng hai tháng

cháu thực tập thì cháu có thể gặp và làm việc với bà được những lúc nào ạ ?

TC : Bà thì lúc nào cũng ở nhà thôi cháu, lúc nào

cháu đến cũng được cả.

NVXH : Dạ, vậy thì mỗi tuần cháu xin được đến nhà

bà một buổi, vào chiều thứ 6 được không bà ?

TC : Được cháu ạ, cháu cứ đến chơi với bà rồi cần

hỏi gì thì bà trả lời.

NVXH : Cháu cảm ơn bà nhiều ạ, vậy bà cố gắng ăn

uống cho nhanh khỏe bà nhé, cháu xin được sang nhà anh một lúc ạ.

TC : Ừ, chào cháu !

NVXH : Vâng ạ, cháu chào bà !

*Lượng giá:

- Những kết quả đạt được:

+ Nhân viên xã hội đã sử dụng được các kỹ năng của mình để thu thậpthông tin ban đầu về đối tượng Qua đó thiết lập mối quan hệ với thân chủ và giađình thân chủ

+ NVXH cũng đã nhận được sự cho phép của thân chủ và sự hợp tác củagia đình, đảm bảo cho quá trình làm việc ổn định và đạt hiệu quả

+ NVXH đánh giá được nhu cầu khẩn cấp của thân chủ là cần được thămkhám sức khỏe

+ Giữa NVXH, thân chủ và gia đình thân chủ đã có những sự tìm hiểu banđầu về nhau, và thống nhất thời gian, địa điểm cho những buổi làm việc sau

bà được đi khám Bản thân tôi cũng mong muốn được cùng tham gia để đưa bà

đi khám ở Trạm Y tế phường Bến Thủy, anh cũng đồng ý và thống nhất đưa bà

đi khám vào buổi chiều hôm sau

Khi được khám ở Trạm Y tế phường , vì sức khỏe bà Hằng yếu và cầnđược khám về mặt chuyên sâu nên đã được các cán bộ Y tế phườn giới thiệu đikhám ở bệnh viện tp Sau khi được khám ở bệnh viện, bà phải nhập viện vì ốm

nặng Qua quá trình được điều trị tại bệnh viện 5 ngày, sức khỏe của bà cóchuyển biến tốt và được xuất viện, tâm trạng của bà cũng khá hơn rất nhiều

2.2.2.2 Thu thập thông tin:

Sau khi tiếp cận đối tượng, nhân viên xã hội đã tiến hành thu thập thôngtin về bà Hằng và hoàn cảnh gia đình của bà Bà Hằng không chỉ là một ngườinghèo và có hoàn cảnh gia đình khó khăn, mà còn là một người phụ nữ đầy nhânhậu và biết thương yêu, chăm sóc con cái

Được biết, bà Hằng sinh ra và lớn lên tại khối 2 phường Bến Thủy, tỉnhNghệ An, bố mẹ mất sớm, gia đình chỉ có mình bà Bà gì của bà (Em gái ruộtcủa mẹ bà Hằng) có một người con là chị Nguyễn Thị Bích (1968), nhưng chịBích sinh ra đã bị khuyết tật bẩm sinh nên không được gia đình chị chăm sóc

Bố mẹ bà Hằng thương cháu nên đã nhận chị Bích về nuôi nấng Bà Hằng tuytuổi còn nhỏ nhưng rất yêu thương chị Bích, khi bố mẹ bà mất bà trở thànhngười mẹ của chị Bích chăm sóc và nuôi chị lớn đến ngày hôm nay Lớn lên bàlập gia đình với ông Nguyễn Như Long cùng làng và có thêm được hai ngườicon là chị Nguyễn Thị Phượng (1983) và anh Nguyễn Như Hoàng (1986) Cuộcsống đang hạnh phúc thì năm 1990 ông Long mắc bệnh hiểm nghèo, vì không cótiền chạy chữa nên đã qua đời để lại mình bà với ba đứa con Một mình bàkhông có thu nhập ổn định nuôi ba đứa con trưởng thành, gia đình rơi vào cảnh

éo le, thiếu thốn đủ bề Lớn lên chị Phượng và anh Hoàng lập gia đình và sốngcạnh bà để tiện chăm sóc cho bà và chị Bích Hoàn cảnh đã khó khăn, năm 2000chị Bích mang bầu rồi sinh ra em Nguyễn Thị Ngọc mà không biết cha của em

là ai Nhưng thật may em sinh ra lành lặn và ngoan ngoãn, lại là đứa trẻ học giỏi

và chăm chỉ, hiện em là học sinh giỏi lớp 9 tại trường Trung Học Cơ Sở BếnThủy Em được làng trẻ SOS hỗ trợ nuôi học kể từ năm 2012 đến nay với khoản

hỗ trợ là 300.000 đồng mỗi tháng… Theo lời bà Hằng “Cả nhà được mỗi cháu

nó học giỏi, nhưng nghèo thế này cũng thiệt thòi cho nó, mẹ thì tật nguyềnkhông lo được cho con, bà thì ốm đau…” Trong gia đình, ngoài chiếc tivi nhỏthì không có vật dụng gì đáng giá, ngôi nhà cũ và nhỏ với những vật dụng theo

