BỆNH CHÀM (DA LIỄU)

Sang thương cơ bản: mụn nước Bệnh tiến triển qua 6 giai đoạn: Hồng ban  Mụn nước  Chảy nước, đóng mài  Lên da non  Tróc vẩy  Lichen hóa, hằn cổ trâu... Các giai đoạn bệnh:  Giai đ

BỆNH CHÀM

 Mô học: hiện tượng xốp bào.

 Sinh bệnh học: quá trình phản ứng viêm của da với

những dị ứng nguyên

II LÂM SÀNG:

1 Vị trí:

Thường gặp: da đầu, mặt, bàn tay, bàn chân, bìu, âm hộ

Niêm mạc không bao giờ bị chàm

Bán niêm mạc như môi, qui đầu có thể bị

II LÂM SÀNG:

2 Sang thương cơ bản: mụn nước

Bệnh tiến triển qua 6 giai đoạn:

Hồng ban  Mụn nước  Chảy nước, đóng mài  Lên da non  Tróc vẩy  Lichen hóa, hằn cổ trâu

II LÂM SÀNG:

3 Các giai đoạn bệnh:

 Giai đoạn cấp tính: đỏ da, mụn nước,

chảy nước.

 Giai đoạn bán cấp: đóng vẩy da, lên

da non, khô hơn.

 Giai đoạn mãn tính: lichen hoá, hằn cổ

trâu.

Chàm cấp: hồng ban, mụn nước, bóng nước, rịn nước

Chàm bán cấp: rịn nước, vết tích mụn nước, tróc vảy

Chàm mãn: da dày lichen hóa, hằn cổ trâu

II LÂM SÀNG:

Lưu ý:

Các giai đoạn không phân chia rõ rệt

Ngứa là triệu chứng xuyên suốt

Tiến triển: mãn tính, hay tái phát,

nhiều đợt bộc phát bệnh xen kẽ các giai đoạn tạm đỡ.

Tiền sử cá nhân, gia đình: hen phế

quản, viêm mũi dị ứng, chàm thể tạng.

III.1 CHÀM THỂ TẠNG

2 Lâm sàng: có những dạng chính

Thời kỳ ấu thơ (chàm sữa)

Thời kỳ trẻ em: từ 2-12 tuổi (phần lớn là 2-5 tuổi)

Thời kỳ thanh thiếu niên và người lớn: trên 12 tuổi

A Thời kỳ ấu thơ (chàm sữa)

 Thương tổn căn bản: mụn nước

 Tiến triển qua những giai đoạn: hồng ban,

mụn nước, chảy nước, đóng mài, bong vảy

 Vị trí:

 Khu trú 2 má, trán, cằm, thành hình móng ngựa,

có khi cổ, tay, miệng

 Vùng quấn tã thường không bị

 Có thể 2 đầu gối nếu trẻ biết bò, xung quanh

miệng, cằm khi trẻ mọc răng, chảy dãi.

Vị trí thường gặp:

Chàm sữa

A Thời kỳ ấu thơ (chàm sữa)

 Tiến triển: mãn tính, thất thường với đợt tăng

hoặc giảm bệnh do tác động của các yếu tố:

 mọc răng, nhiễm trùng họng

 các dị ứng nguyên: thức ăn, sữa, trứng, tôm, nước trái cây

 50% trẻ khỏi trong 18-24 tháng, số còn lại

chuyển sang thời kỳ trẻ em.

B Thời kỳ trẻ em:

Lâm sàng: có 2 loại sang thương

Sẩn:

Tập trung thành đám trên nền da thẫm đỏ,

có thể có rải rác vài sẩn ở xung quanh

Giai đoạn này có xu hướng lichen hoá, dày da, thâm nhiều, có nhiễm sắc tố

B Thời kỳ trẻ em:

 Mụn nước:

Ít gặp hơn

Tập trung thành từng đám, thường có hình bầu dục

Khu trú ở mặt duỗi hoặc nếp gấp các khuỷu tay, đầu gối, mắt cá, mi mắt, mặt

Có thể tổn thương móng: móng dày, sần sùi

màu vàng bẩn, có thể có dấu hiệu rỗ móng (pitting nails)

B Thời kỳ trẻ em:

Yếu tố liên quan đến phát bệnh:

Giảm mẫn cảm dị nguyên là thức ăn

Tăng mẫn cảm các dị nguyên: len, lông mèo, chó, phấn hoa, sơn, thay đổi khí hậu, độ ẩm, căng thẳng.

B Thời kỳ trẻ em:

Tiến triển:

Khỏi bệnh hoàn toàn

Tái đi tái lại hoặc khỏi thời gian dài rồi phát bệnh

Chuyển sang giai đoạn người lớn hay suốt đời.

C Thời kỳ thanh thiếu niên và người lớn:

Bệnh thường liên quan thay đổi nội tiết và sang chấn tinh thần.

Sang thương cơ bản:

 Sẩn: chiếm đa số

Thường có hình đa giác nổi cao hơn mặt da

Tập trung thành từng đám hoặc rải rác trên nền da dày thâm nhiễm hoặc mụn nước, vết xước

C Thời kỳ thanh thiếu niên và người lớn:

 Mụn nước: ít hơn

Tập trung thành đám

Ít tiết dịch

Vị trí: khu trú ưu tiên các nếp gấp: gáy,

cổ tay, chân, mắt cá, mi mắt, hậu môn, sinh dục hoặc bất kỳ vùng da nào

III.1 CHÀM THỂ TẠNG

3 Triệu chứng cơ năng:

Ngứa là triệu chứng nổi bật và bao giờ cũng có

Một số tác giả cho rằng ngứa có trước rồi mới có tổn thương da.

III.2 CHÀM TIẾP XÚC:

 Vị trí:

 Xuất hiện đầu tiên ở vùng tiếp xúc, thường là vùng hở

 Có khi in hình vật tiếp xúc (ví dụ hình quai dép, đồng

hồ đeo tay, dây nịt).

 Tổn thương cơ bản:

 Hồng ban xung huyết, hơi nề, bề mặt có mụn nước

 Có khi cấp tính: mụn nước, bóng nước, trợt ướt, tiết dịch, phù nề

 Có khi mãn tính: sang thương khô, dày cộm, tróc vảy.

III.2 CHÀM TIẾP XÚC:

 Ngưng tiếp xúc: bệnh thuyên giảm.

 Tiếp xúc lại với dị ứng nguyên: bệnh tái phát

IV BIẾN CHỨNG:

 Lichen hoá: trường hợp kéo dài do gãi, chà

xát

 Bội nhiễm: tổn thương có mụn mủ

 Ảnh hưởng chất lượng cuộc sống: ngứa 

mất ngủ

 Chậm phát triển thể lực: khi tổn thương >50%

diện tích da hoặc sử dụng corticoid kéo dài

 Đỏ da toàn thân: 1%

IX ĐIỀU TRỊ:

 Chăm sóc da để tăng chức năng của hàng rào bảo vệ, không dùng quá nhiều các chất tẩy rửa, hoá chất, xà phòng

 Khống chế yếu tố bộc phát bệnh: tránh các kích thích, sạch bụi, lông súc vật, thức ăn nghi gây bệnh

 Giảm ngứa: tránh gãi, dùng kháng histamin

 Chống nhiễm trùng, bội nhiễm: vệ sinh

IX ĐIỀU TRỊ:

 Toàn thân:

Quang hoá liệu pháp UVA

Ức chế miễn dịch: corticoid, cyclosporin A, Azathioprin