- Thấy đợc u, nhợc điểm và biết cách sửa lỗi trong bài tập làm văn số 5 Nghị luận về một sự vật hiện tợng - Biết cách làm bài văn nghị luận về một vấn đề t tởng, đạo lí.. Đỏp ỏn tiết 107
Trang 1Ngày soạn:
Ngày giảng:
Tuần 25 Kết quả cần đạt
- Cảm nhận đợc vẻ đẹp và ý nghĩa của hình tợng con cò trong những câu hát ru xa qua cách hai thác của Chế lan Viên nhằm ngợi ca tình mẹ và lời
ru Thấy đợc sự vận dụng sáng tạo ca dao và những đặc điểm về hình ảnh, thể thơ, giọng điệu của bài thơ.
- Thấy đợc u, nhợc điểm và biết cách sửa lỗi trong bài tập làm văn số 5 (Nghị luận về một sự vật hiện tợng)
- Biết cách làm bài văn nghị luận về một vấn đề t tởng, đạo lí.
Tiết 112 Văn bản: CON Cề
(Hướng dẫn đọc thờm) - Chế Lan A/ Mục tiờu cần đạt:
Viờn-1) Kiến thức: Cảm nhận được vẻ đẹp và ý nghĩa của hỡnh tượng con cũ trong
bài thơ được phỏt triển từ những cõu ru xưa để ca ngợi tỡnh mẹ và những lời ru
- Thấy được sự vận dụng sỏng tạo ca dao của tỏc giả và những đặc điểm về hỡnhảnh thể thơ, giọng điệu của bài thơ
2) Kĩ năng: Rốn luyện kĩ năng cảm thụ và phõn tớch, đặc biệt là hỡnh ảnh thơ
được sỏng tỏc bằng sự liờn tỡnh yờu thương tưởng hết sức độc đỏo
3) Thái độ: GDHS những người mẹ, người chị.
2) Kiểm tra bài cũ:
? Em hóy nờu ý nghĩa của văn bản chú súi và cừu trong thơ ngụ ngụn của
La Phụng- ten? (Đỏp ỏn tiết 107)
3) Bài mới
Hoạt động của thầy và trũ
Hđ1: Gv giới thiệu bài- hs lắng nghe
Hđ2: Gv hướng dẫn hs tỡm hiểu nội dung bài học
Bước1: Tỡm hiểu về tỏc giả và tỏc phẩm một
Bài thơ được viết theo thể tự do, cỏc cõu thơ dài
ngắn khụng đều, nhịp điệu thơ biến đổi linh hoạt
Trang 2? Qua hình tượng con cò trong bài thơ, tác giả
muốn nói điều gì?
- Hstl- Gvkl:
Hình tượng con cò trong bài thơ là biểu tượng
cho tấm lòng của người mẹ và những lời ru
? Em hãy tìm nội dung chính của đoạn thơ?
- Gv cho hs thảo luận nhóm
- Hstl- Gvkl:
Đoạn1: Hình ảnh con cò qua những lời ru bắt
đầu đến với tuổi thơ
Đoạn 2: Hình ảnh con cò vào tiềm thức của tuổi
thơ, trở nên gần gũi và sẽ theo con trên mọi
chặng đường đời
Đoạn 3: Từ hình ảnh con cò, suy ngẫm về triết lí
và ý nghĩa của lời ru về lòng mẹ đối với cuộc đời
mỗi người
? Trong đoạn đầu của bài thơ, những câu ca
dao nào đã được vận dụng? Nêu nhận xét về
cách vận dụng ca dao của tác giả?
- Gv vận dụng một số câu ca dao về con cò để
phân tích
- Hstl- Gvkl:
Hình tượng con cò trong bài thơ là hình tượng
của những con người Cụ thể là người mẹ, người
phụ nữ nhọc nhằn vất vả, lăn lộn kiếm sống để
nuôi con Hình ảnh con cò đến với tuổi thơ một
cách vô thức Đây chính là sự khởi đầu con
đường đi vào thế giới tâm hồn con người của
những lời ru, của ca dao dân ca Qua đó là cả
điệu hồn dân tộc và nhân dân Đoạn thơ đã khép
lại hình ảnh thanh bình của cuộc sống
1/ Biểu tượng hình ảnh con cò
a, Với tuổi thơ
- Con cò là người mẹ, người phụ nữ nhọc nhằn, vất vả lặn lội kiếm sống
- Tuổi thơ được vỗ về ngọt ngào bởi tình yêu của người mẹ
Cuộc sống thanh bình
4) Củng cố: Gv củng cố nội dung bài học
5) Dặn dò: §äc kÜ bµi th¬ So¹n tiÕp bµi theo c©u hái.
D) R ót kinh nghiÖm sau giê d¹y:
………
………
………
-Ngày soạn:
Ngày giảng:
Tiết 113 Văn bản: CON CÒ (tiÕp)
(Hướng dẫn đọc thêm) - Chế Lan Viên-A/ Mục tiêu cần đạt:
- Nh tiÕt 112
Trang 3Cánh cò đi vào tiềm thức tuổi thơ và sẽ
theo cùng con người đến suốt cuộc đời
Hình ảnh con cò được xây dựng bằng
sự liên tưởng, tưởng tượng phong phú
của nhà thơ, như được bay ra từ những
câu ca dao để sống trong tam hồn con
người, theo cùng và nâng đỡ con người
trong mỗi chặng đường
- Gv giải thích thêm cho hs hiểu cánh
cò trở thành bạn đồng hành của con
người từ ấu thơ đến trưởng thành
? Ở đoạn 3 hình ảnh con cò được
nhấn mạnh ở ý nghĩa biểu tượng
nào?
