Giáo dục ý thức, thái độ học tập nghiêm túc cho học sinh, biết sử dụng hợp lí tài nguyên thiên nhiên tránh gây lãng phí, tham gia các hoạt động vì môi trường phòng tránh biến đổi khí [r]
Trang 1CHƯƠNG IV: BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG.
I.Mục tiêu chương :
1.Kiến thức
- Nêu được các dạng tài nguyên thiên nhiên chủ yếu( tài nguyên tái sinh, không tái sinh, năng lượng vĩnh cửu)
-Trình bày được các phương pháp sử dụng các loại tài nguyên đất , nước, rừng
-Nêu được ý nghĩa của việc cần thiết phải khôi phục môi trường và bảo vệ đa dạng sinh học
-Nêu được các biện pháp bảo vệ thiên nhiên: xây dựng các khu bảo tồn, săn bắt hợp lý, trống cây gây rừng, chống ô nhiễm môi trường
-Nêu được sự đa dạng của các hệ sinh thái ở cạn và dưới nước
-Nêu được vai trò của hệ sinh thái rừng, hệ sinh thái biển, hệ sinh thái nông nghiệp và các biện pháp bảo vệ hệ sinh thái này
-Nêu được sự cần thiết ban hành luật và hiểu được một số nội dung cơ bản của luật bảo vệ môi trường
2- Kỹ năng:
- Rèn kỹ năng liên hệ với địa phương về nhữg hoạt động cụ thể nào của con người có tác dụng bảo vệ và cải tạo môi trường tự nhiên
3- Thái độ:
Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường, giữ gìn thiên nhiên, bảo vệ thực vật phòng tránh biến đổi khí hậu
4.Năng lực cần đạt
- Phát triển năng lực tự học, năng lực hợp tác, năng lực vận dụng kiến thức vào việc bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, bảo vệ môi trường
**************************************
Ngày soạn: 31 / 3 /2018 Tiết 61
Ngày giảng: / 4 /2018
BÀI 58: SỬ DỤNG HỢP LÝ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN
A Mục tiêu:
1- Kiến thức:
- Học sinh nêu được cụ thể một số dạng tài nguyên thiên nhiên
-HS phân biệt và lấy được ví dụ về các dạng tài nguyên
- Nêu được tầm quan trọng và tác dụng của việc sử dụng hợp lí các nguồn tài nguyên thiên nhiên
2- Kỹ năng:
- Rèn kỹ năng quan sát và phân tích kênh hình
- Rèn tư duy so sánh, liên hệ thực tế
- Kỹ năng hoạt động nhóm
3- Thái độ:
Trang 2Giáo dục ý thức, thái độ học tập nghiêm túc cho học sinh, biết sử dụng hợp lí tài nguyên thiên nhiên tránh gây lãng phí, tham gia các hoạt động vì môi trường phòng tránh biến đổi khí hậu
4 Năng lực hướng tới:
- Phát triển năng lực tự học năng lực hợp tác, năng lực trình bày, vận dụng kiến thức vào thực tế sử dụng tiết kiệm, hiệu quả các nguồn tài nguyên thiên nhiên
B Chuẩn bị của GV và HS:
1- GV:
- Tivi, máy tính
- Tranh ảnh về các mỏ khái thác, cánh rừng, ruộng bậc thang
- Tranh phóng to H58.2
- Bảng phụ , bút phớt
- Tư liệu TNTN
2- HS: Nghiên cứu trước nội dung bài 58, sưu tầm tranh ảnh, tư liệu về mỏ khai thác tài nguyên
C- Phương pháp – KTDH được sử dụng :
Hoạt động nhóm, qs tìm tòi, vấn đáp tìm tòi, làm việc độc lập với SGK
D- Tiến trình giờ dạy:
I ổn định tổ chức lớp: ( 1 phút)
- Kiểm tra sự chuẩn bị bài của hs
II Kiểm tra bài cũ: Không kiểm tra
III Giảng bài mới:
* Giới thiệu bài: ( 1 phút)
Hiện nay không riêng gì ở Việt Nam, cả thế đang quan tâm và giành nhiều điều kiện
để bảo vệ và phát triển môi trường sống Việc bảo vệ môi trường sống bao gồm những biện pháp cơ bản nào từ bài học này chúng ta sẽ tìm hiểu ( ghi tên chương) Nêu như ở SGK để vào trực tiếp bài học
*Các hoạt động:
*Hoạt động 1: Tìm hiểu các dạng tài nguyên thiên nhiên( 8 phút)
Mục tiêu: - Phân biệt và lấy được VD về 3 dạng TN: TN tái sinh, không tái sinh, TN năng lượng vĩnh cửu
Hình thưc tổ chức: Hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm
Phương pháp: Trực quan, đàm thoại, dạy học hợp tác nhóm, trò chơi
Kỹ thuật được sử dụng: Kỹ thuật động não, chia nhóm, giao nhiệm vụ nhóm
Tiến trình
- Gv Tổ chức cho học sinh chơi trò chơi: Ai nhanh
hơn
Kể tên các dạng tài nguyên thiên nhiên mà em biết?
