Sau khi ổn định chổ ở và gặp mặt ban quản lý ở bản Cằng tôi đã có được danh sách các chị phụ nữ thuộc hộ gia đình hộ nghèo tại địa bàn và tôi đã chọn gia đình chị Thuý để tìm hiểu về nhữ
Trang 1MỤC LỤC
I Khái quát về công tác xã hội 1
1.1 Lời cảm ơn .1
1.2 Lý do chọn đề tài 2
II Thực hành công tác xã hội với cá nhân 3
2.1 Tiếp cận thân chủ 3
2.1.1 Tiếp cận thân chủ và chia sẻ những thông tin về vai trò mục tiêu hỗ trợ nghề nghiệp cho thân chủ 3
2.1.2 Đánh giá ban đầu về thân chủ 4
2.1.3 Ghi chép hồ sơ thông tin ban đầu về đối tượng 4
2.2 Thu thập thông tin và đánh giá xác định vấn đề 5
2.3 Vẽ sơ đồ phả hệ: 6
2.4 Vẽ sơ đồ sinh thái 7
2.5 Điểm mạnh, điểm yếu của thân chủ .8
2.5.1 Điểm mạnh 8
2.5.2 Điểm yếu .8
2.6 Kế hoạch giải quyết vấn đề của thân chủ .9
III Phúc trình tiến trình công tác xã hội với cá nhân 11
3.1 Buổi 1: Ngày 18/12/2013 11
3.2 Buổi 2: Ngày 19/12/2013 16
3.3 Buổi 3: Ngày 20/12/2013 23
IV: KẾT LUẬN 27
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
CTXH: Công tác xã hội
NVXH: Nhân viên xã hội
UBND: Uỷ ban nhân dân
Phòng LĐTBXH: Phòng lao động thương binh xã hội
BQL: Ban quản lý
Trang 2BÁO CÁO THỰC HÀNH CÔNG TÁC XÃ HỘI VỚI CÁ NHÂN
I Khái quát về công tác xã hội.
Công tác xã hội là một ngành khoa học tương đối non trẻ trên thế giới,tính chất chuyên nghiệp mới được hình thành hơn 100 năm nay Mặc dù đã cónguồn gốc hình thành từ xa xưa Tuy vậy ngày nay trong xã hội hoạt độngcông tác xã hội đã và đang không ngừng khẳng định vai trò, vị trí quan trọngcủa mình trong xã hội
Công tác xã hội (CTXH) là sự vận dụng các lý thuyết khoa học về hành
vi con người và hệ thống xã hội nhằm xây dựng và thúc đẩy sự thay đổi liênquan đến vị trí, vai trò, địa vị của cá nhân, nhóm, cộng đồng, tiến tới bìnhđẳng xã hội
1.1 Lời cảm ơn.
Chúng tôi là những sinh viên năm thứ 3 chuyên ngành công tác xã hộiTrường Đại học Vinh, được trang bị những kiến thức, kỹ năng cơ bản vàphương pháp thực hành công tác xã hội Được sự hướng dẫn của các thầy côgiáo bộ môn và được sự cho phép của UBND xã Môn Sơn - Huyện ConCuông - Tỉnh Nghệ An Lớp học phần công tác xã hội cá nhân của chúng tôi
đã có chuyến đi thực tế tại địa bản Làng Cằng - xã Môn Sơn - Huyện ConCuông - Tỉnh Nghệ An Qua đây tôi xin gửi lời cảm ơn tới các Thầy cô giáotrong tổ công tác xã hội của khoa Lịch sử, Đại học Vinh đã tạo điều kiện chotôi có chuyến đi thực tế để trau dồi thêm kiến thức Đặc biệt tôi xin gửi lờicảm ơn sâu sắc tới thầy giáo Phùng Văn Nam, cô giáo Phạm Thị Oanh và côgiáo Võ Thị Cẩm Ly đã trực tiếp chỉ dẫn, cung cấp tài liệu giúp tôi hoàn thànhđược bài báo cáo thực hành công tác xã hội với cá nhân Tôi xin chân thànhcảm ơn tới các cán bộ quản lý ở bản Làng Cằng, cũng như UBND xã xã MônSơn - Huyện Con Cuông - Tỉnh Nghệ An, đã tạo điều kiện giúp đỡ cho tôihoàn thành nhiệm vụ học tập trong chuyến đi thực tế này
Trang 31.2 Lý do chọn đề tài.
