VAN 9 KY i 2017 2018

làm việc của Bác.* Điều chỉnh, bổ sung……… Hoạt động 2: Hình thành kiến thức - Mục tiêu: HS nắm được những nội dung cơ bản về tác giả Lê Anh Trà, tác phẩm - Phương pháp: Vấn đáp, nêu vấn

Trang 1

- Một số biểu hiện của phong cách văn hóa Hồ Chí Minh.

- Ý nghĩa của phong cách Hồ Chí Minh trong việc giữ gìn bản sắc văn hoá của dântộc Vẻ đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh là sự kết hợp hài hòa giữa truyền thống

và hiện đại, dân tộc và nhân loại, thanh cao và giản dị

- Đặc điểm của kiểu bài văn nghị luận

- Năng lực chung: Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo…

- Năng lực riêng: Năng lực cảm thụ thẩm mĩ, năng lực sử dụng tiếng Việt, năng lựctạo lập văn bản…

5 Tích hợp, lồng ghép:

- Giáo dục quốc phòng an ninh: Giới thiệu một số hình ảnh về chủ tịch HCM

- Tư tưởng HCM: ham học hỏi, sống giản dị, tiết kiệm

II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

1 Giáo viên:

- Tìm hiểu kĩ văn bản, chuẩn kiến thức, soạn bài

- Tranh ảnh, bài viết về nơi ở, và nơi làm việc của Bác

- Cuốn sách “Bác Hồ kính yêu”

2 Học sinh: Soạn bài, sưu tầm tranh ảnh, bài viết về nơi ở và làm việc của Bác

III Tổ chức các hoạt động dạy học

1.Ổn định tổ chức: 1' Lớp 9A

2 Kiểm tra bài cũ: 5'

Kiểm tra sự chuẩn bị sách vở của bộ môn, chuẩn bị bài học

? Em đã đọc những cuốn sách nào viết về Bác ? Thông tin mà em thu được ?

Bác Hồ của chúng ta không những là nhà yêu nước, nhà cách mạng vĩ đại màNgười còn là một trong 3 bậc tài danh được công nhận là Danh nhân văn hoá Thếgiới Vẻ đẹp văn hoá chính là nét nổi bật trong phong cách HCM Ở các lớp dướicác em đã được tìm hiểu một số văn bản viết về Hồ Chí Minh, giờ hôm nay vớivăn bản “Phong cách Hồ Chí Minh” chúng ta sẽ hiểu rõ hơn phong cách sống và

Trang 2

làm việc của Bác.

* Điều chỉnh, bổ sung………

Hoạt động 2: Hình thành kiến thức

- Mục tiêu: HS nắm được những nội dung cơ bản về tác giả Lê Anh Trà, tác phẩm

- Phương pháp: Vấn đáp, nêu vấn đề, tái hiện thông qua hoạt động tri giác ngôn ngữ

- Thời gian: 27'

Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt

? Hãy giới thiệu vài nét về tác giả Lê Anh Trà?

- HS nêu những hiểu biết của mình về tác giả Lê

Anh Trà

- GV cung cấp kiến thức

+ Sinh 02/4/1927 (Theo gia phả ghi: GS Lê Anh

Trà sinh năm 1922) (Nhâm Tuất)- Năm mất:

1999

+ Quê quán: xã Phổ Minh, huyện Đức Phổ, tỉnh

Quảng Ngãi

+ Ông là nhà báo, nhà nghiên cứu văn hoá, dạy

học, ông từng là Tổng biên tập tạp chí Văn hóa

Nghệ thuật (nay là báo Văn hóa).

+ Các tác phẩm nổi tiếng như: Nguyễn Bỉnh

Khiêm - nhà thơ triết lý - Nxb Văn hóa 1957;

Đường lối văn hóa văn nghệ của Đảng Cộng sản

Việt Nam; Hồ Chí Minh, tác gia, tác phẩm, nghệ

thuật ngôn từ, (Nxb Giáo dục, 1997) cùng nhiều

công trình khoa học đã công bố trên các tạp chí

+ Đạm bạc: sơ sài, giản dị, không cầu kì, bày vẽ

? Văn bản được trích trong tác phẩm nào?

? Văn bản viết theo phương thức biểu đạt nào?

Thuộc loại văn bản nào?

+ Thuyết minh, đan xen lập luận

+ Kiểu văn bản nhật dụng (GV giúp HS nhớ lại

kiểu văn bản nhật dụng vì đề cập đến vấn đề

mang tính thời sự - xã hội, đó là sự hội nhập với

thế giới và bảo vệ bản sắc văn hóa dân tộc Hiện

nay toàn Đảng, toàn dân ta phát động cuộc học

tập và làm theo tấm gương đạo đức HCM.)

I Tìm hiểu chung 1.Tác giả: SGK(7)

- PTBĐ: thuyết minh + nghịluận

- Kiểu văn bản: Nhật dụng

Trang 3

?Văn bản có thể chia làm mấy phần? Nêu nội

- Trình bày để người đọc hiểu và quý trọng vẻ

đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh

? Từ đó, người viết đặt ra vấn đề gì?

- Vấn đề: Phong cách của Hồ Chí Minh trong sự

hội nhập với thế giới và giữ gìn bản sắc văn hoá

dân tộc

? Vấn đề trên có ý nghĩa như thế nào?

- Đây là vấn đề có ý nghĩa thiết thực vì nước ta

đang trong quá trình hội nhập

? Nhan đề văn bản là “phong cách HCM” Vậy

em hiểu phong cách ở đây là gì?

+ Lối sống, cách sinh hoạt, làm việc, ứng

xử, tạo nên cái riêng của một người, một tầng

lớp người

GV: Văn bản này, Lê Anh Trà giúp ta hiểu về

phong cách văn hóa và phong cách sinh hoạt của

HCM

GV y/c hs chú ý phần I

? Bác Hồ tiếp xúc với văn hóa các nước trong

hoàn cảnh nào?

- Cuộc đời hoạt động cách mạng đầy gian nan bắt

nguồn từ khát vọng tìm đường cứu nước

? Dựa vào kiến thức môn lịch sử, bạn nào có thể

nói khái quát về quá trình hoạt động tìm đg cứu

đã giúp Bác có cơ hội để tiếp thu tinh hoa văn

hóa nhân loại

? Kiến thức văn hóa của Bác sâu rộng ntn?

Tích hợp GDQPAN:

?Hãy tìm những tư liệu thực tế chứng minh cho

những biểu hiện VH đó?

- Nói, viết giỏi 10 ngôn ngữ, biết 29 ngoại ngữ,

làm thơ bằng chữ Hán(Nhật kí trong tù), viết báo

- Chủ đề: Sự hội nhập với thếgiới và giữ gìn bản sắc dân tộc

- Bố cục: 2 phần

II Tìm hiểu chi tiết

1 Vẻ đẹp phong cách văn hoá

Hồ Chí Minh

- Bác hiểu biết sâu rộng nền vănhóa của các nước châu Á, Âu,Phi, Mĩ

Trang 4

bằng tiếng Pháp (Người cùng khổ), dịch sách của

Lê-nin từ tiếng Nga sang tiếng Việt

* Hoạt động cặp đôi 3'

? Vì sao mà Bác có đc vốn kiến thức văn hóa sâu

rộng như vậy? {Cách tiếp xúc văn hóa của Hồ

Chí Minh có gì đặc biệt( ở đâu? nơi nào? bằng

cách nào?)}

- Trên đường hoạt động CM tìm đường cứu nước:

Ghé lại nhiều hải cảng thăm các nước Châu Phi,

Châu á, Châu Mỹ Sống dài ngày ở Pháp, Anh

- Trong lao động: làm nhiều nghề (phụ bếp, cào

tuyết, phục vụ trên tàu, viết văn, báo, kịch)

-> Vừa lao động kiếm sống, vừa tìm hiểu, học

hỏi

- Học hỏi nghiêm túc: Nói và viết thông thạo

nhiều thứ tiếng ngoại quốc: Anh, Pháp, Hoa,

Nga ,tìm hiểu văn hoá nghệ thuật -> 1 mức

khá uyên thâm

-> Người biết ngôn ngữ là công cụ giao tiếp quan

trọng bậc nhất để tìm hiểu và giao lưu văn hóa

với các dân tộc trên thế giới

? Trau dồi tri thức văn hóa có phải mục đích

chính của Bác không?

- Không phải, mục đích chính của Bác là ra đi

tìm đường cứu nước

GV: Nhưng để thuận lợi cho hoạt động tìm đương

cữu nước thì cần phải am hiểu văn hóa của các

nước, đb là ngôn ngữ

? Qua đó em hiểu gì về Bác?

- Vì bác là người ham học hỏi

? Lời văn nào diễn tả cách tiếp nhận văn hóa của

Bác?

- Tiếp thu mọi cái hay, cái đẹp, phê phán cái tiêu

cực, hạn chế của CNTB (Thuế máu, Những trò lố

hay là Va-ren và Phan Bội Châu)

-> Tiếp thu có định hướng

- Ảnh hưởng quốc tế nhào nặn với cái gốc văn

hóa dân tộc

? Em suy nghĩ ntn về cách tiếp thu văn hóa nhân

loại của Bác?

- Tiếp thu một cách chủ động, có chọn lọc, luôn

giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc

Trang 5

? Em hiểu những ảnh hưởng quốc tế và cái gốc

văn hoá DT ở Bác ntn?

- Bác tiếp thu các giá trị vh của nhân loại Vì vậy

mà văn hoá của Bác mang tính nhân loại

- Nhưng Bác giữ vững những giá trị văn hoá

nước nhà, văn hoá của Bác mang đậm bản sắc

văn hoá DT

? Từ sự bình luận ấy của tác giả, giúp em hiểu

thêm điều gì về vẻ đẹp trong phong cách HCM?

- truyền thống văn hóa dân tộc + tinh hoa văn

hóa nhân loại=> Cốt lõi p/c HCM

- Người đã tiếp thu có chọn lọc tinh hoa VH nhân

loại, lấy VH dân tộc làm nền tạo nên phong cách

rất Việt Nam, rất phương Đông, rất mới, hiện đại

GV: Sự kết hợp, đan xen, bổ sung, sáng tạo hài

hoà 2 nguồn VH nhân loại và dân tộc, đan xen

phong cách văn hóa phương Đông – phương Tây;

cổ điển- hiện đại; vĩ đại- bình dị, Đã tạo nên

phong cách văn hóa riêng của Bác

? Từ đó chúng ta rút ra bài học gì trong sự hội

nhập với TG hiện nay?(Liên hệ)

? Để làm rõ vẻ đẹp phong cách VH HCM, tác giả

đã dùng những phương pháp thuyết minh nào?

