TÂM lý lứa TUỔI ppt _ TÂM LÝ, Y ĐỨC

Nêu được các yếu tố ảnh hưởng đến sự lớn lên và phát triển của cuộc sống con người..  Nhân mỗi tế bào đều chứa một bộ các chỉ thị di truyền hoàn chỉnh hướng dẫn sự phát triển & tạo ra

TÂM LÝ LỨA TUỔI

Bài giảng pptx các môn ngành Y dược hay nhất có tại “tài liệu ngành dược hay nhất”;

https://123doc.net/users/home/user_home.php?use_id=7046916

Muïc tieâu:

1 Nêu được các yếu tố ảnh hưởng đến

sự lớn lên và phát triển của cuộc sống con người.

2 Mô tả được các giai đoạn của cuộc

đời.

3 Trình bày được các thời kỳ phát triển

và các rối nhiễu về tâm lý của từng giai đoạn.

 Nhóm các yếu tố đã hình thành khi bước vào thế giới này.

 Nhóm các yếu tố có được sau đó.

Gen và sự di truyền

Tạo những nét đặc trưng về thể chất: như vĩc dáng, nét mặt, màu da, màu tĩc, màu mắt và giới tính

Ta thừa hưởng của cha mẹ các năng lực trí tuệ và thể chất và các năng lực khác nữa

 Nhân mỗi tế bào đều chứa một bộ các chỉ thị di truyền hoàn chỉnh hướng dẫn sự phát triển & tạo ra những đặc điểm riêng của mỗi người

 Mỗi gen chứa mật mã điều khiển tạo ra một protein đặc biệt  gen là chỉ thị di truyền góp phần vào quá trình phát triển

 1số dị tật về phát triển nảy sinh từ sự RL ctrúc gen

 Năng lực thể chất: Các chức năng các hệ thống cơ quan trong cơ thể, các tố chất vận động và khả năng vận động.

CÁC YẾU TỐ MÔI TRƯỜNG:

 Những cơ hội học hỏi (giáo dục)

 Giao lưu bạn bè xung quanh

 Mối quan hệ giữa cá nhân với nhau trong các hoạt động

 Các yếu tố khác: Các nhu cầu cơ bản, tình

trạng sức khỏe của con người

CÁC GIAI ĐOẠN TRONG CUỘC SỐNG

Tuổi già trên 60 năm Tuổi trung niên 30-60 năm Tuổi thanh niên 16-30 năm

Tuổi thiếu niên 12-16 năm

Tuổi thiếu nhi 6-12 năm

Tuổi mẫu giáo 3-6 năm

Tuổi nhà trẻ 1-3 năm

Tuổi bế bồng 0-1 năm

THỜI KỲ TRƯỚC SINH: 266 NGÀY

CÁC GIAI ĐOẠN PHÁT TRIỂN TRONG BỤNG MẸ

 Giai đoạn tế bào trứng: 2 tuần

 Q.trình t.tinh  hợp tử  nang phôi (1 tuần)

 T bào của nang phôi  biệt hóa theo hình thái và chức năng riêng:

 T.Bào trong nang  phôi

 T.Bào còn lại hình thành hệ thống nuôi phôi

Cuối tuần 2: phôi đã dính chặt vào tử

cung và được nuôi từ các mạch máu

của tử cung

GĐ PHÔI THAI: TUẦN 3 – TUẦN

==> dễ bị tổn thương, hình thành dị tật

 Hai nguyên tắc của quá trình phát triển:

 Hướng phát triển đi từ đầu xuống

 Phát triển từ trong cơ thể ra tới

các đầu mút

 Qtr phát triển /các bộ phận cơ thể ko thể được lập lại trong các giai đoạn tiếp theo

GIAI ĐOẠN 3 THÁNG ĐẦU THAI KÌ

 Tháng thứ nhất, bé mới chỉ là "phôi thai",

dài khoảng 5mm Đến ngày thứ 20, tim của

phôi đã bắt đầu đập

 Cuối tháng thứ 2, thai dài khoảng 3-4cm,

nặng trong khoảng 14-15g Trên màn hình

siêu âm, nhìn thấy em bé cử động được

chân, tay

 Tháng thứ 3, Mắt, môi, tai của em bé phát

triển khiến gương mặt bước đầu có đường

nét Nội tạng và cơ quan sinh dục dần định

hình

 GĐ BÀO THAI: TUẦN 9 –

TUẦN 38

 Thu đạt và phát triển các chức năng và hệ thống => cho phép thai sống còn sau khi sinh

