Vậy bản thân là một giáo viên chuyên về bộ môn này tôi luôn băn khoăn làm sao tìm ra phơng pháp dặc hiệu nhất để việc giảng dạy mĩ thuật tại cơ sở địa phơng mang lại kết quả hữu hiệu nhấ
Trang 1Sáng kiến kinh nghiệm Phơng pháp vẽ tranh đề tài và vẽ tự do
Môn mĩ thuật
I đặt vấn đề
1 Cơ sở lý luận :
Cùng với sự phát triển đi lên của xã hội loài ngời, mĩ thuật đóng vai trò quan trọng không thể thiếu đợc trong đời sống của con ngời, từ trang trí nhà ở,
đến trang phục quần áo, cũng nh các đồ dùng sinh hoạt hàng ngày Đều liên quan đến yếu tố mĩ thuật
Cuộc sống của con ngời có ý nghĩa, khi con ngời biết tạo ra cái đẹp và sống hài hòa trong cái đẹp
Bộ Môn mĩ thuật là môn học độc lập của hệ thống giáo dục bậc học tiểu học, bao gồm có 5 phân môn :
- Vẽ tranh đề tài
- Vẽ trang trí
- Vẽ theo mẫu,
- Tập nặn tạo dáng tự do
- Thờng thức mĩ thuật
Với việc giảng dạy bộ môn mĩ thuật trong Trờng tiểu học, không nhằm
đào tạo tất cả các em trở thành họa sỹ tơng lai, mà thông qua đó hình thành ở các em tình cảm thẩm mĩ và hoàn thiện nhân cách toàn diện
2 Cơ sở thực tiễn :
Với thực trạng hiện nay ở các trờng tiểu học ở Huyện Yên Thành đã đa môn học mĩ thuật vào giảng dạy chính khóa, song vẫn còn xem nhẹ hơn các môn học khác, và đây là một bộ môn đặc thù mang tính năng khiếu, nên việc tiếp thu bộ môn này còn nhiều hạn chế
Vậy bản thân là một giáo viên chuyên về bộ môn này tôi luôn băn khoăn làm sao tìm ra phơng pháp dặc hiệu nhất để việc giảng dạy mĩ thuật tại cơ sở địa phơng mang lại kết quả hữu hiệu nhất, các đối tợng trong lớp đều hiểu đợc nội dung bài dạy
Hiện nay Bộ giáo dục và đào tạo đã không ngừng đa ra những đề án về vấn đề đổi mới nội dung, chơng trình dạy học nói chung và bộ môn mĩ thuật nói riêng, song song bên cạnh đó, vấn đề đổi mới phơng pháp dạy học đợc quan tâm và chú trọng nhất Đặc biệt là việc giảng dạy bộ môn mĩ thuật củ thể
ở địa phơng chúng tôi cần phải đặt và có phơng án giải quyết hữu hiệu nhất
Bởi vậy với mong muốn này tôi xây dựng và áp dụng các phơng pháp dạy học nhằm phát huy tính tích cực sáng tạo ở mỗi học sinh
Trang 2Vì vậy tôi đã chọn đề tài (Phơng pháp vẽ tranh đề tài và vẽ tự do) làm
đề tài SKKN
II những vấn đề cần giải quyết.