- So sánh, liệt kê kết hợp bình luận: ít có vị lãnh

tụ nào am hiểu nhiều về các dân tộc và nhân dân

thế giới, văn hóa thế giới sâu sắc như BH

? Theo em, các phương pháp thuyết minh đó đã

đem lại hiệu quả gì cho phần đầu bài viết này?

- Khẳng định giá trị nhận định mà mình đưa ra

Đảm bảo tính khách quan cho nội dung trình bày;

đó là VH HCM, khơi gợi cảm xúc tự hào, tin

tưởng ở người đọc

GV: Để có vốn tri thức sâu rộng, đến đâu Người

cũng có ý thức học tập, rèn luyện tiếp thu văn hoá

một cách tích cực có chọn lọc Người đã đứng

vững trên nền tảng văn hoá VN để tiếp thu những

nét đẹp văn hoá của các DT rồi chuyển hoá thành

nét đẹp văn hoá rất bình dị nhưng cũng rất hiện

đại

Trong thực tế các yếu tố dân tộc và nhân loại;

truyền thống và hiện đại thường có xu hướng loại

trừ nhau Yếu tố này trội sẽ lấn át yếu tố kia Sự

kết hợp hài hoà của các yếu tố mang nhiều nét

đối lập ấy quả là kì diệu, ít ai có thể làm đc và nó

đã tạo nên một phong cách rất riêng- phong cách

văn hóa HCM

- Người đã tiếp thu có chọn lọctinh hoa VH nhân loại, lấy VHdân tộc làm gốc

=> Kết hợp hài hòa giữa truyềnthống văn hóa dân tộc và tinhhoa văn hóa nhân loại

Trang 6

- Một số biểu hiện của phong cách Hồ Chí Minh trong đời sống và sinh hoạt.

- Ý nghĩa của phong cách Hồ Chí Minh trong việc giữ gìn bản sắc văn hoá của dân tộc

- Đặc điểm của kiểu bài văn nghị luận

- Giáo dục quốc phòng an ninh: Giới thiệu một số hình ảnh về chủ tịch HCM

- Tư tưởng Hồ Chí Minh

1 Giáo viên:

Trang 7

- Tìm hiểu kĩ văn bản, chuẩn kiến thức, soạn bài.

- Tranh ảnh, bài viết về nơi ở, và nơi làm việc của Bác

- Cuốn sách “Bác Hồ kính yêu”

2 Học sinh: Soạn bài, sưu tầm tranh ảnh, bài viết về nơi ở và làm việc của Bác III Tổ chức các hoạt động dạy học

1.Ổn định tổ chức: (1) Lớp 9A

2 Kiểm tra bài cũ:5'

? Vốn tri thức văn hóa nhân loại của Chủ tịch Hồ Chí Minh sâu rộng như thế nào ?

? Vì sao Người lại có được vốn tri thức sâu rộng như vậy ?

? Kể một vài vd về lối sống sinh hoạt của Bác mà em biết ?

ở phần đầu văn bản, tác giả đã tập trung làm sáng tỏ quá trình tiếp thu VH nhânloại tạo nên một nhân cách, một lối sống rất Việt Nam, rất phương Đông, rất mới

và cũng rất hiện đại của HCM Vậy trong cách sống, Người đã thể hiện ntn->Chúng ta cùng tìm hiểu

- Mục tiêu: HS nắm được những nội dung cơ bản về nội dung tác phẩm

- Phương pháp: Vấn đáp, nêu vấn đề, tái hiện thông qua hoạt động tri giác ngôn ngữ

- Thời gian: 25'

? Tác giả đã thuyết minh phong cách sống của

HCM trên những khía cạnh nào?

- ăn, ở, tư trang, đồ dùng

Hoạt động nhóm:

Thời gian: 3 phút

* Nhóm 1: Tìm những chi tiết miêu tả ngôi nhà của Bác

* Nhóm 2: Trang phục của Bác có gì đặc biệt

* Nhóm 3: Bữa ăn của Bác ntn.

*Nhóm 4: Tư trang đồ dùng của người có những gì?

? Nơi ở của Bác có gì đặc biệt?

- Chiếc nhà sàn gỗ nhỏ bên cạch chiếc ao, vẻn vẹn

có vài phòng tiếp khách, làm việc và ngủ

- GV kể: Lần đầu tiên trong lịch sử và có lẽ cả thế

giới có một vị Chủ tịch…cung điện cho mình

- GV liên hệ: ở chiến khu B ở trong hang Pác bó,

lán Nà Lừa, Tỉn Keo; khi về thủ đô thì ở nhà sàn

? Đã có rất nhiều bài thơ viết về nơi ở của Bác,hãy

1 Vẻ đẹp phong cách văn hoá Hồ Chí Minh

2 Vẻ đẹp trong phong cách sinh hoạt của HCM:

- Nơi ở và làm việc: nhỏ bé,đơn sơ, mộc mạc

Trang 8

tìm một số câu thơ có viết về nơi ở của Bác?

“ Nhà Bác đơn sơ một góc vườn

Gỗ thường mộc mạc chẳng mùi sơn

Giường mây, chiếu cói, đơn chăn gối

Tủ nhỏ vừa treo mấy áo sờn…”

(Theo chân Bác)

? Trang phục ntn?

- Bộ quần áo bà ba nâu, chiếc áo trấn thủ, đôi dép

lốp như của các chiến sĩ Trường Sơn

GV: Trong SGK GDCD có câu chuyện “Bác Hồ

trong ngày tuyên ngôn độc lập”

? Bữa ăn của Bác ntn?

- Đạm bạc với các món ăn dt k cầu kì: cá kho, rau

luộc, dưa ghém, cà muối, cháo hoa.->là những món

ăn quen thuộc với chúng ta, rất dân dã

GV: trong bài thơ “Tức cảnh Pác Bó”

? Tư trang đồ dùng của người có những gì?

- ít ỏi: 1chiếc va li con con với vài ba bộ quần áo,

vài kỉ niệm của cuộc đời Bác

? Em có nhận xét gì về ngôn ngữ tác gỉa đã sử dụng

để thuyết minh về phong cách sống của Bác?

- Giản dị, cách nói dân dã (chiếc, vẻn vẹn…->

không cầu kì)

? Ngoài ra tg còn sử dụng những PPTM nào khác?

- Kể, liệt kê cụ thể, chính xác những khía cạnh đời

sống sinh hoạt của Bác; kết hợp bình luận

? Bằng lời văn giản dị, phương pháp liệt kê và bình

luận; Em nhận ra vẻ đẹp nào trong phong cách

- Cuộc sống của Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm

? Cách viết của tác giả ở đây có gì đặc sắc ?Tác

dụng ?

- Lối viết so sánh, liên tưởng, dùng nhiều từ Hán

Việt có sắc thái trang trọng, dẫn thơ

-> Lối sống, sinh hoạt của Bác rất gần gũi với các

bậc hiền triết xưa: cuộc sống gắn với những thú quê

đạm bạc mà thanh tao

? Tác giả lí giải ntn về lối sống của Bác cũng như

các vị danh nho xưa ?

- "Không phải là cách tự thần thánh hóa, làm cho

khác đời, hơn người

- Đây là lối sống thanh cao, một cách di dưỡng tinh

- Trang phục: Giản dị

- Ăn uống đạm bạc vớinhững món ăn dân dã, bìnhdị

- Tư trang: ít ỏi

-> Giản dị, thanh đạm, gần gũi

Trang 9

thần, một cách sống có văn hóa đã trở thành một

quan niệm thẩm mĩ: cái đẹp là sự giản dị, tự nhiên

? Em hiểu thế nào là cách sống không tự thần thánh

hoá khác đời, hơn đời?

- Cách sống không xem mình nằm ngoài nhân loại

như các thánh nhân siêu phàm, không tự đề cao

mình bởi sự khác mọi người, hơn mọi người, không

đặt mình lên trên mọi sự thông thường ở đời

GV : nói cho dễ hiểu là Bác sống theo đúng với tích

cách của mình, sống thật với mình

? Tại sao tác gỉa lại khẳng định rằng lối sống đẹp

của Bác có khả năng đem lại hạnh phúc thanh cao

cho tâm hồn và thể xác?

- Thông thường sự bình dị gắn với thanh cao, trong

sạch Tâm hồn không phải chịu đựng những bon

chen, toan tính vụ lợi thì tâm hồn được thanh thản,

hạnh phúc

- Sống thanh bạch, giản dị, thể xác không phải gánh

chịu những ham muốn, bệnh tật thì thể xác sẽ được

+ Ngoài những thông tin tác giả viết trong văn bản,

còn nhiều mẩu chuyện khác kể về cách sống của

Bác:

- Kể chuyện khi Bác làm xong ngôi nhà sàn, Bác tổ

chức liên hoan

- Mùa rét Bác có 1 cái áo bông…

- Bác thường răn anh em cấp dưỡng: các chú làm

thức ăn cho Bác ít thôi…

- Trong di chúc người viết: “Tôi để lại muôn vàn

tình thân yêu cho toàn Đảng, toàn dân, cho toàn thể

bộ đội, cho các cháu thanh niên và nhi đồng”…

“nay dù phải từ biệt, tôi k còn điều gì phải hối hận,

chỉ tiếc rằng k còn được phục vụ lâu hơn nữa”;

Người căn dặn: “Sau khi tôi qua đời, chớ nên tổ

chức điếu phúng linh đình, để khỏi lãng phí thì giờ,

tiền bạc của nhân dân”

-Thanh cao và sang trọng

III Tổng kết:

Trang 10

? “Phong cách HCM” của Lê Anh Trà đã sử dụng

những phương pháp chứng minh nào? Ngoài

phương pháp chứng minh, tác gỉa còn sử dụng

những yếu tố biểu đạt nào khác?

- So sánh, liệt kê, đối lập( vĩ nhân mà giản dị, gần

gũi…)

- PP lập luận, bình luận( đan xen giữa kể và bình

luận), dẫn thơ cổ, dùng từ Hán Việt

- Ngôn ngữ trang trọng, vận dụng hình thức so sánh

đối chiếu, thể văn nghị luận

?Với những biện pháp NT trên, tg giúp em hiểu gì

về phong cách HCM?