• 4 tháng: Chân tay của bé luơn cử động, ngọ

nguậy Cơ quan sinh dục ngồi của bé đã định

hình

• 5 tháng: Não và hệ thần kinh bước đầu cĩ sự

giao thoa với nhau Vị giác của bé cũng đã hình

thành Bé đã bắt đầu cĩ động tác nuốt và phân

biệt được 4 vị mặn, ngọt, chua, đắng

• 6 tháng: Bé khi thức khi ngủ Trong lúc ngủ,

hai tay bé cong lại, ơm trước ngực, đầu gối gập

sát bụng Thính giác lúc này của bé đã thành

thục, bé cĩ thể phân biệt được giọng nĩi của mẹ

 Tháng thứ 7: có phản xạ khóc và nuốt Tinh hoàn của thai

nhi là con trai đã ở trong bao tinh hoàn, âm môi của bé gái

đã phát triển

 Tháng thứ 8: Do đầu bé nặng hơn nên bị kéo chìm xuống

dưới Điều đó giúp bé xoay đầu về phía đường sinh một cách tự nhiên (thai ngôi đầu), thai nhi không thể tiếp tục trôi nổi mà đã ở vị trí cố định, áp sát vào thành tử cung

 Các bộ phận chủ yếu đã sơ bộ hoàn thiện: đã sẵn sàng cho

cuộc sống ngoài tử cung

 Tháng thứ 9 đến tuần 37-40: Bé ít đạp hơn vì bụng mẹ đã

quá chật chội Sự chật chội đôi khi khiến bé tung những cú

“trời giáng” lên thành bụng của mẹ Cuối giai đoạn này (tuần 37-40) là thời kỳ chín muồi, thai đòi ra khỏi bụng mẹ

CÁC GIAI ĐOẠN TRONG CUỘC ĐỜI

THỜI THƠ ẤU ( TỪ 0 - 12 TUỔI )

 Giai đoạn hết sức quan trọng trong suốt quá trình phát triển của đời người

 Hình thành sợi dây liên hệ với thế giới xung quanh  phát triển:

 Thể chất

 Vận động

 Ngôn ngữ

 Cảm xúc - tình cảm

 Xã hội và nhân cách

CHIA LÀM 4 GĐ:

TUOÅI BEÁ BOÀNG (< 1 TUỔI)

TUỔI BẾ BỒNG

 Đứa trẻ lúc chào đời mang những năng lực tiềm tàng về thể chất và cảm giác: phản xạ định hướng, phản xạ bú, mút  hoạt động theo bản năng

 Mọi nhu cầu của trẻ cần được người lớn thỏa mãn

 Nhờ giác quan mà hình thành những mối quan hệ ban đầu với môi trường xung quanh:

gđ “ miệng”

 Mối quan hệ với môi trường xung quanh

(đặc biệt mối quan hệ Mẹ-Con) là quan hệ

phi ngôn ngữ

 1 - 3 tháng: Giao tiếp với thế giới bên ngoài nhiều hơn qua những tiếng thầm thì, gù gù và biểu thị qua nét mặt

 4 tháng - Phát triển giác quan:

 Bé bắt đầu nhận biết tên gọi của mình Bé thường chăm chú hơn nếu tên của bé được nhắc đến trong câu chuyện của cha mẹ

 Ghi nhớ bằng mùi hương

 Giao tiếp bằng mắt

Từ 9 đến 10 tháng tuổi

 Phân biệt rất rõ ràng “thích” và “không thích”

 Nhận biết cảm xúc của mọi người xung quanh:

Từ 10 đến 11 tháng tuổi

 Cảm nhận được sự tồn tại của thế giới khác ngoài mẹ

Hiểu được lời của cha mẹ: không chỉ hiểu từ đơn, bé còn hiểu được ý nghĩa của các từ trong trật tự một câu Đây là cột mốc quan trọng cho sự phát triển ngôn ngữ

Bập bẹ: Nói được 1 số từ đơn giản, bắt đầu xuất hiện tâm lý

“trình diễn những câu chuyện giả”

NHỮNG RỐI NHIỄU VỀ TÂM LÝ:

 Rối nhiễu là sự rối loạn

hoạt động các chức năng

tâm sinh lý của cá nhân

được thể hiện trong hành vi,

ứng xử bất thường của họ

 Là một vấn đề tâm lý

nghiêm trọng, kéo dài và

vấn đề tâm lý này gây ra

rất nhiều khó khăn cho cá

nhân trong cuộc sống

thường ngày

NHỮNG RỐI NHIỄU TÂM LÝ Ở TUỔI

BẾ BỒNG:

Các yếu tố chính gây ra rối nhiễu:

 Yếu tố di truyền: cha nghiện rượu  con nghiện

 Các rối loạn chức năng sinh học

 Lo hãi của trẻ: tác động của môi trường

 Khi trẻ mất đi sự gần gũi chăm sóc của mẹ

 Mẹ có sự bất ổn về tâm lý

 trẻ luôn luôn sợ sệt  khó hình thành niềm tin

 Phản ứng của trẻ: bỏ ăn, mất ngủ, thiếu

năng động, buồn bã kêu khóc

”How am I going

to be able to understand when people talk

to me, if I don’t know the

language that men talk?"

TUỔI NHÀ TRE Û( 1-3 TUỔI)

 Thể chất:

 Giai đoạn “ trí khôn giác - động”:

 Lứa tuổi hiếu động, tăng khả năng vận động và phát triển ngôn ngữ hình thành “cái tôi” của trẻ

 Vận động: vẫn mang tính đồng vận

 Ngôn ngữ: - xuất hiện tư duy ngôn

ngữ phát triển

- hiểu lời nói trước khi biết nói

- gđ “từ – câu”

 Cảm xúc tình cảm: 2 chiều “ yêu - ghét”

 Xã hội nhân cách: năng lực bé phải

đạt được là “cảm giác tự chủ” tự kỷ, chủ quan

 Từ 12 tháng tuổi trở đi, thị giác của bé rất tinh, thính xác, xúc giác, khứu giác của bé đều phát triển gần như người lớn Lúc này,

bé bắt đầu quan tâm đến mọi thứ và hiếm khi bỏ qua điều gì Kết quả

là bé học rất nhanh, và khám phá được rất nhiều thứ.

 Kỹ năng vận động: 12-14 tháng tuổi, bế biết giữ cân bằng tốt và có những bước đi đầu tiên; 14-18 tháng: có thể tự đi một mình; 18-24 tháng: có thể chạy nhảy, đi giật lùi, leo cầu thang, đá hay ném một quả bóng nhựa và đu đưa cơ thể theo nhịp điệu âm nhạc; sử dụng thìa khi xúc thức ăn và có thể tự cởi giày, tất

 Kỹ năng ngôn ngữ: Độ tuổi này, bé hiểu được rất nhiều lời mẹ nói, hiểu tốt những yêu cầu đơn giản và những câu hỏi đơn giản Bé rất chăm chú với một câu chuyện ngắn, có thể đặt cho mẹ một thắc mắc, gồm 3-4 từ trở lên như: “Cái gì thế?”, “Quả bóng đâu rồi?”…

NHỮNG RỐI NHIỄU TÂM LÝ

 Aûnh hưởng nhiều từ môi

trường giáo dục

 ví dụ:

- luôn bị la mắng

- luôn làm theo mêïnh

lệnh

 rụt rè xấu hổ, mất

tính tự chủ  nhân cách

bị thu hẹp

TUỔI MẪU GIÁO (3-6 TUỔI)

PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH VÀ

NHẬN THỨC

 Thể chất:

 Tự chủ đi lại  tăng khả năng thâm nhập tìm hiểu thế giới

 Tư duy ở trình độ thao tác cụ thể

 Bắt đầu nhận thức về giới tính

 Vận động: vận động của tay chân

gắn liền với những thao tác nhất định

 Ngôn ngữ: vốn từ tăng  nói thành

câu, nghe và kể lại chuyện Đặt câu hỏi

> 5 từ?

 Cảm xúc tình cảm: biết vị trí của

mình  thoát khỏi những đòi hỏi tuyệt đối cho mình

XÃ HỘI - NHÂN CÁCH

- Qhệ XH chủ yếu là GĐ, tuy

nhiên có phát triển hơn:

sắm vai trong chơi nhóm

- Tự khẳng định mình: muốn

độc lập, tự chăm sóc bản

thân, tự làm tất cả

- Tò mò về mọi thứ xung

quanh  phát huy “ đầu óc

sáng kiến”

 Từ 3 đến 4 tuổi: Trẻ đã ý thức được các bộ phận sinh dục của cơ thể mình và xác định được sự khác biệt của hai giới tính.