1 Điều tra thực tế:
Trong những năm qua, với vai trò là một giáo viên phụ trách giảng dạy
bộ môn mĩ thuật trong trờng tiểu học, bản thân tôi đã có những kế hoạch củ thể để nghiên cứu tình hình thực tế của địa phơng về sự phát triển kinh tế -Văn hóa - Xã hội trên địa bàn dân c
Tây Thành là xã miền núi cách xa trung tâm Huyện hơn 20 km, đờng xá giao thông đi lại hết sức khó khăn, đất đai cằn cỗi, đồi núi dốc, 80 % dân
số sống vào nghề nông nghiệp Do vậy thu nhập bình quân đầu ngời còn rất thấp, tình trạng đói nghèo vẫn còn xảy ra triền miên Vì vậy nhiều ngời phải
bỏ đi làm ăn xa, dẫn đến việc đốc thúc, đầu t các vấn đề học tập của học sinh còn nhiều hạn chế
Ngoài ra các bậc phụ huynh chủ yếu còn hớng các em vào các môn học chính, nh Toán, Tiếng Việt, còn môn Mĩ Thuật thì xem nhẹ
Thực tế các em học sinh nói chung, học sinh tiểu học nói riêng, rất ham thích môn mĩ thuật, nhng vì do đặc điểm lứa tuổi nên việc tiếp thu kiến thức không đồng đều
Qua 8 năm giảng dạy cho thấy : Có hơn 90 % em học sinh yêu thích môn học mĩ thuật, gần 10 % còn lại không thích cũng không ghét
Từ những vấn đề đợc nêu trên, đã thôi thúc bản thân tôi tiến hành nghiên cứu, tìm ra những giải pháp hữu ích nhất nhằm khắc phục tình trạng trên, trong điều kiện củ thể học tập của học sinh Trờng Tiểu học Tây Thành giai đoạn hiện nay Nhằm giúp các em đều đợc vẽ, vẽ những cái gì mà các em thích, các em diễn tả tâm t tình cảm của minh qua từng bài vẽ,kể cả các em học sinh khuyết tật
2 Một số biện pháp
Qua thực tế giảng dạy bộ môn mỹ thuật ở Trờng Tiểu học Tây Thành trong nhiều năm Cũng nh nhận thức đợc tầm quan trọng, của sự vận dụng nhuần nhuyễn các phơng pháp dạy học
Ngoài việc tìm tòi đúc rút kinh nghiệm, đảm bảo tốt về điều kiện cơ sở vật chất, đồ dùng học vẽ, bản thân tôi đã tìm tòi, xây dựng và đa ra những biện pháp củ thể nh sau :
2.1 Biện pháp 1.
Trang 3a, Phơng pháp quan sát trực quan sinh động.
Đây là phơng pháp quan trọng trong quá trình dạy học và nhất là phân môn vẽ tranh đề tài
Ví dụ : vẽ tranh phong cảnh : Giáo viên cho học sinh quan sát tranh ảnh
về đề tài phong cảnh và các đề tài khác qua đó các em nhận biết đợc đâu là tranh phong cảnh và sự khác biệt giữa tranh phong cảnh và tranh đề tài khác
Từ quan sát tranh mẫu các em đã cảm nhận đợc vẻ đẹp của bức tranh qua màu sắc, đơcngf nét bố cục , hình mảng Từ đó hình thành ý tởng cho bài vẽ của mình
b Phơng pháp đàm thoại gợi mở :
Sau khi cho học sinh quan sát tranh, giáo viên đặt câu hỏi :
- Ví dụ nh đề tài tranh phong cảnh : Bức tranh này vẽ cảnh gì ?
- Đâu là mảng chính mảng phụ ?
- Màu sắc ra sao ?
- các em kể lại những cảnh đẹp xung quanh mà em biết ?
- Từ các câu hỏi các em đã gợi nhớ ra đợc những cảnh vật thực tế xung quanh các em và hình thành định hớng trong các em chủ đề mà các em sẽ vẽ thành tranh
c Phơng pháp thực hành luyện tập :
Phần này chiếm hầu hết thời gian của môn mĩ thuật, vì vậy khi HS làm bài giáo viên cần gợi ý bổ sung thêm khi các em làm bài
Ví Dụ : Vẽ tranh đề tài vui chơi của thiếu nhi đề tài này rất rộng, nhng giáo viên cần chú ýhớng cho các em chon một chủ đề mà mình thích để vẽ tranh Sau đó hớng dẫn các em về bố cục xắp xếp, hình mảng màu sắc qua
sự gợi ý của giáo viên giúp các em hoàn thiện hơn bài vẽ của mình
3 Một số hình thức tổ chức dạy học vẽ tranh đề tài nhằm phát huy tính tích cực hoạt động học của học sinh
a Trò chơi trong dạy học :
Tổ chức các trò chơi hoặc hát các bài hát vào đầu các tiết học :
Ví dụ : Bài vẽ tranh đề tài an toàn giao thông , giáo viên hớng dẫn luật chơi : Cho 1 em đóng cảnh sát, điều hành các bạn qua các tín hiệu đèn
Tùy theo bài dạy mà giáo viên có thể sử dụng các trò chơi sao cho phù hợp
b Tổ chức thảo luận
Giáo viên đóng vai trò trung tâm hớng dẫn gợi mở các em thảo luận nhóm và đa đến thống nhất cao :
Trang 4Ví dụ : Trong tranh vẽ đề tài "Bộ đội " giáo viên cho mỗi nhóm một phiếu câu hỏi về một binh chủng
Nhóm 1 : Nêu trang phục
Nhóm 2 : Nêu tên các binh chủng
Nhóm 3 : Nhiệm vụ của các binh chủng
Thảo luận 5 phút nhóm trởng tổng hợp, nhóm khác bổ sung, giáo viên cho xem tranh, gợi ý và kết luận
Học sinh xây dựng hình tợng và đa vào bài vẽ
4 Kết quả đạt đợc :
Qua vận dụng linh hoạt các phơng pháp cùng một số hình thức tổ chức dạy học vễ tranh đề tài đã nêu ở trên Các em phát huy tính tích cực trong t duy, sáng tạo, hứng thú trong từng bài vẽ, trong những giờ Mĩ thuật
Kết quả trớc và sau khi vận dụng phù hợp các phơng pháp
TT Học sinh khối
Tỷ lệ HS khá giỏi khi vận dụng cha phù hợp
các PP
Tỷ lệ HS khá giỏi khi vận dụng phù hợp các
PP
Ghi Chú
Kết quả phát hiện học sinh năng khiếu môn mĩ thuật trong hai năm học
07 - 08 và năm học 07 - 08 củ thể nh sau :
TT HS khối Năm học 07 - 08 Tỷ lệ Năm học 08 - 09 Tỷ lệ So sánh
2 Khối 3 10 em/ 158 em 6,3 % 14 em/ 144 em 9.7 % Tăng 3.4%
III Kết luận
Từ những điều kiện thực tế nh đã nêu ở phần II, bản thân đã xây dựng những phơng pháp củ thể nêu ở phần II và đã đạt đợc nhiều kết quả khả quan trong quá trình dạy học môn Mĩ thuật , đặc biệt là phân môn vẽ tranh đề tài
Những tiềm tàng về kiến thức mĩ thuật của các em, bị ẩn dấu khi giáo viên thiếu đi sự vận dụng linh hoạt, đổi mới các phơng pháp dạy học hàng ngày và trong từng tiết học, nhng nhờ có những biện pháp nêu trên nay các em
đã có điều kiện phát quang, toả sáng niềm say mê sáng tạo của mình, qua từng bài vẽ, qua từng tác phẩm tạo hình, với sự lung linh huyền ảo của sắc màu, sự
đa dạng, phong phú của đờng nét, hình khối, bố cục Bài vẽ của các em ngày một đep hơn, số lợng nhiều hơn, chất lợng ngày một cao hơn
IV ý kiến đề xuất :
Trang 5Song để duy trì cao kết quả nh năm học vừa qua, tôi cũng mong rằng: Ban giám hiệu, Tổ chuyên môn nhà trờng, hội cha mẹ học sinh, quan tâm nhiều hơn nữa, có những kế hoạch hữu ích, sát thực hơn nữa, nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất, cho tôi thực hiện đợc những giải pháp nêu ở trên, và tăng kết quả cao cho nhiều năm sau cho nhiều năm học sau
Trên đây là sáng kiến kinh nghiệm của tôi đợc chắt lọc, xây dựng, dựa trên cơ sở dạy học các em học sinh từ khối 2 đến khối 5 , tại trờng tiểu học Tây Thành, trong nhiều năm qua, thực tiễn đã cho nhiều kết quả khả quan Song chắc chắn không tránh khỏi những sai sót, VậyTôi kính mong bạn bè
đồng nghiệp và hội đồng giám khảo xem xét , bổ cứu, góp ý cho bản sáng kiến của tôi, nhằm mục đích cuối cùng là đa chất lợng bộ môn Mĩ thuật ngày một cao hơn góp phần hoàn thiện nhân cách toàn diện cho học sinh và thực hiện tốt nhất mục tiêu giáo dục đề ra
Tôi xin chân thành cảm ơn !
Tây Thành, ngày 19 tháng 5 năm 2009
Ngời viết
Nguyễn Tuấn Anh
Mục lục
Trang
I Đặt vấn đề
1 Cơ sở lý luận.
2 Cơ sở thực tiễn 1
II Những vấn đề cần giải quyết
1 Điều tra thực tế 2
2 Một số biện pháp 3
3 Kết quả đạt đợc 4
Trang 6III KÕt luËn 7