- Hiểu sâu hơn về vẻ đẹp văn hoá trong phong cách

của Bác Hồ ; đó là vốn VH sâu rộng kết hợp dân tộc

và nhân loại, cổ điển và hiện đại; giản dị trong sáng

Phong cách ấy vừa mang vẻ đẹp trí tuệ vừa mang vẻ

đẹp của đạo đức

?Học xong văn bản “Phong cách HCM”, Em đã

được bồi đắp thêm những tình cảm nào đối với Bác

- Để viết VBTM được hay, cần sử dụng linh hoạt

các phương pháp thuyết minh: so sánh, liệt kê, đối

lập; xen các yếu tố bình luận…

-Ngôn ngữ trang trọng, vậndụng hình thức so sánh đốichiếu, thể văn nghị luận

2 Nội dung:

- Vẻ đẹp văn hoá trongphong cách của Bác Hồ ; đó

là vốn VH sâu rộng kết hợpdân tộc và nhân loại, cổđiển và hiện đại; giản dịtrong sáng Phong cách ấyvừa mang vẻ đẹp trí tuệ vừamang vẻ đẹp của đạo đức

? Đọc, kể những bài thơ, mẩu chuyện nói về phong cách sinh hoạt của Bác ?

- Câu chuyện kể về Bác ở chiến khu Việt Bắc

- Tức cảnh Pác Bó

- Đôi dép Bác Hồ

- " Bác Hồ đó chiếc áo nâu giản dị

Màu quê hương bền bỉ, đậm đà"

- Nhớ ông cụ mắt sáng ngời

Áo nâu túi vải đẹp tươi lạ thường

- Bác để tình thương cho chúng con

Một đời thanh bạch chẳng vàng son

Mong manh áo vải hồn muôn trượng

Trang 11

Hơn tượng đồng phơi những lối mòn.

- Nhận biết và phân tích đc cách sử dụng phương châm về lượng và phương châm

về chất trong một tình huống giao tiếp cụ thể

- Biết vận dụng những phương châm này trong giao tiếp

3 Thái độ: có ý thức giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc.

4 Năng lực cần đạt:

1 Giáo viên:

- Nghiên cứu chuẩn kiến thức, nghiên cứu bài, soạn bài, giấy A0

- Các mẫu khác trong sách bài tập trắc nghiệm

2 Học sinh: xem bài trước ở nhà.

III Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy-học:

1.Ổn định: (1') Lớp 9A……….

Trang 12

2 Kiểm tra bài cũ: không

Mẹ:Hôm nay con có đi học không?

Con: Con có đi mẹ ạ! Chiều con đi

Mẹ: Con học môn gì vậy?

Con: Môn toán ạ!

? Hãy xác định vai xã hội và lượt lời trong cuộc hội thoại?

- Vai XH: Mẹ - con ( trong gia đình), quan hệ trên dưới

- Có hai lượt lời

? Em có nhận xét gì về câu trả lời của người con trong lượt lời thứ nhất?

- Thừa thông tin

GV: trong hội thoại có đôi khi người nói - viết không đáp ứng yêu cầu của cuộcgiao tiếp -> Các phương châm hội thoại

- Mục tiêu: HS nắm được phương châm về lượng, phương châm về chất

- Phương pháp: Vấn đáp, nêu vấn đề,tái hiện thông qua hoạt động tri giác ngôn ngữ

- Đối thoại giữa 2 người

? Hãy xđ vai xã hội và số lượt lời trong cuộc hội

thoại trên?

- Vai XH: ngang = (QH bạn bè)

- Lượt lời: mỗi người nói 2 lượt

? Nội dung của mỗi cuộc hội thoại trên là gì?

- Bạn An hỏi bạn Ba có biết bơi không

GV giải thích về môn thể thao Bơi: "Bơi" là di

chuyển trong nước hoặc trên mặt nước bằng cử

động của cơ thể, trong nghĩa của từ bơi đã có "ở

1 Ví dụ:

*Ví dụ 1sgk(8)

Trang 13

điều mà An muốn biết?

- không

? Vậy em có nhận xét gì về câu trả lời của Ba?

- Có nội dung nhưng không đầy đủ thông tin-> Có

thông tin nhưng ít oặc thiếu

? Việc nói thiếu thông tin sẽ có ảnh hưởng gì đến

giao tiếp?

- Giao tiếp vô nghĩa, vô tác dụng hoặc khó hiểu

* HS đọc truyện

? Vì sao truyện lại gây cười (cười vì cái gì)?

- Các nhân vật nói nhiều hơn những gì cần nói (thừa

thông tin)

? Lẽ ra A có con lợn cưới phải hỏi ntn để người

nghe đủ biết điều cần hỏi ? A có áo mới phải trả lời

ra sao?

- Hỏi: Bác có thấy con lợn nào chạy qua đây không?

- Trả lời: Nãy giờ tôi chẳng thấy con lợn nào chạy

qua đây cả

? Tại sao họ lại nói thừa như vậy? - để khoe của

? Câu chuyện trên muốn phê phán điều gì?

- Tính khoe khoang

? Từ 2VD em rút ra bài học gì khi tham gia hội

thoại?

- Không nên nói ít hay nhiều hơn những gì mà giao

tiếp đòi hỏi; chú ý xem người đối thoại với mình

hỏi cái gì để trả lời, trình bày đúng, đủ nội dung của

cuộc giao tiếp Đấy chính là phương châm về lượng

trong hội thoại

? Vậy em hiểu như thế nào PCVL ?

- Gọi HS đọc ghi nhớ

*Bài 1( SGK-T10)

- Sử dụng từ trùng lặp, thêm từ ngữ mà không thêm

phần nội dung nào ( Thừa thông tin):

a- Câu này thừa cụm từ “nuôi ở nhà” bởi vì từ “gia

súc” đã hàm chứa nghĩa là thú nuôi trong nhà

b- Tất cả các loài chim đều có 2 cánh, vì thế “có hai

cánh” là cụm từ thừa

*Hs đọc truyện

? Trong thực tế có quả bí to như vậy không?Câu

chuyện nhằm phê phán điều gì ?

* Ví dụ 2 sgk(9)

- Các nhân vật nói nhiều hơnnhững gì cần nói-> Thừathông tin (cưới, mới)

-> Khi giao tiếp, cần phải nói

có nội dung, phù hợp vớicuộc giao tiếp, không nên nóithiếu hoặc thừa thông tin

=>p/c về lượng

2.Ghi nhớ ( SGK9)

II Phươngchâm về chất:

Trang 14

- Nếu không có bằng chứng mà nói bạn xấu có được

không?

? Qua 2 VD, trong giao tiếp cần tránh gì?

- Không nên nói những điều mà mình không chắc

chắn là đúng sự thật.(VD1)

-Không nói những gì mà mình không có bằng

chứng xác thực(VD2)

? Vì sao vậy?

- vì sẽ làm giảm hiệu lực của thông tin, độ tin cậy

của thông tin sẽ không chắc chắn

GV: Đừng nói những điều gì không có bằng chứng

xác thực vì sẽ làm giảm hiệu lực của thông tin, độ

tin cậy của thông tin sẽ không chắc chắn Nếu cần

nói những điều đó thì phải báo cho người nghe biết

rằng tính xác thực của điều đó chưa được kiểm

chứng, dùng những từ như: hình như, nghĩ là, có

thể

* Những điều nên tránh ấy chính là để đảm bảo chất

lượng thông tin=> đó chính là phương châm về

chất trong hội thoại

?Bác sĩ đã vi phạm phương châm nào?

-Về chất: nói điều không đúng

? Trong trường hợp này việc vi phạm của bác sĩ có

chấp nhận được không Vì sao?

- Chấp nhận được; vì đảm bảo tâm lí cho bệnh nhân

chữa bệnh

? Từ thông tin trên, ta rút ra chú ý gì khi sử dụng

phương châm hội thoại?

- Đôi khi có trường hợp vi phạm phương châm hội

thoại nhưng nhằm mục đích có lợi cho đối tượng

giao tiếp thì việc vi phạm là chấp nhận được

- Nói điều không có bằngchứng xác thực

-> Không nên nói những điều

mà mình không tin là đúng

sự thật hoặc không có bằngchứng xác thực

=> p/c về chất

2 Ghi nhớ :(SGK)

*Chú ý: Sử dụng phươngchâm hội thoại phù hợp vớihoàn cảnh giao tiếp

Trang 15

a- Nói có sách, mách có chứng b- Nói dối

c- Nói mò d-Nói nhăng, nói cuội

e-Nói trạng

? Các từ ngữ trên chỉ những cách nói liên quan đến một phương châm hội thoại:

về chất

Bài tập 3

- Với câu hỏi “Rồi có nuôi được không? ”, người nói đã không tuân thủ phương

châm về lượng (hỏi một điều rất thừa)

? Sửa lại câu trên để không còn vi phạm phương châm về lượng?

- Bỏ: có nuôi được không

? Sửa lại rồi thì chuyện có gây cười nữa? Vì sao?

- Không; vì yếu tố gây cười trong truyện dân gian thường vi phạm phương châmhội thoại( Treo biển, Cháy…)

Bài tập 5

- Ăn đơm nói đặt: vu khống, bịa đặt

- Ăn ốc nói mà: nói vu vơ, không có bằng chứng

- Ăn không nói có: vu cáo, bịa đặt

- Cãi chày, cãi cối: ngoan cố, không chịu thừa nhận sự thật đã có bằng chứng

- Khua môi múa mép: ba hoa, khoác lác

- Nói dơi, nói chuột: nói lăng nhăng, nhảm nhí

- Hứa hươu, hứa vượn: hứa hẹn một cách vô trách nhiệm

-> Các thành ngữ này đều chỉ ra các hiện tượng vi phạm phương châm về chất

trong hội thoại

b Để đảm bảo phương châm về lượng, người nói dùng cách nói đó nhằm báo chongười nghe biết việc nhắc lại nội dung cũ là do chủ ý của người nói

4.Củng cố (2 ') gv chốt nội dung bài học

?Phương châm về lượng? Phương châm về chất?

Trang 16

5 Hướng dẫn tự học: (1'): Học thuộc ghi nhớ Làm bài tập 5(11) Soạn: Sử dụng

một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

***************************************

Ngày soạn: 23/8/2018

Ngày dạy: /8/2018

Tiết 4: SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT

TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH

I Mục tiêu cần đạt

1 Kiến thức:

- Văn bản thuyết minh và các phương pháp thuyết minh thường dùng

- Vai trò của các biện pháp nghệ thuật trong bài thuyết minh

2 Kĩ năng :

- Nhận ra các biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong các văn bản thuyết minh

- Vận dụng các biện pháp nghệ thuật khi viết các văn bản thuyết minh

3 Thái độ: HS có ý thức vận dụng các biện pháp nghệ thuật khi viết văn thuyết minh.

II.Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

1 Giáo viên: Đọc kĩ lưu ý sgv, nghiên cứu chuẩn kiến thức.Tranh ảnh có liên quan.

2 Học sinh: Trả lời câu hỏi Ôn các kiến thức về văn bản thuyết minh lớp 8 III Tổ chức các hoạt động dạy học

? Văn thuyết minh có cần sử dụng biện pháp nghệ thuật ?

Ở lớp 8, các em đã được học và vận dụng văn bản thuyết minh, giờ học này

chúng ta tiếp tục tìm hiểu và vận dụng kiểu văn bản này ở một yêu cầu cao hơn, đólà: Để văn bản thuyết minh sinh động, hấp dẫn và bớt khô khan thì cần sử dụng một

số biện pháp nghệ thuật

- Mục tiêu: HS nắm được một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

- Phương pháp: Vấn đáp, nêu vấn đề,tái hiện thông qua hoạt động tri giác ngônngữ

- Thời gian: 20'

I.Tìm hiểu việc sử dụng một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết

Trang 17

? Văn bản thuyết minh là gì?

- Là kiểu VB thông dụng trong mọi lĩnh vực đời

sống nhằm cung cấp những kiến thức khách quan

về đặc điểm, tính chất, nguyên nhân…của sự vật,

hiện tượng tr tự nhiên, XH bằng phương thức trình

bày, giới thiệu, giải thích

? VB TM viết ra nhằm mục đích gì?

- Cung cấp tri thức khách quan về sự vật, hiện

tượng, vấn đề được chọn làm đối tượng để thuyết

minh

? Muốn làm VBTM, yêu cầu người thuyết minh

phải tích luỹ tri thức bằng những con đường nào?

- Quan sát, tra cứu tài liệu, phân tích…

? Thường dùng những PPTM nào?

- 6 phương pháp: Phương pháp định nghĩa, liệt kê,

nêu ví dụ, dùng số liệu, so sánh, phân loại và phân

tích

- GV cho HS đọc kỹ văn bản : “ Hạ Long- đá và

nước”

? Văn bản TM về đối tượng nào? cụ thể về đặc

điểm nào của đối tượng?

- Sự kỳ lạ của Hạ Long

? Em hãy tìm câu văn khái quát sự kỳ lạ của vịnh

Hạ Long?

“Chính nước làm cho đá sống dậy, làm cho đã vốn

bất động và vô tri… có tâm hồn”

? VB có cung cấp tri thức về đối tượng không?

- Vb cung cấp tri thức về đối tượng

? Văn bản đã vận dụn PPthuyết minh nào là chủ

yếu?

- Liệt kê: Hạ Long có nhiều đảo, hang động

? Với đối tượng TM như vậy ta có dễ dàng TM

bằng cách đo đếm, liệt kê không?

GV: Đối tượng thuyết minh rất trừu tượng (Giống

như trí tuệ, tâm hồn, tình cảm, đạo đức )

+ Không thể chỉ dùng đo đếm liệt kê vì nếu đo

đếm, liệt kê người đọc chỉ có thể nắm được một số

tri thức, đặc điểm như: vịnh rộng bao nhiêu, có

bao nhiêu đảo lớn nhỏ, bao nhiêu động đá, một số

hang động có hình thù kỳ lạ như thế nào, hang nào

đẹp mà sẽ không thấy được hết sự kỳ lạ vô tận

của Hạ Long ( Mà sự kỳ lạ này là “Chính nước

và tâm hồn”)

Thảo luận nhóm lớn: 3'

minh 1.Ôn tập văn bản thuyết minh

a.Ví dụ: Hạ Long- đá và nước

- Nội dung: Sự kỳ lạ của Đá

và Nước Hạ Long là vô tận

- Phương pháp thuyết minh+ Liệt kê, nêu ĐN,…

- VB có sử dụng các BPNT:+ Tưởng tượng và liên tưởng+ Phép nhân hoá

Trang 18

? sự kỳ lạ của Hạ Long là vô tận được TM bằng

BP nào?

+ Bắt đầu bằng sự miêu tả: Chính nước tâm hồn

+ Tiếp theo là TM giải thích về vai trò của nước:

Nước tạo nên sự di chuyển Và di chuyển theo mọi

cách

+ Liên tưởng, tưởng tượng: tưởng tượng những

cuộc dạo chơi, những khả năng dạo chơi (toàn bài

dùng 8 chữ có thể), khơi gợi những những cảm

giác có thể có.

+ Nhân hoá: “ và cái thập loại chúng sinh Đá

chen chúc khắp vịnh Hạ Long kia già đi, trẻ lại

trang nghiêm hơn… vui hơn”

+ Tiếp theo là phân tích những nghịch lý trong

thiên nhiên: Sự sống của đá và nước; sự thông

minh của thiên nhiên

+ Cuối cùng là một triết lý: Trong thế gian này,

chẳng có gì là vô tri cả Cho đến cả đá

? Vậy sự kỳ lạ của Hạ Long mà tác giả trình bày

được như vậy còn nhờ các biện pháp NT gì?

+ Tưởng tượng và liên tưởng, nhân hoá, miêu tả,

giải thích

? NT miêu tả, liên tưởng, nhân hóa đóng góp gì

cho phần TM?

+ Làm cho cảnh sắc có hồn, đẹp hơn, người đọc

dễ cảm nhận Văn bản thuyết minh có tính thuyết

phục cao hơn

? Hãy so sánh nếu không có biện pháp liên

tưởng, tưởng tượng, nhân hoá, miêu tả mà chỉ có

liệt kê, đo đếm, phân loại phân tích thì người đọc

có cảm nhận được hết vẻ đẹp của Hạ Long

không?

- Không

* GV đưa thông tin:

? Nếu phải thuyết minh cho 1 em bé mới học chữ

về 3 chữ: o, ô, a ;E sẽ thuyết minh ntn (có cách

nói nào để em bé dễ hiểu nhất)?

O tròn như quả trứng gà

Ô thì đội mũ

a thì thêm râu

=>GV: Hình thức của câu trên là vè, diễn ca

Phương pháp thuyết minh là miêu tả

? Khi giới thiệu về sự hình thành và phát triển của

cây lúa để sinh động em có thể dùng phương thức

+ NT: kể chuyện, tự thuật,

Trang 19

thuyết minh nào?

+ Tự thuật ( Kể chuyện)

* GV: Như vậy ở một số văn bản TM phổ cập kiến

thức hoặc văn bản TM có tính chất văn học, muốn

tạo sự sinh động hấp dẫn, để khơi gợi sự cảm thụ

của người đọc, người nghe về đối tượng TM thì

người viết có thể sử dụng một số biện pháp NT

như kể chuyện, tự thuật, diễn ca, đối thoại

? Trong VB “Hạ Long” có rất nhiều biện pháp NT

được sử dụng nhưng vì sao ta vẫn nhận ra đây là

VBTM mà không phải là VB #?

-VB cung cấp những tri thức về vịnh Hạ Long, sự

kì lạ (hình thành, cấu tạo, ý nghĩa, giá trị…)

? Vậy trong VBTM, khi sử dụng 1 số biện pháp

NT # phải lưu ý điều gì?

-> Ghi nhớ 2(13): Không quá lạm dụng, tránh tình

trạng lẫn sang VB # hoặc nhầm phương thức biểu

đạt

? Trong VB “Hạ Long…”, các hình ảnh tượng

trưng, nhân hoá…được tạo nên = con đường

a, Văn bản như một câu chuyện ngắn, truyện vui;

vậy có phải là văn bản thuyết minh?Tính chất đc

thể hiện ở những điểm nào?

a) Bài văn có tính chất thuyết minh vì đã cung cấp

cho người đọc những tri thức khách quan về loài

ruồi

- Tính chất ấy thể hiện ở các chi tiết giới thiệu loài

ruồi rất có hệ thống : những tính chất chung về họ,

giống loài, các tập tính sinh sống, sinh sản, đặc

điểm cơ thể nhằm cung cấp các kiến thức chung

đáng tin cậy về loài ruồi, thức tỉnh ý thức giữ gìn

vệ sinh, phòng bệnh

+ “Con Ruồi xanh, thuộc họ côn trùng hai cánh,

mắt lưới Họ hàng con rất đông, gồm ruồi trâu,

+ “Bên ngoài ruồi mang 6 triệu vi khuẩn 19

triệu tỷ con ruồi”

+ “một mắt chứa không trượt chân

II Luyện tập:

1 Bài tập 1(14) “Ngọc

Hoàng xử tội ruồi xanh”

a Văn bản có tính chất thuyết minh:

- Tính chất thuyết minh thểhiện ở chỗ giới thiệu loài ruồirất có hệ thống, những tínhchất chung về họ, giống, loài,tập tính sinh sống, sinh đẻ,đặc điểm cơ thể

Trang 20

? Những phương pháp thuyết minh đã được sử

dụng:

+ Định nghĩa: thuộc họ côn trùng

+ Phân loại: các loại ruồi

+ Liệt kê: mắt, chân

+ Số liệu: 6 triệu vi khuẩn, 28 triệu vi khuẩn, 19 tỉ

con ruồi

b) Bài thuyết minh này có một số nét đặc biệt như:

- Về hình thức: giống như văn bản tường thuật

? Nêu biện pháp NT được sử dụng ?

Đoạn văn này nhằm nói về tập tính của chim cú dưới

dạng một ngộ nhận (định kiến) thời thơ ấu, sau lớn lên

đi học mới có dịp nhận thức lại sự nhầm lẫn cũ Biện

pháp nghệ thuật ở đây chính là lấy ngộ nhận hồi nhỏ

làm đầu mối câu chuyện

c Tác dụng: Gây hứng thú

cho bạn đọc nhỏ tuổi, vừa làtruyện vui, vừa là học trithức

2 Bài tập 2(15)

- Biện pháp NT: lấy

sự ngộ nhận hồi nhỏ làm đầu của mỗi câu chuyện

? Chỉ ra biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong văn bản: Họ nhà Kim

* Bài đọc thêm: Họ nhà kim

- Tả: bề ngang( dài), hình thù( cấu tạo)

- Kể: công dụng

- Nhân hoá: họ nhà kim chúng tôi

- So sánh: làm những việc mà kẻ to xác không làm được

Trang 21

5 Hướng dẫn học bài (1')

- Học thuộc bài Hoàn thành bài tập vào vở

- Chuẩn bị: Luyện tập một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh.

