- Tư duy: Tìm kiếm và xử lí thông tin qua bài viết và hình vẽ về những tác động của nội lực và ngoài lực đến địa hình bề mặt Trái Đất.. - Phân tích, so sánh núi lửa và động đất về hiện [r]
Trang 1Soạn : 22/11/2019 Tiết: 14 Giảng : 25/11/2019
CHƯƠNG II: CÁC THÀNH PHẦN TỰ NHIÊN CỦA TRÁI ĐẤT
BÀI 12:
TÁC ĐỘNG CỦA NỘI LỰC VÀ NGOẠI LỰC TRONGVIỆC HÌNH THÀNH ĐỊA HÌNH BỀ
MẶT TRÁI ĐẤT
I Mục tiêu cần đạt
1.Kiến thức
- Hiểu được nguyên nhân của việc hình thành địa hình trên bề mặt tđ do tác động của nội lực và ngoại lực
- Hiểu sơ lược nguyên nhân và tác hại của núi lửa và động đất
2.Kĩ năng
* KNBH:
- Trình bày kiến thức dựa vào hình vẽ
* KNS:
- Tư duy: Tìm kiếm và xử lí thông tin qua bài viết và hình vẽ về những tác động của nội lực và ngoài lực đến địa hình bề mặt Trái Đất
- Phân tích, so sánh núi lửa và động đất về hiện tượng, nguyên nhân và tác hại của chúng
- Giao tiếp: Phản hồi / lắng nghe tích cực trình bày suy nghĩ, ý tưởng, giao tiếp, hợp tác khi làm việc nhóm
- Làm chủ bản thân: Đảm nhận trách nhiệm trong nhóm
3.Thái độ
- GD ý thức bảo vệ môi trường và phòng chống thiên tai
II Chuẩn bị
- Thầy: Giáo án, sgk,tranh ảnh về các loại địa hình và hiện tượng núi lửa phun
- Trò: Đọc và chuẩn bị bài trước ở nhà.
III.Phương pháp
- PP thuyết trình, PP hoạt động nhóm, kĩ thuạt động não
IV Tiến trình bài dạy
1 Ổn định tổ chức
- Kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ (3’)
- Gv kiểm tra bài tập của hs
3 Bài mới :
Các thành phần tự nhiên của tđ vô cùng phong phú, đa dạng chúng có quan hệ tương hỗ lẫn nhau và có quan hệ mật thiết với con người Chương 2 của địa 6 chúng ta sẽ đi khám phá những vấn đề này Ở bài hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu thành phần tự nhiên đầu tiên của tự nhiên Đó là địa hình, cùng những tác động để tạo nên nó
Hoạt động 1: Tác động của nội lực và ngoại 1 Tác động của nội lực và
Trang 2- Mục tiêu: - Hiểu được nguyên nhân của việc
hình thành địa hình trên bề mặt tđ do tác động
của nội lực và ngoại lực
- Thời gian 15’
- PP trực quan, phân tích, vấn đáp.
- KT động não.
Gv treo bản đồ tự nhiên lên bảng, cho hs biết
các gam màu trên bản đồ biểu thị cho các dạng
địa hình khác nhau.cụ thể được biểu hiện trên
bảng chú giải
G? Em hãy chỉ trên bản đồ những nơi có núi
cao ? Nêu tên các dãy núi đó?
Hs :Vùng có gam màu vàng đậm và đỏ.
- Dãy an-đéc, dãy côn luân, dãy
Himalaya
G? Vùng nào có địa hình thấp nhất?
Hs :Đồng bằng.
G? Những nơi nào thấp hơn mực nước biển?
Hs :Đảo, vịnh biển, hồ.
G? Em có nhận xét gì về địa hình của tđ?
Hs :Đa dạng.
Gv : Đia hình của tđ vô cùng đa dạng, nơi là
núi cao, nơi là đồng bằng có nơi thấp hơn so
với mực nước biển mà nguyên nhân của sự
khác biệt này là do tác động của nội lực và
ngoại lực
G? Dựa vào thông tin sgk, cho biết thế nào là
nội lực?
Hs :Nội lực là những lực sinh ra ở bên trong
trái đất
G? Lực này tác động vào các lớp đất đá ntn?
Hs :Làm chúng bị uốn nếp, đứt gãy, hoặc đẩy
vật chất nóng chảy từ lòng đất ra bên ngoài
Gv : Các hiện tượng do nội lực sinh ra, thường
xảy ra rất chậm chạp (hình thành núi, nâng
núi, hạ thấp 1 vùng đất rộng lớn) nhưng đôi
khi có thể xảy ra đột ngột, chỉ trong vài giây
với sức tàn phá dữ dội (động đất, núi lửa)
G? Trái ngược lại với nó là ngoại lực, em hiểu
thế nào là ngoại lực?
Hs :Ngoại lực là những lực sinh ra bên ngoài,
trên bề mặt tđ hoặc gần mặt đất
ngoại lực (15’)
- Nội lực là những lực sinh ra
ở bên trong trái đất
- Ngoại lực là những lực sinh
ra bên ngoài, trên bề mặt tđ hoặc gần mặt đất
Trang 3G? Cho biết 2 qua trình chủ yếu của ngoại
lực?
Hs :Quá trình phong hóa.
- Quá trình xâm thực
Gv : Ngoại lực có liên quan đến phong hóa và
xâm thực các lớp đá: sự tác động này do nhiệt
độ, gió, mưa, nước chảy, băng hà…
G? Cho 1 số vd về tác động của ngaoij lực đến
đạ hình trên bề nặt tđ ?
Hs :Vd :
+ H30-sgk tđ của gió trong việc mài mòn
đá, cồn cát trên xa mạc
+ Nhiệt độ làm phá hủy các lớp đất đá
+ Nước chảy tạo nên các thung lũng, đồng
bằng châu thổ
+ Nước ngầm tạo nên các hang động ở vùng
núi đá vôi (HL-QN, đông Phong Nha- Kẻ
Bàng) vô cùng đẹp và độc đáo
Gv : Đây là 2 lực đối nghịch nhau Chúng xảy
ra song song, đồng thời chứ không đơn độc
Những tác động này có thể mạnh yếu khác
nhau tùy từng thời kỳ
+ Khi nội lực mạnh hơn ngoại lực: làm các
núi cao lên hoặc các vùng trũng sụt xuống
+ Ngược lại, địa hình ngày một san bằng, hạ
thấp, trở nên bằng phẳng
+ Nếu 2 lực này bằng nhau : địa hình không
thay đổi
Hoạt động 2 Núi lửa và động đất
- Mục tiêu Hiểu sơ lược nguyên nhân và tác
hại của núi lửa và động đất
- Thời gian 20’
- PP phân tích, trực quan.KT động não,
nhóm.
- KNS : giao tiếp, phân tích, làm chủ bản
thân.
Hệ quả của nội lực là núi lửa và động đất
Gv: Ở những nơi vỏ tđ không ổn định và bị
rạn nứt, v/c nóng chảy ở dưới sâu (mắc ma-
thanh phần chủ yếu silicac) phun ra ngoài mặt
đất, tạo thành núi lửa
G? Em hiểu ntn là núi lửa?
Hs : Là hiện tượng phun trào măcma ở dưới
sâu ra ngoài mặt đất
- Đối nghịch nhau tạo nên sự
đa dạng của đh trên bề mặt tđ
2 Núi lửa và động đất (20’)
a Núi lửa
- Là hiện tượng phun trào măcma ở dưới sâu ra ngoài mặt đất
Trang 4G? Dựa vào h31 hãy chỉ và đọc tên các bộ
phận của núi lửa?
Hs :Miêng, miệng phụ, ống phun, dung nham,
khói bụi maăcma
G? Dựa vào thông tin sgk, núi lửa gồm mấy
loại?
Hs :Núi lửa hoạt động.
