- Học sinh biết được nguyên nhân sự ra đời xã hội phong kiến châu Âu, sự xuất hiện thành thị trung đại, đặc điểm của lãnh địa phong kiến và thành thị trung đại;.. - Học sinh giải thích đ[r]
Trang 1TUẦN 1
Ngày soạn:17/8/2019
Ngày giảng:6A………
6B………
6C………
PHẦN I
KHÁI QUÁT LỊCH SỬ THẾ GIỚI TRUNG ĐẠI
Tiết 1
Bài 1
SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI PHONG KIẾN Ở CHÂU ÂU
( Thời sơ – trung kì trung đại )
I- MỤC TIÊU CẦN ĐẠT.
1 Kiến thức:
- Học sinh biết được nguyên nhân sự ra đời xã hội phong kiến châu Âu, sự
xuất hiện thành thị trung đại, đặc điểm của lãnh địa phong kiến và thành thị trung đại;
- Học sinh giải thích được thế nào là lãnh địa phong kiến Thành thị trung
đại hiểu được sự phát triển hơp quy luật của xã hội loài người chuyển từ xã hội chiếm hữu nô lệ sang xã hội phong kiến
- Học sinh vận dụng kiến thức để so sánh được về địa vị xã hội, kinh tế của
các giai cấp trong xã hội phong kiến châu Âu HS suy nghĩ, đánh giá về lãnh địa phong kiến, thành thị trung đại
2.Kĩ năng:
- Kĩ năng bài học: Biết vận dụng phương pháp so sánh, đối chiếu để thấy rõ
sự chuyển biến từ xã hội chiến hữu nô lệ sang xã hội phong kiến
- Kĩ năng sống : rèn kĩ năng trình bày, lắng nghe, phát biểu suy nghĩ khi
đánh giá một vấn đề, kĩ năng hợp tác trong hoạt động nhóm
3 Thái độ: Giáo dục cho học sinh ý thức đầy đủ hơn về sự bất bình đẳng
trong xã hội
4 Định hướng phát triển năng lực
* Năng lực chung:
- Năng lực tự học
- Năng lực hợp tác
- Năng lực đánh giá
- Năng lực giải quyết vấn đề
* Năng lực chuyên biệt:
- Năng lực xác định và giải quyết mối liên hệ, ảnh hưởng tác động, giữa
các sự kiện hiện tượng lịch sử với nhau
- Năng lực so sánh, phân tích, phản biện, khái quát hóa, xác định mối
quan hệ giữa các sự kiện, hiện tượng lịch sử, nhận xét đánh giá, liên hệ
giải quyết các vấn đề thực tế
- Năng lực rút ra bài học Lịch sử từ các sự kiện lịch sử
Trang 2- Thông qua sử dụng ngôn ngữ lịch sử thể hiện chính kiến của mình về
các sự kiện lịch sử, Sưu tầm tư liệu xã hội phong kiến châu Âu
II-CHUẨN BỊ:
1- Giáo viên: - Sơ đồ hóa bậc thang phong kiến+ máy tính
2- Học sinh: - Tìm hiểu các thuật ngữ, khái niệm lịch sử,
III- PHƯƠNG PHÁP
Vấn đáp kết hợp thực hành,thảo luận nhóm, quan sát, kĩ thuật động não,
trình bày
IV- TIẾN TRÌNH DẠY HỌC –GIÁO DỤC.
1- Ổn định tổ chức: 1’
2- Kiểm tra bài cũ: (4’)
Kiểm tra chuẩn bị SGK+ vở viết của HS
GV giới thiệu sách tham khảo
3 Bài mới
* GV nêu vấn đề:
- Mục tiêu: đặt vấn đề tiếp cận bài học
- Thời gian: 1 phút
- Hình thức tổ chức: Cả lớp
- PP: thuyết trình
- Kĩ thuật: động não
Theo phương thức sản xuất của Lê Nin lịch sử xã hội loài người đã phát
triển liên tục qua 5 giai đoạn:
XHCXNT CHNL XHPK XHTB XHCH
Quá trình đi lên từ CHNL đến XHPK của loài người nói chung và của
Châu Âu nói riêng như thế nào ?
Hoạt động 1
- Thời gian: 10’
- Mục tiêu: Sự hình thành xã hội phong kiến ở châu
Âu
- Hình thức tổ chức, PP: vấn đáp,phân tích, thuyết
trình,cá nhân/lớp
-KT: động não
GV hướng dẫn HS đọc SGK
(?) Từ thiên niên kỉ I trước công nguyên, các quốc gia
cổ đại phương Tây Hi Lạp va Rôma phát triển, tồn tại
đến thế kỷ V Nhưng sau đó xã hội Tây Âu có những
1 Sự hình thành xã hội phong kiến ở châu Âu
* Hoàn cảnh lịch sử
Cuối thế kỉ thứ V, người Giéc-man tiêu diệt các quốc gia cổ đại Lập nên nhiều vương quốc mới
* Biến đổi trong xã hội:
- Các tầng lớp mới xuất hiện : + Tướng lĩnh, quý tộc có nhiều ruộng đất và tước vị, có quyền thế
và rất giàu có Các lãnh chúa phong kiến
+ Nô lệ và nông dân không có
Trang 3biến đổi gì?
