Nếu như trong truyện Sông nước Cà Mau, Đoàn Giỏi đã đưa người đoc tham quan cảnh sắc phong phú, tươi đẹp của vùng dất cực Nam Tổ Quốc ta, thì Vượt thác trích truyện Quê Nội , Võ Quảng [r]
Trang 1Ngày soạn: Tuần 24, Tiết 85
Ngày giảng: 6C
VƯỢT THÁC
(Trích Quê Nội - Võ Quảng)
I MỤC TIÊU
1.Kiến thức:
-T/ cảm của t/ giả đối với quê hương đố với người lao động
-Một số phép tu từ được sử dụng trong văn bản nhằm miêu tả thiên nhiên con người
2.Kĩ năng:
-Đọc d/ cảm: giọng phù hợp với sự t/ đổi cảnh sắc thiên nhiên
-Cảm nhận được vẻ đẹp của hình tượng con người và t/ nhiên trong đoạn trích
3.Thái độ: yêu quê hương, cảnh vật, con người, cuộc sống.
4 Phát triển năng lực
- Năng lực giải quyết vấn đề
- Năng lực tự học
- Năng lực giao tiếp
- GD đạo đức: Giáo dục phẩm chất yêu quê hương đất nước, yêu cảnh đẹp
thiên nhiên Rèn luyện phẩm chất tự lập, tự chủ, có trách nhiệm với cộng đồng => GD giá trị sống: YÊU THƯƠNG, TÔN TRỌNG, TRÁCH NHIỆM, TRUNG THỰC
II CHUẨN BỊ CỦA GV-HS:
- Giáo viên: Soạn bài Đọc sách giáo viên và sách bài soạn, máy tính, máy chiếu
- Học sinh: Soạn bài
III.PHƯƠNG PHÁP:
Đọc, vấn đáp, phân tích, bình giảng, tổng hợp, động não
IV TIẾN TRÌNH BÀI DẠY-GIÁO DỤC
1 Ổn định tổ chức.
2 Kiểm tra bài cũ(5’):
? Phân tích diễn biến tâm trạng người anh trong truyện Bức tranh của em gái tôi?
? Nhân vật Kiều Phương để lại trong em những cảm nhận gì?
3 Bài mới:35’
Nếu như trong truyện Sông nước Cà Mau, Đoàn Giỏi đã đưa người đoc tham quan cảnh sắc phong phú, tươi đẹp của vùng dất cực Nam Tổ Quốc ta, thì Vượt thác trích truyện Quê Nội , Võ Quảng lại dẫn chúng ta ngược dòng sông Thu Bồn, thuộc miền Trung Trung bộ đến tận thượng
Trang 2nguồn lấy gỗ Bức tranh phong cảnh sông nước và đôi bờ miền Trung này
cũng không kém phần lí thú
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
Hoạt động 1(5’)
- Mục tiêu: Tìm hiểu những nét chính về tác giả,
tác phẩm
- Phương pháp :vấn đáp
- KT: Động não
- Phương tiện: máy chiếu
- Hình thức: cá nhân
? Hãy nêu những hiểu biết của em về tác giả
? Cho biết xuất xứ tác phẩm
Quê Nội truyện ngắn sáng tác vào năm 1974, đoạn
trích Vượt thác ở chương XI của tác phẩm Viết về
c/ sống ở 1 làng quê ven sông Thu Bồn trong
những ngày sau Cách mạng tháng Tám 1945 và
những năm đầu cuộc k/ chiến chống t/ dân Pháp
Hoạt động 2(30’)
- Mục tiêu : Hướng dẫn đọc hiểu văn bản
-PP: Vấn đáp, phân tích- KT: Làm việc theo
nhóm, động não
- Phương tiện: máy chiếu
- Hình thức: cá nhân
- GV h/ d đọc - GV đọc mẫu 1 đoạn
+ Đoạn 1: đọc giọng chậm, êm
+ Đoan 2: đọc nhanh hơn, giọng hồi hộp, chờ đợi
+ Đoạn 3: đọc với giọng nhanh, mạnh nhấn các
động, tính từ chỉ hoạt động
+ Đoạn 4: đọc giọng chậm lại, thanh thản
- GV cho HS đọc phần chú thích
? Giải nghĩa :
- Thành ngữ: Chảy đứt đuôi rắn: nhanh, mạnh, từ
trên cao xuống, dòng nước như bị ngắt ra
- Nhanh như cắt: Rất nhanh và dứt khoát
- Hiệp sĩ: người có sức mạnh và lòng hào hiệp, hay
I.Tìm hiểu chung:
1 Tác giả:
Võ Quảng: (1920- 2007) quê
ở tỉnh Quảng Nam, là nhà văn chuyên viết cho thiếu nhi
2 Tác phẩm:
Quê Nội sáng tác vào năm
1974, đoạn trích Vượt thác ở chương XI của tác phẩm
II Đọc - hiểu văn bản:
1 Đọc, chú thích:
-Đọc:
- Giải nghĩa từ khó: sgk
2 Kết cấu, bố cục:
- PTB đạt: Kết hợp giữa tả cảnh thiên nhiên và hoạt động của con ngưồi
Trang 3bênh vực và giúp người bị nạn.