GV Chia lớp thành 3 đội chơi, mỗi đội cử 5 thành
I Các dạng tài nguyên thiên nhiên
Trang 3viên tham gia, các thành viên lần lượt chạy lên bảng
viết tên 1 dạng tài nguyên thiên nhiên rồi về đưa
phấn cho bạn, cứ như thế, sau 3 phút đội nào viết
được nhiều hơn và đúng hơn sẽ dành chiến thắng
Hs Các đội chơi tiến hành chơi theo sự điều khiển
của giáo viên
Gv Nhận xét, đánh giá, tuyên dương kết quả các đội
chơi
Gv Gạch chân các dạng tài nguyên thiên nhiên của
mỗi đội, nêu cau hỏi
Những TNTNmà các đội kể trên được chia thành
mấy dạng ? Đó là những dạng nào? Phân biệt các
dạng TNTN đó?
- HS: Nghiên cứu và Bảng 58.2-> Trả lời:
Gv Nhận xét, ghi bảng
Gv Củng cố khắc sâu kiến thức cho hs, yêu cầu hs
thảo luận nhóm : Hoàn thành bảng 58.1
- HS thảo luận nhóm : Hoàn thành bảng 58.1
1- b,c,g 3- d,h,k,l
2- a,e,i 4-
-GV: Y/c các nhóm báo cáo kết qủa, nhận xét kết
quả của các nhóm khác
- GV hoàn thiện kiến thức cho học sinh
- GV khẳng định: Hiện nay TN năng lượng vĩnh cửu
đang được nghiên cứu sử dụng ngày càng nhiều->
TN sạch
Hãy nêu tên các loại tài nguyên không có khả năng
tái sinh ở nước ta ?
-HS:Nêu được-> Khoáng sản, than đá, dầu, vàng, chì
? Vì sao những TN đó được xếp vào dạng TN không
tái sinh?
-HS:-> Những TN đó sau một thời gian sử dụng sẽ
bị cạn kiệt
GV giáo dục ý thức tiết kiệm TN không tái sinh:
? cần có biện pháp gì để sử dụng hợp lí TN không
tái sinh?
?Theo em, tài nguyên rừng là dạng tài nguyên không
tái sinh hay tái sinh ? Vì sao ?
-HS:-> Là TN tái sinh vì khi khai thac hợp lí có thể
* Có 3 dạng TNTN chủ yếu: + TN tái sinh: Là dạng TN có khả năng phục hồi khi sử dụng hợp lí: VD
+ TN không tái sinh: là dạng
TN sau một thời gian sử dụng
sẽ bị cạn kiệt dần: VD + TN năng lượng vĩnh cửu: Là
TN khi sử dụng không gây ÔNMT: VD
Trang 4phục hồi.
Gv Giáo dục học sinh tham gia trồng cây gây rừng
Hoạt động 2: Tìm hiểu cách sử dụng hợp lí TN đất ( 10phút)
Mục tiêu: Nắm được tầm quan trọng của đất đối với đời ssống con người
Biết được biện pháp s/d hợp lí TN đất-> có ý thức bảo vệ đất
Hình thưc tổ chức: Hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm
Phương pháp: Trực quan, đàm thoại, dạy học hợp tác nhóm
Kỹ thuật được sử dụng: Kỹ thuật động não, chia nhóm, giao nhiệm vụ nhóm
Tiến trình
-GV:Nêu câu hỏi
Thế nào là sử dụng hợp lí tài nguyên đất? Việc sử
dụng hợp lí tài nguyên đất có ý nghĩa gì?
-HS:Đọc thông tin nêu được - > Sử dụng đất
nhưng làm cho đất không bị thoái hóa
? TN đất có vai trò gì đối với con người?
? Theo em sử dụng đất như thế nào là hợp lí?