 Từ 4 đến 5 tuổi: Trong khi chơi, nhiều em thích chơi trò bác sĩ, trò cô dâu chú rể Chúng đem vào trò chơi này những kinh nghiệm trực quan của mình Do đã quan tâm chút ít tới đặc trưng của mình, chúng thích gần gũi, tiếp xúc với những đứa trẻ cùng giới tính Điều này bộc lộ rõ hơn ở các em trai Nếu là con đầu, trẻ ở tuổi này thường thích có em, mặc dù khi có em rồi thì lại hay ghen tị.

 Từ 5 đến 6 tuổi: Trẻ thực sự thắc mắc về việc mình được sinh ra như thế nào, đồng thời băn khoăn một cách lý thú tới mối quan hệ giữa bà

mẹ với đứa con lọt lòng Trong lúc chơi, các em thường ưu tiên cho các bạn cùng giới tính với mình.

Ý thức được về bản năng giới tính

NHỮNG RỐI NHIỄU TÂM LÝ

 Môi trường giáo dục tốt:

được hoạt động, được hướng

dẫn  trẻ phát huy được

tính tò mò, tính sáng tạo…

 Môi trường hoạt động

không tốt: hoạt động luôn

bị kiềm chế  trẻ cảm

nhận mình làm việc không

tốt, hoặc tội lỗi  dễ gây

mặc cảm tội lỗi khi lớn

lên

TUOÅI THIEÁU NHI ( 6-12 TUOÅI

)

Đặc điểm của môi trường sống

Môi trường sống có nhiều thay đổi, từ 1 đứa trẻ  1 học sinh

 Thay đổi căn bản vị trí của trẻ trong gia đình và ngoài xã hội

 Thay đổi cả nội dung và tính chất của hoạt động cộng

đồng (vui chơi  học tập)

31

Các yêu cầu đặt ra cho trẻ cao hơn, nhiều hơn, buộc trẻ khắc phục khó khăn

ĐẶC ĐIỂM CỦA CÁC HOẠT ĐỘNG

Đặc điểm phát triển trí tuệ

Tri giác

• Phát triển hơn ở mẫu giáo, đặc biệt là tri giác

không chủ định: Tri giác không gian và tri giác thời gian

• Tri giác phát triển dần trong hoạt động (thực tế có

nhiều em rất tinh tế như có năng khiếu hội hoạ )

33

Thần đồng văn học Mỹ:

Adora Svitak

Chú ý

 Do yêu cầu hoạt động học tập là phải tập

trung chú ý có chủ định phát triển (chú ý

không chủ định vẫn chiếm ưu thế)

 Phân phối chú ý còn hạn chế (tập viết, quên tư thế ngồi)

Trí nhớ

 Trí nhớ trực quan hình tượng phát triển hơn trí nhớ lôgic trừu tượng  Những tài liệu gây được ấn tượng, giầu hình ảnh sẽ khiến trẻ dễ tiếp thu hơn

35

• Trí nhớ học sinh tăng theo độ tuổi

Học tiếng Anh bằng hình ảnh - 1 trong những phương pháp giúp tăng cường trí nhớ cho trẻ

Tư duy

 Tính chất trực quan, cụ thể

chuyển dần sang tính chất

trừu tượng

 Hoạt động trừu tượng hố và

khái quát hố

 Hoạt động phán đốn, suy

luận phát triển

36

 Đây là dấu hiệu trẻ chuẩn bị

chuyển sang tư duy lôgic trong giai đoạn

tiếp theo

Hàng ngày chúng em vui đùa dưới bóng cây khoai lang

Con gà trống nhà em nặng gần 2 kg, khi ngủ nó không bao giờ

 Đã có thái độ đối với mọi người xung quanh và đối với bản thân, biết đánh giá bản thân nhưng còn phải dựa vào ý kiến người khác 38

Xúc cảm- Tình cảm

 Tình cảm là đặc tính cơ bản, các em sống bằng tình cảm (các xúc cảm bắt đầu phát triển cao hơn mẫu giáo nhưng chưa bền vững)

 Tình cảm đạo đức phát triển khá mạnh, trong đó tình cảm gia đình giữ vai trò quan trọng trong đời sống của trẻ

