TÂM lý BỆNH NHÂN ppt _ TÂM LÝ, Y ĐỨC

+Đến các vùng xung quanh hoặc toàn thân.+Ảnh hưởng đến nhân cách bệnh nhân đời sống tâm lý bị rối loạn, tính tình thay đổi... Ảnh hưởng đến người xung quanh:• Đối với gia đình: làm lo lắ

TÂM LÝ BỆNH NHÂN

Bài giảng pptx các môn ngành Y dược hay nhất có tại “tài liệu ngành dược hay nhất” ;

https://123doc.net/users/home/user_home.php?use_id=7046916

Mục tiêu:

1. Trình bày được khái niệm về bệnh và bệnh nhân

2. Trình bày và phân tích các biểu hiện tâm lý của bệnh nhân

3. Phân tích được ý nghĩa của việc giải quyết các vấn đề về tâm lý bệnh nhân

4. Nêu được một số hoạt động có lợi trong việc ổn định tâm lý bệnh nhân

1 Khái niệm về bệnh và bệnh nhân:

1.1 Khái niệm về bệnh: HENXENKIN (1976):

Bệnh: là sự sống bị rối loạn trong quá trình tiến triển của nó

Nguyên nhân: do tổn thương các cấu trúc và chức năng của cơ thể với sự ảnh

hưởng của yếu tố bên trong và bên ngoài.

Phản ứng của cơ thể: nhằm thích nghi, bù trừ dưới nhiều dạng độc đáo về chất

1.1.1 Đặc điểm của bệnh (FREUD):

• Giảm hoàn toàn hay từng phần khả năng thích nghi của môi trường.

• Hạn chế tự do trong hoạt động sống của bệnh nhân.

+Đến các vùng xung quanh hoặc toàn thân.

+Ảnh hưởng đến nhân cách bệnh nhân (đời sống tâm lý bị rối loạn, tính tình thay đổi)

1.2 Khái niệm về bệnh nhân:

1.2.1 Khái niệm về bệnh nhân:

Là người bị bệnh

Rối loạn:

+Sự thoải mái về cơ thể, tinh thần và xã hội +Thích nghi sinh học, tâm lý, cảm giác lệ thuộc +Cảm nhận tự do bị hạn chế.

1.2.2 Ảnh hưởng đến người xung quanh:

• Đối với gia đình: làm lo lắng (cho người bệnh, bệnh tình, tính mạng, bị lây bệnh,

kinh tế, hạnh phúc gia đình, làm cho tình cảm gia đình rất phức tạp)

• Đối với tập thể: lo lắng về sức khỏe, ảnh hưởng công tác sản xuất.

2 Các hiện tượng tâm lý của bệnh nhân:

2.1 Các yếu tố có liên quan đến các hiện tượng tâm lý của bệnh nhân.

• Nhân cách của người bệnh

• Những tính hiệu hưởng tâm và phức hợp

• Những tính hiệu ly tâm và các phức hợp

2.2 Các biểu hiện tâm lý thường gặp:

3 Các nhận thức, thái độ, phản ứng của bệnh nhân:

3.1 Nhân cách tiền bệnh lý:

-Tầng sinh học: cơ sở sinh lý phản ứng với bệnh

-Tầng tâm lý: là quá trình trạng thái, đặc điểm tâm lý tác động lẫn nhau Các quá trình này đánh giá bệnh qua: cảm xúc, ý chí, xu hướng, tính cách độc đáo của hành vi  thái độ với sức khỏe

-Tầng xã hội: đặc trưng qua nhu cầu, động cơ, nhân sinh quan v v thái độ của bệnh nhân đối với bệnh.

