Hoạt động của giáo viên và học sinh Ghi bảng HS: Đọc SGK về 2 tia đối nhau và trả lời.. câu hỏi.[r]
Trang 1Ngày soạn: 13/ 09/ 2019 Tiết 5 Ngày giảng: / 09/ 2019
TIA
I Mục tiêu
1 Kiến thức :
- Biết khái niệm tia, biết thế nào là hai tia đối nhau, hai tia trùng nhau
- Nhận biết được một tia trong hình vẽ
2 Kĩ năng :
- Biết vẽ tia
3 Thái độ
- Có đức tính trung thực, cần cù, vượt khó, cẩn thận, chính xác, kỉ luật, sáng tạo
- Có ý thức hợp tác, trân trọng thành quả lao động của mình và của người khác
- Nhận biết được vẻ đẹp của toán học và yêu thích môn Toán
4 Tư duy
- Rèn luyện khả năng quan sát, dự đoán, suy luận hợp lý và suy luận lôgic;
- Các phẩm chất tư duy, đặc biệt là tư duy linh hoạt, độc lập và sáng tạo;
- Các thao tác tư duy: so sánh, tương tự, khái quát hóa, đặc biệt hóa;
5 Phát triển năng lực
- Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực ngôn ngữ,năng lực tư duy, năng lực mô hình hóa toán học, năng lực hợp tác theo nhóm
II Chuẩn bị của GV và HS
1 Giáo viên: Bảng phụ, thước thẳng.
2 Học sinh: Bảng nhóm.
III Phương pháp – Kỹ thuật dạy học:
- Phương pháp: Phát hiện và giải quyết vấn đề, vấn đáp gợi mở, đàm thoại, hợp tác nhóm nhỏ
- Kỹ thuật dạy học: Chia nhóm, đặt câu hỏi và trả lời, giao nhiệm vụ
IV Tiến trình dạy học - Giáo dục :
1 Ổn định tổ chức: (1 phút)
2 Kiểm tra bài cũ: (5 phút)
HS1: Vẽ hình theo cách diễn đạt sau : Điểm O thuộc đường thẳng xy ( O xy )
Đáp án:
HS lên bảng vẽ hình
3 Giảng bài mới:
Hoạt động 1 Tia
- Thời gian: 12 phút
- Mục tiêu: + HS biết khái niệm tia
Trang 2+ HS biết cách vẽ một tia
- Hình thức dạy học: Dạy học theo cá nhân
- Phương pháp: Phương pháp phát hiện và giải quyết vấn đề, vấn đáp
- Kỹ thuật dạy học: Đặt câu hỏi, hỏi và trả lời, giao nhiệm vụ
Hoạt động của giáo viên và học sinh Ghi bảng
GV: Vẽ đường thẳng xy Lấy điểm O thuộc
đường thẳng
Dùng phấn màu tô phần đường thẳng Ox
HS: Thực hiện vào vở
GV: - Nếu ta cắt đường thẳng xy tại điểm O
ta xẽ được hai nửa đường thẳng: Ox và Oy
Khi đó nguời ta nói: Ox và Oy là các tia
? Vậy tia là gì ?
HS: Chú ý và trả lời
GV: Nhận xét và khẳng định :
Hình gồm điểm O và một phần đường thẳng
bị chia ra bởi điểm O được gọi là tia gốc O
(Một nửa đường thẳng gốc O)
Chú ý: Khi đọc hay viết một tia thì ta phải
đọc gốc trước
Ví dụ: Ox, Oy, Oz,…
HS: Chú ý nghe giảng và ghi bài
GV: - Vẽ một tia có gốc là điểm A
- Hãy chỉ ra các tia ở hình vẽ sau:
HS: Thực hiện
HS: Đọc hình 27 (SGK-111)
GV: Nêu lưu ý khi viết tia
Hai tia Ox và Oy còn gọi là nửa đường
thẳng Ox, Oy
Ta 1 vạch thẳng để biểu diễn 1 tia, gốc tia
được vẽ rõ
- Tia Ox bị giới hạn bởi điểm O, không bị
1 Tia
Ví dụ 1:
Ta nói:
Ox và Oy là các tia.
Vậy: Hình gồm điểm O và một phần
đường thẳng bị chia ra bởi điểm O được gọi là tia gốc O (Một nửa đường thẳng gốc O)
- Tia Ox còn gọi là nửa đường thẳng Ox
- Tia Oy hay còn gọi là nửa đường thẳng Oy
* Chú ý :
Khi đọc (hay viết) tên một tia gốc phải đọc (hay viết) tên gốc trước
Ví dụ: Ox, Oy, Oz,…
Ví dụ 2:
Các tia: Ax, Ay, Ox, Oy, Bx, By
Trang 3giới hạn về phía x.
? Tia Ax bị giới hạn bởi điểm nào? không bị
giới hạn về phía nào?
HS: Bị giới hạn bởi điểm A không bị giới
hạn về phía x
Hoạt động 2 Hai tia đối nhau
- Thời gian: 10 phút
- Mục tiêu:
+ HS biết khái niệm hai tia đối nhau
+ HS biết cách chỉ ra hai tia đối nhau trên hình vẽ
- Hình thức dạy học: Dạy học theo cá nhân
- Phương pháp: Vấn đáp gợi mở, phát hiện và giải quyết vấn đề
- Kỹ thuật dạy học: Đặt câu hỏi, hỏi và trả lời, giao nhiệm vụ
Hoạt động của giáo viên và học sinh Ghi bảng
HS: Đọc SGK về 2 tia đối nhau và trả lời
câu hỏi
? Hai tia đối nhau phải có điều kiện gì?