****************************************************

Ngày soạn: 23/8/2018

Ngày dạy: /8/2018

Tiết 5: LUYỆN TẬP SỬ DỤNG MỘT SỐ BIỆN PHÁP NGHỆ THUẬT

TRONG VĂN BẢN THUYẾT MINH

I Mục tiêu cần đạt:

- Các làm bài thuyết minh về một thứ đồ dùng(cái quạt, cái bút, cái kéo…)

- Tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh

2 Kĩ năng.

- Xác định yêu cầu của đề bài thuyết minh về một đồ dùng cụ thể

- Lập dàn ý chi tiết và viết phần mở bài cho bài văn thuyết minh (có sử dụng một

só biện pháp nghệ thuật) về một đồ dùng

3 Thái độ: HS có ý thức vận dụng các yếu tố miêu tả trong việc tạo lập văn bản

thuyết minh

1 Giáo viên: Đọc kĩ lưu ý sgv,nghiên cứu soạn bài theo chuẩn kiến thức kĩ năng

Tìm thêm một số tư liệu liên quan đến đề bài bổ sung(cái quạt, cái nón)

2 Học sinh: Trả lời câu hỏi Ôn các kiến thức lí thuyết vừa học

III Tổ chức các hoạt động dạy học

1 ổn định tổ chức : (1') Lớp 9A

2 Kiểm tra bài cũ (5')

? Khi làm văn bản thuyết minh ta cần chú ý những điều gì

? Nêu 1 số biện pháp NT thông thường dùng trong văn bản thuyết minh

- Mục tiêu: HS nắm được một số biện pháp nghệ thuật trong văn thuyết minh

- Thời gian: 27 '

Hoạt động của thầy và

trò

Nội dung cần đạt

Trang 22

- Quạt có từ bao giờ?

- Quạt được cấu tạo ntn?

của mỗi loại quạt? Phần

này nên sử dụng biện

? Nón được cấu tạo ntn?

I Đề bài : Thuyết minh một trong các đồ dùng : cái

quạt, cái bút, cái kéo, chiếc nón

- Lịch sử: có từ lâu đời( khí hậu - mùa hè)

- Cấu tạo: Mỗi loại quạt có cấu tạo khác nhau+ Quạt nan, Quạt giấy

+ Quạt cọ, Quạt mo+ Quạt kéo có ở nhà quan(miêu tả)+ Quạt thóc ở nông thôn

- Quy trình làm quạt (từng loại)

- Giá trị KT, văn hoá, nghệ thuật( so sánh, nhân hoá)+ Quạt nan(cọ, giấy) : là sản phẩm mĩ nghệ(vẽ tranh,

đề thơ, làm vật kỉ niệm )

+ Quạt thóc ở nông thôn: giảm sức người+ Quạt kéo: phục vụ ở các nhà quan xưa

c Kết bài:

- Cảm nghĩ chung: thời hiện đại dùng quạt điện nhưng

nó vẫn thể hiện nét văn hoá xưa, vẫn cần khi mất điện

b Đề 2: Thuyết minh về chiếc nón lá.

Trang 23

?Nêu giá trị, công dụng

của chiếc nón? Phần này

* Giá trị kinh tế, văn hoá,

nghệ thuật của chiếc nón:

Trên đất nước ta hiện nay

theo hình chóp, lợp lá, khâu bằng sợi cước Nón Huếđược trang trí nhiều hoa văn ( tả)

- Quy trình làm nón:

+ Lấy lá phơi khô, là phẳng+ Làm khung nón: các vòng tròn theo hình chóp+ Lợp lá phẳng, khâu nón

- Giá trị KT,VH, NT+ Che nắng, che mưa+ Góp phần làm nên vẻ đẹp duyên dáng trên sânkhấu( múa nón)

+ Làm vật kỉ niệm+ Đi vào ca dao, là nét VH riêng của người Việt Nam

c Kết bài: Nêu cảm nghĩ chung về chiếc nón

2 Viết đoạn văn thuyết minh có sử dung biện pháp nghệ thuật

a Viết đoạn mở bài:

VD1: Chiếc nón trắng Việt Nam không phải chỉ dùng

để che mưa che nắng mà dường như nó còn là mộtphần không thể thiếu để góp phần làm nên vẻ đẹpduyên dáng cho người phụ nữ Việt Nam Chiếc nón

trắng từng đi vào câu ca dao “Qua đình ngả nón trông đình - Đình bao nhiêu ngói thương mình bấy nhiêu”.

Vì sao chiếc nón trắng lại được người Việt Nam nóichung, phụ nữ Việt Nam nói riêng yêu quý và trântrọng như vậy ? Xin mời các bạn hãy cùng tôi tìm hiểu

về lịch sử, cấu tạo và công dụng của chiếc nón trắngnhé

VD2: Chiếc nón có từ bao giờ? Mỗi lần thấy bà,

thấy mẹ đội nón , tôi cứ bâng khuâng về câu hỏi ấy

VD3 : "Anh gửi cho em chiếc nón bài thơ xứ Nghệ.

Mang hình bóng quê hương, gửi vào đây trăm nhớnghìn thương".Hình ảnh chiếc nón nhỏ bé xinh xắn đátrở nên quen thuộc với mỗi người dân Việt Nam vàbạn bè thế giới khi đặt chân đến xứ sở này

b Viết đoạn thân bài:

* Lịch sử chiếc nón:

- Nón Việt Nam có lịch sử rất lâu đời

- Hình ảnh chiếc nón đã được chạm khắc trên trống

đồng Ngọc Lũ, trên thạp đồng Đào Thịnh vào khoảng2500-3000 năm về trước

- Từ xa xưa, nón đã hiện diện trong ĐS thường ngàycủa người VN, trong cuộc chiến tranh giữ nước

*Cấu tạo và quy trình làm nón:

Trang 24

chiếc nón trắng đã toả đi

khắp nơi trên đất nước,

đặc biệt là chiếc nón đã có

mặt tại thị trường các

nước: Nhật Bản, Trung

Quốc, Hàn Quốc và nhiều

nước châu Âu đem lại

hai sương Trong nghệ

thuật, tiết mục múa nón

của các cô gái với chiếc áo

dài duyên dáng thể hiện

tính dịu dàng, mềm mại và

kín đáo của những phụ nữ

Việt Nam Chiếc nón lá

chính là biểu tượng của

- Tre đem về chuốt thành những chiếc nan vành tròntrặn,bóng bảy Những nan vành được uốn thành vòngtròn gọi vành nón,với hai đầu tre được kết liền vớinhau bằng một mối buộc chỉ khéo léo

- Sau đó đến bước dựng khuôn, xếp vành, lợp lá vàchằm nón Lá xếp phải đều tay,thật khít để khi giơ nónlên soi trong nắng không có chỗthưa,chỗ dày

- Công đoạn khó nhất để tạo ra dược một chiếc nón làcông đoạn khâu nón (chằm nón) Người ta khâu nónbằng sợi chỉ cước trong suốt, sao cho người thợ phảithật kiên trì , khéo léo và tỉ mỉ vì chỉ cần sơ sẩy mộtchút là lá nón bị nhăn và rách

- Khâu xong, người thợ phải hơ nón bằng hơi diêm đểnón trở nên trắng và không bị mốc

- Cuối cùng,là quệt một lớp dầu mỏng lên nón giúpcho chiếc nón vừa sáng bóng vừa bền đẹp

c Kết bài:

"Quê hương là cầu tre nhỏ

Mẹ về nón lá nghiêng che Quê hương là đêm trăng tỏ Hoa cau rụng trắng ngoài thềm"

Trên con đường phát triển, công nghiệp hoá, hiện đạihoá đất nước, đời sống vật chất và tinh thần nhân dân

ta ngày một phát triển hơn, sang trọng hơn nhưngnhững câu hát, bài ca về hình ảnh quê hương với chiếcnón bình dị vẫn là sợi nhớ, sợi thương giăng mắc tronghồn người man mác và bâng khuâng có bao giờ vơi

Trang 25

? Các biện pháp nghệ thuật trong văn bản thuyết minh? Tác dụng?

5 Hướng dẫn học bài(1'): Hoàn thiện bài văn thuyết minh về chiếc nón lá.

Soạn bài: Đấu tranh cho một thế giới hòa bình

Tổ trưởng ký duyệt

Ngày tháng 8 năm 2018Duyệt từ tiết 01 đến tiết 05

- Một số hiểu biết về tình hình thế giới những năm1980 liên quan đến văn bản.

- Hệ thống luận điểm, luận cứ, cách lập luận trong văn bản

2 Kĩ năng: Đọc hiểu văn bản nhật dụng bàn luận về một vđề liên quan dến nhiệm

vụ đấu tranh vì hoà bình của nhân loại

3 Thái độ:

- Bồi dưỡng lòng yêu chuộng hoà bình, căm ghét chiến tranh

5 Tích hợp, lồng ghép giáo dục quốc phòng an ninh: lấy vd về mức độ tàn phá

của chiến tranh, của bom nguyên tử

1 Giáo viên:

- Đọc kĩ , nghiên cứu chuẩn kiến thức khi soạn bài

- Tìm thêm các thông tin thời sự trên báo, ti vi về chiến tranh hạt nhân

- Tranh ảnh về vũ khí, chiến tranh hạt nhân

2 Học sinh:

- Đọc, trả lời câu hỏi vào vở bài soạn

- Sưu tầm bài hát phản đối chiến tranh (Thiếu nhi Thế giới liên hoan)

Trang 26

III Tổ chức các hoạt động dạy học:

1 Ổn định tổ chức: (1 phút) Lớp 9A

2 Kiểm tra bài cũ: (5 phút)

? Phân tích vẻ đẹp phong cách Hồ Chí Minh? Em học tập được điểu gì từ phongcách đó của Bác ?

? Em có thường xuyên xem thời sự ? Em suy nghĩ gì về nền hòa bình thế giới hiện nay ?

* Giới thiệu bài : Chiến tranh đã qua đi từ lâu nhưng hậu quả của nó để lại

còn hết sức nặng nề Với nhân dân Việt Nam: Đó chính là những di chứng do chấtđộc màu Da Cam mà Mỹ đã sử dụng trong cuộc chiến tranh xâm lược Việt Nam,trên thế giới hai quả bom nguyên tử mà Mỹ đã ném xuống Nhật Bản năm 1945,đến nay vẫn là vấn đề thế giới quan tâm Sang thế kỉ thứ 20 thế giới đã phát minh

ra nguyên tử, hạt nhân đồng thời cũng phát minh ra vũ khí hủy diệt, giết ngườihàng loạt khủng khiếp Từ đó đến nay, những năm đầu của thế kỉ thứ 21 và cảtrong tương lai, nguy cơ về 1 cuộc chiến tranh hạt nhân luôn tiềm ẩn và đe dọanhân loại…Vậy nguy cơ đó khủng khiếp như thế nào? Nhân dân thế giới cần làm

gì để chống lại hiểm họa này? Bài học ngày hôm nay của Ga-bri-en Gác-xi-a

Mác-két sẽ giúp ta trả lời câu hỏi đó

- Mục tiêu: Nắm được một số nét về tác giả, tác phẩm, nguy cơ chiến tranh hạt nhân

- Thời gian: 23'

? Dựa vào phần chú thích em hãy giới thiệu

vài nét chính về tác giả ?

- Ông nhận giải Nôben về văn học năm 1982

-Viết tiểu thuyết với khuynh hướng hiện thực

GV hướng dẫn: Văn bản đề cập đến nhiều lĩnh

vực quân sự, chính trị, KH địa chất, với nhiều

thuật ngữ, tên gọi các loại vũ khí nên khi đọc

cần chú ý đọc chính xác, rõ ràng với giọng

dứt khoát, đanh thép Chú ý các từ phiên âm,

các từ viết tắt, các con số, các thuật ngữ làm

rõ từng luận cứ của tác giả

2 Tác phẩm:

- Trích trong bản tham luận củaMác-két kêu gọi chấm dứt chạyđua vũ trang, thủ tiêu vũ khí htj

Trang 27

giới những năm 1980: chạy đua vũ trang, đặc

biệt là vũ khí hạt nhân đe dọa nền hòa bình và

an ninh trên thế giới

- 8/1986 nguyên thủ 6 nước: ấn Độ, Mê hi cô,

Thụy Điển, Ác-hen-ti-na, Hi lạp, Ta-da-ni-a

họp tại Mê- hi-cô đã ra một bản tuyên bố chấm

dứt chạy đua vũ trang, thủ tiêu vũ khí hạt nhân

Mác két được mời tham dự cuộc gặp gỡ này,

văn bản trên được trích từ tham luận của ông

* Hoạt động nhóm:

- Chia 4 nhóm Thời gian hoạt động 5 phút

- Đại diện nhóm trả lời

? Văn bản trên thuộc kiểu văn bản nào?

? Chủ đề chính của văn bản là gì?

? Xác định PTBĐ chính của văn bản?

- Nghị luận về các vấn đề chính trị- XH

GV: Ngoài phương thức nghị luận là chính

còn có yếu tố biểu cảm đan xen

? Văn bản chia làmmấy phần? ND từng phần?

+ Phần 1: Đầu -> “sống tốt đẹp hơn”

=>Nguy cơ chiến tranh hạt nhân đe doạ sự

sống trên trái đất

+ Phần 2: Tiếp -> “xuất phát của nó”

Chạy đua vũ trang hạt nhân : tốn kém và phi lí

+ Phần 3: còn lại ->Thông điệp hoà bình

? Trong phần đầu bài viết, tác giả nêu vấn đề gì?

+ Nguy cơ chiến tranh hạt nhân

Tích hợp GDQPAN:

? Em hiểu gì về vũ khí hạt nhân?

- Vũ khí hạt nhân : là loại vũ khí hủy diệt hàng

loạt mà năng lượng của nó do các phản ứng

phân hạch hạt nhân hoặc phản ứng hợp

hạch gây ra Một vũ khí hạt nhân nhỏ nhất

cũng có sức công phá lớn hơn bất kỳ vũ khí

quy ước nào Vũ khí nhỏ có sức công phá

tương đương với 10 triệu tấn thuốc nổ có thể

phá hủy hoàn toàn một thành phố Nếu sức

công phá là 100 triệu tấn (mặc dù hiện nay

chưa thể thực hiện được) thì có thể phá hủy

một vùng với bán kính 100 – 160 km

? Chúng a đang ở đâu? Cách viết câu mở đầu

của văn bản có gì đặc biệt?

- Sử dụng câu hỏi tu từ như lời nhắc nhở con

người về vị trí của mình

GV: tg đưa ra mốc thời gian 8/8/1986

nhân để đảm bảo an ninh và tìnhhình thế giới

-Văn bản nhật dụng

- Chủ đề: chống chiến tranh hạtnhân, vì hoà bình trên trái đất củachúng ta

- PTBĐ: nghị luận

- Bố cục: 3 phần

1 Nguy cơ chiến tranh hạt nhân.

Trang 28

? Cách vào đề như vậy có tác dụng gì?

- Làm nổi rõ tính thời sự và hệ trọng của v.đề:

đó là nguy cơ chiến tranh hạt nhân có thể xảy

ra bất cứ lúc nào

- Thu hút sự chú ý của người đọc

*Hoạt động cặp đôi: Thời gian 4 phút

? Bằng cách vào đề trực tiếp, tác giả đã đưa ra

những lí lẽ, chứng cứ nào để làm rõ nguy cơ

chiến tranh hạt nhân?

- Lí lẽ:

+ Chiến tranh hạt nhân về lí thuyết có thể tiêu

diệt hệ mặt trời

-> Chiến tranh hạt nhân là sự tàn phá huỷ diệt

+ Phát minh hạt nhân quyết định sự sống còn

của cả thế giới: “k có 1 đứa con nào TG”

- Chứng cớ :

+ Ngày 8-8-1986, hơn 50000 đầu đạn hành tinh

+ Tất cả mọi người 4 tấn thuốc nổ

+ Tất cả chỗ đó nổ tung sự sống trên trái đất

? Nhận xét gì về lí lẽ và dẫn chứng trong đoạn

văn này ?

- lí lẽ ngắn gọn, chứng cớ rõ ràng-> giúp nâng

cao nhận thức cho mọi người về nguy cơ

chiến tranh hạt nhân và sự huỷ diệt khủng

khiếp của chiến tranh hạt nhân đối với toàn

nhân loại

? Dựa vào đâu, tác giả đưa ra những lí lẽ và

chứng cớ trên?

- Dựa vào thực tế và những tính toán lí thuyết

? Biện pháp NT được tg sử dụng khi đưa dẫn

chứng? Tác dụng ?

- So sánh: thanh gươm Đamônét, dịch hạch

? Em hiểu gì về thanh gươm Đamônét, dịch

hạch?

- Điển tích thần thoại Hi Lạp

- Vũ khí hạt nhân đe dọa loài người như dịch hạch

-> Nguy cơ chiến tranh hạt nhân luôn thường

Trang 29

trực, có thể xảy ra bất cứ lúc nào, gây hậu quả

? Thái độ của tác giả được thể hiện trong

những câu văn nào ? Chỉ ra những câu văn đó

- Thái độ của tác giả : ‘‘không có thế giới’’

? Những câu văn đó cho ta thấy thái độ gì của

tác giả?

- Công nhận những thành tựu, tiến bộ to lớn;

dồng thời phê phán, lên án mặt trái của ngành

công nghiệp hạt nhân: phá huỷ c/s

? Nhận xét cách lập luận và những lí lẽ của t/g

ở P1 ? Tác dụng ?

- Lập luận chặt chẽ, lí lẽ sắc bén kết hợp với sự

bộc lộ trực tiếp thái độ của tác giả

-> Thuyết phục người đọc người nghe về nguy

cơ và sự tàn phá vô cùng khủng khiếp của

chiến tranh hạt nhân

Lồng ghép GDQPAN:

* Hoạt động chung:

? Qua các phương tiện thông tin đại chúng,

Em có thêm những thông tin nào về nguy cơ

chiến tranh hạt nhân đã, đang đe doạ sự sống

trên trái đất?

-Trước đây:

+ Tháng 8-1945(trong chiến tranh TG II), Mĩ

đã ném 2 quả bom nguyên tử xuống 2 TP lớn

của Nhật Bản là Hi-rô-si-ma và Na-ka-sa-ki

Chỉ tính ở Hi-rô-si-ma có 20 vạn người chết,

hàng chục vạn người bị tàn phế với những di

chứng còn để lại

+Tại Việt Nam: Trong chiến tranh với Mĩ (chất

độc màu da cam, bom mìn còn đến ngày nay )

- Hiện tại: vẫn còn các cuộc thử bom nguyên

tử, xây dựng các lò phản ứng hạt nhân, tên lửa

đạn đạo ở Mĩ, Nga, Ấn Độ, Pakixtan, Bắc

Triều Tiên

? Hiện nay việc 1 số nước trên TG vẫn tập

trung chạy đua, tàng trữ, phát triển vũ khí hạt

nhân nhằm mục đích gì?

- Để đối đầu, răn đe, thách thức, hù doạ, ép

buộc nhau làm cho TG luôn đứng trước nguy

cơ chiến tranh và huỷ diệt Sự tồn tại của nó

- Nguy cơ chiến tranh luôn tiềm

ẩn, có thể xảy ra bất cứ lúc nào,bất cứ nơi đâu và hậu quả vôcùng khủng khiếp, có khả nănghủy diệt toàn bộ sự sống trên tráiđất

Trang 30

thần trong giây lát biến những bờ biển tươi

đẹp, mênh mông của 5 quốc gia Nam Á thành

đống hoang tàn; cướp đi 15,500 người ở Thái

Lan, ấn Độ, Inđônêxia, Malaixia

Ngày 11/3/2011, ở Nhật, động đất và sóng thần

gây thiệt hại ước tính 235 tỷ USD

Thế mà vũ khí hạt nhân còn hủy diệt gấp 12

lần nữa thì chỉ nghĩ đến thôi ta thấy rùng mình

? Nguy cơ của chiến tranh hạt nhân

5 Hướng dẫn học bài: (1 phút) Đọc lại văn bản Tìm hiểu tác hại của việc chạy

đua vũ trang đối với cuộc sống con người

Trang 31

- Một số hiểu biết về tình hình thế giới những năm1980 liên quan đến văn bản.

- Hệ thống luận điểm, luận cứ, cách lập luận trong văn bản

2 Kĩ năng: Đọc hiểu văn bản nhật dụng bàn luận về một vđề liên quan dến nhiệm

vụ đấu tranh vì hoà bình của nhân loại

3 Thái độ: Bồi dưỡng lòng yêu chuộng hoà bình, căm ghét chiến tranh.

- Giáo dục quốc phòng an ninh: lấy vd về mức độ tàn phá của chiến tranh, của

bom nguyên tử

- Tư tưởng Hồ Chí Minh: Tư tưởng yêu nước và độc lập dân tộc trong quan hệ

với hòa bình thế giới (chống nạn đói, nạn thất học, bệnh tật chiến tranh) của Bác

- Môn GDCD lớp 9: Bảo vệ hòa bình

- Môn Lịch sử: Chiến tranh thế giới thứ 2

1 Giáo viên:

- Đọc kĩ , nghiên cứu chuẩn kiến thức khi soạn bài

- Tìm thêm các thông tin thời sự trên báo, ti vi về chiến tranh hạt nhân

- Tranh ảnh về vũ khí, chiến tranh hạt nhân

2 Học sinh:

- Đọc, trả lời câu hỏi vào vở bài soạn

- Sưu tầm bài hát phản đối chiến tranh (Thiếu nhi Thế giới liên hoan)

III Tổ chức các hoạt động dạy học:

1 Ổn định tổ chức: (1 phút)Lớp 9A

? Phân tích nguy cơ của chiến tranh hạt nhân?