Nghèo khổ hiện nay đang là một vấn đề xã hội không chỉ ở cấp vùng,cấp quốc gia, khu vực mà còn tính toàn cầu Xoá đói giảm nghèo và phát triểnbền vững đang được toàn thế giới quan tâm Đảng cộng sản Việt Nam cũng
đã xác định xoá đói giảm nghèo là một trong những hành động ưu tiên nhất
Tỷ lệ nghèo ở nước ta năm 2004 là 8,3% đến năm 2005 giảm xuống còn 7 %,
bộ mặt các xã nghèo được cải thiện, chất lượng của người dân được nâng cao.Tuy nhiên bên cạnh bộ phận dân cư giàu có thì vẫn còn không ít những nhómngười nghèo Đặc biệt là bộ phận dân cư ở các xã vùng sâu vùng xa, cùng với
bộ phận dân tộc thiểu số ở miền núi và phụ nữ nghèo
Phụ nữ nghèo là nhóm xã hội thường có học vấn thấp, nhận thưc hạnhẹp, gặp nhiều khó khăn trong đời sống kinh tế, sinh hoạt Họ sẽ bị tổnthương, rất ít cơ hội để thăng tiến và cải thiện bản thân Phụ nữ nghèo lànhững lao động thuận nông, lao động chân tay không có công việc ổn định,không có trình độ chuyên môn Họ ít có cơ hội được tiếp cận với công nghệ
và tín dụng, đào tạo trình độ học vấn thấp, công việc nặng nhọc và điều kiệnkinh tế khó khăn dẫn đến việc học, ít quan tâm đến tình trạng sức khoẻ củabản thân và gia đình Và đây cũng là một nguy cơ khiến họ không thể thoátnghèo bền vững Vì vậy phụ nữ nghèo cần được sự quan tâm đặc biệt của xãhội
Tìm hiểu và làm việc với phụ nữ nghèo sẽ giúp tôi hiểu được thực trạngcuộ sống của thân chủ và nguyên nhân dẫn đến vấn đề nghèo đói mà thân chủđang gặp phải Đồng thời cũng tìm hiểu về năng lực vươn lên vượt nghèo củabản thân người phụ nữ
Trang 4II Thực hành công tác xã hội với cá nhân.
Tên đề bài: Công tác xã hội cá nhân với phụ nữ nghèo tại địa bản Làng
Cằng - xã Môn Sơn - Huyện Con Cuông - Tỉnh Nghệ An
2.1 Tiếp cận thân chủ.
Sau khi ổn định chổ ở và gặp mặt ban quản lý ở bản Cằng tôi đã có
được danh sách các chị phụ nữ thuộc hộ gia đình hộ nghèo tại địa bàn và tôi
đã chọn gia đình chị Thuý để tìm hiểu về những khó khăn mà chị và gia đìnhđang gặp phải Chị Thuý là một trong những phụ nữ thuộc hộ gia đình khókhăn nhất trong làng
2.1.1 Tiếp cận thân chủ và chia sẻ những thông tin về vai trò mục tiêu hỗ trợ nghề nghiệp cho thân chủ.
Sáng ngày 18/12/2013 tôi đã tìm đến nhà chị Thuý ở gần cuối làngCằng, chị và gia định chị đang sống trong một ngôi nhà cũ kỹ đã được xâydựng từ lâu lắm rồi nhưng ngôi nhà đang xây dựng dở và đến thời điểm nàyvẫn chưa tiếp tục xây dựng lại để hoàn thành ngôi nhà vì gia đình không cótiền Tôi đến nhà và gặp được chị Thuý, hai con của chị đang đi học, chồngcủa chị đi làm xa nên chắc chị ở nhà Tôi chào chị và chị mời tôi vào nhà sau
đó tôi đã giới thiệu về tên tuổi, ngành học và que quán của tôi, đồng thời tôicũng giới thiệu về mục tiêu mà tôi lên thực tế ở đây là nhằm để tìm hiểu vềhoàn cảnh đời sống sinh hoạt của người dân nơi đây, đặc biệt là về các chị cácbác phụ nữ thuộc hộ gia đình nghèo để hiểu về những khó khăn và nguyênnhân dẫn đến những khó khăn mà họ đang gặp phải Qua đó tôi có thể giúpcác chị nhận biết được các vấn đề khó khăn mà các chị đang gặp phải và cónhững định hướng giải quyết những khó khăn đó Từ đó giúp tôi hoàn thànhđược công việc học của mình trong chuyến đi thực tế của mình
Vì tôi là sinh viên đi thực tế nhưng khả năng giúp đỡ thân chủ còn hạnchế, tôi chỉ giúp thân chủ hiểu và nhận ra vấn đề khó khăn mà thân chủ đanggặp phải và đưa ra những định hướng để thân chủ vươn lên tự giải quyếtnhững khó khăn đó
Trang 5Tôi và chị cùng trò chuyện với nhau và xây dựng lòng tin của chị đốivới NVXH, tạo mối quan hệ thân thiện, đồng thời chị cởi mở chia sẻ nhữngthông tin về bản thân và gia đình Từ đó tôi đã có một số thông tin cơ bản vềchị cũng như những đánh giá ban đầu về vấn đề khó khăn mà chị đang gặpphải
2.1.2 Đánh giá ban đầu về thân chủ
Chị Thuý đang gặp khó khăn về mặt vật chất
2.1.3 Ghi chép hồ sơ thông tin ban đầu về đối tượng.
Tôi đã trao đổi và lắng nghe những thông tin mà chị chia sẻ đồng thời
có sự phản hồi và quan sát những cử chị và biểu hiện của chị khi mà nóichuyện với tôi Sử cởi mở chia sẻ thông tin của chị trong buổi nói chuyện đãgiúp cho tôi có được nhưng thông tin cơ bản về chị như sau:
Họ và tên: Quang Thị Thuý
Sinh ngày: 20/07/1977
Giới tính: Nữ
Địa chỉ: Bản Làng Cằng - xã Môn Sơn - Huyện Con Cuông - Tỉnh Nghệ An
Chị Quang Thị Thuý, quê ở xã Lục Dạ - Huyện Con Cuông - TỉnhNghệ An Sau đó chị kết hon cùng với anh Hạ Văn Bình tại Bản Làng Cằng -
xã Môn Sơn - Huyện Con Cuông - Tỉnh Nghệ An Hai anh chị có với nhauhai đứa con trai, em Hạ Quang Điệp đang học lớp 9 và em Hà Quang Đạiđang học lớp 11 Gia đình chị sống dưới ngôi nhà cấp 4 chật hẹp, bây giờ ngôinhà đã cũ kỹ, gần như xuống cấp rồi nhưng gia đình chị vẫn chưa tiếp tục xâydựng để hoàn thành được, vì không có chi phí để xây dựng và không có vấn
đề mua vật liệu xây dựng Nuôi hai con đi học gặp nhiều khó khăn, càng khókhăn hơn nữa khi mà chị lại bị mắc phải căn bệnh ư xơ tử cung, mới đi mổ vềhiện nay tình trạng sức khoẻ cửa chị cũng đã khá hơn nhưng cũng phải uốngthuốc thường xuyên Chị không lao động nặng nhọc được, lao động chínhtrong gia đình chỉ còn một mình chồng chị gánh vác Chồng chị là thợ xây đilàm xa, nhưng công việc cũng không ổn định, thu nhập thấp Ngoài ra thunhập của gia đình của chị chủ yếu dựa vào trồng trọt chăn nuôi, diện tích đất