năm tháng Chị Bích là người khuyết tật, chỉ có thể làm những việc nhỏ tronggia đình, chị được nhà nước trợ cấp khoản tiền là 180.000 đồng mỗi tháng, từnăm 2014 thì tăng lên 360.000 đồng mỗi tháng, nhưng khoản tiền này cũngkhông đủ để lo cho cuộc sống Là gia đình thuộc hộ nghèo nên bà Hằng được hỗtrợ 30.000 đồng tiền điện mỗi tháng, bớt được một khoản trong gia đình Gầnđây, bà ốm nặng nhưng không thăm khám mà chỉ uống thuốc mua ở cửa hiệu,bệnh tình càng nặng thêm…

Qua những lần được tiếp xúc với bà cũng như gia đình bà và thông tin thuthập được từ làng xóm xung quanh thì bà Hằng là một người phụ nữ chăm chỉ

và chịu khó, sống hòa nhã, có tình nghĩa với xóm làng Thường được bà con lốixóm chia sẻ công việc và giúp đỡ bà lúc khó khăn

Trong quá trình thu thập thông tin, nhân viên xã hội đã sử dụng các kỹnăng như: Kỹ năng tham vấn ,vấn đàm, vãng gia ,quan sát, lắng nghe tích cực

để thu thập thông tin liên quan đến vấn đề của thân chủ

Nhân viên xã hội không chỉ thu thập thông tin từ thân chủ mà còn thu thậpthông tin từ nhiều nguồn khác như: Từ cán bộ chính sách, anh em họ hàng, làngxóm, chính quyền địa phương… Các thông tin thu thập được ghi chép cụ thể vàđối chiếu với nhau để kiểm tra độ chính xác của mỗi thông tin Nhưng nguồnthông tin chính là thu thập từ thân chủ Sau đây là bảng phúc trình buổi làm việcthứ hai giữa nhân viên xã hội và thân chủ:

Phúc trình tiến trình CTXH cá nhân lần thứ hai:

- Họ và tên thân chủ: Nguyễn Thị Hằng

- Tuổi: 61 (Sinh năm 1954) Giới tính: Nữ

- Thời gian: Từ 2h-5h, ngày 11/08/2015

- Địa điểm: Tại nhà bà Hằng

- Mục tiêu: Thu thập thông tin về thân chủ và hoàn cảnh gia đình thânchủ Thăm khám sức khỏe và động viên thân chủ trong lúc đau ốm, giúp thânchủ có thêm động lực vượt qua khó khăn

hành vi của thân chủ

hành vi,

kỹ năng của NVXH

NVXH: Cháu chào bà ạ, em chào chị (chị Bích), bà

khỏe hơn chưa ạ, có ăn uống được khá hơn không

bà?

TC: Chào cháu Cảm ơn cháu, bà khỏe hơn rồi.

Chị Bích: Em đến rồi à, vào đi.

NVXH: Dạ Hôm nay trông bà vui hơn bà nhỉ, nét

mặt tươi tắn hơn hôm trước rồi, có lẽ vì hôm trước

bà mệt quá đấy, hôm trước cháu thấy bà xanh xao

và mệt mỏi lắm.

TC: Ừ, hôm nay khỏe nên ngồi dậy cười nói được

thế này chứ mấy hôm trước thì bà mệt không muốn

mở mắt ra nữa Cháu ở nhà lên à?

NVXH: Dạ, cháu ở nhà lên bà ạ Hôm nay cháu

hỏi bà một số thông tin được không ạ?

TC: Ừ, cháu cứ hỏi đi, có gì bà sẽ trả lời cho cháu,

để bà bảo chị Bích cắt hoa quả cháu ăn nhé!

NVXH: Dạ, không phải cắt đâu bà ạ Bà cho cháu

hỏi tên đầy đủ của bà và năm sinh của bà được

không ạ?

TC: Bà là Nguyễn Thị Hằng, sinh năm 1954 cháu

ạ Chị Bích là Nguyễn Thị Bích, sinh năm 1968

Còn con chị Bích tên Nguyễn Thị Ngọc, sinh năm

2000 nữa cháu ạ Gia đình bà có 3 người thôi, hai

đứa con lập gia đình ở riêng cả rồi.

NVXH: Vậy ạ, vậy gia đình mình là hộ nghèo mấy

Thân chủniềm nởhơn, tạocho

NVXHcảm giácđược chàođón

Tình trạngsức khỏekhá ổnđịnh, tuynhiên, cáchành độngcòn yếu

và cầnđượcchăm sóc

NVXH đãcủng cốđược mốiquan hệvới thânchủ và giađình thânchủ, tăngthêm niềmtin cho giađình.NVXH đã

sử dụngtốt hơncác kỹnăng lắngnghe,quan sát,phỏngvấn, ghichép…đểthu thậpthông tin

năm rồi vậy bà?

TC: Khoảng 5 hay 6 năm rồi cháu ạ, từ khi bà hay

đau ốm đến giờ, con cái lại có gia đình nên chính quyền xóm mới cho vào diện hộ nghèo để được hưởng cái bảo hiểm.