- Mục tiêu: Nắm được tác động của chiến tranh hạt nhân.Thông điệp hòa bình

- Thời gian: 33'

? Để làm rõ luận cứ này tác giả đã biện pháp

2 Cuộc đua vũ trang hạt nhân

Trang 32

nghệ thuật nào để lập luận?

- So sánh

*Hoạt động cá nhân :

- GV phát phiếu học tập

- Hs làm việc độc lập

? Tác giả đã so sánh chi phí cho vũ trang hạt

nhân với các lĩnh vực nào trong đời sống ?

Chi phí cho chiến

- 10 chiếc tầu sân

bay Ni-mít của Mĩ

dự định sản xuất từ

1986-2000

Y tế: Chương trìnhphòng bệnh 14 nămbảo vệ hơn 1 tỉ ngườikhỏi bệnh sốt rét, cứuhơn 14 triệu trẻ emchâu.Phi

- Trả tiền nông cụ chonước nghèo trong 4năm

? Em nhận xét ntn về chi phí cho vũ trang hạt

nhân với các chi phí cho việc chăm lo cuộc

sống cho con người?

- Chi phí cho cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân

tốn kém hơn nhiều so với các chi phí cho việc

chăm lo cuộc sống cho con người

GV: nói cách khác là chi phí cho việc chăm lo

cuộc sống con người thì không có nhưng chi phí

cho các loại vũ khí hủy diệt con người thì có

Đây là mặt trái về sự phát triển của khoa học

quân sự quốc phòng

? Theo em tại sao tác giả không so sánh với các

lĩnh vưck khác mà lại so sánh với 4 lĩnh vực

này ?

Trang 33

-Vì đây là những lĩnh vực thiết yếu trong đời

sống con người Chọn lĩnh vực này có tính

thuyết phục lớn

-> Những lĩnh vực này thực sự quan trọng trong

đời sống con người, đặc biệt đối với nước chưa

phát triển

? Nhận xét về cách lập luận của tác giả (đưa

đưa dẫn chứng và so sánh của tác giả) Tác

dụng của cách lập luận ?

- Cách đưa dẫn chứng toàn diện, cụ thể, đáng

tin cậy trên nhiều lĩnh vực ( y tế, lương thực, giáo

dục ) bằng những con số biết nói

- Dùng so sánh đối lập: Một bên chi phí nhằm

tạo ra sức mạnh hủy diệt tương đương con

người với một bên dùng chi phí đó để cứu hàng

trăm triệu trẻ em nghèo khổ, hàng tỷ người được

phòng bệnh, hàng trăm triệu người thiếu dinh

dưỡng

- Nghệ thuật lập luận của tác giả ở đoạn này thật

đơn giản mà có sức thuyết phục cao

- Người đọc ngạc nhiên, bất ngờ trước những sự

thật hiển nhiên mà rất phi lí

=>Tác dụng:

+ Làm nổi bật sự tốn kém ghê gớm của cuộc

chạy đua chiến tranh hạt nhân

+ Nêu bật sự vô nhân đạo đó

+ Gợi cảm xúc mỉa mai, châm biếm ở người đọc

GV: Trong VB, sau khi vạch rõ nguy cơ chiến

tranh hạt nhân, tác giả đã dùng phương pháp lập

luận mới: cho dù kho vũ khí ấy còn nguyên vẹn

nhưng việc chạy đua vũ trang hạt nhân thực tế

đã làm mất đi khả năng làm cho con người có

cuộc sống tốt đẹp hơn Chỉ cần giành ra một

phần tiền trong việc chạy đua vũ trang cũng đủ

giúp cho biết bao con người bất hạnh

Chuyển: Ngoài sự tốn kém bởi nó cướp đi của

thế giới nhiều điều kiện để cải thiện cuộc sống

con người; chạy đua vũ trang còn gây ảnh

hưởng nào #=> chú ý 3 đoạn văn

? Trong phần VB tiếp theo có 3 đoạn văn: (một

nhà tiểu thuyết->xuất phát của nó), cả 3 ĐV

đều nói đến từ: TRÁI ĐẤT Vì sao tác giả lại

liên tục nhắc lại danh từ trái đất trong phần

này?

(nhằm MĐ gì? Nhấn mạnh điều gì?)

- Trái đất – ngôi nhà chung là thiêng liêng vô

- Chạy đua vũ trang hạt nhân làcực kì tốn kém: nó cướp đi của

TG nhiều điều kiện để cải thiệncuộc sống con người

Trang 34

giá cần được chúng ta yêu quý, giữ gìn và bảo

vệ

? Theo tác giả, trái đất chỉ là 1 cái làng nhỏ

trong vũ trụ nhưng lại là nơi độc nhất có phép

màu của sự sống trong hệ mặt trời Em có đồng

ý với ý kiến đó? Vì sao?

- Có, vì trong vũ trụ trái đất chỉ là 1 hành tinh

nhỏ nhưng lại là hành tinh duy nhất có sự sống

Khoa học hiện nay chưa tìm ra sự sống nào khác

ngoài trái đất Đó là sự kì diệu của trái đất

? Quá trình có sự sống trên trái đất được tác

giả hình dung ntn?

- 380 triệu năm con bướm mới bay được

- 180 triệu năm bông hồng mới nở

-Trải qua bốn kỉ địa chất con người mới hát được

? Cách lập luận của tg dựa trên những chứng cớ nào?

- Chứng cớ khoa học địa chất, cơ sở sinh học về

nguồn gốc tiến hoá của sự sống

?Để có được sự sống, trái đất phải trải qua 1

quá trình ntn?

- Phải trải qua 1 quá trình lâu dài mới có được

sự sống trên trái đất Mọi vẻ đẹp của trái đất

không phải 1 sớm 1 chiều mà có được

GV: Vậy mà chỉ cần bấm nút một cái (cuộc

chiến tranh hạt nhân xảy ra) có thể xóa sổ hết,

đưa cả quá trình vĩ dại và tốn kém của trái đất

hàng bao nhiêu triệu năm trở lại điểm xuất phát

của nó

? Nhận xét các dẫn chứng, hình ảnh, BPNT tg

sử dụng để lập luận?

- DC chính xác; hình ảnh sinh động

- NT Tương phản đối lập: quá trình hình thành

sự sống lâu dài > < sự huỷ diệt trong nháy mắt

? Từ thực tế này, trong VB tác giả đã kết luận

ntn về việc chạy đua vũ trang?

- Chạy đua vũ trang là đi ngược lại lí trí ; không

những đi ngược lại lí trí con người mà còn đi

ngược lại lí trí tự nhiên

? Em hiểu ntn là lí trí con người, lí trí tự nhiên;

thế nào là đi ngược lại lí trí con người, lí trí tự

nhiên?

- lí trí con người: mong muốn có cs hoà bình,

hp

- Lí trí tự nhiên: phát triển theo quy luật

- Đi ngược lại lí trí con ng và tự nhiên:

+ Chiến tranh hạt nhân làm chấm dứt sự sống

Trang 35

trên trái đất, tan vỡ ước mơ hạnh phúc, cố gắng

bao đời của con người -> Đi ngược lại lí trí con

người

+ Theo quy luật tự nhiên, sinh vật luôn phát

triển, tiến hóa từ bậc thấp lên bậc cao

Chiến tranh hạt nhân đưa sự sống trên TĐ từ

chỗ phát triển quay về điểm xuất phát ban đầt

-> Đi ngược lại lí trí tự nhiên

? Với lối biện luận tương phản về thời gian, tác

giả giúp chúng ta khẳng định lại điều gì?

- Chạy đua vũ trang chuẩn bị chiến tranh hạt

nhân là cực kì phi lí, sẽ huỷ diệt nhanh chóng sự

sống, vạn vật trên trái đất, đi ngược lại quy luật

của vũ trụ, của con người

GV: Nếu nổ ra, nó sẽ đẩy lùi sự tiến hóa trở về

điểm xuất phát ban đầu, tiêu hủy mọi thành quả

của quá trình tiến hóa của sự sống trong tự nhiên.

? Vai trò của luận cứ 4 trong văn bản là gì?

- Là luận cứ kết bài

?Ở luận cứ 4 có 2 đoạn văn, mỗi đoạn văn thể

hiện quan điểm của đối tượng nào?

- Đoạn 1: quan điểm của chúng ta – tất cả mọi

người về việc chống chiến tranh

- Đoạn 2: thái độ của tác gỉa về chống chiến

tranh hạt nhân

* Hoạt động cặp đôi: Thời gian 3 phút

?Ngay câu đầu tiên của luận cứ 4 tác giả viết:

“Chúng ta đến công bằng” Em hiểu ntn là

“Bản đồng ca công bằng”?

- Là tiếng nói của công luận, tất cả mọi người

yêu chuộng hoà bình chống chiến tranh

? Như vậy bức thông điệp thứ nhất ở đây là gì?

?Ngoài hành động kêu gọi người đấu tranh

chống chiến tranh bảo vệ hoà bình, tác giả còn

có ý tưởng gì độc đáo thể hiện quan điểm chống

chiến tranh của mình?

- Mở ra 1nhà băng lưu trữ hạt nhân

? ý tưởng mở ra 1 nhà băng lưu trữ trí nhớ có

thể tồn tại được sau thảm hoạ hạt nhân với mục

đích gì?

- Tố cáo tính phi lí của chiến tranh hạt nhân,

đồng thời lên án những thế lực hiếu chiến đẩy

nhân loại vào thảm hoạ chiến tranh hạt nhân

- Nhân loại cần giữ gìn kí ức của mình, lịch sử

sẽ lên án những kẻ hiếu chiến đẩy nhân loại vào

- Chạy đua vũ trang chuẩn bịchiến tranh hạt nhân là cực kì phi

lí, sẽ huỷ diệt nhanh chóng sựsống, đi ngược lại quy luật của tựnhiên, con người

3.Thông điệp hoà bình.

- Kêu gọi đấu tranh vì một thếgiới hòa bình không có chiếntranh hạt nhân và vũ khí hạtnhân

Trang 36

thảm hoạ CTHN.

? Với bức thông điệp thứ 2 chính bản thân tác

giả muốn gửi tới chúng ta là gì?

- Nhân loại cần giữ gìn kí ức của mình, lịch sử

sẽ lên án những thế lực hiếu chiến đẩy nhân loại

vào thảm hoạ hạt nhân

?Qua văn bản, Em có suy nghĩ gì về nhà văn

Máckét.

- ông là người yêu chuộng hoà bình, hiểu biết

rộng, có tài năng, yêu con người và nhân loại ->

Ô được mời tham dự cuộc gặp gỡ các nguyên

thủ quốc gia của 6 nước

* Hoạt động nhóm: Chia 3 nhóm 3’

Đại diện nhóm trả lời

? Qua các phương tiện thông tin đại chúng, Em

biết nhân loại đã tìm ra những cách nào để hạn

chế chạy đua vũ trang hạt nhân và chống chiến

tranh?

