HS 2 : - Quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân quy định trong Hiến pháp : + Về chính trị :Mọi công dân đều bình đẳng trước pháp luật, bình đẳng nam nữ , có quyền tham gia quản lí Nhà n[r]
Trang 1Ngày soạn: Tiết 30
Bài 21 : PHÁP LUẬT
NƯỚC CỘNG HềA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
(Tiết 1)
I- MỤC TIấU BÀI HỌC
1 Kiến thức :
- Hiểu được định nghĩa đơn giản của phỏp luật và vai trũ của phỏp luật trong đời sống xó hội
2 Kỹ năng :
- Bồi dưỡng tỡnh cảm , niềm tin vào phỏp luật
* KNS: HS biết tỡm kiếm và xử lớ thụng tin về những cỏch thực hiện pháp luậtt Biết phờ phỏn đối với những biểu hiện đỳng hoặc sai trong việc thực hiện pháp luật
3 Thỏi độ :
- Hỡnh thành ý thức tụn trọng phỏp luật và thúi quen sống làm việc theo phỏp luật
4 Phỏt triển năng lực
- Năng lực nhận thức cỏc vấn đề đạo đức
- Năng lực điều chỉnh hành vi
- Năng lực trỏch nhiệm
- Năng lực giải quyết vấn đề
- Năng lực tư duy phờ phỏn
- Năng lực tự học
- Năng lực giao tiếp
II- CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS
1 Giỏo viờn :
- SGK, SGV, TLTK
- Hiến phỏp và một số bộ luật, luật
- Một số cõu chuyện phỏp luật liờn quan đến cuộc sống hàng ngày
2 Học sinh :
- SGK, đọc trước bài
III- Ph ơng pháp
1 Phơng pháp dạy học
- Thảo luận nhóm, lớp
- phân tích xử lý tình huống, tranh luận
2 Kĩ thuật dạy học
- Kĩ thuật Động não
IV TIẾN TRèNH DẠY HỌC- Giáo dục
1 ổn định tổ chức : 2’
Trang 22- Kiểm tra bài cũ ( 5’)
GV nêu câu hỏi :
HS 1 Hiến pháp 1992 quy định những nội dung gì ?
HS 2 Em hãy kể một số quyền và nghĩa vụ của công dân được quy định trong Hiến pháp?
HS trả lời ( Mỗi câu 10 điểm ):
HS 1 : - Nội dung Hiến pháp quy định những vấn đề nền tảng, những nguyên tắc mang tính định hướng của đường lối xây dựng , phát triển đất nước : Bản chất nhà nước, chế độ chíng trị ,chế độ kinh tế, chính sách văn hóa xã hội, quyền, nghĩa vụ
cơ bản của công dân, tổ chức bộ máy Nhà nước
HS 2 : - Quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân quy định trong Hiến pháp :
+ Về chính trị :Mọi công dân đều bình đẳng trước pháp luật, bình đẳng nam nữ ,
có quyền tham gia quản lí Nhà nước, quản lí xã hội và tham gia vào thảo luận các vấn đề chung của XH…
+ Kinh tế : CD có quyền tự do kinh doanh,quyền sở hữu tài sản, có nghĩa vụ đóng thuế…
+ Về VH-XH,GD, KHCN : CD có quyền và nghĩa vụ học tập, quyền nghiên cứu khoa học…
+ Ngoài ra công dân còn có quyền tự do dân chủ và tự do cá nhân, tự do ngôn luận , tự do báo chí…
3 Bµi míi
Hoạt động 1: Khởi động
- Mục đích: Giới thiệu bài, tạo tâm thế, định hướng chú ý cho HS
- Phương pháp, kĩ thuật: Thuyết trình
- Hình thức tổ chức: Cá nhân.
* Giới thiệu bài : Trong những bài học về quyền và nghĩa vụ công dân em đã
biết rằng Nhà nước không chỉ ban hành văn bản pháp luật quy định các quyền nghĩa vụ đó mà còn bảo đảm thi hành chúng bằng nhiều biện pháp Theo cách đó, Nhà nước thiết lập một khuôn khổ PL và một môi trường thi hành PL Trong đó mỗi công dân, mỗi tổ chức phải biết mình:
- Có quyền làm gì?
- Phải làm gì?
- Làm như thế nào ?
- Không được làm gì ?
Để: Phù hợp yêu cầu lợi ích của người khác và xã hội Không làm hại đến tự do, lợi ích của người khác và xã hội Nhà nước với các quy tắc, chuẩn mực PL là công
cụ chủ yếu để điều hành xã hội Với tư cách là HS THCS, em phải làm gì? Thái độ như thế nào ?
Để giúp các em hiểu và làm đúng theo pháp luật cô cùng các em nghiên cứu bài học hôm nay : Pháp luật nước CHXHCN Việt Nam
Trang 3HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS
GV
?
Hoạt động 2: Tỡm hiểu bài 12’
- Mục đích: Cung cṍp cho học
sinh một sụ́ biểu hiện về phỏp luật
- Phương phỏp: đàm thoại,
thuyết trỡnh, thảo luận nhúm
- Kĩ thuật: động nóo, trỡnh bày
một phỳt
? Khi nhà nớc cha xuất hiện,
trong xã hội có tồn tại pháp luật
không?
- Khi nhà nớc cha xuất hiện ( xã
hội cha có giai cấp) cha tồn tại pháp
luật
? Pháp luật xuất hiện từ khi
nào?
- Pháp luật chỉ xuất hiện khi xã
hội có giao cấp
? Theo em, pháp luật đợc hình
thành từ đâu?
* Tên bộ luật thành văn đầu tiên của
nớc ta là luật "Hình th" ra đời năm
1042 ( Dới triều Lý Thánh Tông)
Yờu cầu HS đọc và giải quyết phần
ĐVĐ
GV lõp bảng trờn bảng phụ
I ĐẶT VẤN ĐỀ ( 15’)
* Nguồn gốc của pháp luật
- Sự ra đời của pháp luật gắn liền với sự xuất hiện của nhà nớc
* con đờng hình thành pháp luật
- Thông qua con đờng lập pháp
- Những qui phạm xã hội đợc nâng lên thành luật
HS trao đổi , trả lời điền vào bảng sau
Cả lớp nhận xột, bổ sung
Điề u
Bắt buộc
CD k đợc làm
Biện phỏp
xử lớ 74
189
- Trả thự người khiếu nại , tố cỏo
- Huỷ hoại rừng
- BLHS- Điều 132 : Cải tạo khụng giam giữ đến 3 năm tự hoặc phạt tự từ 6 thỏng đến 3 năm
- Phạt tiền hoặc phạt tự tựy theo mức
độ vi phạm
HS trả lời ý kiến cỏ nhõn ( ghi vở )
Trang 4?
GV
GV
GV
GV
?
Những nội dung trong bảng thể
hiện vấn đề gì ?
Giải thích :
Pháp luật là hệ thống các quy tắc xử
sự bắt buộc do Nhà nước ban hành
và đảm bảo thực hiện , thể hiện ý chí
của giai cấp thống trị trong xã hội,
nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội
Từ việc tìm hiểu vấn đề trên em rút
ra được bài học gì ?
Kết luận và chuyển ý
Một lần nữa chúng ta có thể
khẳng định : Pháp luật chính là công
cụ để thực hiện sự thống trị của giai
cấp Tuy nhiên Pháp luật do Nhà
nước đại diện cho toàn xã hội ban
hành nên cũng mang tính xã hội thể
hiện ý chí và lợi ích của các giai cấp
khác nhau
GV đàm thoại cùng học sinh để rút
ra được kết luận pháp luật là gì ?
Giải thích việc thực hiện đạo đức và
thực hiện pháp luật
Giải thích : Pháp luật là một hiện
tượng vừa mang tính giai cấp lại vừa
thể hiện tính xã hội Hai tính chất
này có quan hệ mật thiết với nhau
Xét theo quan điểm hệ thống không
có pháp luật chỉ duy nhất thể hiện
tính giai cấp cũng như không có
pháp luật chỉ thể hiện tính xã hội
Tuy nhiên mức độ đậm nhạt của hai
tính chất đó của pháp luật rất khác
Các điều luật trên quy định :
- Mọi người phải tuân theo pháp luật.Ai vi phạm sẽ bị nhà nước xử lí.
HS tự rút ra bài học
=> Pháp luật là quy tắc xử sự chung, có tính bắt buộc.
HS tìm hiểu về tính chất của pháp luật
Trang 5?
?
GV
GV
GV
?
?
?
GV
?
nhau và thường hay biến đổi tùy
thuộc vào điều kiện kinh tế, xã hội ,
đạo đức, quan điểm, đường lối và các
trào lưu chính trị xã hội trong mỗi
nước, ở mỗi thời kì lịch sử nhất định
GV dùng sơ đồ để giải thích
Cơ sở hình thành đạo đức , pháp
luật ?
Biện pháp thực hiện đạo đức và
PL ?
Không thực hiện bị xử lý như thế
nào ?
Đàm thoại cùng HS để tìm hiểu đặc
điểm của pháp luật
Đặt giả thiết : Một trường học không
có nội quy, ai muốn đến lớp hay ra
về cũng được , trong giờ học ai thích
làm gì cứ làm theo ý mình thì điều gì
sẽ xảy ra
Gợi ý để HS hình dung ra một xã hội
không có pháp luật thì xã hội sẽ như
thế nào ?
Vậy theo em nhà trường đề ra nội
quy để làm gì ? Vì sao ?
HS nhận biết mối quan hệ giữa đạo đức và pháp luật
Đạo đức Pháp luật
- Chuẩn mực đạo đức, xã hội đúc kết từ thực
tế cuộc sống và nguyện vọng của nhân dân
- Tự giác thực hiện
- Sợ dư luận xã hội, lương tâm cắn rứt
- Do nhà nước đặt ra được ghi lại bằng các văn bản
- Bắt buộc thực hiện
- Phạt cảnh cáo,
Phạt tù,Phạt tiền
HS liên tưởng tới các vấn đề sẽ xảy ra
HS nhận biết nếu một xã hội không
có pháp luật thì sẽ :
- Không có nề nếp, kỉ cương
- Gây hậu quả nghiêm trọng
- Xã hội lũng loạn -> con người tàn sát lẫn nhau…
HS trả lời cá nhân -> Để xây dựng nề nếp học tập và quản lí HS vì nếu không có nội quy
đó thì sẽ không thể xây dựng được môi trường giáo dục
-> Quy định những biện pháp xử lí những hành vi vi phạm quyền, lợi ích hợp pháp của cán bộ, công nhân…
-> Để điều chỉnh hành vi của con người nhằm tuyên truyền, giáo dục, răn đe những hành vi gây tổn hại
Trang 6GV
GV
?
?
GV
?
?
GV
Cơ quan, xí nghiệp, nhà máy đề ra
các quy định để làm gì ? Vì sao ?
Xã hội đề ra pháp luật để làm gì ?
Vì sao phải có pháp luật ?
Nhận xét , kết luận
Hoạt động 3: Tìm hiểu nội dung
bài học 12’
- Mục đích: HS biết khái quát
thành nội dung bài học
- Phương pháp: vấn đáp, trực
quan, giải quyết vấn đề, thảo luận
nhóm, chơi trò chơi
- Kĩ thuật: động não, trình bày
một phút, hỏi và trả lời
Từ các nhận xét trên em hiểu pháp
luật là gì ?
Yêu cầu HS đọc bài học 1 –
(SGK-60)
Tổ chức cho HS thảo luận về đặc
điểm của pháp luật
Nêu ví dụ minh họa:
VD1 Luật giao thông đường bộ quy
định, khi đi qua ngã tư, mọi người,
mọi phương tiện phải dừng lại trước
đèn đỏ
Em hiểu vấn đề trên quy định điều
gì ?
Vậy qua việc tìm hiểu VD 1
Em hiểu thế nào là tính quy phạm
phổ biến của pháp luật ?
đến con người và xã hội
II NỘI DUNG BÀI HỌC (10’ )
HS nhận xét rút ra khái niệm pháp luật
1.Khái niệm pháp luật
Pháp luật là các quy tắc xử sự chung, có tính bắt buộc, do Nhà nước ban hành, được nhà nước bảo đảm thực hiện bằng các biện pháp giáo dục, thuyết phục, cưỡng chế.
HS đọc và ghi vở
HS tìm hiểu về đặc điểm của pháp luật
2 Đặc điểm của pháp luật
HS lắng nghe và trả lời câu hỏi
->Tính quy phạm phổ biến của pháp luật
HS trả lời
a Tính quy phạm phổ biến :
- Các quy định của pháp luật là thước đo hành vi của mọi người trong xã hội quy định khuôn mẫu, những quy tắc xử sự chung mang tính phổ biến.
HS xác định, trả lời ->Tính xác định chặt chẽ các vấn đề
HS trả lời cá nhân
Trang 7?
?
GV
GV
GV
Nêu VD 2 : Qua các phiên tòa Luật
sư là người bào chữa cho thân chủ
dựa trên các văn bản pháp luật họ có
quyền yêu cầu tòa xử đúng người,
đúng tội
Em hãy cho biết người luật sư thể
hiện tốt vai trò của mình như thế
nào trong pháp luật ?
Vây theo em thế nào là tính xác
định chặt chẽ ?
Nêu VD 3 : Tại điều 138 tội trộm
cắp tài sản
Mục 2 : Phạm tội thuộc một trong
các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù
từ 2 năm đến 7 năm
Khoản e) quy định : Chiếm đoạt tài
sản từ 50 triệu đến 200 triệu đồng
Theo em các điều mục trên quy
định điều gì trong pháp luật ?
Vậy tính bắt buộc của pháp luật
được thể hiện như thế nào ?
Chốt lại, kết luận
Các vấn đề trên nói lên đặc điểm của
pháp luật bao gồm 3 đặc điểm cơ bản
đó là : Tính quy phạm phổ biến, tính
xác định chặt chẽ và tính bắt buộc
b Tính xác định chặt chẽ :
- Các điều luật được quy định rõ ràng, chính xác, chặt chẽ, thể hiện trong các văn bản pháp luật.
HS theo dõi, trao đổi và trả lời
->Thể hiện tính bắt buộc trong pháp luật
HS trả lời
c Tính bắt buộc ( tính cưỡng chế)
- Pháp luật do Nhà nước ban hành, mang tính quyền lực Nhà nước, bắt buộc mọi người đều phải tuân theo, ai vi phạm sẽ bị Nhà nước xử lí theo quy định.
HS đọc nội dung bài học 2
Trang 8Yêu cầu HS đọc nội dung bài học 2 (
Đặc điểm của pháp luật – SGK-60 )
Nhận xét, chốt lại tiết 1
3 Củng cố, luyện tập (5’)
GV: Tổ chức cho HS làm bài tập củng cố trên phiếu học tập
? Những hành vi nào sau đây là quy định nội dung pháp luật đối với HS ?
GV : Phát phiếu học tập theo nhóm, yêu cầu HS trao đổi, trả lời trên phiếu
Hành vi Đạo đức Pháp luật 1- Đi học đúng giờ
2- Mặc đồng phục đến trường
3- Không đi xe đạp hàng 3
4-Trả lại của rơi cho người mất
5-Rủ bạn trường khác đến đánh nhau
6-Lễ phép với thầy cô, người lớn tuổi
x
x
x
x
x
x
HS : Các nhóm trao đổi, viết ý kiến vào phiếu, dán lên bảng GV : Nhận xét, đánh giá kết quả 4 Hướng dẫn học bài và làm bài ở nhà (1’) - Học thuộc nội dung bài học 1 ,2 - Làm các bài tập SGK - Tìm hiểu các điều luật , chuẩn bị cho tiết 2 V Rót kinh nghiÖm