- Các quốc gia cổ đại phương Tây tồn tại đến cuối thế
kỉ V thì bị các bộ tộc người Giecman từ phương Bắc
tràn xuống xâm chiếm, tiêu diệt các quốc gia này, bộ
máy nhà nước của Rô-ma sụp đổ, xã hội Tây Âu có
những biến đổi lớn
(?) Khi tràn vào lãnh thổ của đế quốc Rô-ma người
Giecman đã làm gì?
- Người Giecman đã thành lập nhiều vương quốc mới
của họ như: vương quốc của người Ăng-glô
Xắc-xông, Vương quốc Phơ-răng, Vương quốc Tây Gốt,
Vương quốc Đông Gốt (sau này phát triển thành các
vương quốc Anh, Pháp, Tây Ban Nha, Ý )
- Người Giecman chiếm ruộng đất của chủ nô Rô-ma
cũ rồi chia nhau ( tướng lĩnh quân sự và quý tộc được
nhiều), phong tước vị cho nhau( công tước, bá tước,
hầu tước, nam tước )
(?) Những việc ấy làm xã hội phương Tây biến đổi
như thế nào?
- Bộ máy Nhà nước chiếm hữu nô lệ sụp đổ
- Các tầng lớp mới xuất hiện
GV: Xã hội hình thành các tầng lớp mới là lãnh chúa
phong kiến và nông nô
(?) Lãnh chúa phong kiến và nông nô được hình
thành từ những tầng lớp nào của xã hội cổ đại?
- Lãnh chúa phong kiến: là những tướng lĩnh và quý
tộc, người vừa có ruộng đất, vừa có tước vị, trở nên có
quyền thế và rất giàu có
- Nông nô: là những nô lệ được giải phóng và nông
dân, không có ruộng đất, làm thuê
(?) Quan hệ giữa lãnh chúa và nông nô ở châu Âu như
thế nào?
- Nông nô phụ thuộc lãnh chúa Quan hệ sản xuất mới
– quan hệ sản xuất phong kiến ở châu Âu hình thành
GV: sự hình thành XHPK châu Âu là hoàn toàn hợp
với quy luật của xã hội loài người
Hoạt động 2:
- Thời gian: 10’
ruộng, làm thuê phụ thuộc vào lãnh chúa -> tầng lớp nông nô
Xã hội phong kiến ở châu Âu hình thành
2 Lãnh địa phong kiến
* Tổ chức : Là vùng đất rộng lớn
do lãnh chúa làm chủ, trong đó có lâu đài và thành quách
* Đời sống trong lãnh địa:
- Lãnh chúa sống xa hoa đầy đủ
- Nông nô đói nghèo, khổ cực và
Trang 4- Mục tiêu: Lãnh địa phong kiến
- Hình thức tổ chức, PP: vấn đáp,phân tích, thảo
luận nhóm
-KT: động não
(?) Em hiểu thế nào là "Lãnh địa phong kiến”?
- Lãnh địa: là khu đất rộng, trở thành vùng đất riêng
của lãnh chúa – như một vương quốc thu nhỏ Mỗi
lãnh chúa phong kiến có một lãnh địa riêng
GV mở rộng so sánh với "điền trang"; "thái ấp" ở Việt
Nam
GV yêu cầu HS quan sát H1-SGK: Em hãy miêu tả và
nêu nhận xét về lãnh địa phong kiến trong H1 ở SGK
- Miêu tả: Tường cao, hào sâu, đồ sộ, kiên cố, có đầy
đủ nhà cửa, trang trại, nhà thờ như một đất nước thu
nhỏ
GV chốt tổ chức của lãnh địa
(?) Trình bày đời sống trong lãnh địa?
- Lãnh chúa : sống đầy đủ, xa hoa, giàu có nhờ bóc lột
tô thuế nặng nề từ nông nô Ngoài ra, lãnh chúa còn
đứng đầu cơ quan luật pháp và thống trị nông nô về
tinh thần (khác với địa chủ ở các nước phương Đông)
- Nông nô: sống hết sức khổ cực, phụ thuộc và nghèo
đói
(?) Đặc điểm chính của lãnh địa phong kiến là gì?
- Tự sản xuất và tiêu dùng, không trao đổi với bên
ngoài dẫn đến tự cung tự cấp, kĩ thuật canh tác thô sơ
GV bổ sung thêm: lãnh địa là đơn vị kinh tế, chính trị
độc lập mang tính tự cung tự cấp, đóng kín của lãnh
chúa trong thời kì phong kiến phân quyền ở châu Âu
Trong lãnh địa, nông nô tự sản xuất ra mọi vật dụng
và tiêu dùng những thứ do mình làm ra Họ chỉ phải
mua muối và sắt là hai thứ mà họ chưa tự làm ra
được, ngoài ra không có sự trao đổi, buôn bán với bên
ngoài Mỗi người nông nô vừa làm ruộng vừa làm
thêm một nghề thủ công nào đó
GV cho HS thảo luận nhóm bàn câu hỏi(3p)
(?) Phân biệt sự khác nhau giữa xã hội cổ đại và
XHPK?
phải sống phụ thuộc
* Đặc điểm kinh tế: tự cung, tự cấp đóng kín của một lãnh chúa
Trang 5- Xã hội cổ đại gồm chủ nô và nô lệ, nô lệ chỉ là
"công cụ biết nói"
- XHPK gồm lãnh chúa và nông nô, nông nô phải nộp
tô thuế cho lãnh chúa (khác biệt thân phận giữa nô lệ
và nông nô)
Hoạt động 3:
- Thời gian: 15’
- Mục tiêu: Sự xuất hiện của các thành thị trung đại.
- Hình thức tổ chức, PP: vấn đáp,phân tích
-KT: động não
(?) Theo em, đặc điểm của "thành thị" là gì?
- Là các nơi giao lưu, buôn bán, tập trung đông dân
cư
(?) Thành thị trung đại xuất hiện như thế nào?
- Thời kì phong kiến phân quyền: các lãnh địa đều
đóng kín, không có trao đổi buôn bán với bên ngoài
-Cuối TK XI, do hàng thủ công sản xuất ra nhiều
cần trao đổi, buôn bán Một số thợ thủ công đã đưa
hàng hóa của mình đến những nơi đông người qua lại
để bán và lập xưởng sản xuất-> từ đó họ lập ra thị
trấn sau đó trở thành thành phố lớn gọi là các thành
thị trung đại
(?) Cư dân trong thành thị gồm những ai? Họ làm
những nghề gì?
- Cư dân chủ yếu: Thợ thủ công và thương nhân
- Họ lập phường hội, thương hội để sản xuất và buôn
bán, trao đổi hàng hoá, tổ chức hội chợ
GV yêu cầu HS quan sát H2-Hội chợ ở Đức
Yêu cầu HS miêu tả, nhận xét về hoạt động của hội
chợ thời trung đại: Đông người, sầm uất, hoạt động
chủ yếu là buôn bán, trao đổi hàng hoá
GV giảng: khung cảnh sôi động của việc buôn bán
chứng tỏ nền kinh tế hàng hóa ở đây rất phát triển
Bên cạnh hội chợ là hình ảnh lâu đài, nhà thờ với
những kiến trúc đặc sắc, hiện đại Bức tranh phản ánh
thành thị không chỉ là trung tâm kinh tế mà còn là
trung tâm văn hóa, không khí dân chủ cũng được thể
hiện qua việc giao lưu hàng hóa
3 Sự xuất hiện của các thành thị trung đại
* Nguyên nhân:
Cuối thế kỉ XI, sản xuất thủ công phát triển hàng hoá thừa được đưa
đi bán thị trấn ra đời thành thị trung đại xuất hiện
* Tổ chức:
- Cư dân : tầng lớp thị dân (thợ thủ công + thương nhân)
- Bộ mặt thành thị: bao gồm phố
xá, nhà cửa…
* Vai trò: Thúc đẩy sản xuất, làm cho xã hội phong kiến phát triển
Trang 6(?) Nền kinh tế trong các thành thị có điểm gì khác
với nền kinh tế lãnh địa?
- Trong lãnh địa: kinh tế tự cung, tự cấp
- Trong thành thị: nền kinh tế hàng hóa phát triển
(trao đổi, buôn bán)
GV: thành thị là hình ảnh tương phản với lãnh địa
(?) Thành thị ra đời có ý nghĩa gì?
- Thúc đẩy sản xuất và buôn bán phát triển tác động
đến sự phát triển của xã hội phong kiến
GVG: Sự xuất hiện thành thị là yếu tố cơ bản thúc đẩy
nền kinh tế hàng hóa ở châu Âu phát triển đồng thời
cũng là nguyên nhân dẫn đến sự suy vong của chế độ
phong kiến ở châu Âu
4 Củng cố (3’)
* GV sử dụng bài tập
- Vì sao có sự xuất hiện thành thị trung đại châu Âu?
- So sánh điểm khác giữa thành thị trung đại với lãnh địa phong kiến?
- Nhận xét của em về sự phát triển nền kinh tế của thành thị trung đại?
- Khi đánh giá về các thành thị Tây Âu trung đại, C Mác viết: "Thành thị
trung đại như những bông hoa rực rỡ xuất hiện trên vũng bùn đen tối là xã hội phong kiến lúc bấy giờ" Hãy cho biết ý kiến của mình về nhận định trên.
5.Hướng dẫn về nhà: (3’)
- Học bài cũ Trả lời các câu hỏi cuối bài Tr.5/ SGK
- Chuẩn bị bài 2'' Sự suy vong của XHPK và sự hình thành chủ nghĩa tư bản
ở châu Âu''
+ Các cuộc phát kiến địa lí đã tác động như thế nào đến xã hội châu Âu? + Quan hệ sản xuất TBCN ở châu Âu được hình thành như thế nào?
V RÚT KINH NGHIỆM
………
………
………
………