Trang 6canh tác ít, giống vật nuôi cây trồng năng suất thấp, chăn nuôi nhỏ lẻ, dokhông có vốn đầu tư, các công trình phụ như: nhà vệ sinh, nhà tắm, chưađược xây dựng, thiếu nước sạch để sinh hoạt Gia đình chị đã nhận được sựquan tâm, giúp đỡ của chính quyền địa phương tuy nhiên sự hỗ trỡ chỉ mangtính chất tạm thời và chưa được đáp ứng nhu cầu sống sinh hoạt của gia đình
2.2 Thu thập thông tin và đánh giá xác định vấn đề
Để hiểu được những khó khăn mà chị Thuý đang gặp phải tôi đã thuthập thông tin từ các nguồn như: bạn bè, gia đình, hàng xóm, chính quyền địaphương, đặc biệt là tôi đã thu thập nguồn thông tin từ chính bản thân chị Để
có được nguồn thông tin đầy dủ và chính xác tôi đã sử dụng hình thức phỏngvấn, quan sát và vãng gia trong quá trình thu thập thông tin
Những thông tin mà tôi thu thập được về thân chủ là hoàn toàn chínhxác và từ đó tôi đã có những đánh giá, xác định được những vấn đề mà thânchủ đang gặp phải là:
Chị Quang Thị Thuý đang gặp nhiều khó khăn về kinh tế để xây dựngnhà ở, xây dựng các công trình phụ phục vụ cho đời sống sinh hoạt Chịkhông có công việc ổn định, thiếu vốn để đầu tư phát triển kinh tế Đồng thờigặp khó khăn về chi phí khám chữa bệnh và nuôi 2 con ăn học Chị rất lo lắng
về hoàn cảnh của chị làm sao để có tiền mà tiếp tục xây dựng hoàn thành ngôinhà, có chi phí để khám chữa bệnh và nuôi 2 con ăn học đến nơi đến chốn
Cây vấn đề của thân chủ:
Nuôi con ăn học
Không có vốn để phát triển kinh tế
Đất canh tác ít
Trang 7: Quan hệ thân thiết
Giải thích mối quan hệ giữa các thành viên trong gia đình
Qua sơ đồ đã vẽ chúng ta có thể nhận thấy là gia đình của chị Thuýgồm có 4 thành viên, bố, mẹ và 2 con Hai con đều có quan hệ thân thiết với
bố mẹ Như vậy mối quan hệ trong gia đình chị hoà thuận và yêu thươngnhau Điều đó là động lực cho chị cố gắng vươn lên trong cuộc sống
Trang 82.4 Vẽ sơ đồ sinh thái.
Thân chủchị Thuý
Gia đình
Làng xóm
Y tế
Hội phụ nữ
Đoàn
thanh
niên
Nhân viên xã hội
Chính quyền Địa phương
Sở lao động thương binh xã hội
Trang 9Ngoài ra còn có các nguồn lực khác như: y tế, chính quyền địa phương,hội phụ nữ, sở lao động thương binh xã hội, đoàn thanh niên Những nguồnlực này cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ về mặt tinh thần
và vật chất cho chị Trên thực tế các nguồn lực này đã giúp đỡ chị thông quacác hoạt động như: cấp phát sổ họ nghèo, hỗ trợ lương thực, thực phẩm khigặp thiên tai, mất mùa đói kém, hay là hỗ trợ cho gia đình chị vào dịp tết Vềnguồn lực y tế cấp phát thẻ bảo hiểm y tế miễn phí cho gia đình chị
Qua biểu đồ sinh thái giúp cho nhân viên xã hội thấy được sự kết hợpgiữa các nguồn lực trong quá trình giúp đỡ thân chủ có vai trò rất lớn, là độnglực giúp thân chủ vươn lên thoát khỏi khó khăn mà chị đang gặp phải
2.5 Điểm mạnh, điểm yếu của thân chủ.
2.5.1 Điểm mạnh.
