-Cảm nhận được lòng yêu nước tha thiết , tầm nhìn chiếc lược của vị chỉ huy quân sự đại tài Trần Quốc Tuấn.. - tinh thần yêu nước, ý chí quyết thắng kẻ thù xâm lược của quân dân thời Trầ
Trang 1TUẦN 23: HỊCH TƯỚNG SĨ
-Trần Quốc Tuấn-I.MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT:
-Bổ sung thêm kiến thức về văn nghị luận trung đại
-Thấy được chức năng , yêu cầu nội dung , hình thức của văn bản Hịch tướng sĩ -Cảm nhận được lòng yêu nước tha thiết , tầm nhìn chiếc lược của vị chỉ huy quân
sự đại tài Trần Quốc Tuấn
II.KIẾN THỨC, KỸ NĂNG:
1 Kiến thức:
- Sơ giản về thể hịch
- Hoàn cảnh lịch sử liên quan đến sự ra đời của bài Hịch tướng sĩ
- tinh thần yêu nước, ý chí quyết thắng kẻ thù xâm lược của quân dân thời Trần
_ -Đặc điểm văn chính luận ở Hịch tướng sĩ
2 Kĩ năng:
- Đọc – hiểu 1 văn bản viết theo thể hịch
- Nhận biết được không khí thời đại sục sôi thời Trần ở thời điểm dân tộc ta chuẩn bị cuộc kháng chiến chống giặc Mông – Nguyên xâm lược lần thứ hai
- Phân tích được nghệ thuật lập luận, cách dùng các điển tích, điển cố trong văn bản nghị luận trung đại
III.HƯỚNG DẪN-THỰC HIỆN:
*Hoạt động 1 :Khởi động.
1.ổn định :Kiểm diện, trật tự
2.KTBC: Dưới cái nhìn của Lí Thái Tỗ thì 2 triều Đinh-
Lê sai lầm là gì?
3.Bài mới: Trong lịch sử kháng chiến chống quân xâm
Trang 2lược của quân dân đời Trần có một vị tướng rất tài ba đó
là Trần Quốc Tuấn Ông đã có công rất lớn trong hai cuộc
kháng chiến chống quân Mông – Nguyên (1285 – 1288)
Ông là tác giả của bài hịch lừng danh: Dụ chư tì tướng
hịch văn (9 –1284)
*Hoạt động 2: tìm hiểu
chung
- GV gọi HS đọc chú thích
(*) Tr 58 SGK Nêu tóm tắt ý
cơ bản về tác giả – tác phẩm
- Bài “Hịch tướng sĩ”, ra đời
trong hoàn cảnh nào?
GVNX chốt ý và cho HS ghi
- GV hướng dẫn HS tìm hiều
kết cấu bài Hịch tướng sĩ Bài
Hịch chia làm mấy phần?
- Gv nhận xét bồ sung
- HS đọc chú thích tóm ý
cơ bản tác giả – tác phẩm -HSTL và ghi
-HSTL: Hịch tướng sĩ viết vào khoảng trước cuộc kháng chiến chống Mông – Nguyên lần 2 (1285)
I Tìm hiểu chung :
1 Tác giả:
Là người có phẩm chất cao đẹp, văn vỏ song tòan là người có công lớn trong cuộc kháng chiến chống quân Mông – Nguyên lần 2 (1285) và 3 (1287 – 1288)
2.Thể loại:
- Hịch là thể văn nghị luận thời xưa thường được vua chúa, tướng lĩnh dùng để
cổ động, thuyết phục hoặc kêu gọi đấu tranh chống thù trong ngoài
3.Hòan cảnh ra đời:
Hịch tướng sĩ viết vào khoảng trước cuộc kháng chiến chống Mông – Nguyên lần 2 (1285)
4 Kết cấu: 4 phần
*Hoạt động 3: phân tích
- GV gọi HS đọc văn bản
(giọng đọc thay đổi linh hoạt
-HS đọc văn bản theo sự
HD của GV
II Phân tích:
1.Nội dung :
Trang 3với từng đoạn: giọng hùng
hồn, tha thiết)
Qua tìm hiểu kết cấu bước
đầu đã thấy được nghệ thuật
lập luận của bài hịch.GV cho
Hs đọc đoạn 2 (chữ in to)
Tội ác và sự ngang ngược
của giặc lột tả qua hình ảnh
nào? Bằng nghệ thuật gì?
- Đoạn văn tố các tội ác của
giặc đã khơi gợi điều gì cho
tướng sĩ? (HS yếu –kém)
- GV yêu cầu HS đọc đoạn
“Ta từng vui lòng”
- Trước tội ác và sự ngang
ngược của quân giặc Trần
Quốc Tuấn thể hiện lòng căm
tù giặc như thế nào?