NVXH: Vậy gia đình và địa phương đã có những

giải pháp nào để giúp hộ nghèo của mình thoát nghèo chưa bà?

TC: Có cháu à Năm 2014 xã cho vay mỗi gia đình

2 triệu, nhưng 2 triệu thì về có làm được gì đâu cháu, rồi lại chi tiêu hết thôi, nợ thì vẫn còn mà nghèo cũng còn đấy thôi.

NVXH: Vậy gia đình mình có chăn nuôi hay làm

thêm ruộng không bà?

TC: Không cháu à, ruộng thì không có đất để làm,

chăn nuôi thì bây giờ muốn nuôi một con bò mà không có tiền mua bò, bà sức khỏe yếu nhưng cũng đang còn chị Bích với cháu Ngọc, lúc bình thường chị Bích cũng hay phụ bà công việc lắm…

NVXH: Dạ, cháu thấy chị Bích cũng nhanh nhẹn

bà nhỉ? Tay chân bị tật nhưng vẫn đi lại đỡ đần bà được.

TC: Bình thường nó siêng lắm, nhưng lúc nào bệnh

tái phát nó chỉ khóc rồi gào thét thôi Giống như tâm lý nó hoảng loạn cháu ạ!

NVXH: Vậy ạ? Gia đình mình đã đưa chị đi khám

tâm lý chưa bà?

TC: Lâu lắm rồi, có đưa nó đi khám, nhưng người

ta bảo không chữa được cháu ạ Cũng đành chịu,

gia đình lại khó khăn nữa.

NVXH: Dạ, em Ngọc đi học cả ngày hay sao ạ?

Chắc em cũng sắp về bà nhỉ?

TC: Nó học chính, rồi cả học thêm nữa cháu ạ, cứ

đi học cả tuần Được cái nó học giỏi lắm, thầy cô khen nhiều cháu ạ, thương cho nó gia đình không

có điều kiện thôi.

NVXH: Em học giỏi là được an ủi rồi bà ạ, mong

là sau này em có thể giúp gia đình được phần nào.

TC: Cũng chỉ mong lo cho nó học được hết cấp 3

thôi cháu Chứ nó học giỏi mà không cho nó đi học cũng không đành lòng.

NVXH: Dạ, bà và mẹ ai cũng muốn lo cho con

cháu mình được đi học cho bằng bạn bằng bè bà ạ, thương em nhưng nỗ lực ở em là chính thôi bà ạ.

TC: Ừ, bà cũng hay bảo nó vậy đấy…

NVXH: Dạ Hôm nay cháu chỉ trò chuyện và cảm

ơn bà vì bà cung cấp thông tin cho cháu trong buổi chiều hôm nay, bây giờ cũng muộn rồi, cháu xin phép chào bà rồi tuần sau cháu lại tới bà ạ!

TC: Ừ, cũng muộn rồi nhỉ? Vậy cháu về còn lo cơm

nước cho mẹ nữa, buổi sau cháu cứ đến nhé!

NVXH: Dạ, vậy bà cố gắng ăn uống cho khỏe bà

nhé Tuần sau cháu tới là bà phải mạnh khỏe hơn hôm nay đấy.

TC: Ừ, bà cảm ơn cháu! Cháu về cẩn thận nữa

nhé!

NVXH: Vâng ạ, cháu xin phép về ạ!

TC: Ừ, cháu về đi kẻo muộn.

2.2.2.3 Đánh giá và xác định vấn đề:

Qua những nguồn thông tin thu thập được từ thân chủ, gia đình thân chủ,làng xóm và chính quyền địa phương thì nhân viên xã hội xác định được nhữngthông tin đã thu thập được là những thông tin chính xác và thiết thực, có thể sửdụng trong quá trình làm việc Sau khi nghiên cứu các thông tin và được thânchủ trao đổi về nguyên nhân dẫn đến những khó khăn, nghèo đói của gia đình,nhân viên xã hội đã xác định vấn đề và làm rõ các mối quan hệ giữa gia đình vàcác hệ thống xã hội xung quanh thân chủ

• Xác định vấn đề:

- Cây vấn đề:

Nghèo khổ, cuộc sống khó khăn

Thiếu tiền trang

trải cuộc sống

Không có lao động chính, mất sức lao động

Thiếu lương thực, thực phẩm

Tuổi cao, sức khỏe yếu, gia đình

có con tật nguyền

Không có đất sản xuất và bò để chăn

nuôi

Nhìn vào cây vấn đề, có thể thấy: Vấn đề chính của thân chủ là nghèo đói,cuộc sống khó khăn Vấn đề này xuất phát từ những vấn đề nhỏ khác, cũng lànguyên nhân dẫn tới vấn vấn đề chính như:

+ Gia đình không có đất sản xuất và bò để chăn nuôi, dẫn đến thiếu gạo

và thiếu các nguồn lương thực thực phẩm cần thiết khác

hệ xa cách với các thành viên trong gia đình bà Hằng.

- Sơ đồ sinh thái:

Chú thích: : Quan hệ hai chiều

: Quan hệ một chiều