- Hstl- Gvkl:
Lời ru là biểu tượng cho tấm lòng
người mẹ, suốt đời ở bên con"dù ở gần
con…cò mãi yêu con" Từ sự thấu hiểu
tấm lòng người mẹ nhà thơ đã khái
quát một quy luật của tình cảm có ý
nghĩa bền vững, rộng lớn và sâu sắc
? Em có nhận xét gì về nhịp thơ, thể
thơ, giọng thơ Các yếu tố ấy có tác
dụng ntn trong việc thể hiện tư
tưởng, tình cảm của nhà thơ?
- Hstl- Gvkl:
Thể thơ tự do, cấu trúc giống nhau
Giọng thơ đầy suy ngẫm, có cả triết lí,
nghệ thuật tạo hình ảnh thiên nhiên về
ý nghĩa biểu tượng gần gũi, quen thuộc
mà vẫn có khả năng hàm chứa những ý
nghĩa mới và có giá trị biểu cảm
Hđ3: Thực hiện phần tổng kết
Ghi bảng
II/ Đọc- hiểu văn bản
b, Con cò trong tiềm thức tuổi thơ và trên chặng đường đời.
- Gợi ý nghĩa biểu tượng về lòng mẹ,
về sự dìu dắt, nâng đỡ dịu dàng và bền
bỉ của người mẹ
c, Ý nghĩa lời ru
- Hình ảnh con cò là biểu tượng chotấm lòng người mẹ Suốt cuộc đời lúcnào cũng ở bên con
2/ Nghệ thuật
- Thể thơ: tự do
- Cấu trúc: giống nhau
- Giọng thơ: đầy triết lý và suy ngẫm
Có giá trị biểu cảm
III/ Tổng kết
Trang 4- Gv gọi hs đọc ghi nhớ trong sgk/ 48
Hđ4: Thực hiện phần luyện tập
- Gv cho hs về nhà học thuộc bài thơ
* Ghi nhớ sgk/ 48
IV/ Luyện tập:
Đọc diễn cảm bài thơ
4) Củng cố: Gv củng cố nội dung bài học
5) Dặn dũ: Gv dặn hs học và chuẩn bị bài cỏch làm bài nghị luận về một vấn
đề tư tưởng, đạo lý
D) R út kinh nghiệm sau giờ dạy:
………
………
………
-Ngày soạn: Ngày giảng: Tiết 114 CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT VẤN ĐỀ TƯ TƯỞNG, ĐẠO LÍ A/ Mục tiờu cần đạt: 1) Kiến thức: Biết cỏch làm bài nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lớ. - Viết được đoạn văn nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lớ 2) Kĩ năng: Rèn kĩ năng làm một bài văn về vấn đề t tởng, đạo lí 3) Thái độ. B/ Chuẩn bị: - Gv soạn bài, trò học trớc bài ở nhà C/ Cỏc bước lờn lớp 1) Ổn định lớp học Lớp 9A: …… Lớp 9B: ……
2) Kiểm tra bài cũ:
? Văn bản con cũ cú ý nghĩa ntn? Phõn tớch hỡnh ảnh con cũ trong tiềm
thức tuổi thơ? (Đỏp ỏn tiết 111)
3) Bài mới
Hoạt động của thầy và trũ
Hđ1: Gv giới thiệu bài- hs lắng nghe
Hđ2: Gv hướng dẫn hs tỡm hiểu nội dung bài
học
Bước1: Tỡm hiểu cỏc đề bài nghị luận về một
vấn đề tư tưởng, đạo lớ
- Gv gọi hs đọc cỏc đề bài trong sgk
? Cỏc đề bài trờn giống nhau ở điểm nào?
- Hstl- Gvkl:
Đều là cỏc đề nghị luận về một vấn đề tư tưởng,
đạo lớ
? Ở đề 1,3, 10 em thấy cú điều gỡ khỏc với cỏc
đề cũn lại?
- Hstl- Gvkl:
Đề 1, 3, 10 là đề cú mệnh lệnh (suy nghĩ, bàn
về…)
Cỏc dề cũn lại khụng cú mệnh lệnh (đề mở)
ngầm ý người viết phải tự đặt nhan đề
Ghi bảng
I/ Đề bài nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lớ
- Đề cú mệnh lệnh
- Đề khụng cú mệnh lệnh (đề mở)
Trang 5? Dựa vào cỏc đề bài trờn em hóy đặt cỏc đề
tương tự?
- Gv cho hs tự đặt đề bài nghị luận về một vấn đề
tư tưởng, đạo lớ
Bước 2: Gv hướng dẫn hs cỏch làm bài nghị luận
về một vấn đề tư tưởng, đạo lớ
- Gv gọi hs đọc đề bài và chộp lờn bảng:
? Em cú suy nghĩ gỡ về đề bài trờn?
- Hstl- Gvkl:
Đú là đề mở, người viết cú thể tự đặt nhan đề
cho bài viết
? Đề cú những ý nào?
- Hstl- Gvkl:
Giải thớch cõu tục ngữ (nghĩa đen)
Uống nước là hưởng thành quả (vật chất, tinh
thần), nguồn là những người làm ra thành quả, là
lịch sử truyền thống sỏng tạo, là tổ tiờn, là xó
hội, dõn tộc và gia đỡnh (nghĩa búng)
? Ngoài những ý trờn đề bài cũn cú nghĩa nào
khỏc? cần phải suy nghĩ gỡ?
- Hstl- Gvkl:
Đạo lớ uống nước nhớ nguồn là đạo lớ của người
hưởng thành quả đối với nguồn
nhớ nguồn là lương tõm trỏch nhiệm
Sự biết ơn và gỡn giữ Học nguồn là để sỏng tạo
cỏi mới, đạo lớ này là sức mạnh tinh thần gỡn giữ
cỏc giỏ trị vật chất và tinh thần
II/ Cỏch làm bài nghị luận
về một vấn đề tư tưởng, đạo lớ.
Đề bài: Đạo lớ uống nước
nhớ nguồn
a, Tỡm hiểu đề, tỡm ý:
- Giải thớch cõu tục ngữ (nghĩa đen, nghĩa búng)
- Đạo lớ uống nước nhớ nguồn
- Lương tõm trỏch nhiệm đối với nguồn
- Sự biết ơn, gỡn giữ nối tiếp sỏng tạo cỏi mới, khụng vong
õn bội nghĩa
4) Củng cố: Gv củng cố nội dung bài học
5) Dặn dũ: Gv dặn hs học bài và chuẩn bị bài mựa xuõn nho nhỏ.
D) R út kinh nghiệm sau giờ dạy:
………
………
………
-Ngày soạn:
Ngày giảng:
VỀ MỘT VẤN ĐỀ TƯ TƯỞNG, ĐẠO LÍ (tiếp)
A/ Mục tiờu cần đạt:
1) Kiến thức: Biết cỏch làm bài nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lớ.
- Viết được đoạn văn nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lớ
2) Kĩ năng: Rèn kĩ năng tìm hiểu đề, lập dàn ý cho một đề bài văn nghị luận 3) 3) Thái độ.
B/ Chuẩn bị:
- Gv soạn bài, trò học trớc bài ở nhà
C/ Cỏc bước lờn lớp
1) Ổn định lớp học
Trang 6? Em hãy cho biết dàn ý bài nghị luận
về một vấn đề tư tưởng, đạo lí gồm
mấy phần? Nội dung của các phần
Phần mở bài có nhiều cách viết khác
nhau Còn phần thân bài cần phải bám
vào các ý đã có trong phần dàn ý để viết
và khi viết cần phải biết sử dụng phép
liên kết câu, liên kết đoạn văn
- Gv cho hs viết đoạn văn phần thân bài
( giải thích câu tục ngữ)
? Vì sao sau khi viết bài lại phải đọc
lại bài viết?
- Hstl- Gvkl:
? Em hiểu cách làm bài về bài văn
nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo
d, Đọc bài và sửa bài viết:
- Sửa lỗi chính tả và lỗi liên kết
* Ghi nhớ: sgk/ 54
III/ Luyện tập:
Đề bài: Tinh thần tự học
4) Củng cố: Gv củng cố nội dung bài học
5) Dặn dò: Gv dặn hs học bài và chuẩn bị bài mùa xuân nho nhỏ.
D) R ót kinh nghiÖm sau giê d¹y:
………
………
………
Trang 7Ngày soạn:
Ngày trả bài:
A/ Mục tiờu cần đạt:
1) Kiến thức: Nắm được yờu cầu của đề bài một cỏch cụ thể hơn.
Nhận biết được cỏc ý cần diễn đạt trong bài tập làm văn
2) Kĩ năng: Rèn kĩ năng hoàn thiện quy trình viết bài nghị luận về một sự việc,
hiện tợng trong đời sống xã hội
3) Thái độ: Nhận biết lỗi bài viết của mỡnh và ý thức sửa chữa cho bài viết lần
- Gv yêu cầu hs nhắc lại đề
- Gv chép đề bài lên bảng
- Đề bài trên thuộc thể loại nào
- Sự việc hiện tợng mà đề bài đề cập
I - Đề bài: Bảo vệ môi trờng là bảo vệ
cuộc sống của chính chúng ta Em hiểu
điều ấy nh thế nào? Chúng ta cần làm gì để bảo vệ môi trờng thiên nhiên
- Một số bài viết diễn đạt yếu, cha có
sự liên kết, cha có lập luận chặt chẽ
- Bài viết cha đạt yêu cầu Cha xác định
đợc rõ yêu cầu của đề
III - Chữa lỗi
1) Lỗi chính tả
- dất cao, tuyên chuyền, xọt rác
Trang 8- Giới thiệu sự việc, hiện tợng có vấn
đề: Vấn đề môi trờng trở thành mối quan tâm của nhiều quốc gia trên thế giới ở Việt Nam cũng xuất hiện nhiều vấn đề về môi trờng Tài nguyên thiên nhiên cạn kiệt, môi trờng bị ô nhiễm …
- Bảo vệ môi trờng là bảo vệ cuộc sống của chính chúng ta Tìm hiểu điều này
để xác định rõ chúng ta cần làm gì để bảo vệ môi trờng thiên nhiên
B - Thân bài(6đ)1) Giải nghĩa khái niệm môi trờng+ Môi trờng tự nhiên
+ Môi trờng xã hội
- Phạm vi bàn luận trong bài này: Môi trờng tự nhiên
2) Vì sao bảo vệ môi trờng là bảo vệ cuộc sống của chính chúng ta
a) Vì môi trờng thiên nhiên tác động tích cực đến cuộc sống con ngời
- Sự ô nhiễm không khí và nớc (Nêu ví dụ)
- Cạn kiệt nguồn nớc sạch - hậu quả (nêu ví dụ)
- Đất đai khô cằn cạn chất dinh dỡng… (Nêu tác hại)
- Phá rừng và khai thác rừng bừa bãi dẫn đến hậu quả gì
- Biển bị ô nhiễm sẽ nh thế nào3) Chúng ta phải làm gì để bảo vệ môi trờng tự nhiên
- Đối với nhà nớc và xã hội
- Đối với nhà trờng và gia đình
C - Kết bài (1,5đ)
- Bảo vệ môi trờng liên quan trực tiếp
đến sự tồn tại của loài ngời, mọi quốc gia phải đề thành nhiệm vụ cấp bách,
Trang 9- Gv trả bài cho hs Hs đọc bài và sửa
chữa lỗi
thờng xuyên
- Bảo vệ môi trờng cũng liên quan đến cuộc sống từng nhà, từng ngời cho nên mọi ngời đều phải có ý thức tự giác tham gia
4) Củng cố: Gv đọc cho hs nghe 1 bài há của lớp để hs tham khảo
5) Dặn dũ: Gv dặn hs về nhà tiếp tục chữa lỗi và chuẩn bị bài Mựa xuõn nho nhỏ.
D) R út kinh nghiệm sau giờ dạy:
………
………
………
-Ngày soạn: Ngày giảng: Tuần 26 Kết quả cần đạt - Cảm nhận đợc cảm xúc trớc mùa xuân của thiên nhiên, đất nớcvà hát vọng đẹp đẽ của nhà thơ muốn dâng hiến cho cuộc đởitong bài thơ Mùa xuân nho nhỏ Phân tích đợc những đặc sắc trong hình ảnh, tứ thơ và giọng điệu của bài thơ. - Cảm nhận đợc niềm xúc đọng thiêng liêng, tấm lòng tha thiết, thành kính của tác giả từ miền Nam vừa đợc giải phóng ra viếng Bác Hồ trong bài thơ Viếng lăng Bác Nắm đợc những đặc điểm nghệ thuật của bài thơ về giọng điệu, hình ảnhvà ngôn ngữ. - Hiểu rõ yêu cầu đối với một bài nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích), biết cách làm bài văn đúng với yêu cầu ấy. Tiết 117 Văn bản: MÙA XUÂN NHO NHỎ (Thanh Hải) A/ Mục tiờu cần đạt: 1) Kiến thức: Cảm nhận được những cảm xỳc của tỏc giả trước cảnh mựa xuõn của thiờn nhiờn, đất nước và khỏt vọng đẹp đẽ muốn làm "một mựa xuõn nho nhỏ" dõng hiến cho đời từ đú mở ra những suy nghĩ về ý nghĩa giỏ trị của cuộc sống của mỗi cỏ nhõn là sống cú ớch, cống hiến cho cuộc đời chung 2) Kĩ năng: Rốn luyện kĩ năng cảm thụ, phõn tớch hỡnh ảnh thơ trong mạch vận động của tứ thơ 3) Thái độ: GDHS thỏi độ sống và biết cống hiến cho cuộc dời chung. B/ Chuẩn bị: C/ Cỏc bước lờn lớp 1) Ổn định lớp học Lớp 9A: …… Lớp 9B: ……
2) Kiểm tra bài cũ:
? Em hóy nờu cỏch làm bài nghị luận về một vấn đề về tư tưởng, đạo lớ? (Đỏp ỏn tiết 112)
Trang 103) Bài mới
Hoạt động của thầy và trò.
Hđ1: Gv giới thiệu bài- hs lắng nghe
Hđ2: Gv hướng dẫn hs tìm hiểu nội dung bài
học
Bước1: Tìm hiểu sơ lược về tác giả và tác phẩm.
- Gv gọi hs đọc ghi nhớ trong sgk
? Bài thơ được tác giả viết trong hoàn cảnh
Khổ đầu: Cảm xúc trước cảnh mùa xuân đất trời
Khổ 2, 3: Cảm xúc về mùa xuân đất nước
Khổ 4, 5: Suy nghĩ và ước nguyện của nhà thơ
trước mùa xuân đất nước
Khổ cuối: Lời ngợi ca quê hương, đất nước qua
điệu dân ca Huế
? Hình ảnh mùa xuân đã được tác giả khắc
hoạ ntn? Nêu cảm xúc của tác giả trước cảnh
mùa xuân đó?
- Hstl chỉ ra được các chi tiết
- Nêu cảm xúc của nhà thơ
- Gvkl:
Không gian cao rộng, màu sắc tươi thắm, âm
thanh vang vọng
Niềm say sưa ngây ngất của nhà thơ trước vẻ
đẹp của thiên nhiên đất trời khi vào xuân
? Khi mùa xuân về tác giả đã nhắc đến đối
tượng nào? Vì sai? Giữa mùa xuân và đối
tượng đó có quan hệ gì?