- Các hiệp ước cấm thử vũ khí hạt nhân, chiến

tranh hạt nhân, hạn chế số lượng đầu đạn hạt

nhân, hạn chế các nhà máy, lò phản ứng hạt

nhân…

- Biểu tình phản đối chiến tranh…

? Để thể hiện lòng yêu hòa bình, ngay từ khi

còn ngồi trên ghế nhà trường học sinh cần làm gì?

- Tích cực tham gia vào sự nghiệp đấu tranh vì

hòa bình và công lí

- Sống hòa thuận với mọi người xung quanh

- Không gây gổ dánh nhau với bạn

-Biết giúp đỡ những ng gặp hoàn cảnh khó khăn

? Nhân dân Việt Nam đã có những hoạt động

nào góp phần bảo vệ hoà bình thế giới?

- Hoàng Lê Quỳnh Như đạt giải nhất cuộc thi

thơ quốc tế không chuyên vì hoà bình (đầu năm

- Lập luận sắc bén với phương pháp: so sánh,

tương phản, nêu VD, số liệu cụ thể, chứng cớ

xác thực

- Sự nhiệt tình của tác giả

? Qua văn bản, Em rút ra cho mình nhận thức

- Thức tỉnh lương tri con người,cảnh tỉnh, lên án những kẻ hiếuchiến

=> Tác giả là người yêu chuộng

hoà bình, hiểu biết rộng, có tàinăng, yêu con người và nhân loại

III.Tổng kết:

1 Nghệ thuật:

- Lập luận chặt chẽ, chứng cứphong phú, xác thực

2 Nội dung:

- Đấu tranh cho hòa bình, ngăn

Trang 37

ntn về chiến tranh hạt nhân?

- Nguy cơ chiến tranh hạt nhân đe doạ loài người

- Cuộc chạy đua vũ trang là cực kì

- Nhiệm vụ của loài người: thông điệp

* Nội dung tích hợp:

+ Tư tưởng Hồ Chí Minh: Tư tưởng yêu nước

và độc lập dân tộc trong quan hệ với hòa bình

thế giới (chống nạn đói, nạn thất học, bệnh tật

chiến tranh) của Bác

+Môn GDCD lớp 9: Bảo vệ hòa bình

Để bảo vệ hòa bình cần phải xây dựng mối quan

hệ tôn trọng, bình đẳng, thân thiện giữa con

người với con người; thiết lâ[j quan hệ hiểu biết,

hữu nghị, hợp tác giữa các dân tộc và quốc gia

trên thế giới

chặn và xóa bỏ nguy cơ chiếntranh hạt nhân là nhiệm vụ thiếtthân và cấp bách của toàn thểloài người

- Phát biểu cảm nghĩ của em sau khi đọc văn bản: Đấu tranh cho một thế giới hòa bình

+ Vẽ tranh về đề tài chống chiến tranh, bảo vệ hòa bình

+ thuộc bài hát bài hát: Thiếu nhi thế giới liên hoan

4 Củng cố: (2 phút)GV hệ thống kiến thức

? Tác hại của chiến tranh hạt nhân

5 Hướng dẫn học bài: (1 phút)

- Đọc lại văn bản Tìm hiểu một số hoạt động bảo vệ hòa bình, chống chiến tranh

do lớp, trường, nhân dân địa phương tham gia

-Xem bài các phương châm hội thoại tiếp theo

***************************************

Ngày soạn: .8 2018

Ngày dạy: .8.2018

Trang 38

Tiết 8: CÁC PHƯƠNG CHÂM HỘI THOẠI (Tiếp theo)

I Mục tiêu cần đạt:

1 Kiến thức: Nội dung phương châm quan hệ, cách thức, lịch sự.

2 Kĩ năng:

- Biết vận dụng các phương châm này trong giao tiếp

- Nhận biết và phân tích được cách sử dụng 3 PCHT này trong tỡnh huống cụ thể

3 Thái độ: Có thái độ đúng mực khi tham gia hội thoại.

4.Năng lực cần đạt:

1 Giáo viên: Nghiên cứu chuẩn kiến thức,nghiên cứu bài, soạn bài.

2 Học sinh: chuẩn bị bài theo yêu cầu

III Tổ chức các hoạt động dạy-học:

1 Ổn định: (1phút) Lớp 9A

? Thế nào là phương châm về lượng? Phương châm về chất? Ví dụ

- Mục tiêu: Nắm được phương châm quan hệ, pc cách thức, pc lịch sự

- Thời gian: 19'

* Hoạt động nhóm: Lớp chia thành 3 nhóm 3’

* GV nêu VD:

Cháu đi học về, chào hỏi ông

- Cháu: Cháu chào ông ạ! Cháu mới về

- Ông: Chào cháu

- Cháu: Ông ăn cơm chưa?

- Ông: Tôi không ăn dưa

? Đây có phải là 1 cuộc hội thoại? Vì sao?

- Là 1 cuộc hội thoại vì có vai XH, có lượt lời

? Nội dung của cuộc hội thoại này là gì

- Sự quan tâm với thái độ lễ phép của người cháu

đối với ông

? Em có nhận xét gì về câu trả lời cuối cùng của ông?

I Phương châm quan hệ.

1 Ví dụ:

* Nhận xét:

Trang 39

(Người ông có trả lời đúng ý người cháu muốn

hỏi?)

- Câu trả lời k đúng với ý người cháu muốn hỏi

-> Nói không đúng đề tài giao tiếp, lạc đề

GV: người Việt Nam nếu nói không đúng, nói lạc

đề thì có thành ngữ diễn tả:- “Ông nói gà, bà nói

vịt”

? Ý nghĩa của câu thành ngữ này là gì?

- Mỗi người nói 1 nội dung, không khớp nhau,

không hiểu nhau

? Nếu trong giao tiếp mà thực hiện tình huống

này sẽ gây ra hậu quả gì?

- Không hiểu nhau, không giao tiếp được-> XH

rối loạn

? Từ tình huống trên, Em rút ra bài học gì cho

bản thân?

GV: nói đúng vào đề tài giao tiếp, tránh nói lạc đề

khi, đó là nội dung phương châm quan hệ

? Vậy em hiểu thế nào phương châm quan hệ?

* GV đưa TH:

+ Sinh viên A: Hôm nay là ngày bao nhiêu rồi

nhỉ?

+ Sinh viên B: Hết tiền rồi à!

? VD trên có tuân thủ phương châm quan hệ? Vì

sao?

- Nếu xét theo nghĩa tường minh trên câu chữ,

người đáp không tuân thủ phương châm quan hệ

- Song đây là những tình huống giao tiếp bình

thường hay gặp trong cuộc sống: vì người nghe

đã hiểu và đáp lại câu nói theo hàm ý thông qua

suy luận nên TH trên vẫn tuân thủ phương châm

quan hệ Tuy nhiên cần chú ý chỉ nên sử dụng khi

quan hệ 2 người thân thiết, hiểu nhau

?Trong tiếng Việt có thành ngữ :

- Dây cà ra dây muống,

- Lúng búng như ngậm hột thị

? Em hiểu nội dung câu thành ngữ này ntn?

- Dây cà ra dây muống : nói dài dòng, rườm rà

không thoát ý

- Lúng búng như ngậm hột thị: nói ấp úng không

rành mạch, diễn đạt mãi không ra điều mình cần nói

? Những cách nói này ảnh hưởng đến giao tiếp ra sao?

- Người nghe khó tiếp nhận, không hiểu đúng nội

dung ->Bị ức chế -> mất thiện cảm với người

nói-> giao tiếp không đạt kết qủa như mong

- Nói không đúng đề tài giaotiếp, lạc đề

->cần nói đúng vào đề tài giaotiếp, tránh nói lạc đề

=> phương châm quan hệ

2 Ghi nhớ (SGK 21)

II.Phương châm cách thức: 1.Ví dụ:

* Thành ngữ

- Dây cà ra dây muống: nói dàidòng

- Lúng búng như ngậm hột thị:nói ấp úng không rành mạch

Trang 40

? Qua đó, Em rút ra bài học gì khi giao tiếp?

- Nói ngắn gọn, rành mạch, tạo mối quan hệ tốt

đẹp với người đối thoại

* GV đưa VD SGK: Tôi đồng ý với những nhận

định về truyện ngắn của ông ấy

? Em hiểu câu văn trên theo những cách nào?

- Có thể hiểu theo 2 cách tuỳ thuộc vào việc xác

định cụm từ “của ông ấy" bổ nghĩa cho “nhận

định” hay cho “tr ngắn”

- C1: Nếu "ông ấy" bổ nghĩa cho "nhận định" thì

hiểu là: Tôi đồng ý với những nhận định của ông

ấy về truyện ngắn

- C2: Nếu "ông ấy" bổ nghĩa cho "truyện ngắn"

thì hiểu là: Tôi đồng ý với những nhận định về

truyện ngắn của ông ấy (do ông ấy sáng tác).)

?E có nhận xét gì về cách diễn đạt nội dung của

câu trên?

?Em có thể diễn đạt ntn cho rõ ràng?

-Tôi đồng ý với những nhận định của ông ấy về

tr.ngắn

?Từ đó, Em rút ra bài học gì trong giao tiếp?

GV: Để đạt hiệu quả khi giao tiếp cần nói ngắn

gọn, rõ ràng, tránh mơ hồ Đó là nội dung của

phương châm cách thức

? Em hiểu thế nào là phương châm cách thức?

* HS đọc ? Câu chuyện kể về điều gì?

- Một ông già bần khổ xin một cậu bé chút tiền

nhưng cậu bé cũng chẳng có gì cho ông

?Đa số mọi người có thái độ ntn với người ăn xin?

?Cậu bé đối xử ntn?

- Hành động: lục túi, bàn tay của ô

- Lời nói tế nhị, chân thành: Xin ô

-> lời nói và hành động rất tế nhị và tôn trọng

? Theo em vì sao cả em bé và người ăn xin đều

cảm thấy mình nhận được một cái gì đó từ người

kia?

- Tuy 2 người không có gì cho nhau nhưng 2

người đều nhận được một tình cảm của người kia

dành cho mình, đặc biệt là tình cảm cậu bé dành

cho ông lão ăn xin với thái độ, lời nói hết sức

chân thành, thể hiện sự tôn trọng, quan tâm đến

người khác

->cần nói ngắn gọn, rànhmạch

Văn bản: “Người ăn xin”

- Nhân vật tôi có lời nói vàhành động rất tế nhị và tôntrọng ng ăn xin

Định dạng
Số trang	398
Dung lượng	3,55 MB