- Lòng yêu nước căm thù
giặc của ông tác động ra sao
đối với tướng sĩ
-GV: Đoạn văn đã khắc họa
sinh động hình ảnh người anh
hùng yêu nước, hi sinh vì
nghĩa lớn, bản thân ông là
tấm gương yêu nước cho
tướng sĩ noi theo
-Nhận xét về mối quan hệ
giữa vị chủ sóai và tướng
-HS tìm hiểu chú thích SGK
- HSTL: Hình ảnh sinh động ẩn dụ; cú diều, dê chó, hổ đói -> ví giặc như loài cầm thú
-HSTL: Hình ảnh tả thực:
“đòi ngọc, lụa, thu bạc vàng, vét của kho, đi lại nghênh ngang, bắt nạt,
“ -HSTL: Tâm trạng: quên
ăn, mất ngủ, đau đớn
-HSTL: Thái độ: uất ức, căm tức, sẵn sàng hi sinh
“Ta thường vui lòng”
-HSTL: Lòng yêu nước của ông có tác dụng động viên to lớn đối với tướng sĩ
-HS lắng nghe
- HS nhận xét – phát bểu
a.Tội ác và sự ngang ngược của kẻ thù đồng thời thể hiện lòng yêu nước, căm thù giặc tinh thần trung quân ái quốc , những trung thần nghĩa sĩ trong sử
sách Trung Quốc
Trang 4
sĩ? (HS yếu –kém)
-Mối quan hệ khích lệ điều gì
ở tướng sĩ?
Tác giả dựa vào đâu để phê
phán tướng sĩ và phê phán
điều gì? lời lẽ phê phán như
thế nào?
*GV sơ kết:
Bên cạnh việc phê phán tác
giả còn chỉ rõ cho tướng sĩ
của mình những việc đáng
nên theo, cần làm như thế
nào? Có dụng ý gì?
- Bằng nghệ thuật gì? (GV
gợi ý)
- GV từ việc so sánh tương
phản và cách điệp từ, điệp ý
tăng tiến từng bước tác giả
đưa người đọc thấy rõ sai,
nhận ra điều đúng cần nên
làm
- GV cho HS đọc thầm đoạn
4
- Tác giả nêu nhiệm vụ trước
mắt thiết là gì? Lí lẽ đoạn
-HSTL: Mối quan hệ: Chủ – tớ và mối quan hệ cùng cảnh ngộ -> lòng trọng quân ái quốc ân nghĩa thủy chung
-HSTL: Phê phán hành động sai trái rất nghiêm khắc, thái độ bàng quan, thờ ơ trước vận mệnh đất nước, vui chọi gà, cờ bạc, săn bắn, dẫn đến hậu quả tai hại; nước mất nhà tan, thân danh mai một, tiếng xấu để đời
-HSTL: Tinh thần cảnh giác tập dượt cung tên ->
khích lệ lòng yêu nuớc quyết chiến thắng kẻ thù xâm lược
- HS phân tích, phát biểu
-HSTL: Học tập binh thư quyết chiến đấu, chiến thắng kẻ thù xâm lược Lí
lẽ sắc bén, vạch rõ ranh giới giữa 2 con đường:
sống và chết để thuyết
TIẾT 94 :
b.Phê phán thái độ hành
động sai trái của tướng sĩ
và thái độ đúng cần nên theo:
- Hành động sai:Thái độ ngang ngược của giặc Trong khi đó tướng sĩ nhà Trần vẫn bàng quan không
lo lắng
- Thái độ đúng, việc đúng cần theo của các tướng
sĩ :Cảnh giác trước âm mưu xâm lược , tăng cường luyện tập Binh thư yếu lược , sẵn sàng chiến đấu với kẽ thù
2 Nghệ thuật:
- Nghệ thuật: so sánh
Trang 5cuối này có tác động tới
tướng sĩ như thế nào?
- Nét đặc sắc của bài Hịch
này là gì?
Tư tưởng cốt lỗi của bài Hịch
là gì?
- GV khái quát ND + NT
phục tướng sĩ
- HS phát biểu: Sự hài hòa yếu tố chính luận và văn chương
-HSTL: Quyết tâm chiến thắng
tương phản và cách điệp
từ, điệp ý tăng tiến
-Lập luận chặt chẽ lí lẽ sắc bén , luận điểm rõ ràng , chính xác
-Sử dụng lời văn thể hiện tình cảm yêu nước mãnh liệt , chân thành gây xúc động trong người đọc
3 Ý nghĩa:
-Hịch tướng sĩ nêu lên vấn đề nhận thức và hành động trước nguy cơ đất nước bị xâm lược
- Ghi nhớ SGK/60
*Hoạt động 4:Củng cố -Dặn dò
- Trước tội ác và sự ngang ngược của quân giặc Trần Quốc Tuấn thể hiện lòng
căm tù giặc như thế nào? (HS yếu –kém)
- Nét đặc sắc của bài Hịch này là gì?
-Về học bài và soạn bài “Hành động nói”:
+Hành động nói là gì? (HS yếu –kém)
+ Một số kiểu hành động nói thường gặp(HS yếu –kém)
+Xem các bài tập phần luyện tập