- Hstl- Gvkl:
Người cầm súng, người ra đồng Đây là hai lực
lượng chiến đấu bảo vệ Tổ Quốc và lao động sản
xuất phục vụ xây dựng nước nhà Lộc non của
mùa xuân đã theo họ Mùa xuân của đất trời
đọng lại trong hình ảnh lộc non, đã theo người
cầm súng và người ra đồng Hay chính họ đã
đem mùa xuân đến mọi nơi trên đất nước
? Nhịp điệu và sức sống của mùa xuân đước
Ghi bảng
I/ Sơ lược về tác giả, tác phẩm
Chú thích* sgk
II/ Đọc- hiểu văn bản
1/ Mùa xuân của thiên nhiên, đất nước.
- Không gian cao rộng; màusắc tươi mát; âm thanh vangvọng
Vẻ đẹp thiên nhiên khiếnnhà thơ say sưa, ngây ngất
- Người cầm súng, người rađồng
Lực lượng chiến đấu vàsản xuất đem mùa xuân đếnmọi nơi
Trang 11tác giả diễn tả ntn?
- Hstl- Gvkl:
Tất cả xôn xao/ đi lên phía trước Sức sống của
mùa xuân đất nước được cảm nhận trong nhịp
điệu hối hả, những âm thanh xôn xao Và đất
nước được hình dung bằng hình ảnh so sánh thật
vọng hoà nhập vào cuộc sống của đất nước, cống
hiến phần tốt đẹp nhỏ bé của mình cho cuộc đời
chung, cho đất nước Đó là điều mong muốn
được sống có ích cho cuộc đời chung, cho đất
nước Tất cả đều mang một vẻ đẹp bình dị,
khiêm nhường thể hiện diều tâm niệm chân
thành tha thiết của nhà thơ
? Em có nhận xét gì về nhan đề "mùa xuân
nho nhỏ"?
- Gv cho hs thảo luận nhóm
? Em hãy nêu những nét đặc trưng về nghệ
thuật của bài thơ?
- Hstl- Gvkl:
Thể thơ: năm chữ; Vần: liền; Hình ảnh thơ tự
nhiên giàu cảm xúc; Cấu trúc: chặt chẽ
Sức sống của mùa xuânđất nước thật hối hả, nhộnnhịp
2/ Tâm niệm của nhà thơ
- Được hoà nhập vào nhịpsống của đất nước
- Cống hiến phần tốt đẹp dùnhỏ bé
Vẻ đẹp bình dị và khiêmnhường
3/ Nghệ thuật:
Thơ 5 chữ; hình ảnh giản dịgiàu cảm xúc; cấu trúc chặtchẽ
III/ Tổng kết :
* Ghi nhớ: sgk/ 58.
IV/ Luyện tập
- Đọc thuộc lòng bài thơ
4) Củng cố : Gv củng cố lại nội dung bài học
5) Dặn dò : Gv dặn hs học bài và chuẩn bị bài viếng lăng Bác.
D) R ót kinh nghiÖm sau giê d¹y:
………
………
Ngày soạn:
-Ngày giảng:
Tiết 118 Văn bản: VIẾNG LĂNG BÁC
(Viễn Phương) A/ Mục tiêu cần đạt:
1) KiÕn thøc: Cảm nhận được niềm cảm động thiêng liêng, tấm lòng thiết tha
thành kính vừa tự hào, vừa đau xót của tác giả từ Miền Nam mới được giảiphóng ra viếng lăng Bác
Trang 12Hiểu được nghệ thuật bài thơ: giọng điệu trang trọng mà tha thiết phự hợp vớitõm trạng và cảm xỳc, nhiều hỡnh ảnh ẩn dụ cú giỏ trị sỳc tớch và gợi cảm, lờithơ dung dị mà cụ đỳc, giàu cảm xỳc mà lắng đọng.
2) Kĩ năng: Rốn kĩ năng đọc diễn cảm thơ trữ tỡnh, phõn tớch được cỏc hỡnh ảnh
ẩn dụ, tượng trưng trong bài thơ
3) Thái độ: GDHS thỏi độ kớnh trọng đối với Bỏc Hồ- vị lónh tụ kớnh yờu của
2) Kiểm tra bài cũ:
? Đọc thuộc lũng bài thơ mựa xuõn nho nhỏ và phõn tớch tỡnh cảm của nhà thơđược thể hiện trong bài? (Đỏp ỏn tiết 117)
3) Bài mới
Hoạt động của thầy và trũ Hđ1: Gv giới thiệu bài- hs lắng nghe
Hđ2: Gv hướng dẫn hs tỡm hiểu nội dung bài học.
Bước1: Tỡm hiểu sơ lược về tỏc giả và tỏc phẩm.
- Gv gọi hs đọc chỳ thớch * trong sgk
Bước 2: Gv hướng dẫn hs đọc và hiểu văn bản
- Gv hướng dẫn hs cỏch đọc bài- gv đọc mẫu và gọi
hs đọc tiếp
? Em hóy cho biết cảm xỳc bao trựm của tỏc giả
và trỡnh tự biểu hiện cảm xỳc trong bài thơ?
