- Kĩ năng giải thích những vấn đề thực tế, Kĩ năng lắng nghe tích cực, kĩ năng hợp tác ứng xử, giao tiếp, kĩ năng tìm kiếm và xử lí thông tin.. Thái độ.[r]
Trang 1Ngày soạn: 22/4/2020
Tiết 48
Bài 51: CƠ QUAN PHÂN TÍCH THÍNH GIÁC
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức
Khi học xong bài này, HS:
- Nắm được thành phần của cơ quan phân tích thính giác
- Mô tả được các bộ phận của tai
- Trình bày được quá trình thu nhận cảm giác âm thanh
2 Kĩ năng
- Có kĩ năng phân tích cấu tạo của 1 loại cơ quan qua phân tích tranh
- Kĩ năng giải thích những vấn đề thực tế, Kĩ năng lắng nghe tích cực, kĩ năng hợp tác ứng xử, giao tiếp, kĩ năng tìm kiếm và xử lí thông tin.
3 Thái độ
- Giáo dục ý thức học tập, lòng yêu thích bộ môn
- Có ý thức giữ gìn vệ sinh tai
4 Định hướng phát triển năng lực học sinh
- Năng lực tự học, năng lực hợp tác, năng lực sử dụng ngôn ngữ.
II PHƯƠNG PHÁP
PP Đàm thoại, trực quan, thảo luận nhóm Kỹ thuật phân tích phim/video.
III CHUẨN BỊ GV- HS
1 Giáo viên
- BGĐT.
2 Học sinh
- Đọc và xem trước bài ở nhà.
IV TIẾN TRÌNH DẠY- HỌC
1 Ổn định tổ chức :(1')
2 Kiểm tra bài cũ
3 Bài mới
Hoạt động 1: Cấu tạo của tai
- Thời gian: 30’
- Phương pháp: Đàm thoại, trực quan
- Kĩ thuật phân tích phim/video.
- Mục tiêu: Mô tả được các bộ phận của tai Trình bày được qúa trình thu nhận cảm giác
âm thanh
- GV : lưu ý cho học sinh nội dung giảm
tải:Hình 51.2 và nội dung trang 163
- GV hướng dẫn HS quan sát H 51.1 và
hoàn thành bài tập SGK – Tr 162
- Gọi 1-2 HS nêu kết quả
- HS quan sát kĩ sơ đồ cấu tạo tai, cá nhân làm bài tập
- 1 HS nêu kết quả, HS khác nhận xét, bổ sung
Trang 2- GV nhận xét kết quả, gọi 1 HS đọc lại
thông tin, hoàn chỉnh và trả lời câu hỏi:
- Nêu cấu tạo của tai?
- GV cho HS minh hoạ trên H 51.1
- Vì sao bác sĩ chữa được cả tai, mũi
họng?
- Vì sao khi máy bay lên cao hoặc xuống
thấp, hành khách cảm thấy đau trong tai?
- GV: Chiếu video thu nhận sóng âm, yêu
cầu học sinh theo dõi, nghiên cứu
- GV hướng dẫn HS quan sát H 51.1; tìm
hiểu đường truyền sóng ấm từ tai ngoài
vào trong diễn ra như thế nào
Đáp án:
1- Vành tai 2- ống tai 3- Màng nhĩ 4- Chuỗi xương tai
- HS căn cứ vào thông tin SGK vừa hoàn chỉnh để trả lời:
+ Vì tai, mũi, họng thông với nhau
- HS theo dõi để hiểu quá trình truyền và thu nhận kích thích sóng âm
Tiểu kết:
Tai gồm: Tai ngoài, tai giữa và tai trong
1 Tai ngoài gồm:
- Vành tai (hứng sóng âm)
- Ống tai (hướng sóng âm)
- Màng nhĩ (truyền và khuếch đại âm)
2 Tai giữa gồm:
- 1 chuỗi xương tai ( truyền và khuếch đại sóng âm)
- Vòi nhĩ (cân bằng áp suất 2 bên màng nhĩ)
3 Tai trong gồm 2 bộ phận:
- Bộ phận tiền đình và các ống bán khuyên có tác dụng thu nhận các thông tin về vị trí và sự chuyển động của cơ thể trong không gian
- Ốc tai có tác dụng thu nhận kích thích sóng âm
* Cơ chế truyền âm và sự thu nhận cảm giác âm thanh:
Sóng âm từ nguồn âm tới được vành tai hứng lấy, qua ống tai tới làm rung màng nhĩ, tới chuỗi xương tai, được khuếch đại ở màng cửa bầu, làm chuyển động ngoại dịch rồi nội dịch, làm rung màng cơ sở, tác động tới cơ quan Coocti kích thích tế bào thụ cảm thính giác Vùng thính giác cho ta nhận biết về âm thanh
………
………
Hoạt động 2: Vệ sinh tai
- Thời gian: 8’
- Hình thức tổ chức: dạy học cá nhân.
- Phương pháp: Đàm thoại, trực quan
- Kĩ thuật phân tích phim/video.