? Đoạn trích viết theo thể loại nào? PTB đạt?
- Thể loại: Truyện ngắn; PTB đạt: Kết hợp giữa tả
cảnh thiên nhiên và hoạt động của con ngưồi
? Cho biết vị trí quan sát, miêu tả Có thích hợp
không?
-Trên con thuyền di động và vượt thác Vị trí ấy
thích hợp vì phạm vi cảnh rộng, thay đổi, cần điểm
nhìn trực tiếp và di động
? Bố cục bài được chia ntn? nội dung từng phần?
+ Từ đầu dến "Vượt nhiều thác nước
Cảnh dòng sông và hai bên bờ trước khi thuyền
vượt thác
+ Đoạn 2: tiếp đến" Thác cổ cò"Cuộc vượt thác
của Dượng Hương Thư
+ Đoạn 3: Còn lại cảnh dòng sông và hai bên bờ
sau khi thuyền vượt thác
- Bố cục: 3 phần
3 Phân tích văn bản:
- GV: Gọi HS đọc đoạn đầu
? Có mấy phạm vi cảnh thiên nhiên được miêu tả
trong văn bản này?
* Hai phạm vi: Cảnh dòng sông và cảnh hai bên
bờ
? Cảnh dòng sông được miêu tả bằng những chi
tiết nào ? Tại sao tác giả miêu tả sông chỉ bằng
hoạt động của con thuyền?
* Cảnh dòng sông:
- Dòng sông chảy chầm chậm, êm ả, gió nồm thổi,
cánh buồm nhỏ căng phồng, rẽ sóng lướt bon
bon chở đầy sản vật
Con thuyền là sự sống của sông; miêu tả con
thuyền cũng là miêu tả sông
? Cảnh bờ bãi ven sông được miêu tả bằng những
chi tiết nào?
* Hai bên bờ:
+ Bãi dâu trải bạt ngàn
+ Những chòm cổ thụ dáng mãnh liệt đứng trầm
ngâm lặng nhìn xuống nước
+ Những dãy núi cao sừng sững;
a Cảnh thiên nhiên:
Trang 4+ Những cây to mọc giữa những bụi lúp xúp nom
xa như những cụ già vung tay hô đám con cháu
tiến về phía trước
? Nhận xét của em về nghệ thuật miêu tả trên hai
phương diện: Dùng từ và biện pháp tu từ?
Dùng nhiều từ láy gợi hình (trầm ngâm, sừng
sững, lúp xúp) Phép nhân hoá (những chòm cổ
thụ ); Phép so sánh (những cây to mọc giữa
những bụi ) Điều đó khiến cảnh trở nên rõ nét,
sinh động
GV: Cảnh núi còn báo hiệu đoạn sông lắm thác
nhiều ghềnh đang đợi đón
? Sự miêu tả của tác giả đã làm hiện lên một thiên
nhiên như thế nào?
Bình: Võ quảng là nhà văn của quê hương Quảng
Nam Những kỉ nệm sâu sắc về dòng sông Thu
Bồn đã khiến văn bản tả cảnh của ông sinh động,
đầy sức sống Từ đây sẽ thấy: muốn tả cảnh sinh
động, ngoài tài quan sát tưởng tượng phải có tình
với cảnh
? Nêu những chi tiết thác nước dữ khó vượt
- Nước từ trên cao phóng giữa hai vách đá dựng
đứng Thuyền vùng vằng cứ chực tụt xuống
-Cả ba con sào bằng tre đầu bịt sắt đã sẵn sàng
-Chiếc sào dượng Hương Thư bị cong lại nước
cản
-Thuyền: cố dấn lên rồi vượt được Cổ Cò
? Hình ảnh dượng Hương Thư vượt thác được tập
trung miêu tả trong đoạn văn nào?
- Như một pho tượng đồng đúc, các bắp thị cuồn
cuộn : cường tráng, vững chãi, vẻ đẹp người lao
động
-Thả sào, rút sào rập ràng, nhanh như cắt: Có kinh
nghiệm, giàu nghị lực
-Ghì trên ngọn sào giống như một hiệp sĩ của
Trường Sơn oai linh hùng vĩ: Sẵn sàng vượt qua
khó khăn gian khổ, dũng mãnh và chiến thắng
Cảnh thiên nhiên đa dạng phong phú, giàu sức sống Thiên nhiên vừa tươi đẹp, vừa nguyên sơ, cổ kính
b Cuộc vượt thác của dượng Hương Thư:
-Thác dữ dội, khó khăn nguy hiểm, cần tới sự dũng cảm của con người
-Con thuyền vượt thác cố vươn lên chiến thắng
- Dượng Hương Thư:
Mang vẻ đẹp hùng dũng, quả cảm, giàu kinh nghiệm
và sức mạnh của con người lao động trên nền thiên nhiên rộng lớn, hùng vĩ
Trang 5? Theo em nét nghệ thuật nổi bật được miêu tả ở
đoạn văn này là gì ? Qua nghệ thuật miêu tả, so
sánh, em cảm nhận gì về dượng Hương thư
NT so sánh, gợi tả một con người rắn chắc, bền
bỉ, quả cảm, có khả năng thể chất và tinh thần vượt
lên gian khó Việc so sánh dượng Hương Thư như
hiệp sĩ còn gợi ra hình ảnh huyền thoại anh hùng
xưa với tầm vóc và sức mạnh phi thường của Đam
San, Xinh Nhã bằng xương bằng thịt đang hiển
hiện trước mắt người đọc
So sánh thứ ba như đối lập với hình ảnh dượng
Hương Thư khi đang làm việc Ta thấy ở đây còn
có sự thống nhất trong con người thể hiện phẩm
chất đáng quí cảu người LĐ khiêm tốn, nhu mì đến
nhút nhát trong cuộc sống đời thường nhưng lại
dũng mãnh nhanh nhẹn quyết liệt trong công việc
trong khó khăn thử thách NT so sánh còn có ý
nghĩa đề cao sức mạnh của người LĐ trên sông
nước Biểu hiện tình cảm quí trọng đối với người
LĐ trên quê hương
? Khái quát nội dung, ý nghĩa của bài văn Bài văn
đã th/ hiện t/ cảm gì của t/ giả
* GV:
? NT đặc sắc của đoạn trích là gì?
? Em học tập được gì về cách viết văn miêu tả của
tác giả
- Chọn điểm nhìn thuận lợi cho quan sát
- Có trí tưởng tượng, biết so sánh, nhân hoá sự vật
- Chọn cảnh đặc sắc để tả
- Có cảm xúc đối với đối tượng miêu tả
-HS hoạt động cá nhân- tự trình bày ( đọc bài làm)
-Nhận xét, đánh giá
4 Tổng kết:
4.1.Nội dung:
Bài văn tả cảnh, tả người toát lên tình cảm yêu quí của tác giả đối với cảnh vật quê hương, nhất là tình cảm trân trọng dành cho người LĐ Bài văn là bài ca LĐ của con người Từ đó đã kín đáo biểu hiện tình yêu đất nước, tình yêu dân tộc của nhà văn
4.2.Nghệ thuật:
- Phối hợp m/tả t/ nhiên và m/
tả ngoại hình, hoạt động của con người
-Phép so sánh, nhân hoá phong phú
-Chi tiết chọn lọc, gợi tả, biểu cảm- Ngôn ngữ giàu h/ ảnh liên tưởng
4.3 Ghi nhớ: sgk-41
4 Củng cố(2’): Nội dung, nghệ thuật bài.
* Tích hợp giáo dục đạo đức:
Trang 6? Qua văn bản “Vượt Thác” em hãy nêu cảm nhận của bản thân về vẻ đẹp của quê hương em bằng một đoạn văn từ 5-7 câu
- Hs: Trình bày
- Gv: nhận xét
5 Hướng dẫn VN(3’)
- Học bài, thuộc ghi nhớ
- Hoàn thiện bài tập
- Chuẩn bị bài: “Buổi học cuối cùng”
V RÚT KINH NGHIỆM
………
………
………
………
………
………