Cách sử dụng đất hợp lí?
- GV nhấn mạnh: TV có vai trò quan trọng trong
việc bảo vệ đất-> Yêu cầu HS đánh dấu x vào ô
trống phù hợp với nội dung ở bảng 58.2
- Gv chiếu bảng phụ-> Yêu cầu 1 Hs lên hoàn
thành bảng, HS khác nhận xét, bổ sung
Hs Thảo luận nhóm, thống nhất ý kiến, báo cáo
- GV nhận xét bổ sung-> đưa đáp án đúng
Gv Chiếu một số hình ảnh về ruộng bậc thang
? Giải thích vì sao trên vùng đất dốc, những nơi có
thực vật bao phủ và làm ruộng bậc thang lại có thể
góp phần chống xói mòn đất ?
-HS:Vận dụng kiến thức, hiểu biết thực tế nêu
được
-> ở những nơi ruộng bậc thang, nơi có TV bao
phủ-> giảm tốc độ dòng chảy-> hạn chế xói mòn
- GV nhấn mạnh: TV nói chung và rừng nói riêng
có vai trò quan trọng trong việc hạn chế xói mòn
đất, nhất là xói mòn trên sườn đất dốc
? Cho biết tình hình sử dụng TN đất ở nước ta
Hs Vận dụng kiến thức, hiểu biết thực tế nêu được
II.Sử dụng hợp lí TN đất
- Sử dụng hợp lí TN đất là làm cho đất không bị thoái hóa
- Cách sử dụng hợp lí TN đất:
Sử dụng đất phải đi đôi với việc thực hiện các biện pháp: Chống xói mòn, khô hạn, nhiễm mặn và nâng cao độ phì nhiêu của đất
Trang 5hiện nay việc sử dụng tài nguyên đất còn thiều hợp
lý, quy hoạch bỏ hoang gây lãng phí đất
- GV thông báo: hàng năm VN đất bị xói mòn là
200T/ha trong đó có 6 tấn mùn
Hoạt động 3: Tìm hiểu cách sử dụng hợp lí tài nguyên nước( 12 phút)
Mục tiêu: Hiểu được thế nào là s/d hợp lí tài nghuyên nước
Nắm được vai trò và tình hình s/d nguồn nước hiện nay
Hình thưc tổ chức: Hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm
Phương pháp: Trực quan, đàm thoại, dạy học hợp tác nhóm
Kỹ thuật được sử dụng: Kỹ thuật động não, chia nhóm, giao nhiệm vụ nhóm
Tiến trình
-GV: Nêu câu hỏi liên hệ
Theo em nước có những vai trò gì? Cho biết tình trạng
nguồn nước hiện nay?
- HS:Vận dụng kiến thức thực tế nêu được
-> Là nhu cầu không thể thiếu
-> ít dần và bị ô nhiễm
- GV: giáo dục ý thức sử dụng hợp lí tài nguyên nước
? Thế nào là sử dụng hợp lí tài nguyên nước
-> Sử dụng nhưng không làm ô nhiễm và cạn kịệt
nguồn nước
-GV:Y/c HS thảo luận nhóm -> Hoàn thành bảng 58.3
- HS thảo luận nhóm -> Hoàn thành bảng 58.3
- GV:Y/c các nhóm báo cáo kết qủa, nhận xét kết quả
của các nhóm khác ,GV hoàn thiện kiến thức cho học
sinh
- Y/c HS trả lời câu hỏi phần :
? Nếu bị thiếu nước sẽ có tác hại gì
? Nêu hậu quả của việc sử dụng nguồn nước bị ô nhiễm
? Trồng rừng có tác dụng trong bảo vệ tài nguyên nước
không? Tại sao ?