- Núi lửa tắt
Gv: Núi lửa đang phun hoặc mới phun là
những núi lửa hoạt đông Những núi lửa đã
ngưng phun từ lâu là những núi lửa tắt nhưng
chúng có thể hoạt động trở lại Trên thế giới có
khoảng 500 núi lửa đang hoạt động Khu vực
tbd chiếm tới 300 núi => vành đai lửa
(61,7%), phân bố doc theo các đảo, quần đảo
châu Á (NB, Philippin, Inđô)
Ngoài ra , chúng còn được phân bố ở khu
vực : đthải, đtd, phía đông châu phi
G? Treo bản đồ tự nhiên thế giới, y/c hs lên
chỉ các khu vực có núi lửa hoạt động thường
xuyên
G? Dựa vào thông tin + h32 sgk và sự hiểu
biết của mình Cho biết tác hại của động đất?
Hs :Tro bụi và dung nham núi lửa có thể vùi
lấp các làng mạc, ruộng nương và các vùng lân
cận
Gv: Khi núi lửa phun trào nó gây ra những
thiệt hại vô cùng to lớn cột và khói có thể cao
tới hàng ngàn mét Vào 4/1906 núi lửa Vê-
duy- vơ (ý) phun trào đã thiêu hủy các làng
mạc xung quanh và 2 thành phố cổ La Mã Cột
khói có bán kính 500m, cao tới 2000m dung
nham chảy với tốc độ 1-2m/s, sau khi nguội
dày tới 1,4m
G? Vậy tại sao ở những vùng gần núi lửa dân
cư lại tập trung rất dông đúc?
Hs :Vùng này đất đai phì nhiêu, thuận lợi cho
phát triển nông nghiệp
Gv : Dung nham sau khi nguội tắt, sẽ ai 1 lớp
tro bụi rất tốt đồng thời khi dung nham tràn ra
ngoài mặt đất sẽ phân hủy các lớp đất đỏ phì
nhiêu Cho nên ở những vùng này nông nghiệp
rất phát triển
G? Dựa vào sgk Cho biết khái niệm động
đất?
- Phân loại:
+ Núi lửa hoạt động
+ Núi lửa tắt
- Núi lửa gây thiệt hại cho những vùng lân cận song nó mang lại sự phì nhiêu cho đất đai
→ thuận lợi cho nông nghiệp
b Động đất.
- Động đất là hiện tượng các lớp đất đá gần mặt đất bị rung
Trang 5Hs :Động đất là hiện tượng các lớp đất đá gần
mặt đất bị rung chuyển
G? Mô tả lại những gì em trông thấy về tác hại
của động đất ở h33?
Hs :Quang cảnh đổ nát, nhà bị sụp đổ.
G? Em có nhận xét gì về tác hại của động
đất ?
Hs :To lớn, khủng khiếp.
Gv y/c hs nêu một só trận động đất mà mình
biết
Để đo sức mạnh của động đất, người ta dùng
1 thang chuẩn có 9 mức gọi là thang richte
Cho đến nay trên thế giới chưa có 1 trận động
đất nào mạnh đến mức này
Nhắc đến động đất là nhắc đến 1 sức tàn
phà ghê ghớm.Nó phá hủy và lam sụp đổ tất
cả :nhà cửa, các công trình công cộng, các nhà
máy…
Lịch sử đã chứng kiến những trận đông đất
kinh hoàng Gần đây nhất là thảm họa kép
động đất song thần ở NB (8,9 richte) gây thiệt
hai tới 235 tỉ đôla, cướp đi sinh mạng của hàng
trăm ngàn người, phá hủy các nhà máy hạt
nhân đang đe dọa đến sự sống của toàn nhân
loại Trước đó là động đất sóng thần ở châu Á
– TBD đã xóa sổ trên bản đồ thế giới nhiều
vùng đất Chính nó cũng là tác nhân san phẳng
đất nước Haiti…
Ngày nay để tránh thảm họa này người ta
xây dựng những ngôi nhà chịu được những
chấn động lớn hoặc phát minh ra những thiết
bị dự báo để tránh những thiệt hại thấp nhất có
thể
chuyển
- Động đất gây thiệt hại to lớn
về người và của
4.Củng cố(1’)
- Y/c hs nhắc lại đơn vị kiến thức của bài học
5.Hướng dẫn về nhà(1’)
- Học bài cũ, tìm hiểu thêm tác hại của động đất song thần
- Chuẩn bị bài 13
V.Rút kinh nghiệm
………
………
………