Ngữ văn 8 - Tuần 25 - Hịch tướng sĩ

Lời văn biền ngẫu, mạnh mẽ, đanh thép Trần Quốc Tuấn đã tố cáo những tội ác tày trời của giặc và ý chí, quyết tâm xả thân vì tổ quốc của bản thân để từ đó khơi dậy tinh thân dân tộc[r]

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN ĐÔNG TRIỀU

TRƯỜNG THCS KIM SƠN

Người thực hiện: Trần Thị Hà

Tổ: Khoa học xã hội

KIỂM TRA BÀI CŨ.

1 Nêu đặc điểm hình thức và chức năng của câu phủ

định?

2.Em hiểu thế nào là thể chiếu?

TL: có chứa từ ngữ phủ định như: không , chẳng ,

chả…

- Thông báo,xác nhận không có sự việc, phản bác

một ý kiến, một nhận định

TL…do vua ban xuống mệnh lệnh, đón nhận một cách trang trọng

I Tìm hiểu chung

1.Tác giả

- Trần Quốc Tuấn (1231 ? – 1300),

tước Hưng Đạo Vương là một

danh tướng kiệt xuất thời Trần.

- Là người có phẩm chất cao đẹp,

văn võ song toàn và có công lao

lớn trong hai cuộc kháng chiến

chống quân Mông - Nguyên.

Được nhân dân tôn là “Đức Thánh

Trần” và lập đền thờ ở nhiều nơi.

Hưng Đạo Vương Trần

Quốc Tuấn

Văn bản:

HỊCH TƯỚNG SĨ

Trình bày những nét chính về tác giả?

Tượng đài Trần Hưng Đạo tại núi Yên Phụ

(Kinh Môn, Hải Dương)

Tượng đài Trần Hưng Đạo tại TP

Vũng Tàu

Đền thờ Đức Thánh Trần ngày lễ hội tháng Tám âm lịch hàng năm tại xã

Hưng Đạo (Chí Linh, Hải Dương)

Đền thờ Trần Quốc Tuấn tại Yên Hưng, Hà Nam

Dựng lại Hội nghị Bình Than tại bến Lục Đầu tại Chí Linh (Hải Dương)

I Tìm hiểu chung

1.Tác giả

Văn bản:

HỊCH TƯỚNG SĨ

2 Tác phẩm

Hịch tướng sĩ có tên chữ Hán là

“Dụ chư tì tướng hịch văn” Ra đời

trước cuộc kháng chiến chống

Mông – Nguyên lần thứ hai

Nêu xuất xứ của bài

hịch?

I Tìm hiểu chung

II Đọc – hiểu văn bản

1.Đọc, chú thích

2.Thể loại, bố cục

Văn bản:

HỊCH TƯỚNG SĨ

- Thể loại: Hịch

Là thể văn nghị luận thời xưa, được vua chúa, tướng lĩnh một phong trào dùng để cổ động, thuyết phục, hoặc kêu gọi đấu tranh chống thù trong giặc ngoài Kết cấu chặt chẽ, lí lẽ sắc bén, dẫn chứng thuyết phục Thường được viết theo thể văn biền ngẫu

- Thuộc thể văn nghị luận, kết cấu chặt chẽ, lập luận sắc bén, có thể viết bằng văn xuôi, văn vần

- Đều dùng để ban bố công khai do vua, tướng lĩnh biên soạn

- Chiếu :dùng để ban bố

mệnh lệnh.

- Hịch: dùng để cổ vũ,

thuyết phục, kêu gọi, động viên khích lệ tinh thần quân sĩ chống kẻ thù cũng có khi khuyên nhủ, răn dạy thần dân và người dưới quyền

SO SÁNH GIỮA THỂ HỊCH VÀ CHIẾU

I Tìm hiểu chung

II Đọc – hiểu văn bản

1.Đọc, chú thích

2.Thể loại, bố cục

Văn bản:

HỊCH TƯỚNG SĨ

- Thể loại: Hịch

- Bố cục:

Văn bản có thể chia làm mấy phần, giới hạn và nội dung từng phần?

-Phần 1: Từ đầu “còn lưu tiếng tốt”

 Nêu gương trung thần nghĩa sĩ

- Phần 2: Từ “Huống chi phỏng có được không?”: Phân tích tình hình địch ta nhằm kích lệ lòng yêu nước, căm thù giặc của tướng sĩ

- Phần 4: Phần còn lại

 Kêu gọi tướng sĩ học Binh thư yếu lược

4 phần

- Phần 3 Tiếp đến “ không muốn vui vẻ phỏng

có được không?”  Phân tích phải trái, làm rõ đúng sai

II.Đọc – hiểu văn bản

3.Phân tích văn bản

Văn bản:

HỊCH TƯỚNG SĨ

3.1.Nêu gương sáng trong

lịch sử

- Có người làm tướng: Kỉ Tín, Do Vu, Vương

Công Kiên, Cốt Đãi Ngột Lang, Xích Tu Tư

- Có người làm gia thần: Dự Nhượng, Kính Đức.

- Có người làm quan nhỏ: Thân Khoái.