- Mục tiêu: Nắm được các biện pháp giữ gìn vệ sinh tai
- Yêu cầu HS nghiên cứu thông tin SGK
và trả lời câu hỏi: - HS nghiên cứu thông tin và trả lời.- 1 HS trả lời, các HS khác nhận xét, bổ
Trang 3-Để tai hoạt động tốt cần lưu ý những
vấn đề gì?
- Hãy nêu các biện pháp giữ gìn và bảo
vệ tai?
sung
- HS tự đề ra các biện pháp vệ sinh tai
Tiểu kết:
- Giữ gìn tai sạch
- Bảo vệ tai:
+ Không dung vật nhọn để ngoáy tai
+ Giữ vệ sinh mũi, họng để phòng bệnh cho tai
+ Có biện pháp chống, giảm tiếng ồn
………
………
4 Củng cố (5')
- Bài tập trắc nghiệm:
Chọn phương án đúng trong các phương án sau:
Để đỡ ù tai khi đi máy bay lúc lên cao hoặc xuống thấp có thể:
+ Ngậm miệng, nín thở
+ Nuốt nước bọt nhiều lần hoặc bịt mũi, há miệng để thở
+ Đọc sách báo cho quên đi
5 Hướng dẫn học bài ở nhà (1')
- Học bài và trả lời các câu hỏi 1, 2,3 SGK
- Làm bài tập 3 vào vở
- Đọc mục “Em có biết”
………
………
Trang 4Ngày soạn: 22/4/2020
Tiết 49
Bài 52: PHẢN XẠ KHÔNG ĐIỀU KIỆN
VÀ PHẢN XẠ CÓ ĐIỀU KIỆN
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức
Khi học xong bài này, HS:
- Phân biệt được phản xạ không điều kiện và phản xạ có điều kiện
- Trình bày được quá trình hình thành các phản xạ mới và ức chế các phản xạ cũ Nêu rõ các điều kiện cần khi thành lập các phản xạ có điều kiện
- Nêu rõ ý nghĩa của phản xạ có điều kiện với đời sống
2 Kĩ năng
- Có kĩ năng quan sát kênh hình, tư duy so sánh, liên hệ thực tế
- Kĩ năng sống: Kĩ năng giải quyết vấn đề, tự tin, ra quyết định, hợp tác, ứng phó với tình huống, lắng nghe, quản lí thời gian.
Kĩ năng giải thích những vấn đề thực tế, kĩ năng lắng nghe tích cực, kĩ năng hợp tác ứng xử, giao tiếp, kĩ năng tìm kiếm và xử lí thông tin.
3 Thái độ
- Giáo dục ý thức học tập, lòng yêu thích bộ môn
- Có ý thức học tập nghiêm túc
4 Định hướng phát triển năng lực học sinh
- Năng lực tự học, năng lực hợp tác, năng lực sử dụng ngôn ngữ.
II PHƯƠNG PHÁP
PP Đàm thoại, trực quan, thảo luận nhóm Kỹ thuật chia nhóm.
III CHUẨN BỊ GV- HS
1 Giáo viên
- BGĐT.
2 Học sinh
- Đọc và xem trước bài ở nhà.
IV TIẾN TRÌNH DẠY- HỌC
1 Ổn định tổ chức :(1')
2 Kiểm tra bài cũ: (5')
- Quá trình thu nhận kích thích sóng âm diễn ra như thế nào giúp ta nghe được?
Vì sao có thể xác định được âm phát ra từ bên phải hay bên trái?
3 Bài mới
Hoạt động 1: Phân biệt PXCĐK và PXKĐK
- Thời gian:8’
- Hình thức tổ chức: Dạy học theo nhóm.
- Phương pháp: Đàm thoại, trực quan, thảo luận nhóm Kĩ thuật chia nhóm.
- Mục tiêu: Phân biệt được phản xạ không điều kiện và phản xạ có điều kiện
Trang 5Hoạt động của GV Hoạt động của HS
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi:
- Phản xạ là gì?
- GV lấy 1 số VD về PXCĐK và
PXKĐK
VD:
- Phản xạ mút sữa mẹ
- Phản xạ hắt xì hơi
- Phản xạ tiết nước bọt khi nghe nói tới
chanh
- Học tập
- Yêu cầu HS hoàn thành bài tập SGK
- GV chốt lại kiến thức
+ Yêu cầu HS lấy VD cho mỗi loại
- PXKĐK là gì? PXCĐK là gì?
- HS : Phản xạ là phản ứng của cơ thể trước những kích thích của môi trường
- HS lắng nghe GV giới thiệu
- HS hoạt động nhóm và hoàn thành bài tập SGK
+ 1 HS lên chữ bài
- HS lấy VD
- 1 HS nêu khái niệm, các HS khác nhận xét, bổ sung
Tiểu kết:
- PXKĐK là phản xạ sinh ra đã có, không cần phải học tập và rèn luyện
- PXCĐK là phản xạ được hình thành trong đời sống của cá thể, là kết quả của quá trình học tập, rèn luyện
………
………
Hoạt động 2: Sự hình thành phản xạ có điều kiện
- Thời gian: 15’
- Hình thức tổ chức: Dạy học theo nhóm.
- Phương pháp: Đàm thoại, trực quan, hoạt động nhóm.
- Kĩ thuật chia nhóm.
- Mục tiêu:- Trình bày được qúa trình thành lập và ức chế phản xạ có điều kiện
- Nêu được các điều kiện cần có khi thành lập các phản xạ có điều kiện
- Yêu cầu HS nghiên cứu thông tin SGK
Nghiên cứu thí nghiệm của Paplop
- Yêu cầu HS trình bày thí nghiệm thành
lập phản xạ tiết nước bọt khi có ánh đèn
của chó
- GV hoàn thiện kiến thức
- Yêu cầu HS thảo luận và trả lời các câu
hỏi;
- Để có PXCĐK cần có những điều kiện
gì?
- Thực chất của quá trình thành lập
PXCĐK ?
- GV liên hệ thực tế; đường mòn nếu
- HS đọc thông tin SGK và nghiên cứu thí nghiệm của Paplop
- 1 HS trình bày thí nghiệm
- 1 HS chỉ trên tranh
- Cần có 1 PXKĐK, hành động phải lặp
đi lặp lại nhiều lần
- Dựa vào kiến thức vừa trình bày và H 52.3A, B để trả lời
Trang 6không đi nữa sẽ có hiện tượng gì?
- Nếu trong thí nghiệm trên ta chỉ bật đèn
mà không cho ăn nhiều lần thì hiện tượng
gì sẽ xảy ra?
- Yêu cầu HS trình bày sự hình thành
PXCĐK ở người: tiết nước bọt khi nhìn
thấy khế
- Ý nghĩa của sự hình thành và ức chế
PXCĐK đối với đời sống là gì?
- Những PXCĐK nào nên duy trì, những
phản xạ nào nên ức chế?
- GV khắc sâu: những thói quen tốt cần
được duy trì, những thói quen xấu như
nghiện thuốc, nghiện ma tuý cần phải
loại bỏ
+ Cơ sẽ mọc lại như khi chưa tạo thành đường mòn
+ Nhiều lần bật đèn mà không cho chó
ăn, 1 thời gian sau chó sẽ không tiết nước bọt khi bật đèn nữa
- HS trình bày dựa vào thí nghiệm quá trình hình thành phản xạ của Paplop
- HS dựa vào thông tin và trả lời
- HS dựa vào hiểu biết và ý thức của bản thân để trả lời
Tiểu kết:
1 Hình thành PXCĐK
- Điều kiện để thành lập PXCĐK
+ Phải có sự kết hợp giữa kích thích có điều kiện với kích thích không điều kiện, trong đó kích thích có điều kiện xảy ra trước 1 thời gian ngắn
+ Quá trình kết hợp đó phải lặp đi lặp lại nhiều lần
- Thực chất của sự thành lập PXCĐK là sự hình thành đường liên hệ tạm thời nối các vùng của vỏ đại não với nhau
2 ức chế PXCĐK
- Khi PXCĐK được thành lập, nếu không củng cố thường xuyên sẽ mất dần đi do ức chế tắt dần
* Ý nghĩa:
+ Đảm bảo sự thích nghi với môi trường và điều kiện sống luôn luôn thay đổi + Hình thành các thói quen và tập quán tốt đối với con người
………
………
Hoạt động 3: So sánh các tính chất của PXKĐK với PXCĐK
- Thời gian: 10’
- Hình thức tổ chức: Dạy học theo nhóm.
- Phương pháp: Đàm thoại, trực quan, thảo luận nhóm.
- Kĩ thuật chia nhóm.
- Mục tiêu: So sánh các tính chất của phản xạ không điều kiện với phản xạ có điều kiện
- GV yêu cầu HS hoàn thành bài tập bảng
52.2
- GV chiếu bảng phụ 52.2 cho học sinh
báo cáo
- GV nhận xét, chốt lại kiến thức
+ Phản xạ không điều kiện: bền vững, số
- HS dựa vào kiến thức mục I và II, thảo luận nhóm và hoàn thành bài tập
- Đại diện nhóm lên làm, các nhóm khác nhận xét, bổ sung
- Sửa lại cho đúng với đáp án GV đã
Trang 7lượng hạn chế.
+ Phản xạ có điều kiện: được hình thành
trong dời sống (qua học tập, rèn luyện),
có tính chất cá thể, không di truyền, trung
ương nằm ở vỏ não
- Nêu mối quan hệ giữa PXKĐK và
PXCĐK?
chữa
- Dựa vào SGK để trả lời
Tiểu kết:
- Bảng 52.2 SGK
- Mối liên quan: SGK
………
………
4 Củng cố (5')
- Phân biệt PXKĐK và PXCĐK?
- Đọc mục “Em có biết” và trả lời câu hỏi: Vì sao quân sĩ hết khát và nhà Chúa chịu mất mèo?
5 Hướng dẫn học bài ở nhà (1')
- Học bài và trả lời các câu hỏi SGK
- Chuẩn bị giờ sau kiểm tra 1 tiết