-> là nguyên nhân gây ra nhiều bệnh tật do mất vệ sinh,
ảnh hưởng đến mùa màng do hạn hán, không đủ nước
cho đàn gia súc
-> Là nguyên nhân gây ra nhiều bệnh tật ở người và
sinh vật( bệnh đường tiêu hóa, da
-> Có, vì tạo điều kiện thuận lợi cho tuần hoàn nước
trên trái đất, tăng lượng nước bốc hơi, nước ngầm
Gv Chiếu sơ đồ chu trình nước trên trái đất, yêu cầu hs
III Sử dụng hợp lí tài nguyên nước
- Nước là nhu cầu không thể thiếu của mọi SV trên trái đất( con người) TN nước quyết định môi trường sống của con người
- Sử dụng hợp lí TN nước là không làm ô nhiễm và cạn kiệt nguồn nước
Trang 6phân tích sơ đồ, trình bày chu trình tuần hoàn nước
Hs Cá nhân suy nghĩ, phân tích, trình bày
- GV cho HS liên hệ tình hình sử dụng nước ở nước
ta-> giáo dục ý thức cho HS
tạo điều kiện tuần hoàn cho nước trên trái đất, tăng
lượng ngầm và lượng nước bốc hơi
b ng 58.3 Nguyên nhân gây ô nhi m ngu n nảng 58.3 Nguyên nhân gây ô nhiễm nguồn nước và cách khắc phục ễm nguồn nước và cách khắc phục ồn nước và cách khắc phục ước và cách khắc phục à cách khắc phục.c v cách kh c ph c.ắc phục ục
Nguồn nước Nguyên nhân gây ô hiễm Cách khắc phục
Sông, biển - Hoạt động sinh hoạt của con
người-> Thải rác xuống sông
- Họa động của các phương tiện giao thông vân tải
- Hoạt động CN, nông nghệp xả hóa chất
- Xây dựng nhà máy xử lí rác, nước thải
- Sử dụng năng lượng sạch
- Cấm đổ nước xuống sông…
Giếng, nước ngầm - Khai thác, phá rừng bừa bãi->
ảnh hưởng đến chu trình tuần hoàn nước, hóa chất, thuốc bảo vệ TV
- Cần khai thác có quy hoạch, trồng và bảo vệ rừng
- Giáo dục ý thức…
Rút kinh nghiệm:
* Hoạt động 4: Tìm hiểu cách sử dụng hợp lí tài nguyên rừng (8 phút)
Mục tiêu: Thấy được vai trò của rừng và tình hình tài nguyên rừng hiệ nay.
Hiểu được thế nào là sử dụng hợp lí TN rừng
Hình thưc tổ chức: Hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm
Phương pháp: Trực quan, đàm thoại, dạy học hợp tác nhóm
Kỹ thuật được sử dụng: Kỹ thuật động não
Tiến trình
-GV: Yêu cầu hs nghiên cứu , hiểu biết bản thân->
? Rừng có vai trò gì
Hs, Trả lời
- GV thông báo tình hình( số lượng và chất lượng)
rừng trên TG và nước ta hiện nay-> Sử dụng hợp lí
TN rừng
? Thế nào là sử dụng hợp lí TN rừng?
? Hậu quả của việc chặt phá và đốt cháy rừng ?
? Hãy kể tên một số khu rừng nổi tiếng cuả nước ta
đạng được bảo vệ tốt ?
IV.Sử dụng hợp lí tài nguyên rừng
- Rừng có vai trò rất quan trọng trong việc bảo vệ đất, nước, các TN SV khác
- S/d hợp lí TN rừng là phải kết hợp giữa khai thác có mức
độ TN rừng với bảo vệ và trồng rừng
Trang 7-HS:Vận dụng kiến thức trả lời.
-> Phải khai thác hợp lí kết hợp với trồng rừng
cạn kiệt nguồn nước, xói mòn đất,
-> Cúc phương, Ba vì, Tam đảo, Ba bể, Cát bà, Bạch
mã, cát tiên, côn đảo
? Chúng ta cần lamg gì để bảo vệ các khu rừng đó
? Qua bài học em càn làm gì để góp phần sử dụng hợp
lí TN rừng
- HS đưa ra biện pháp bảo vệ
- Hiểu được giá trị của TN-> tham gia các hoạt động
bảo vệ đất, nước, rừng
- GV dẫn dắt: Sử dụng hợp lí TN là cơ sở để XH phát
triển bền vững-> Đưa khái niệm phát triển bền
vững( Là sự phát triển không chỉ đáp ứng được nhu
cầu của thế hệ hiện nay mà không làm tổn hại đến thế
hệ tương lai đáp ứng lại các nhu cầu của họ)
Rút kinh nghiệm:
IV.- Củng cố: ( 3 phút)
- Đọc ghi nhớ SGK
? Phân biệt các dạng TN? Lấy VD?
? Vì sao phải sử dụng tiết kiệm và hợp lí nguồn tài nguyên thiên nhiên
V Hướng dẫn HS học ở nhà và chuẩn bị cho bài sau: (2 phút)
- Học bài theo nội dung SGK và vở ghi
- Trả lời các câu hỏi SGK
- Đọc ,kẻ bảng 59
*********************************