Chị là một người phụ nữ siêng năng, chịu thương, chịu khó, hai đứacon của chị đều ngoan ngoãn, học giỏi, chồng chị hết mực yêu thương vàchăm lo cho gia đình Được sự quan tâm động viên, giúp đỡ của hàng xóm,khối phố và chính quyền địa phương các cơ quan đoàn thể khác
Qua việc phân tích những điểm mạnh điểm yếu tôi với chị đã cùng thảoluận với nhau và tôi đã có những định hướng giúp chị nhận diện và đưa rađược vấn đề mà chị cảm thấy khó khăn nhất theo thứ tự ưu tiên sau:
a Giúp chị tiếp cận với nguồn vốn
b Giúp chị tiếp cận với các dịch vụ y tế
c Cung cấp kiến thúc, kỹ năng phát triển kinh tế nông nghiệp để chỉ áp dụngtrong quá trình chăn nuôi trồng trọt
Trang 10d Giúp chị tìm kiếm việc làm phù hợp với tình trạng sức khoẻ để có thêm thunhập cho gia đình.
2.6 Kế hoạch giải quyết vấn đề của thân chủ.
Sau quá trình tiếp xúc và cùng trao đổi nói chuyện với chị đang gặpphải Từ đó tôi xin xác định được vấn đề của chị và cùng với chị lên kế hoạchgiải quyết như sau:
Họ và tên: Quang Thị Thuý
Sinh ngày: 20/07/1977
Giới tính: Nữ
Địa chỉ: Bản Làng Cằng - xã Môn Sơn - Huyện Con Cuông - Tỉnh Nghệ An
Vấn đề của thân chủ: Chị Thuý đang gặp nhiều khó khăn về kinh phí đểxây dựng nhà ở, xây dựng các công trình phụ phục vụ cho đời sống sinh hoạt.Chị không có công việc ổn định, thiếu nguồn vốn đầu tư để phát triển kinh tế.Đồng thời gặp khó khăn về chi phí khám chữa bệnh và nuôi hai con ăn học.Chị rất lo lắng về hoàn cảnh gia đình mình, làm sao để có tiền tiếp tục xâydựng ngôi nhà, có chi phí để khám chữa bệnh, nuôi hai con ăn học đến nơiđến chốn
TT Mục tiêu Hoạt động
mong đợi
Nội lực
Ngoại lực Bắt đầu Kết thúc
phương các cơquan đoàn thểUBND, phòngLĐTBXH, hộiphụ nữ, đoànthanh niên, hàngxóm láng giềng
và kêu gọi các
Chị
và giađìnhchịcùngthamgiathựchiện
Giúp chịtiếp cậnnguồnvốn vàgiảiquyết lolắnghiện tại
8h20/12/2013
9h 3020/12/2013
Để giađình chị
có vốnxây dựnghoànthànhngôi nhàđang xây
dở và cóvốn đầu
tư để làm
Trang 11nhà hảo tâm giúp
đỡ cho gia đìnhchị Các cấpchính quyền địaphương hỗ trợcho gia đình chịvay vốn với lãisuất thấp, tạođiều kiện cho giađình chị đượchưởng các chế
độ chính sách ưuđãi của nhà nướcdành cho ngườinghèo
ăn pháttriển kinh
tế để nuôicon cái ănhọc Đồngthời để cókinh phíkhámchữa bệnhđảm bảocho sứckhoẻ củachị
Thânchủ
và giađìnhcùngthamgiathựchiện
Chínhquyềnđịaphương,trungtâm y tế
8h20/12/2013
9h3020/12/2013
Sức khỏecủa chịsớm đượchồi phục
Chị
và giađìnhchị
Các cơquanđoàn thể
ở các
8h20/12/2013
9h 3020/12/2013
Gia đìnhchị vươnlên thoátnghèo bền
Trang 12cấpchínhquyềnđịaphươngvàNVXH
tư vấn việc làm
để chị được họcnghề và có côngviệc phù hợp vớitrình trạng sứckhoẻ của chị, đểgia đình chị cóthêm thu nhập
Chịthamgiahọcnghề
và tìmkiếmviệclàm
NVXHcùng vớicáctrungtâm dạynghề hỗtrợ tìmkiếmviệc làm