HS: Hai tia đối nhau có chung gốc và tạo
thành 1 đường thẳng
GV: Nhận xét :
Mỗi điểm trên đường thẳng là gốc chung
của hai tia đối nhau
HS: Chú ý nghe giảng và ghi bài
? Để vẽ 2 tia chung gốc ta làm thế nào?
HS: Vẽ 1 đường thẳng bất kì, lấy 1 điểm
thuộc đường thẳng
GV: Nêu nhận xét SGK/112
GV: Yêu cầu học sinh làm ?1
Trên đường thẳng xy lấy hai điểm A và B
a, Tại sao hai tia Ax và By không phải là hai
tia đối nhau
b, Có những tia nào đối nhau ?
HS: Một học sinh lên bảng
2 Hai tia đối nhau
Ví dụ 3.
Hai tia Ox và Oy chung gốc O và cùng nằm trên một đường thẳng xy Khi đó ta nói:
Hai tia Ox và tia Oy là hai tia đối nhau.
* Nhận xét: Mỗi điểm trên đường
thẳng là hai tia đối nhau
?1
a, Hai tia Ax và By không phải là hai tia đối nhau vì: hai tia này không chung gốc
Trang 4GV: Chốt lại và chính xác kết quả
? Quan sát hình vẽ và cho biết 2 tia Ax và
AB có phải là 2 tia đối nhau không?
? Hai tia Ax và AB không đối nhau vì
không tạo thành 1 đường thẳng
GV giới thiệu phần 3
b, Các tia đối nhau:
Ax và Ay; Bx và By
Hoạt động 3 Hai tia trùng nhau
- Thời gian: 8 phút
- Mục tiêu: + HS biết khái niệm hai tia đối nhau
+ HS biết cách chỉ ra hai tia đối nhau trên hình vẽ
- Hình thức dạy học: Dạy học theo cá nhân, nhóm
- Phương pháp: phát hiện và giải quyết vấn đề, thực hành, hoạt động nhóm
- Kỹ thuật dạy học: Chia nhóm, đặt câu hỏi, hỏi và trả lời, giao nhiệm vụ
Hoạt động của giáo viên và học sinh Ghi bảng
? Quan sát và chỉ ra những tia trong hình vẽ
sau, có nhận xét gì về chúng ?
HS: Ax và AB, By Hai tia Ax và AB là
một
GV : Ta nói hai tia Ax và tia AB là hai tia
trùng nhau
? Điều kiện hai tia trùng nhau là gì?
HS : Hai tia có cùng chung gốc
GV : Đưa ra chú ý :
Hai tia không trùng nhau gọi là hai tia phân
biệt
- Yêu cầu học sinh làm ?2
Chia lớp thành 4 nhóm, các nhóm trình bày
vào PHT của nhóm
Tổ trưởng phân công nhiệm vụ cho các
3 Hai tia trùng nhau.
Ví dụ 4.
Hai tia Ay và AB có cùng chung gốc
A nên ta nói: Hai tia Ay và AB là hai tia
trùng nhau.
* Chú ý:
Hai tia không trùng nhau gọi là hai tia phân biệt.
?2
a, Hai tia Ox và OA có trùng nhau ,còn tia OB trùng với tia Oy
Trang 5thành viên trong nhóm
* HS : Nhóm trưởng phân công
1/3 nhóm thực hiện ý a
1/3 nhóm thực hiện ý b
1/3 nhóm thực hiện ý c
Thảo luận chung các ý a, b, c
Tổ trưởng tổng hợp, thư ký ghi Phiếu học
tập
HS các nhóm báo cáo kết quả trên bảng
bằng Phiếu học tập
Nhận xét chéo kết quả giữa các nhóm
Chốt lại và chính xác kết quả
b, Hai tia Ox và Ax không trùng nhau
Vì: Hai tia này không chung gốc
c, Hai tia chung gốc Ox và Oy không đối nhau
Vì: Hai tia này không cùng nằm trên
một đường thẳng
4 Củng cố: ( 6 phút)
- GV yêu cầu HS vẽ 2 tia chung gốc Ox và Oy Có bao bao nhiêu trường hợp hình vẽ?
+ Nhận biết trường hợp 2 tia đối nhau, trùng nhau, phân biệt trong hình vẽ?
Đáp án
+ Có 3 trường hợp vẽ hình
+ Ha (2 tia Ox, Oy đối nhau)
+ Ha, Hb (2 tia Ox và Oy phân biệt)
+ Hc (2 tia Ox, Oy trùng nhau ) H a) H b) H c)
BT 22 (112-SGK) Treo bảng phụ.
HS: Lên bảng điền vào dấu …
a) … tia gốc O
b) … 2 tia đối nhau
c) … AB và AC đối nhau
… và tia CB …
… trùng nhau
5 Hướng dẫn về nhà:( 3 phút)
- Học thuộc định nghĩa - tia gốc O; 2 tia đối nhau, 2 tia trùng nhau
- BTVN: 23; 24 (113 - SGK) + 26; 27; 28 (99 - SBT)
- Hướng dẫn Bài 23 (112-SGK)
a) Các tia MN, MP, MQ trùng nhau
M
N
Trang 6NP và NQ là 2 tia trùng nhau.
b) Trong các tia MN, NM, MP không có 2 tia nào đối nhau
c) Tia PN và tia PQ đối nhau
Lưu ý: Tia MN và NM không là 2 tia đối nhau, không là 2 tia trùng nhau.
- Chuẩn bị bài sau: LUYỆN TẬP
V Rút kinh nghiệm: