Phát triển năng lực: năng lực tự học (thực hiện soạn bài ở nhà có chất lượng , Lựa chọn các nguồn tài liệu có liên quan ở sách tham khảo, internet, hình thành cách ghi nhớ kiến thức, gh[r]
Trang 1Soạn: ……… Tiết 116
Giảng………
CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN
(HOẶC ĐOẠN TRÍCH) – TIẾP
1 Ổn định tổ chức 1’
2 Kiểm tra(3p)
? Các bước làm một bài văn nghị luận về một tác phẩm truyện?
Trả lời: Có 4 bước để làm một bài văn NL về tác phẩm truyện (đoạn trích)
GV dẫn vào bài: Trong gườ học trước, cô trò ta đã tìm hiểu cách làm bài văn NL
về một tác phẩm truyện (đoạn trích), các em đã nắm được các bước để làm một bài văn NL về tác phẩm truyện Hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau vận dụng những kiến thức đã học, thực hành để làm một bài NL về tác phẩm truyện
- Kĩ thuật: kĩ thuật đặt câu hỏi,
Kĩ thuật giao nhiệm vụ, KT các
- Các vấn đề cần suy nghĩ trong truyện ngắn Lão Hạc:
* suy nghĩ về toàn bộ truyện ngắn, từ giá trị nội dung, nghệ thuật
* Suy nghĩ về nhân vật lão Hac, về tình huốngtruyện bất ngờ
* Suy nghĩ về tình cảm của nhân vật kể chuyện tôi với lão Hạc
* Suy nghĩ về chủ đề, tư tưởng của truyện ngắn
Trang 2xoáy sâu vào đó mà viết không
nhất thiết kể lể dàn trải Hãy
chọn vấn đề mà mình suy nghĩ
sâu sắc nhất, thích thú nhất để
trình bày Sau đó lập dàn ý
Khi lập dàn ý chi tiết cho đề
bài này cần trả lời các câu hỏi
(? Nên trình bày những suy
LĐ1: Giá trị nội dung
LC1: Giá trị hiện thực
+ Bức tranh hiện thực XHthực dân nửa phongkiến VN những thập niên đầu thế kỉ XX đã được nhà văn tái hiện rõ nét trong truyện ngắn
Cuộc đời nghèo khổ và nỗi bất hạnh của người nông dân qua hình tượng nhân vật lão Hạc ( nghèo khổ – bất hạnh)
Sự mòn mỏi ,bế tắc của tầng lớp trí thức qua nhân vật ông giáo- người kể chuyện
LC2: Giá trị nhân đạo : Song lật từng trang
truyện , vén lên trong bức màn tăm tối của hiện thực ấy là chất nhân văn cao cả qua ngòi bút của Nam Cao
vẻ đẹp lấp lánh toả sáng – tấm lòng vàng bên trong manh áo rách của lão Hạc ( tình phụ tử nặng sâu, cảm động; một tấm lòng nhân hậu đáng kính; một nhân cách tự trọng đáng ngợi ca)
chất nhân văn ấy còn được thấm đượm qua những dòng văn thấm được sự sẻ chia, cảm thông chân thành của nhân vật ông giáo
LĐ2: Giá trị nghệ thuật:
lựa chọn ngôi kể thứ nhất, người kể chuyện là nhân vật hiểu , chứng kiến tòcn bộ câu chuyện, cảm thông cho lão
kết hợp các PTBĐ tự sự,trữ tình, lập luận,thể hiện được chiều sâu tâm lí nhân vật với diễn biến tâm trạng phức tạp,sinh động
sử dụng ngôn ngữ hiệu quả,tạo được lối
kể khách quan,xây dựng được hình tượng nhân vật có tính cá thể hoá cao.KB: nhận định, đánh giá chung
4.Củng cố: (2p)
? Hãy nêu bố cục bài NL về 1 tp truyện?
Trang 3HS trình bày – bổ sung
GV khái quát
5 Hướng dẫn về nhà: (3p)
- Học thuộc ghi nhớ
- Viết bài cho dàn ý đã lập trên.
- Soạn: Luyện tập làm bài nghị luận về một tác phẩm truyện – đoạn trích:
+ Ôn lí thuyết về cách làm bài văn Nl về tác phẩm truyện (đoạn trích).
+ 3 nhóm lập dàn ý đề bài SGK, cử đại diện trình bày – HS làm dàn bài theo cá nhân – viết bài
3 Thái độ: Giáo dục lòng yêu thích, khám phá vẻ đẹp của các tác phẩm truyện
4.Phát triển năng lực: rèn HS năng lực tự học ( Lựa chọn các nguồn tài liệu có
liên quan ở sách tham khảo , thực hiện soạn bài ở nhà có chất lượng ,hình thànhcách ghi nhớ kiến thức, ghi nhớ được bài giảng của GV theo các kiến thức đã
học), năng lực giải quyết vấn đề (phát hiên và phân tích được ngữ liệu ), năng lực sáng tạo ( có hứng thú, chủ động nêu ý kiến), năng lực sử dụng ngôn ngữ khi nói, khi tạo lập đoạn văn; năng lực hợp tác khi thực hiện nhiệm vụ được giao trong nhóm; năng lực giao tiếp trong việc lắng nghe tích cực, thể hiện sự tự
tin chủ động trong việc chiếm lĩnh kiến thức bài học
II-Chuẩn bị
- GV: nghiên cứu bộ chuẩn kiến thức,SGK, đề bài - soạn giáo án
- HS ôn lại cách làm bài NL - đọc ,kể truyện ngắn Chiếc lược ngà - lập dàn ý đề
Trang 4IV-Tiến trình giờ dạy và giáo dục
GV dẫn vào bài: Chúng ta đã biết thế nào là NL về tp truyện (đoạn trích), nắm
được các bước làm bài Nl về tp truyện (đoạn trích) và thực hành lập dàn ý cho bài văn NL về tp truyện Hôm nay, cô trò ta sẽ cùng nhau đi hệ thống toàn bộ kiến thức đã học và tiếp tục thực hành luyện tập
- Kĩ thuật: kĩ thuật đặt câu
hỏi, Kĩ thuật giao nhiệm vụ,
GV chép đề lên bảng
? Yêu cầu của đề ( Thể loại,
nội dung, phạm vi)
I Củng cố kiến thức
1, NL về 1 tp truyện:
- Trình bày những NX, đánh giá về: Nhân vật, sự kiện, chủ đề, nghệ thuật của một tác phẩm
2, Yêu cầu:
- Bàn về chủ đề, nv, cốt truyện, nt của truyện
- Các ý:
* Hoàn cảnh của hai cha con để gợi lại không khí lịch sử nước ta trong KCCM
Trang 5đánh giá cho điểm
* Tình phụ tử nặng sâu trong truyện
* nghệ thuật
3) Lập dàn ý MB:- giới thiệu tác giả- tác phẩm – cảm
nhận chungvề tác phẩm ( xúc động…)
TB:
LĐ1: Hoàn cảch của hai cha con ông Sáu LĐ2:Tình phụ tử nặng sâu của hai cha con ông Sáu
LC1: Tình con đối với cha:
- Khi nhìn thấy một người lạ mặt từ trên xuống chạy xô tới
- Thái độ của Thu trong 3 ngày ông Sáu ở nhà
+ Khi nấu cơm
+ Trong bữa ăn
LĐ3: Nghệ thuật
- Cốt truyện mang yếu tố bất ngờ
- Tạo tình huống truyện éo le, tự nhiên mà hợp lí
- Ngôi kể: thứ nhất: vừa là nhân chứng, vừa
là người tham gia=> Tăng sức thuyết phục
- Ngôn ngữ: Giản dị, đậm chất Nam bộ
- miêu tả tâm lí nhân vật đặc biệt là nhân vậttrẻ thơ tinh tế và sâu sắc
KB: khẳng định, bày tỏ tình cảm, cảm xúc của bản thân
4, Viết bài:
Trang 64 Củng cố: GV khái quát nội dung bài học về dàn ý, các bước làm bài - 1’
5 Hướng dẫn về nhà: (8p)
VIẾT BÀI TẬP LÀM VĂN SỐ 6 – NGHỊ LUẬN VĂN HỌC
I- Mục đích của đề kiểm tra:
1.Kiến thức:- Giúp học sinh biết vận dụng những kiến thức đã học để
thực hành viết một bài văn nghị luận về một tác phẩm truyện hoặc đoạn
trích
2.Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng diễn đạt trình bày một văn bản nghị luận
về một tác phẩm truyện ( đoạn trích)
3.Thái độ: Rèn cho các em tính trung thực, sáng tạo trong quá trình
viết bài.Giáo dục HS trân trọng tình cảm gia đình
II- Hình thức kiểm tra
1 Hình thức: tự luận
2 Thời gian: ở nhà III.Thiết lập ma trận đề
Đề bài và kiểu bài Cảm nhận về tình
cha con sâu sắc và cảm động trong truyện ngắn “
Chiếc lược ngà”
của Nguyễn QuangSáng ( Ngữ văn 9 –tập 1)
- Số câu:1
- Số điểm:
1,5-Tỉ lệ: 15%
Tổng số câu 1Tổng số điểm:7,0
Tỉ lệ %:70
Tổng số câu 4Tổng số điểm:10
Tỉ lệ %:100Tổng số - Số câu:2
- Số điểm: 1,5-Tỉ lệ: 15%
- Số câu:1
- Số điểm:
1,5-Tỉ lệ: 15%
Tổng số câu 1Tổng số điểm :7,0
Tỉ lệ %:70
Tổng số câu 4Tổng số điểm:10
Trang 7B Tính cách, số phận của nhân vật
C Nghệ thuật trong tác phẩm
D Cả 3 đáp án trên
Câu 2 (1,0 điểm) Điền từ thích hợp vào chỗ trống?
Nghị luận về tác phẩm truyên (hoặc đoạn trích) là (1)… những (2)… củamình về nhân vật, sự kiện, chủ đề hay nghệ thuật của một tác phẩm cụ thể
Câu 3 (1,5 điểm) Nối các đề bài ở cột A với vấn đề nghị luận ở cột B cho đúng?
a Chi tiết ông Hai nghe tin làng chợ Dầu
Việt gian theo Tây là chi tiết có tính chất
quan trọng trong việc thể hiện chủ đề, tư
tưởng của tác phẩm “Làng” của Kim Lân
Em hãy phân tích, làm sáng tỏ
1 Bàn về sự kiện
b Phân tích diễn biến cốt truyện trong
truyện ngắn “Làng” của Kim Lân
2 Bàn về chủ đề
c Phân tích truyện ngắn “Làng” của Kim
Lân để cho thấy tình yêu làng quê và tình yêu
đất nước của người nông dân Việt Nam trong
kháng chiến chống pháp
3 Bàn về nghệ thuật
Phần II Tự luận (7,0 điểm)
Cảm nhận về tình cha con sâu sắc và cảm động trong văn bản “ Chiếc lược ngà” của Nguyễn Quang Sáng ( Ngữ văn 9 –tập 1)
0,50,5
b- 3
c- 2
0,50,50,5
sống và con người NBộ trong hai cuộc kháng chiến
- Tác phẩm :là một trong những truyện ngắn xuất sắc
thời kì chống Mĩ Ra đời vào năm 1966,thời điểm cuộc chiến tranh đang diễn ra ác liệt, nhưng toàn bộ câu chuyện vẫn thẫm đẫm tình người cao đẹp
- Nêu vấn đề nghị luận: trân trọng biết bao tình phụ tử nặng sâu đã,đang và sẽ trường tồn cùng thời gian
5,0
Trang 8- Mức tối đa: HS biết cách giới thiệu vấn đề nghị luận
hay/ tạo ấn tượng/ có sự sáng tạo
- Mức chưa tối đa ( 0,25đ) : HS biết cách giới thiệu
nhưng chưa hay/ còn mắc lỗi về diễn đạt, dùng từ
- Không đạt: lạc đề/ MB không đạt yêu cầu, sai cơ bản
về nội dung nghị luận, hoặc không có MB
2 TB: 4,0 điểm
LĐ 1: Hoàn cảnh hai cha con ông Sáu
Mức đạt ( 0,25đ) : HS trình bày được hoàn cảnh hai cha
con ông Sáu: ông Sáu đi kháng chiến khi con gái chưa đầy một tuổi Khi con gái lên tám tuổi ông mới có dịp
về thăm nhà thăm con
Không đạt: Học sinh không trình bày ý này hay trình bày
- Trong ba ngày ông ở nhà - Thu cư xử ntn? Nhận xét
về cách cư xử ấy? Có đáng trách không tại sao?
Điều đó chứng tỏ Thu là một cô bé có cá tính mạnh
mẽ, dứt khoát, tuy ngang ngạnh bướng bỉnh song cótình yêu cha thật mãnh liệt
- Song trong buổi sáng ông S ra đi Thu đã thay đổi
hoàn toàn.Tại sao vậy? Lí giải tâm trạng, lời gọi
ba ,hành động của Thu trong buổi chia tay? Cảm
nhận về cảnh này
Mức tối đa ( 1,5đ) : HS phân tích được đầy đủ và sâu
sắc diễn diễn tâm trạng của nhân vật bé Thu ở các thời điểm, đồng thời bộc lộ được cảm xúc của bản thân về
tình cảm mà Thu dành cho cha
Mức chưa tối đa ( 0,75đ) : HS đã phân tích được diễn
diễn tâm trạng của nhân vật bé Thu ở các thời điểm,
đồng thời bộc lộ được cảm xúc của bản thân về tình cảm
mà Thu dành cho cha nhưng chưa thuyết phục
Không đạt: lạc đề/ nội dung nghị luận không đúng yêu cầu
của đề bài hay không làm
LĐ 3: Tình cảm người cha - ông Sáu dành cho con
gái ( phân tích ở các thời điểm – trong tâm nhất là khi
ở căn cứ)
- Khi trở về nhà, nhìn thấy con
- Trong ba ngày ỏ nhà
Trang 9- Lúc chia tay
- Khi ở nơi căn cứ
Mức tối đa ( 1,5đ) : HS phân tích được đầy đủ và sâu
sắc diễn diễn tâm trạng của nhân vật ông Sáu trong
chuyến về thăm nhà khi mà con không nhận rồi đến khi
bé Thu bày tỏ tình yêu mãnh liệt, đặc biệt phân tích
được tình cha của ông Sáu ở khu căn cứ Từ đó bộc lộ được cảm xúc của bản thân về tình cảm mà người cho dành cho con gái
Mức chưa tối đa ( 0,75đ) : HS đã phân tích được diễn
diễn tâm trạng của nhân vật ông Sáu trong chuyến về
thăm nhà khi mà con không nhận rồi đến khi bé Thu bày
tỏ tình yêu mãnh liệt, đặc biệt phân tích được tình cha của ông Sáu ở khu căn cứ Từ đó bộc lộ được cảm xúc của bản thân về tình cảm mà người cho dành cho con
gái nhưng còn sơ sài
- Không đạt: lạc đề/ nội dung không đúng yêu cầu của đề bài
hay không làm
LĐ 4: cảm nhận chung về tình phụ tử và đánh
giá về nghệ thuật kể chuyện của tác giả
Mức tối đa ( 0,75) :
HS trình bày được cảm nhận chung về tình phụ tử
trong cảnh ngộ của chiến tranh với những éo le, tình
cảm, sức mạnh của nó và khắng định sự bền vững của tình cảm ấy – 0,25đ
HS nhận xét được những nét đặc sắc về nghệ thuật kể
chuyện của tác giả ( ngôi kể, cốt truyện, tình huống
truyện, nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật) – 0,5đ
Mức chưa tối đa : HS trình bày đươc ý nào thì tính
- Không đạt: lạc đề/ KB không đạt yêu cầu, sai cơ bản
về nội dung nghị luận, hoặc không có KB
Trang 10- Mức tối đa: HS viết bài văn có đủ 3 phần ( MB, TB,
KB), biết tách đoạn trong TB một cách hợp lí, chữ viết
rõ ràng, trình bày sạch đẹp, có thể mắc một số ít lỗi chính tả
- Không đạt: HS chưa hoàn thiện bố cục bài viết, cả phần
TB có một đoạn văn, chữ viết xấu, không rõ ràng, mắc nhiều lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu hoặc HS không làm bài
2 Sáng tạo: 1,0 đ
- Mức đầy đủ:HS đạt được 4 các yêu cầu sau: 1) bài nghị
luận sử dụng dẫn chứng thuyết phục, sử dụng có hiệu quả các phép tu từ 2) thể hiện sự tìm tòi trong diễn đạt:
chú ý tạo nhịp điệu cho câu, sử dụng đa dạng kiểu câu phù hợp với mục đích trình bày 3) Biết sử dụng từ ngữ chọn lọc, sử dụng có hiệu quả yếu tố miêu tả, biểu cảm trong văn nghị luận 4) có quan điểm riêng hợp lí mang tính cá nhân về vấn đề nghị luận
- Mức chưa đầy đủ ( 0,75 đ): HS đạt được 3 trong số các
yêu cầu trên
- Mức chưa đầy đủ ( 0,5 đ): HS đạt được 2 trong số các
yêu cầu trên
- Mức chưa đầy đủ ( 0,25 đ): HS đạt được 1trong
số các yêu cầu trên.
- Mức không đạt: GV không nhận ra được những
yêu cầu trên thể hiện trong bài viết của HS hoặc HS không làm
3, Lập luận: 0,5đ
- Mức tối đa: HS biết cách lập luận chặt chẽ, phát triển ý
tưởng đầy đủ theo một trật tự logic giữa các phần: MB,
TB, KB; thực hiện khá tốt việc liên kết câu, đoạn trong bài, sử dụng hợp lí các thao tác lập luận đã học
- Không đạt: HS không biết cách lập luận, hầu hết các
phần: MB, TB, KB rời rạc, không biết cách phát triển ý trong phần TB, các ý trùng lặp, sắp xếp lộn xộn, thiếu định hướng hoặc không làm bài
2,0
VI Rút kinh nghiệm
Soạn: ……… Tiết 118
Trang 11Phương-I Mục tiêu:
1 Kiến thức: Giúp hs cảm nhận được vẻ đẹp thiên nhiên trong khoảnh khắc giao
mùa và những suy nghĩ mang tính triết lí của tác giả
2 Kĩ năng:
- Kĩ năng bài học: Rèn kĩ năng đọc - hiểu một văn bản thơ trữ tình hiện đại.Thểhiện những suy nghĩ, cảm nhận về một hình ảnh thơ, một khổ thơ,một tác phẩmthơ
- Kĩ năng sống: nhận thức được vẻ đẹp của quê hương đất nước ; giao tiếp: trìnhbày,trao đổi về vẻ đẹp của thiên nhiên đất trời sang thu
3 Thái độ:
- GD đạo đức: tình yêu thiên nhiên, đất nước, con người
=> giáo dục các giá trị TÌNH YÊU THƯƠNG, HẠNH PHÚC, GIẢN DỊ, TÔNTRỌNG, TRÁCH NHIỆM, KHOAN DUNG
4 Phát triển năng lực: năng lực tự học (thực hiện soạn bài ở nhà có chất lượng
, Lựa chọn các nguồn tài liệu có liên quan ở sách tham khảo, internet, hình thànhcách ghi nhớ kiến thức, ghi nhớ được bài giảng của GV theo các kiến thức đã
học), năng lực giải quyết vấn đề (phát hiện và phân tích được vẻ đẹp của tác phẩm văn chương ), năng lực sáng tạo ( có hứng thú, chủ động nêu ý kiến về giá trị của tác phẩm), năng lực sử dụng ngôn ngữ khi nói, khi tạo lập đoạn văn; năng lực hợp tác khi thực hiện nhiệm vụ được giao trong nhóm; năng lực giao tiếp trong việc lắng nghe tích cực, thể hiện sự tự tin chủ động trong việc chiếm lĩnh kiến thức bài học.Năng lực thẩm mĩ khi khám phá vẻ đẹp của tác phẩm.
II Chuẩn bị:
GV: nghiên cứu bộ chuẩn kiến thức ,SGV ngữ văn 9, SGK ngữ văn 9, soạn giáo
án, máy chiếu
HS: soạn bài
III Phương pháp, kĩ thuật:
- PP:Đọc diễn cảm, đàm thoại, bình giảng, nêu vấn đề, thuyết trình, thảo luậnnhóm
- Kĩ thuật: đặt câu hỏi, chia nhóm, động não
IV Tiến trình giờ dạy và giáo dục
Trang 12+ Hình ảnh “mặt trời” trong lăng rất đỏ, biểu tượng cho sự vĩ đại, trường tồn, bấtdiệt của Bác và thể hiện tấm lòng thành kính và biết ơn vô hạn của nhân dân ta với Bác.
+ Hình ảnh “vầng trăng” “trời xanh”…
Hoạt động 2: Tìm hiểu chung - 5P
- Mục tiêu: HS có được những hiểu biết cơ bản về
?Nêu nét chính vềcuộc đời, sự nghiệpcủa tác giả
Nhóm 2: trình bày hiểu biết về tác phẩm
Đại diện 2 nhóm lên bảng chiếu phần chuẩn bị -
thuyết trình trong 1 phút
HS lắng nghe, quan sát – bổ sung
Gv nhận xét, bổ sung câu hỏi, chốt kiến thức:
Hoạt động 3: Hướng dẫn học sinh đọc – hiểu
văn bản - 18P
- Mục tiêu: Học sinh cảm nhận được những giá
trị nổi bật về nội dung, nghệ thuật của bài thơ
- Phương pháp: vấn đáp, đàm thoại, trực quan,
Dạy học nhóm, phát hiện và giải quyết vấn đề, PP
2, Tác phẩm:
- Viết năm 1977, in ttrong tập
“ Từ chiến hào đến thành phố”
Đây là những suy nghĩ của người lính trải qua một thờitrân mạc và cuộc sống khó khăn sau ngày đất nước thống nhất đọng lại trong những vần thơ sang thu lắng sâu cảm xúc
II Đọc – hiểu văn bản
1 Đọc, tìm hiểu chú thích:
2.Thể thơ - Bố cục :
- Thể thơ: 5 chữ
- Bố cục: 3 phần