LAO MÀNG BỤNG (LAO)

Đại Cương- Lao tiêu hóa: - Lao MB: nhiễm trùng trong bụng do Mycobacterium tuberculosis.. - MT nhiễm dịch ổ bụng hay phúc mạc, +/-ảnh hưởng đến cơ quan khác trong bụng.. - Lao tiêu hóa:

LAO MÀNG BỤNG

Lâm sàng, Cận lâm sàng

3

Chẩn đoán

4

Điều trị

5

MỤC TIÊU

Định nghĩa

1

Sinh bệnh học

2

1 Đại Cương

- Lao tiêu hóa:

- Lao MB: nhiễm trùng trong bụng do

Mycobacterium tuberculosis

- MT nhiễm dịch ổ bụng hay phúc mạc, +/-ảnh hưởng đến cơ quan khác trong bụng.

- Lao tiêu hóa:

- Lao MB: nhiễm trùng trong bụng do

Mycobacterium tuberculosis

- MT nhiễm dịch ổ bụng hay phúc mạc, +/-ảnh hưởng đến cơ quan khác trong bụng.

- Hay gặp ở lứa tuổi 30-40

- Nữ nhiều hơn nam (57-67%)

- Các yếu tố nguy cơ:

+ HIV

+ Suy dinh dưỡng

+ Đái tháo đường, xơ gan, nghiện rượu, ác tính, suy thận giai đoạn cuối

2 DỊCH TỄ HỌC

- Hay gặp nhất : tái hoạt hóa các nốt lao trên màng bụng Các nốt này từ các nốt lao

nguyên phát tại phổi bằng đường máu.

- Ít gặp hơn do lao phổi đang hoạt động, lao

kê (đường máu) và lao sinh dục, lao ruột

(tiếp cận)

3 CƠ CHẾ BỆNH SINH

4 Triệu chứng lâm sàng

- Mơ hồ, 70% bệnh nhân được phát hiện sau 4 tháng

có triệu chứng

- Triệu chứng: căng bụng, đau bụng, sốt mệt mỏi, sụt cân

- Dấu hiệu chủ yếu: TDMB (93%), đau bụng (73%), sốt (58%)

- 2 dạng: ướt (TDMB), khô (viêm phúc mạc xơ dính)

- Dấu hiệu xơ gan?

5 Triệu chứng cận lâm sàng

- CTM : thiếu máu đẳng sắc đẳng bào từ trung bình

đến nặng

- XQ phổi : 1/3-1/2 trường hợp có tổn thương phổi

đi theo

- Dịch ổ bụng :

+ Dịch tiết Protein >25-30 g/l, SAAG <11 g/l

+ Tế bào: 140-4000/ml (L: 75-86%)

6 Chẩn đoán xác định

Tiêu chuẩn vàng: trực khuẩn lao trong dịch ổ

bụng, mô màng bụng hay tổn thương mô học đặc hiệu (soi ổ bụng)

Hình ảnh mô viêm lao

- Đường kính nang lao 0.5 - 1mm

- Hình tròn màu xám

- Trung tâm hoại tử bã đậu và những tế bào

Langhans

- Bao quanh khu trung tâm là những tế bào bán liên xếp lộn xộn hoặc thành vòng hướng tâm

- Ngoài cùng là vành đai lympho bào, xen kẽ sợi liên kết, tế bào xơ. 

6 Chẩn đoán xác định

- DMB:

+ Soi trực tiếp <3%, cấy <20%

+ ADA (adenosine deaminase) có giá trị khi không

có xơ gan (>33UI/l, sens:100 %, spec:95%

Dương giả: k màng bụng, nhiễm trùng

+ Interferon gamma: sens: 93%, spec: 98%

- CT ổ bụng: phân biệt lao màng bụng, ung thư màng

bụng

Chẩn đoán phân biệt

1-TDMB do ác tính

- Màu sắc

- Đúc khối tế bào/DMB

- CT ổ bụng

2-TDMB trong xơ gan cổ chướng: viêm phúc mạc

nhiễm trùng thứ phát

- Thành phần tế bào : Neutro tăng

- Soi/cấy: vi khuẩn gây bệnh

7 ĐIỀU TRỊ

- Đặc hiệu: 2RHZE(S)/4RHE, 2RHZE/4RH.

- Corticoides: Dùng hay không?

+ Dùng: tránh dính ruột, 2-3 tháng đầu

+ Không: hiệu quả không rõ, phát tán lao

- Ngoại khoa: khi có biến chứng

8 Tiên lượng

- Tỷ lệ tử vong cao (8-50%) theo các nghiên cứu

- Tỷ lệ tử vong cao ở những bệnh nhân lớn tuổi, xơ gan, phát hiện muộn

Nguyên nhân SAAG cao (>=1,1g/dl)

Các bệnh lý làm tăng áp lực TMC:

- Xơ gan.

-Viêm gan rượu, suy tim, k gan di căn (massive), viêm gan tối cấp, Budd-Chiari syndrome, thuyên tắc TM cửa, veno-occlusive disease, myxedema, fatty liver of pregnancy

- Hỗn hợp: xơ gan + lao

Các bệnh lý làm tăng áp lực TMC:

- Xơ gan.

-Viêm gan rượu, suy tim, k gan di căn (massive), viêm gan tối cấp, Budd-Chiari syndrome, thuyên tắc TM cửa, veno-occlusive disease, myxedema, fatty liver of pregnancy

- Hỗn hợp: xơ gan + lao

Nguyên nhân SAAG thấp (<1,1g/dl)

Bệnh lý không tăng áp lực TMC:

- K màng bụng

- Lao màng bụng

- Hội chứng thận hư…

Tuy nhiên: có đến ½ bệnh nhân LMB bị xơ gan cổ chướng nên SAAG > 1,1 g/dl.

Bệnh lý không tăng áp lực TMC:

- K màng bụng

- Lao màng bụng

- Hội chứng thận hư…

Tuy nhiên: có đến ½ bệnh nhân LMB bị xơ gan cổ chướng nên SAAG > 1,1 g/dl.

Tài liệu tham khảo

1-R.Misra Fundamentals of CXR interpretation –

‘the basics” in “A-Z of Chest

Radiology”Cambridge University 2007

2-D.Gibson Video-Reading the chest X ray-

University of Virgina

3- D.Anthoine: Radiologie pulmonaire: Recettes

sémiologiques 2000, Novartis

4-J.M Dubois de Montreynaud: Lecture accélérée de

la radiographie thoracique 1996, Maloine

XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN!