- Trình bày vai trò của các cơ quan tiêu hoá trong sự biến đổi thức ăn về hai mặt lí học.. ( chủ yếu là biến đổi cơ học) và hoá học( trong đó biến đổi lý học đã tạo điều kiệncho biến đ[r]
Trang 1Ngày soạn: 13/11/2019
CHƯƠNG V: TIÊU HOÁ I.MỤC TIÊU
1.Kiến thức:
- Trình bày vai trò của các cơ quan tiêu hoá trong sự biến đổi thức ăn về hai mặt lí học
( chủ yếu là biến đổi cơ học) và hoá học( trong đó biến đổi lý học đã tạo điều kiệncho biến đổi hoá học)
- Trình bày sự biến đổi thức ăn trong ống tiêu hoá về mặt cơ học( miệng, dạ dày)
và sự biến đổi hoá học nhờ các dịch tiêu hoá do tuyến tiêu hoá tiết ra, đặc biệt ở ruột
- Nêu đặc điểm cấu tạo của ruột phù hợp với chức năng hấp thụ, xác định con đường vận chuyển các chất dinh dưỡng đã hấp thụ
- Kể một số bệnh về đường tiêu hoá thường gặp và cách phòng tránh
2 Kỹ năng: phân tích kết quả thí nghiệm về vai trò và tính chất của en zim trong
quá trình tiêu hoá qua thí nghiệm hoặc qua băng hình
3 Thái độ :Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường nước,đất.
- ý thức giữ gìn vệ sinh hệ tiêu hoá
Ngày soạn: 13/11/2019 Tiết: 26
Bài 24: TIÊU HOÁ VÀ CÁC CƠ QUAN TIÊU HOÁ
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức
- HS phát biểu được các nhóm chất trong thức ăn
- Mô tả được các hoạt động trong quá trình tiêu hoá
- Vai trò của tiêu hoá đối với cơ thể người
- Xác định được vị trí của các cơ quan trên tranh, mô hình
2 Kỹ năng
- Rèn luyện kĩ năng quan sát tranh, sơ đồ, phát hiện kiến thức, tư duy tổng hợp logic
* Kĩ năng sống và các nội dung tích hợp
Trang 2- Kĩ năng tìm kiếm và xử lí thông tin
- Kĩ năng hợp tác, lắng nghe tích cực trong thảo luận nhóm
- Kĩ năng tự tin khi trình bày ý kiến trước tổ, nhóm, lớp
3 Thái độ
- Giáo dục ý thức bảo vệ hệ tiêu hoá
4 Định hướng phát triển năng lực
- Giúp HS phát triển được năng lực tự học, năng lực sử dụng ngôn ngữ, năng lực giao tiếp
II PHƯƠNG PHÁP
- PP Đàm thoại, trực quan, thảo luận nhóm, kĩ thuật phân tích phim/video.
III CHUẨN BỊ CỦA GV - HS
1 Giáo viên
+ BGĐT
2 Học sinh : Sách sinh 8, chuẩn bị bài ở nhà.
IV TIẾN TRÌNH DẠY- HỌC
1.Ổn định tổ chức :(1')
8A
8B
2 Kiểm tra bài cũ:(3’)
(GV thu báo cáo giờ thực hành.)
3 Bài mới: (35’)
Mở bài: Hằng ngày chúng ta ăn những thức ăn nào? Và thức ăn đó được biến đổi ntn? Vậy quá trình tiêu hóa trong cơ thể người đã diễn ra ntn?
Hoạt động 1: Thức ăn và các hoạt động của quá trình tiêu hóa
- Thời gian: 15'
- PP và kĩ thuật: Trực quan, đàm thoại, thảo luận nhóm
- Mục tiêu: Phát biểu được 2 nhóm thức ăn có chất vô cơ và chất hữu cơ Các hoạt động và vai trò trong quá trình tiêu hóa
Gv
?
Gv
?
- Hỏi:
+ Hàng ngày c/ta ăn nhiều loại thức ăn.
Vậy th/ăn đó thuộc loại chất gì?
- Y/c hs nghiên cứu 24.1, 2 thảo luận
nhóm trả lời câu hỏi:
+ Các chất nào không bị biến đổi về mặt
- Vân dụng kiến thức thực tế trả lời
+ Gluxit, Prôtêin, lipít, nước, muối khoáng (Chất hữu cơ và chất vô cơ)
- HS nghiên cứu thông tin SGK, trao đổi nhóm các câu
Trang 3?
?
Gv
hóa học trong q/trình tiêu hóa?
+ Các chất nào được biến đổi về mặt hóa
học trong q/trình tiêu hóa?
+ Quá trình t/hóa gồm những h/động
nào? Hoạt động nào là quan trọng?
+ Vai trò của quá trình tiêu hóa thức ăn?
( Dù biến đổi ntn vẫn thành chất hấp thụ
được).
- Điều khiển thảo luận, NX, bổ sung (nếu
cần)
hỏi hoạt động, thống nhất trả lời:
+ Vitamin, nước , muối khoáng
+ Gluxit, Prôtêin, lipít
+ Các hoạt động: ăn, đẩy các chát trong ống tiêu hóa, tiêu hóa thức ăn, hấp thụ chất ddưỡng và thải chất bả
+ Biến đổi thức ăn thành chất dinh dưỡng và chất thải bả
- HS rút KL
Kết luận:
+ Thức ăn gồm các chất hữu cơ và vô cơ.
+ Hoạt động tiêu hóa gồm: ăn, đẩy thức ăn, tiêu hóa thức ăn, hấp thụ dinh dưỡng
và thải phân
+ Nhờ quá trình tiêu hóa, thức ăn được biến đổi thành chất dinh dưỡng và chất thải cặn bã
………
………
………
Hoạt động 2: Khái quát về cơ quan tiêu hóa trên cơ thể người
- Thời gian: 20'
- PP và kĩ thuật: Trực quan, đàm thoại, kĩ thuật phân tích phim/ video
- Mục tiêu: Xác định được cơ quan tiêu hóa trên cơ thể người
- Tiến hành:
Gv
?
?
Gv
- Giới thiệu tranh vẽ, chiếu video các cơ
quan trong hệ tiêu hóa cơ thể người:
+ Cho biết vị trí các cơ quan tiêu hóa ở
người
+ Xác định vị trí các cơ quan tiêu hóa có
ý nghĩa ntn?
- Nhận xét, đánh giá
- HS ng/cứu H 24.3 và hoàn hành bảng 24
+ HS xác định vị trí trên cơ thể người mình
+ HS trình bày các cơ quan tiêu hóa trên tranh H 24.3
+ HS rút KL
+ HS làm btập bảng 24 vào vở
Trang 4Kết luận:
+ Ống tiêu hóa gồm: Miệng, hầu, thực quản, dạ dày, ruột non, ruột già, hậu môn + Tuyến tiêu hóa gồm: Tuyến nước bọt, tuyến gan, tuyến tụy, tuyến vị, tuyến ruột
………
………
………
4 Củng cố (5')
+ HS đọc KL chung SGK
+ Quá trình tiêu hóa được thực hiện nhờ hoạt đọng các cơ quan nào?
+ Quá trình tiêu hóa gồm các hoạt động nào?
+ Căn cứ H24.1,2 SGK nhận xét thực chất hoạt động tiêu hóa
5 Hướng dẫn học bài ở nhà (1')
- Học và trả lời câu hỏi, làm bài tập trong sách, vẽ hình 24.3/79
- Đọc muc: “ Em có biết” Kẻ bảng 25 vào vở
Tìm hiểu: + Các hoạt động tiêu hóa diễn ra trong khoang miệng?
+ Hoạt động nuốt và đẩy thức ăn từ khoang miệng qua thực quản xuống dạ dày
Ngày soạn: 13/11/2019
Trang 5Tiết 27
Bài 25: TIÊU HÓA Ở KHOANG MIỆNG
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức:
- Nêu những biến đổi thức ăn ở miệng :
+ biến đổi lí học: nhai nghiền đảo trộn thức ăn
+ biến đổi hoá học : biến đổi tinh bột thành đường mantôzơ
2 Kỹ năng
- Rèn luyện kĩ năng nghiên cứu thông tin, tranh hình, tìm kiếm kiến thức
* Kĩ năng sống và các nội dung tích hợp
- Kĩ năng tìm kiếm và xử lí thông tin
- Kĩ năng hợp tác, lắng nghe tích cực trong thảo luận nhóm
- Kĩ năng tự tin khi trình bày ý kiến trước tổ, nhóm, lớp
3 Thái độ
- Bồi dưỡng ý thức vệ sinh, giữ gìn vệ sinh răng miệng, không cười đùa trong khi ăn
Tích hợp giáo dục đạo đức:
- Tôn trọng tính thống nhất giữa cấu tạo và chức năng sinh lí của các cơ quan, hệ
cơ quan trong cơ thể
- Trách nhiệm giữ gìn vệ sinh răng miệng, không cười đùa trong khi ăn
4 Các năng lực hướng đến
- Quan sát
- Sử dụng ngôn ngữ: Định nghĩa, trình bày, mô tả, giải thích,
-Tìm mối liên hệ, tính toán
- Xử lí và trình bày các số liệu (bao gồm: vẽ đồ thị, lập bảng, trình bày biểu đồ cột,
sơ đồ, ảnh chụp…)
- Đưa ra các tiên đoán, nhận định
- Thí nghiệm: thiết kế thí nghiệm, làm thực nghiệm, thu thập và xử lí số liệu thí nghiệm, giải thích kết quả thí nghiệm và rút ra các kết luận
II.PHƯƠNG PHÁP
- PP Đàm thoại, đặt vấn đê, trực quan, thảo luận nhóm
III ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
1 Giáo viên : Tranh H25.1-3 SGK, máy chiếu.
2 Học sinh : Kẻ sẵn bảng 25
Trang 6IV TIẾN TRÌNH DẠY- HỌC
1.Ổn định tổ chức :(1')
8A
8B
2 Kiểm tra bài cũ: (5')
? Vai trò của tiêu hóa trong đ/sống con người?
? Nêu các chất thức ăn cần cho cơ thể?
3 Bài mới: (33’)
Mở bài: + Hệ tiêu hóa của cơ thể bắt đầu từ cơ quan nào?
+ Quá trình tiêu hóa bắt đầu từ cơ quan nào?
Bài hôm nay sẽ giúp chúng ta tìm hiểu quá trình tiêu hóa ở kkhoang miệng
Hoạt động 1: Sự tiêu hóa ở khoang miệng.
- Mục tiêu: Chỉ ra được hoạt động tiêu hóa chủ yếu ở khoang miẹng là biến đổi lí
học và biến đổi hóa học
- Phương pháp dạy học: pp thuyết trình, trực quan, pp vấn đáp- tìm tòi, hoạt động nhóm
- Kĩ thuật dạy học: kt chia nhóm, kt đặt câu hỏi
- Tiến hành:
Gv
?
?
?
Gv
?
- Giới thiệu H25.1,2 và hỏi:
+ Khoang miệng có cáu tạo ntn?
+ Nêu chức năng của các thành phần cấu
tạo đó?
+ Khi thức ăn vào miệng sẽ có những
hoạt động nào xãy ra?
+ Khi nhai cơm, bánh mì trong miệng
cảm thấy ngọt, vì sao?
- Treo bảng để HS điền và đánh giá
- HS nghiên cứu thông tin SGK, trao đổi nhóm , q/s tranh H 25.1-2:
+ Gồm 2 hàm răng với 3 loại răng: răng cửa, răng nanh, răng hàm; Tuyên nước bọt; lưỡi
+ Vận dụng kiến thức bản thân trả lời câu hỏi
+ Các hoạt động: Tiết nước bọt nhai, đảo trộn thức ăn, hoạt động enzim, tạo viên thức ăn
+ Vì tinh bột trong cơm, bánh mì chịu tác dụng của enzim amilaza trong nước bọt và biến đổi 1 phần thành đường mantôzơ
+ Các nhóm hoàn thành bảng 25, đại diện lên bảng điền, nhóm khác nhận xét, bổ sung
Trang 7+ Tại sao phải nhai kĩ thức ăn?
+ HS rút KL + Tạo đ/kiện để thức ăn ngấm dịch trong nước bọt
Bảng 25:
Biến đổi
thức ăn ở
k/miệng
Các hoạt động tham gia
Các thành phần tham gia hoạt động
Tác dụng của hoạt động
Biến đổi lí
học
+ Tiết nước bọt
+ Nhai
+ Đảo trộn thức ăn
+ Tạo viên thức ăn
+ Các tuyến nước bọt
+ Răng
_ Răng, lưỡi, các cơ môi và má
+ Làm ướt và mềm thức ăn
+ Làm mềm, nhuỹen thức ăn
Làm thức ăn thấm đẫm nước bọt
+ Tạo viên thức ăn vừa nuốt
Biến đổi hóa
học
Hoạt động của enzim amilaza trong nước bọt
+ Enzim amilaza + Biến đổi 1 phần
tinh bột (chín) trong thức ăn thành đường mantôzơ
Tiểu kết luận:
+ Biến đổi lí học: Tiết nước bọt, nhai, đảo trộn và tạo viên thức ăn để nuốt
Tác dụng: Làm mềm nhuyễn thức ăn giúp nước ăn thấm nước bọt, tạo viên vừa để
nuốt
+ Biến đổi hóa học:Hoạt động của enzim trong nước bọt
Tác dụng: Enzim amilaza biến đổi 1 phần tinh bột chín trong thức ăn thành đường
mantôzơ
………
………
Hoạt động 2: Hoạt động nuốt và đẩy thức ăn qua thực quản
- Mục tiêu: HS trình bày được hoạt động nuốt và đẩy thức ăn qua thực quản
- Phương pháp dạy học: pp thuyết trình, trực quan, pp vấn đáp- tìm tòi, hoạt động nhóm
- Kĩ thuật dạy học: kt chia nhóm, kt đặt câu hỏi
- Tiến hành:
Gv - Chiếu H25.3 và HD HS thảo luận nhóm:
+ Nuốt diễn ra nhờ hoạt động của cơ
- HS nghiên cứu thông tin SGK, trao đổi nhóm các câu hỏi hoạt động, thống nhất trả lời:
Trang 8?
?
Gv
?
?
?
Gv
quan nào là chủ yếu và có tác dụng gì?
+ Lực đẩy thức ăn qua thực quản xuống
dạ dày được tạo ra ntn?
+ Thức ăn qua thực quản có được biến
đổi về mặt lí học và hóa học không?
- Trình bày lại quá trình nuốt và đẩy thức
ăn qua thực quản xuống dạ dày
+ Khi uống nước quá trình nuốt có giống
nuốt thức ăn không?
+ Tại sao người ta khuyên khi ăn uống
không được cười đùa?
+ Tại sao trước khi đi ngủ không nên ăn
kẹo, đường?
- Y/c hs đọc mực "Em có biết" để làm rõ
vai trò của nước bọt từ đó giáo dục ý thức
bảo vệ răng miệng của hs
+ Nhờ hoạt động chủ yếu của lưỡi và
có tác dụng đẩy viên thức ăn từ khoang miệng xuống thực quản
+ Khi thức ăn lọt vào thực quản, các
cơ vòng ở thực quản lần lượt co đẩy dần viên thức ăn xuống dạ dày
+ Thời gian đi qua rất nhanh 2-4s không có biến đổi gì về lí, hóa học
+ Có
+ Vì thức ăn có thể lọt vào khí quản gây sặc
+ Có thể gây sâu răng
- Hs đọc bài
Tiểu kết luận:
+ Nhờ hoạt động của lưỡi thức ăn được đẩy xuống thực quản
+ Thức ăn qua thực quản xuống dạ dày nhờ hoạt động của các cơ quan thực quản
………
………
4 Củng cố (5')
- HS đọc KL SGK
? Thực chất sự biến đổi lí học trong khoang miệng là gì? ( Cắt nhỏ nghiền nát mềm nhuyễn và đão trộn thấm đẫm nước bọt)
? GThích thành ngữ: “ Nhai kĩ no lâu” ( Nhai càng kĩ hiệu quả, hiệu suất tiêu
hóacao nâng cơ thể hấp thụ được nhiều chất dinh dưỡng hơn nên no lâu hơn)
5 Hướng dẫn học bài ở nhà (1')
- Học và trả lời câu hỏi, làm bài tập trong sách, vẽ hình SGK
- Đọc muc: “ Em có biết”
- Chuẩn bị bài thực hành: + Đọc ND SGK
+ Đem nước bọt, nước cam