- Hstl- Gvkl:
Niềm xỳc động thiờng liờng thành kớnh, lũng biết
ơn và lũng tự hào pha lẫn nỗi đau xút của tỏc giả
khi từ Miền Nam ra viếng lăng Bỏc
Trỡnh tự biểu hiện cuộc thăm viếng là trỡnh tự
khụng gian kết hợp với thời gian
? Khi ra viếng lăng Bỏc tỏc giả đó xưng hụ ntn?
- Hstl- Gvkl:
"Con ở Miền Nam…" như là lời thụng bỏo nhưng
gợi ra một tõm trạng xỳc động của một người con
từ chiến trường Miền Nam ra thăm lăng Bỏc
? Hỡnh ảnh đầu tiờn tỏc giả bắt gặp là hỡnh ảnh
nào? Hỡnh ảnh ấy gõy ấn tượng gỡ đối với nhà
thơ?
- Hstl- Gvkl:
"Hàng tre…" đõy là hỡnh ảnh quen thuộc của làng
quờ Việt Nam, đó trở thành biểu tượng của dõn tộc
về sức sống bền bỉ, kiờn cường của dõn tộc Hỡnh
ảnh này cũn được lặp lại ở cuối bài tạo ấn tượng
- Tỡnh cảm chõn tỡnh, thắm thiết
"con"
- Tõm trạng xỳc động vớinhững biểu tượng sức sống bền
bỉ, kiờn cường của dõn tộc
Trang 13mạnh mẽ về cảm xúc của nhà thơ.
? Tình cảm của tác giả được thể hiện ntn ở khổ
thơ thứ hai? Cách diễn đạt đó có gì độc đáo?
- Hstl- Gvkl:
Ngày ngày- mặt trời Cách thể hiện bằng hai hình
ảnh vừa thực vừa ẩn dụ để nói lên cái vĩ đại của bác
như mặt trời vừa để thể hiện sự tôn kính của nhân
dân, của nhà thơ đối với Bác Đó là thứ tình cảm
giản dị mà tinh tế "kết tràng hoa dâng bảy mươi
chín mùa xuân"
? Tình cảm đó của nhà thơ và nhân dân còn được
thể hiện ntn ở khổ thơ 3, 4?
- Hstl- Gvkl:
Ở khổ 3 tác giả tả sự chính xác và tinh tế sự yên
tĩnh, trang nghiêm và ánh sáng dịu nhẹ, trong trẻo
của không gian trong lăng Bác Đồng thời vầng
trăng dịu hiền lại nhớ đến tâm hồncao đẹp, trong
sáng của bácvà những vần thơ tràn đầy ánh trăng
của Người Vào lăng viếng Bác tác giả đã biểu hiện
một tâm trạng xúc động trước sự ra đi của Người
"nghe nhói ở trong tim"
? Trước lúc ra về tác giả đã thể hiện điều gì? Qua
đó ta hiểu được tình cảm của tác giả ntn đối với
Bác?
- Hstl- Gvkl:
Khổ thơ cuối tác giả diễn tả tâm trạng lưu luyến và
muốn gửi tấm lòng mình bằng cách hoá thân hoà
nhập vào những cảnh vật ở bên lăng
? Em hãy nêu nhận xét chung của em về tình
cảm của nhà thơ khi viếng lăng Bác?
- Hstl- Gvkl:
Đó là niềm xúc động tràn đầy và lớn lao tấm lòng
thành kính, sâu sắc đối với Bác Hồ kính yêu
? Em có nhận xét gì về nghệ thuật của bài thơ (sự
thống nhất giữa nội dung, tình cảm, cảm xúc và
yếu tố nghệ thuật như thể thơ, ngôn ngữ, hình
ảnh)?
- Gv cho hs thảo luận nhóm
- Hstl- Gvkl:
Giọng thơ phù hợp với tình cảm, cảm xúc (trang
nghiêm, sâu lắng, thiết tha, đau xót, tự hào)
Thể thơ 8 chữ (có dòng 7 hoặc 9), Gieo vần không
cố định Nhịp thơ nhìn chung chậm, diễn tả sự
trang nghiêm thành kính lắng đọng trong tâm trạng
nhà thơ
- Cách sử dụng hình ảnh ẩn dụthể hiện sự thành kính của nhândân nói chung và nhà thơ nóiriêng khi đến viếng lăng Bác
- Vào lăng viếng Bác tác giả thểhiện tâm trạng xúc động trước
sự ra đi mãi mãi của Bác Hồkính yêu
- Sự lưu luyến muốn hoá thân,hoà nhập vào cảnh vật bên lăngBác
Tác giả thể hiện niềm xúcđộng tràn đầy và lớn lao tronglòng khi viếng lăng Bác, nhữngtình cảm thành kính, sâu sắc đốivới Bác
2/ Nghệ thuật
- Giọng thơ trang nghiêm sâulắng, vừa thiết tha, vừa đau xót,vừa tự hào
- Thể thơ: tám chữ
- Nhịp thơ: nhìn chung chậm
- Hình ảnh: sáng tạo, kết hợpgiữa thực và ẩn, biểu tượng cógiá trị biểu cảm cao
Trang 14Hình ảnh thơ có nhiều sáng tạo, kết hợp giữa thực
và ẩn, biểu tượng tạo gần gũi, quen thuộc mà sâu
lắng có ý nghĩa khái quát và giá trị biểu cảm
Hđ3: Thực hiện phần tổng kết
- Gv gọi hs đọc ghi nhớ trong sgk/ 60
Hđ4: Thực hiện phần luyện tập
- Gv cho hs đọc thuộc bài thơ
- Phát biểu cảm nghĩ của mình về Bác Hồ kính yêu
4) Củng cố: Gv củng cố nội dung bài học
5) Dặn dò: Gv dặn hs họcbài và chuẩn bị bài nghị luận về một tác phẩm truyện hoặc đoạn trích.
