TRÀN DỊCH MÀNG PHỔI (LAO)

Khoang màng phổi• Khoang màng phổi: – Bao quanh phổi – Dịch màng phổi tiết ra bởi màng phổi – Giữ các lá với nhau – Giảm cọ xát giữa các cơ quan • 2 lá màng phổi – Lá thành outer • L

TRÀN DỊCH MÀNG PHỔI

Chẩn đoán TDMP :

+ Tiền sử + hỏi bệnh

+ Khám

+ Xq ngực thẳng + nghiêng + Siêu âm

CT scan ngực

CT ng ực

• TDMP không tìm được nguyên nhân

• Nghi ngờ nhồi máu phổi

Khoang màng phổi

• Khoang màng phổi:

– Bao quanh phổi

– Dịch màng phổi tiết ra bởi

màng phổi

– Giữ các lá với nhau

– Giảm cọ xát giữa các cơ quan

• 2 lá màng phổi

– Lá thành (outer)

• Lót mặt trong thành ngực

• Lót bề mặt trên cơ hoành

• Lót bề mặt bên của trung thất

– Lá tạng (inner)

bề mặt ngòai của phổi Vùng chuyển tiếp

Định luật Starling :

Jv = Kf [ (PH1 – PH2)- δ (Л1-Л2) ]

Tràn dịch màng phổi

• Định nghĩa : tăng lượng dịch trong khoang màng phổi

• Mất góc sườn hoành : 50 ml

• Phát hiện trên XQ khi dịch > 200ml

• Phát hiện trên lâm sàng nếu dịch >500ml

Thuốc gây ra TDMP

Amiodarone Nitrofurantoin Phenytoin Methotrexate Carbamazepine Procainamide Propylthiouracil Penicillamine Cyclophosphamide Bromocriptine

9 Phù chi dưới, khó thở ngồi

10.Tiền căn chấn thương

• Khó thở

• Giảm di động lồng ngực

• Khí quản trung tâm

• Gõ đục

• Giảm hay mất âm phế bào

• Các dấu chứng của bệnh tiềm ẩn

Siêu âm

Chỉ định của siêu âm trong bệnh lý màng

phổi

• Sáng tỏ bản chất của dầy màng phổi chưa rỏ bản chất

• Phát hiện TDMP và hướng dẫn chọc dò và dẫn lưu đặc iệt trong trường

hợp TD ít và khu trú

• Phân biệt TD dưới phổi với tụ dịch dưới hòanh và liệt cơ hoành trên Xq

nữa bên vòm hòanh dâng cao

• Định vị u màng phổi và dầy màng phổi và hướng dẫn sinh thiết màng

phổi

• Giúp đánh giá bệnh nhân với đau ngực màng phổi

• Đánh giá khối u xâm lấn màng phổi và thành ngực và hướng dẫn sinh thiết

kim xuyên thành ngực

• Nhận biết TKMP, đặc biệt trong những tình huống khẩn cấp khi XQ chưa

có

Chọc dò màng phổi

Chỉ định chọc dò màng phổi

• Tràn dịch lớn hơn 1cm hay nguồn gốc không biết

bên, tim không to, không đáp ứng lợi tiểu.

Màu sắc dịch màng phổi

theo dõi lượng máu

hay thoracotomy

(200mg/dl) <5.18 mmol/l (200mg/dl) Tinh thể

cholesterol Thường có Không có

chylomicrons Không có có

Nguyên Nhân TDMP dưỡng

2.Chấn thương: phẩu thuật, chấn thương xuyên thấu.

3.Khác: lao, sarcoidosis, lymphagioleiomyomatosi

s, xơ gan, tắc TM trung tâm, amyloidosis.

Phân tích dịch màng phổi

Hình dạng Máu Hct <1% not significant, 1-20%= CA, PE, Trauma

>50% serum Hct = hemothorax đục trig level >110mg/dl = Tràn dịch dưỡng chấp

(chylothorax)

Mùi hôi stain and culture = nhiễm trùng?

TDMP cận viêm phổi

dãn phế quản

diện với sốt, đau ngực, khạc đàm và tăng BC.

với sụt cân, tăng BC, thiếu máu nhẹ, và tiền căn có một số yếu tố thúc đẩy viêm phổi hít

+ Dịch đóng vách + pH DMP < 7.20 + glucose DMP <60 mg/dL + nhuộm Gram hay cấy DMP

dương tính + hiện diện mủ trong khoang

màng phổi

Tuberculous empyema CT scan showing loculated pleural fluid and pleural thickening in the right chest with associated right lower lobe atelectasis

Tiêu chuẩn Light

Dịch màng phổi là dịch tiết nếu 1 trong các tiêu chuẩn sau thỏa :

Protein DMP : protein huyết thanh > 0.5 LDH dịch màng phổi : LDH huyết thanh > 0.6

LDH dịch màng phổi > 2/3 giới hạn trên LDH máu

Chẩn đoán phân biệt dịch tiết và dịch thấm

Pleural Fluid

Pleural/serum Protein

Pleural/serum

LDH Pleural LDH

Light’s Criteria

• Nhồi máu phổi

• Viêm màng ngoài tim co thắt

• Hc Meigs

• Tắc TM chủ trên

Tế bào

tế bào đa nhân

Eosinophile (>10%)

Lymphocyte

TD cận viêm phổi, nhồi máu phổi, nhiễm virus, lao cấp, TD Asbestos

TD cận viêm phổi, lao, thuốc, asbestosis, ký sinh trùng, ác tính, TK-TM

Lao, lymphoma, sarcoidosis, thấp khớp, TD dưỡng chấp

Trong TDMP nhiễm trùng, pH <7,2 :chỉ định đặt ống Trong bệnh lý ác tính, pH<7,3 : 50% thất bại bơm dầy dính, tiên lượng xấu.

Trong dịch tiết, pH thấp : bệnh lý collagen, vỡ thực quản, ác tính.

Sinh thiết màng phổi mù

Pleural Biopsy – Routine H&E

stain

Granuloma (collection of macrophages)

Caseous necrosis (no nuclei)

Pleural Biopsy – AFB stain

Curved Acid Fast Bacilli (bright pink)

Macrophages (greenish blue)

Soi phế quản trong TDMP

Đặt ống dẫn lưu

Remove fluid

Choose site

Explore with finger

Place tube with clamp

Suture tube to chest

Soi màng phổi

TDMP do lao

Cơ chế :

_ Lan truyền theo đường máu.

Lâm sàng :

Xq :

trên nhu mô phổi

- ADA ( adenosine deaminase ) > 43 hay 45 U/l với Se 100% và Sp 95% Dương tính giả :

TD cận viêm phổi, TMMP, viêm khớp dạng thấp, lupus và lymphoma.

TDMP ác tính

- TDMP ác tính

thường gặp thứ hai

- 3 nguyên nhân

thường gặp : K phổi (adenocarcinoma),

phổi.

TDMP cận viêm phổi

Benign Asbestos Pleural Effusion

Asbestos-related Pleural Plaques

Mesotheliom a

• Mesotheliomas ác tính là khối u nguyên phát xuất

Điều trị giảm đau và thở

Câu hỏi ?