40

Cuối GĐ này (12tuổi): hình thành nhân cách

 Nếp sống, thói

quen, hành vi có ý

thức

 Khép mình vào qui

tắc XH hoặc những

giá trị mà bản

thân đã chấp

nhận

 Một cá tính rõ

rệt, một sở thích

riêng, một sở

trường riêng

NHỮNG RỐI NHIỄU TÂM LÝ:

 Bất thường về tâm lý có thể là do các nguyên nhân:

 Di truyền

 Thể chất ( tổn thương não)

 Có vấn đề về tình cảm ( GĐ có mâu thuẫn, trẻ bị ép học quá sức)

 hậu quả là thành công hay thất bại trong học tập

 Các rối loạn tâm lý thường gặp:

 Về vận động & ngôn ngữ: vụng đọc, nói lắp

 Về trí tuệ: không học được, lưu ban

 Tình cảm & quan hệ đối xử với người khác: lo âu, tự ti

TUOÅI THIEÁU NIEÂN( 12-16

TUOÅI)

Thể chất: Giai đoạn quá độ từ trẻ em → người

lớn:

 Sự phát triển về thể chất đi vào giai đoạn ổn định:

 Tăng chiều cao

 Cơ thể cân đối khỏe mạnh

 Cơ bắp phát triển,thể lực được tăng cường

 Thay đổi về nội tiết (dậy thì):

 Phát triển mau lẹ về thể chất

 Trưởng thành về mặt tính dục

 Tư duy

 Tư duy trừu tượng, logic xuất hiện

 Năng lực ghi nhớ có tính chủ động

Những yếu tố của hoàn

cảnh kìm hãm sự phát

triển tính người lớn

 Cha mẹ chăm sóc con cái

một cách chu đáo quá mức

 Trẻ chỉ hướng vào việc học

tập mà không tham gia vào

các hoạt động khác

 Ở một số em khác không biểu hiện tính người lớn

ra bên ngoài, nhưng thực tế đang cố gắng rèn luyện mình có đức tính ở người lớn như dũng cảm,

tự chủ, độc lập

Dậy thì

 Là một hiện tượng bình thường, diễn ra theo quy luật sinh học

và chịu ảnh hưởng của môi trường tự nhiên và xã hội Giai đoạn chuyển tiếp từ trẻ thơ sang trưởng thành tính dục.

 Nam thường dậy thì chậm hơn nữ 1- 2 năm

 XH phát triển, có hiện tượng gia tốc phát triển của tuổi dậy thì Trẻ em dậy thì sớm hơn nhưng trưởng thành về mặt xã hội muộn hơn, nhu cầu mang tính bản năng  nguy cơ (cần thiết phải giáo dục giới tính)

 Người lớn phải thận trọng trong khi giao tiếp và khi đánh giá các em do những cảm xúc mãnh liệt nên đôi khi chỉ một lời chỉ trích bóng gió thôi cũng đủ gây tác hại rồi

Sự hình thành kiểu quan hệ mới

 Trẻ cĩ nhu cầu mở rộng quan hệ với người lớn Chúng mong muốn được bình đẳng như người lớn

 Thường xảy ra những xung đột giữa trẻ em và người lớn và chúng thường dùng hình thức chống cự, khơng phục tùng để thay đổi kiểu quan hệ này  Ngay cả khi cha mẹ đưa ra lý lẽ hợp lý cho những quy tắc đĩ, thì nhận thức phức tạp của trẻ vẫn cứ tìm ra những khiếm khuyết Những lần thuyết trình kéo dài thường làm bế tắc mối quan hệ cha mẹ - con cái tuổi VTN

 Giao tiếp và  tình bạn ở thiếu niên có giá trị rất lớn  đôi khi chiếm hết vị trí học tập và người thân

Hoạt động giao tiếp

Tự ý thức là gì?

Là sự tự đánh giá và so sánh phẩm chất nhân cách bản thân mình với người khác  xem xét lại hành vi, hoạt động có phù hợp với gđ, nhóm bạn,

XH không  Hình thành nên mẫu nhân cách tương lai

Nguyên nhân tự ý thức hình thành

 Sự phát triển trí tuệ của các em

 Nhu cầu của cuộc sống

Mong muốn của người lớn

Nhận xét của những người xung quanh

Bản thân các em

Sự hình thành tự ý thức