D) R ót kinh nghiÖm sau giê d¹y:
1) KiÕn thøc: Hiểu rõ thế nào là nghị luận về một tác phẩm truyện (hoặc đoạn
trích) Nhận diện chính xác một bài văn nghị luận về tác phẩm truyện (hoặcđoạn trích)
Nắm được các yêu cầu đối với một bài văn nghị luận về tác phẩm truỵện (hoặcđoạn trích) để có cơ sở tiếp thu, rèn luyện tốt về kiểu bài này ở tiêts tiếp theo
2) KÜ n¨ng: RÌn luyÖn kÜ n¨ng nhËn diÖn vµ viÕt v¨n b¶n nghÞ luËn vÒ mét t¸c
phÈm truyÖn (hoÆc ®o¹n trÝch)
2) Kiểm tra bài cũ:
? Em hãy đọc thuộc bài thơ viếng lăng Bác của Viễn Phương và phân tíchtâm trạng của nhà thơ khi đến viếng lăng Bác? (Đáp án tiết 115)
của anh thanh niên làm công tác khí tượng thuỷ văn
kiêm vật lí địa cầu trong tác phẩm lặng lẽ Sa Pa của
Ghi bảng
I/ Tìm hiểu bài nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích)
Văn bản: sgk
- Nghị luận về phẩm chất, đứctính tốt đẹp của anh thanh niêntrong tác phẩm lặng lẽ Sa Pacủa Nguyễn Thành Long
Trang 15Nguyễn Thành Long.
? Em hãy đặt cho bài văn một nhan đề thích hợp?
- Hs tự đặt:
Chẳng hạn: Hình ảnh anh thanh niên trong tác
phẩm lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành Long Hay,
một vẻ đẹp nơi Sa Pa lặng lẽ
? Vấn đề nghị luận được người viết triển khai
qua những luận điểm nào? Tìm những câu có ý
nghĩa nêu lên hoặc cô đúc luận điểm của bài
Câu cô đúc vấn đề: hai câu kết của đoạn 5
? Vấn đề nghị luận này được dựa trên cơ sở nào?
- Hstl- Gvkl:
Dựa vào nội dung của tác phẩm lặng lẽ Sa Pa
? Em có nhận xét gì về cách lập luận của người
thể trong tác phẩm Các luận cứ đều sử dụng xác
đáng sinh động bởi những chi tiết, hình ảnh đặc sắc
của tác phẩm
? Bố cục của bài viết ntn?
- Hstl- Gvkl:
Bài viết được dẫn dắt tự nhiên, có bố cục chặt chẽ
từ nêu vấn đề người vết đi vào giải thích, phân tích,
diễn giải rồi sau đó khẳng định, nâng cao vấn đề
nghị luận
? Em hiểu thế nào về nghị luận về một tác phẩm
truyện (hoặc đoạn trích)?
- Gv cho hs trả lời sau đó cho hs đọc ghi nhớ trong
sgk/ 63
Hđ3: Thực hiện phần luyện tập trong sgk.
- Gv gọi hs đọc đoạn trích sgk
? Vấn đề nghị luận của đoạn văn là gì? Đoạn văn
nêu lên những ý kiến chính nào? Các ý kiến ấy
giúp ta hiểu thêm gì về nhân vật Lão Hạc?
- Gv cho hs thảo luận nhóm
- Dựa vào nội dung của tácphẩm
- Lập luận rõ ràng, ngắn gọn
- Các luận điểm, luận cứ có tínhthuyết phục bằng những dẫnchứng cụ thể trong tác phẩm
- Bố cục bài viết chặt chẽ, dẫndắt tự nhiên
Trang 16- Hstl- Gvkl và ghi bảng: trước tình thế nghiệt ngã.
- Phân tích nội tâm của nhânvật cùng với những hành độngnhân vật
- Làm sáng tỏ nhân cách đángkính, một tấm lòng hi sinh caoquý của Lão Hạc
4) Củng cố: Gv củng cố nội dung bài học.
5) Dặn dò: Gv dặn hs học bài và chuẩn bị bài: Cách làm bài nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích).
D) R ót kinh nghiÖm sau giê d¹y:
………
………
Ngày soạn:
-Ngày giảng:
Tiết 120 : CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ MỘT TÁC PHẨM TRUYỆN
(HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
A/ Mục tiêu cần đạt :
1) KiÕn thøc: Biết cách viết bài nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích)
cho đúng yêu cầu
2) KÜ n¨ng: Rèn kĩ năng thực hành các bước khi làm bài nghị luận về tác phẩm
truyện (hoặc đoạn trích), cách tổ chức triển khai các luận điểm
2) Kiểm tra bài cũ:
? Thế nào là nghị luận về một tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích)?(Đáp
án tiết 119)
3) Bài mới
Hoạt động của thầy và trò
Hđ1: Gv giới thiệu bài- hs lắng nghe
Hđ2: Gv hướng dẫn hs tìm hiểu nội dung bài
học
Bước1: Tìm hiểu đề bài nghị luận về tác phẩm
truyện (hoặc đoạn trích)
Đề bài: sgk
Trang 17? Các từ phân tích, suy nghĩ trong đề bài đòi
hỏi bài làm phải ntn?
- Gv nêu gợi ý
- Hstl:
Đề1,3,4: đề có mệnh lệnh (suy nghĩ)
Đề 2: đề mở (phân tích)
Bước 2: Thực hiện cách làm bài nghị luận về tác
phẩm truyện (hoặc đoạn trích)
- Gv cho hs đọc đề bài rồi chép lên bảng:
? Đề yêu cầu vấn đề gì?
- Hstl- Gvkl:
Nhân vật ông Hai (tình yêu làng, yêu nước nét
mới trong đời sống tinh thần của người nông dân
trong kháng chiến chống Pháp
? Tinh thần yêu làng, yêu nước của ông Hai
được bộc lộ trong tình huống nào?
- Hstl- Gvkl:
Làng chợ Dầu (quê hương của ông) đi theo giặc
? Những chi tiết nào thể hiện tình yêu làng,
yêu nước của ông Hai?
- Gv cho hs thảo luận nhóm
- Hstl- Gvkl:
Tâm trạng đau xót, cử chỉ dằn vặt hành động đi,
đứng, ngồi của ông Hai Nhất là lời nói đầy nước
mắt của ông Hai
- Gv gọi hs đọc phần dàn ý trong sgk
? Em hãy nêu ý chung của dàn bài nghị luận
về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích)?
- Đề 2: đề mở (phân tích)
II/ Các bước làm bài văn nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích)
Đề bài: Suy nghĩ về nhân vật
ông Hai trong truyện ngắnlàng của Kim Lân
TB: Nêu luận điểm chính
(ND-NT) của tác phẩm (hoặcđoạn trích)
Phân tích, chứng minh nhữngluận điểm đó
KB: Nhận định chung về tác
phẩm (hoặc đoạn trích)
3/ Viết bài:
MB: Đi từ khái quát đến cụ
thể hoặc trực tiếp vào vấn đề
TB: Lần lượt phân tích ,
chứng minh các luận điểm
Trang 18? Vỡ sao sau khi viết bài lại phải đọc lại bài
viết, việc đọc lại cú ý nghĩa ntn?
- Hstl- Gvkl:
Đọc lại bài để kiểm tra lỗi bài viết: lỗi chớnh tả,
lỗi dựng từ đặt cõu, lỗi liờn kết cõu và liờn kết
đoạn văn
? Em hiểu thế nào về cỏch làm bài văn nghị
luận về tỏc phẩm truyện (hoặc đoạn trớch)?
- Hstl- Gv cho hs đọc lại ghi nhớ trong sgk/ 68
Hđ3: Thực hiện phần luyện tập
- Gv cho hs viết phần mở bài cho đề bài sgk
- Gv cho hs đọc bài viết của mỡnh và uốn nắn
cỏch viết bài của hs
đú
KB: Nhận định chung và nờu
thỏi độ của bản thõn
4/ Đọc bài và sửa lỗi bài viết
* Ghi nhớ: sgk/ 68.
III/ Luyện tập:
Đề bài: Suy nghĩ về truyện
ngắn Lóo Hạc của Nam Cao
- Gv cho hs viết phần mở bài
4) Củng cố: Gv củng cố lại nội dung bài học.
5) Dặn dũ: Gv dặn hs học bài và chuẩn bị bài luyện tập.
D) R út kinh nghiệm sau giờ dạy:
………
………
Ngày soạn:
-Ngày giảng:
Tiết 121 LUYỆN TẬP CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ
TÁC PHẨM TRUYỆN (HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
BÀI VIẾT SỐ 6 (Ở nhà)
A/ Mục tiờu cần đạt:
1) Kiến thức: Củng cố tri thức về yờu cầu, cỏch làm bài văn nghị luận về tỏc
phẩm truyện (hoặc đoạn trớch) đó học ở cỏc tiết trước
2) Kĩ năng: Qua hoạt động luyện tập cụ thể mà nắm vững, thành thạo thờm kĩ
năng tỡm ý, kĩ năng viết bài nghị luận về tỏc phẩm ttruyện (hoặc đoạn trớch)
- Viết bài văn theo đỳng yờu cầu của thể loại
3) Thái độ: GDHS ý thức tự giỏc trong học tập
B/ Chuẩn bị:
C/ Cỏc bước lờn lớp
1) Ổn định lớp học
2) Kiểm tra bài cũ:
? Em hóy nờu cỏc bước làm bài văn nghị luận về tỏc phẩm truyện (hoặcđoạn trớch)? (Đỏp ỏn tiết 120)
3) Bài mới.
Hoạt động của thầy và trũ.
Hđ1: Gv giới thiệu bài - hs lắng nghe.
Hđ2: Gv hướng dẫn hs tỡm hiểu nội dung bài
học
Ghi bảng