- Sẵn sàng chết vì vua, vì chủ, vì nước, không sợ hiểm nguy, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ

- Nhằm khích lệ lòng trung quân ái quốc của các tướng sĩ

Với việc viện dẫn những

gương trung thần, tác giả

khích lệ lòng trung quân ái

quốc của tướng sĩ

Trần Quốc Tuấn đưa ra những tấm gương trung kiên nhắm mục đích gì?

II.Đọc – hiểu văn bản

3.Phân tích văn bản

Văn bản:

HỊCH TƯỚNG SĨ

3.2.Phân tích tình hình

địch, ta

Lời văn biền ngẫu, mạnh mẽ,

đanh thép Trần Quốc Tuấn đã

tố cáo những tội ác tày trời của

giặc và ý chí, quyết tâm xả thân

vì tổ quốc của bản thân để từ đó

khơi dậy tinh thân dân tộc của

tướng sĩ

*/Tội ác của giặc:

+ Đi lại nghênh ngang.

+ Uốn lưỡi cú diều mà sỉ mắng triều đình.

+ Đem thân dê chó mà bắt nạt tể phụ.

+ Đòi ngọc lụa, thu bạc vàng, vét của kho.

- Lời văn mỉa mai châm biếm, nhịp dồn dập liên tiếp, căm phẫn dồn nén, giàu tính gợi hình, gợi cảm.

- Lột tả kẻ thù ngang ngược, độc ác, tham lam, tàn bạo

và thái độ khinh bỉ của tác giả với lũ giặc

*/.Nỗi lòng của tác giả:

“ Ta thường tới bữa quên ăn, nửa đêm vỗ gối ; ruột đau

như cắt, nước mắt đầm đìa ; chỉ căm tức chưa xả thịt lột

da, nuốt gan uống máu quân thù Dẫu cho trăm thân này phơi ngoài nội cỏ, nghìn xác này gói trong da ngựa, ta

cũng vui lòng.”

Lời văn mạnh mẽ, đanh thép, sử dụng cấu trúc sóng đôi bày tỏ tấm lòng lo lắng, đau xót cho đất nước, căm tức kẻ thù, sẵn sàng hi sinh vì đất nước của tác giả.

Tìm những câu văn vạch trần tội ác của

giặc?

Em có nhận xét

gì về giọng điệu của tác giả khi cạch trần tội ác quân giặc?

Đoạn văn nào bộc lộ rõ

nét nỗi lòng của tác giả?

II.Đọc – hiểu văn bản

3.Phân tích văn bản

Văn bản:

HỊCH TƯỚNG SĨ

3.3 Đưa ra nhiệm vụ cấp

bách

- Luyện tập võ nghệ để rửa nhục cho nước.

- Giọng điệu khuyên bảo,răn dạy, bày tỏ thiệt hơn.

Động viên ý chí và thái độ dứt khoát,cương quyết và quyết tâm chiến đấu của các tướng sĩ.

Với giọng điệu vừa mềm

mỏng, vừa dứt khoát, Trần

Quốc Tuấn đưa ra những

nhiệm vụ cấp bách mà

tướng sũ cần phải thực

hiện

II.Đọc – hiểu văn bản

III.Tổng kết

1.Nội dung

2.Nghệ thuật

3.Ghi nhớ

Văn bản:

HỊCH TƯỚNG SĨ

*/ Nội dung: Phản ánh tinh thần yêu nước nồng nàn của dân tộc ta trong cuộc kháng chiến chống ngoại xâm, thể hiện qua lòng căm thù giặc, ý chí quyết chiến quyết thắng kẻ thù xâm lược.

*/Nghệ thuật : Đây là một áng văn chính luận , sự kết hợp lập luận chặt chẽ, sắc bén lời văn thống thiết, có sức lôi cuốn mạnh.

Khái quát những

nét chính về nội dung và nghệ thuật

của bài hịch?

LUYỆN TẬP

Hãy lựa chọn đáp án đúng cho những câu hỏi sau:

1 ý nào nói đúng nhất chức năng của thể hịch?

a Dùng để ban bố mệnh lệnh của vua.

b Dùng để công bố kết quả một sự nghiệp.

c Dùng để trình bày với nhà vua về sự việc, ý kiến, đề nghị.

d Dùng để cổ động, thuyết phục hoặc kêu gọi đấu tranh chống thù trong giặc ngoài.

2 ý nào nói đúng nhất nội dung của câu văn sau:

“Dẫu cho trăm thân này phơi ngoài nội cỏ, nghìn xác này gói trong da ngựa, ta cũng vui lòng”.

a Thể hiện sự thông cảm của các tướng sĩ.

b Kêu gọi tinh thần đấu tranh của các tướng sĩ.

c Thể hiện lòng căm thù giặc và ý chí quyết xả thân vì nước của tác giả.

d Để cho dẫn chứng thêm đầy đủ.

d.

c

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

1.Học: Học thuộc lòng và viết một đoạn văn trình bày cảm nhận của em về lòng yêu nước của tác giả qua đoạn: “Ta thường tới bữa …, ta cũng vui lòng.”

2.Soạn : Hành động nói

HD: đọc đoạn trích – trả lời câu hỏi

Văn bản:

HỊCH TƯỚNG SĨ

(Trần Quốc Tuấn)