Nhân cách tiền bệnh lý gồm các kiểu:

• Nhân cách bình thường

• Nhân cách đậm nét (hướng nội, hướng ngoại, hưng phấn, ức chế, không ổn định hoặc cứng nhắc)

• Nhân cách biến thái (gần như bệnh lý)

• Nhân cách bệnh lý (mất bù trừ, không thích nghi, hưng phấn, ức chế, quan tâm hiện tại, ít lo lắng cho tương lai, hậu quả của bệnh)

• Nhân cách bệnh tâm thần

3.2 Tính chất của bệnh và hoàn cảnh của bệnh

-Tính chất (cấp, mạn), mức độ, thể, giai đoạn (ủ bệnh, khởi bệnh ), chuyên khoa.-Hoàn cảnh khi bị bệnh: bản thân (kinh tế, văn hóa, chính trị, xã hội ), gia đình (tình cảm ông bà, cha mẹ, con cái ), cộng đồng (cơ quan, xí nghiệp, trường học, các mối quan hệ khác)

3.3 Các loại nhận thức của bệnh nhân:

• Kiểu thần kinh

• Mức độ tiếp thu ý kiến thầy thuốc

• Vai trò của thầy thuốc

3.3.1 Nhận thức đúng đắn, bình thường:

• Kiểu cân bằng, nhưng chậm

• Tiếp thu nhanh ý kiến thầy thuốc, làm theo chỉ dẫn tốt, nhưng dễ mất niềm tin, thành kiến

• Thầy thuốc: chứng minh bằng thực tế, thận trọng lời nói

3.3.2 Nhận thức quá mức (cường điệu):

• Kiểu hưng phấn mạnh hơn ức chế

• Dễ nổi nóng, kích động, phản ứng trên lời nói, biểu hiện quá mức, nhạy cảm, yêu cầu hết bệnh ngay, rất tích cực chữa bệnh

• Thầy thuốc: uốn nắn những suy nghĩ quá tầm, không tự ái, to tiếng, giữ bình tĩnh nhưng phải cương quyết với thái độ mềm mỏng thuyết phục

3.3.3 Nhận thức yếu, nhược nhận thức: (nhược điệu)

• Kiểu ức chế mạnh hơn hưng phấn?

• Coi thường bệnh tật, đánh giá thấp tính nguy kịch của bệnh, không tích cực trong điều trị, coi thường bệnh mạn tính, thường hay tự giải quyết cho mình

• Thầy thuốc: nâng đỡ tinh thần tích cực, lạc quan nhưng không làm quan trọng hóa vấn đề, gần gũi giải quyết mặc cảm khép kín, mặc kệ bệnh tật

3.3.4 Nhận thức loạn điệu, loạn nhận thức (loạn điệu):

• Có lúc coi thường, lúc bi quan, sợ hãi, thường không thừa nhận bệnh tật, không tin mình đến không tin thầy thuốc, không muốn ai nhắc đến bệnh tình của mình

• Thầy thuốc: tìm hiểu, giải thích và thông cảm

4 Các phản ứng của bệnh nhân:

• Nhận thức về bệnh

• Quan hệ thầy thuốc và bệnh nhân

• Vai trò của người thầy thuốc

4.1 Phản ứng hợp tác:

• Nhận thức đúng đắn về bệnh

• Biết lắng nghe ý kiến thầy thuốc, gần gũi, cởi mở với người khác

4.2 Phản ứng nội tâm, bình tỉnh chờ đợi:

• Nghiêm chỉnh tiếp thu, không phản ứng lung tung, nói năng có chừng mực, khi

có ý kiến thì khó thay đổi

• Thầy thuốc: đúng mực, có uy tín, tác động tốt bệnh nhân sẽ tin tưởng

4.5 Phản ứng nghi ngờ:

• Luôn nghi ngờ, thiếu tin tưởng, hay nghe người khác dễ dao động, hoang mang

• Thầy thuốc: phải gây ấn tượng mạnh mẽ về chẩn đoán điều trị có hiệu quả, giúp bệnh nhân củng cố niềm tin Cần chú ý tác phong, thái độ của người thầy thuốc

4.6 Phản ứng tiêu cực

• Dễ bi quan, lúc nào cũng cho mình bệnh không chữa được, sẽ tàn tật, sẽ chết, bi quan với nhưng bệnh mạn tính, luôn có tư tưởng chờ chết

• Thầy thuốc: phải gần gũi, nâng đỡ, động viên, thể hiện lòng yêu thương chu

đáo, không gây phản ứng, không thêm mầm mống bi quan và tạo niềm hy vọng cho bệnh nhân

4.7 Phản ứng phá hoại:

• Thường có nhân cách bệnh, không thỏa mãn với những xung quanh, dễ phản ứng và có hành động tiêu cực: không uống thuốc, không để nhân viên y tế chăm sóc, thường gây gỗ, cãi vã, thậm chí hành hung, thích gì làm nấy

• Thầy thuốc: cần nhẹ nhàng phân tích, động viên tính tổ chức, kỷ luật nhưng phải

cương quyêt với biểu hiện sai trái, và có thể buộc xuất viện, điều trị tại nhà hoặc

tổ chức hội chẩn với bác sĩ tâm thần

5 Ý nghĩa việc giải quyết các vấn đề tâm lý của bệnh nhân:

• 20-33% bệnh nhân ung thư, ICU, bệnh nặng và các bệnh phải điều trị nội trú cần chăm sóc về sức khỏe tinh thần và cảm xúc

• Tâm lý và cảm xúc tiêu cực là nguy cơ làm trầm trọng bệnh hoặc tăng khả năng tái phát

• Tâm lý và cảm xúc tiêu cực làm kéo dài thời gian nằm viện, tăng viện phí và tăng khả năng phải sử dụng các can thiệp y tế

6 Các hoạt động có lợi trong việc hỗ trợ tâm lý bệnh nhân:

6.1 Các hoạt động có lợi:

- Đọc sách: các loại sách về tôn giáo, sách tâm lý chung

- Nghe nhạc: nhạc cổ điển, nhạc giao hưởng, các loại nhạc ở địa phương, các âm thanh tự nhiên

- Internet, video game, xem các tivi show

- Hoạt động thiền, cầu nguyện trong môi trường ánh sánh nhẹ.

- Tham gia các nhóm tổ chức, và gia đình để được hỗ trợ về tinh thần

7 Những điều cần trao đổi với bệnh nhân:

7.1 Về tôn giáo:

- Lòng tin của bệnh nhân đối với tôn giáo

- Trao đổi, lắng nghe những mặt tích cực về tôn giáo của bệnh nhân

- Hỏi bệnh nhân về vai trò của tôn giáo, niềm tin của bệnh nhân đối với bệnh tật

7.2 Tìm hiểu những lo lắng của bệnh nhân:

• Dùng câu hỏi mở: những suy nghĩ của bệnh nhân về nguyên nhân xảy ra bệnh

• Khuyến khích bệnh nhân nói nhiều hơn: kể thêm về chi tiết suy nghĩ bệnh nhân

về bệnh tật

• Bình thường hóa những lo lắng của bệnh nhân: “Có nhiều bệnh nhân cũng lo lắng nhưng anh (chị)”

• Dùng những phản hồi nhấn mạnh để thể hiện sự lo lắng của thầy thuốc đối với bệnh nhân

• Hỏi về cảm xúc của bệnh nhân khi phải nằm viện: “anh (chị) cảm thấy thế nào?”,

“Cuộc sống gia đình thế nào khi anh (chị) đang nằm viện”

• Thể hiện sự đồng cảm với cảm xúc, cảm giác của bệnh nhân khi bị bệnh: giao tiếp bằng mắt, thể hiện mong muốn làm cho bệnh nhân thoải mái hơn, mau hết bệnh hơn.

• Trong giao tiếp với bệnh nhân: tự giới thiệu về bản thân, gọi bệnh nhân bằng tên

mà họ thích, bàn bạc thảo luận kế hoạch tự chăm sóc của bệnh nhân nếu có

thể)

• Dùng các hành động khích lệ bệnh nhân phù hợp