8h20/12/2013
9h 3020/12/2013
Chị cócông việclàm phùhợp và cóthêmnguồn thunhập chogia đình
để trangtrải cuộcsống
III Phúc trình tiến trình công tác xã hội với cá nhân
(Ghi chép tại hiện trường)
Trang 13đối tượng khi tiếp xúc với NVXH
xúc suy nghĩ, lo lắng, hiểu biết bài học của NVXH khi tiếp xúc với thân chủ
Chiều ngày 16/12/2013 được sự phân
công của thầy cô hướng dẫn nhóm
sinh viên chúng tôi đã có mặt tại bản
làng Làng Cằng xã Môn Sơn
-Huyện Con Cuông - Tỉnh Nghệ An
Được sự phân công hướng dẫn thầy
cô giáo và được sự giới thiệu của bác
Lô Thị Hương trưởng thôn làng Cằng,
tôi đã tìm đến với ngôi nhà của chị
Quang Thị Thuý, là một trong những
phụ nữ thuộc hộ gia đình nghèo đang
gặp nhiều khó khăn nhất trong làng
Vì tôi trọ gần đó nên từ chỗ tôi đến
nhà chị cũng không xa lắm, việc tôi
tìm đến nhà chị cũng không quá khó
khăn khoảng 8h tối đã có mặt ở nhà
chị Đó là một ngôi nhà cấp 4 đã cũ
kỹ, đang xây dựng dỡ từ mấy năm nay
rồi, đến tận bây giờ ngôi nhà gần như
đã xuống cấp gia đình chị vẫn chưa có
vốn để xây dựng hoàn thành ngôi nhà
Chị Thuý cũng đã biết qua ban quản
lý làng Cằng thong báo là sẽ có sinh
viên trường Đại học Vinh lên đây
thực tập Khi tôi bước vào đến sân
nhà thì thầy chị Thuý ra, tôi chào chị
Chị chào hỏi thânthiện với nhân viên xãhội
Lúc đầu mới tròchuyện chị có điều gì
đó hơi lo lắng, giọngnoi của chi run run …
Đây là buổi đầu tiên đithực tế của tôi nên lúcđầu còn nhiều bỡ ngỡ
và lo lắng, nhưng saukhi trò chuyện vớithân chủ, chị ấy cũngrất cở mở và tôi cảmthấy tự tin hơn
Tôi nhận thấy chị làmột con người hiềnlành và chất phát, tôirất vui vì thầy côhướng dẫn và banquản lý của LàngCằng đã tạo điều kiệncho tôi được tiếp xúcvới chị ấy
Trang 14và chị chào lại tôi, chị mời tôi vào
nhà Ấn tượng đầu tiên của tôi khi gặp
chị đó là chị là một người phụ nữ hiền
lành, hình như do hoàn cảnh chị khó
khăn, siêng nưng bươn chải và bệnh
tật mà trông chị có vẻ già đi trước
tuổi, vì sau đó tôi được chị cho biết
năm nay chị mới 36 tuổi Tôi bước
vào nhà, trong căn nhà cũ kỹ không
có gì đáng giá Hôm nay chỉ mình chị
ở nhà vì hai đứa con đang đi học và
anh Bình chồng chị thì đang đi làm
xa Uống nước hai chị em trò chuyện
với nhau Tôi đã giới thiệu vè tên tuổi,
que quán, nghành học, và nhiệm vụ
của tôi trong chuyến đi thực tế này
NVXH: Em chào chị Em là Lô Thị
Biết, sinh viên năm thứ 3 trường Địa
học vinh, bọn em đang có đợt thực tế
tại địa bàn Làng Cằng - xã Môn Sơn,
với mục đích nhằm tìm hiểu hoàn
cảnh đời sống sinh hoạt của người dân
trên thực tế Từ đó giúp chúng em có
thêm kinh nghiệm trong quá trình học
tập của mình
Thân chủ: Uh, được, nhà chị cũng
thoải mái thôi
NVXH: Vậy chị có thể giới thiệu một
chút thông tin về họ tên, tuổi, năm
sinh, của chị cho em biết được không