VĂN 7 kỳ i 2020 2021

Kỹ năng: - Đọc - hiểu một văn bản biểu cảm được viết như những dòng nhật kí của mộtngười mẹ hoặc 1 bức thư - Phân tích một số chi tiết tiêu biểu diễn tả tâm trạng của nhân vật - Liên

KẾ HOẠCH DẠY HỌC MÔN NGỮ VĂN THEO CÔNG VĂN MỚI CỦA BỘ

Năm học 2020 – 2021 Chủ đề 1: Gia đình, nhà trường và các vấn đề của văn bản.

4,5,6 Cuộc chia tay của những con búp bê;Cuộc chia tay của những con búp bê (tt)

7 Liên kết trong văn bản

- Cách giáo dục vừa nghiêm khắc vừa tế nhị, có lí và có tình của người cha khi conmắc lỗi

- Lời văn biểu hiện tâm trạng người mẹ đối với con trong văn bản

2 Kỹ năng:

- Đọc - hiểu một văn bản biểu cảm được viết như những dòng nhật kí của mộtngười mẹ hoặc 1 bức thư

- Phân tích một số chi tiết tiêu biểu diễn tả tâm trạng của nhân vật

- Liên hệ vận dụng khi viết một bài văn biểu cảm

- Năng lực tự giải quyết vấn đề và sáng tạo

- Năng lực giao tiếp

- Năng lực hợp tác

- Năng lực công nghệ thông tin và truyền

thông

* Năng lực riêng

- Năng lực giao tiếp tiếng Việt

- Năng lực thưởng thức văn học /cảm thụ thẩm mỹ

5 Chuẩn bị

a Giáo viên :

- Soạn giáo án

- Chuẩn bị bảng phụ hoặc máy chiếu

- Chuẩn bị 1 số tranh ảnh, tư liệu minh họa

b Học sinh :

- Soạn bài

- Chuẩn bị giấy khổ to & bút dạ để thảo luận nhóm

II MỤC TIÊU CẦN ĐẠT CỤ THỂ TỪNG BÀI

Tiết 1 Kiến thức: 2 Kỹ năng: 3 Thái độ 4 Năng lực

thiêng liêng sâu nặng

của cha mẹ, gia đình

dành cho con cái, thấy

được ý nghĩa lớn lao

của nhà trường đối

với cuộc đời mỗi con

người,nhất là với tuổi

thiếu niên, nhi đồng

- Lời văn biểu hiện

tâm trạng người mẹ

đối với con trong văn

bản

- Đọc - hiểu mộtvăn bản biểu cảmđược viết nhưnhững dòng nhật kícủa một người mẹ

- Phân tích một sốchi tiết tiêu biểudiễn tả tâm trạngcủa người mẹ trongđêm chuẩn bị chongày khai trườngđầu tiên của con

- Liên hệ vận dụngkhi viết một bài vănbiểu cảm

- Bồi dưỡng

ý thức họctập tác phẩmvăn chương,tình cảm giađình, lòngkính yêu cha

mẹ

- Năng lực giao

tiếp tiếng Việt

- Năng lựcthưởng thức vănhọc / cảm thụthẩm mỹ

3 Mẹ tôi

- Sơ giản về tác giả

Ét-môn-đô đơ

- Phân tích một sốchi tiết liên quanđến hình ảnh ngườicha (tác giả bứcthư) và người mẹnhắc đến trong bứcthư

Bồi dưỡngtình cảm giađình, lòngkính yêu cha

mẹ

- Năng lực giao

tiếp tiếng Việt

- Năng lựcthưởng thức vănhọc / cảm thụthẩm mỹ

- Kể và tóm tắttruyện

- Cảm thấy xót thương cho số phận bất hạnh của

2 anh em Thành, Thủy

- Năng lực giao

tiếp tiếng Việt

- Năng lực thưởng thức văn học / cảm thụ thẩm mỹ

các văn bản

- Viết các đoạnvăn,bài văn có tínhliên kết

- Bồi dưỡng

ý thức họctập bộ môn

8. -Tác dụng của việc - Nhận biết, phân Có ý thức - Năng lực giao

bố cục cho một vănbản nói(viết) cụ thể.

viết đoạntheo bố cục

tiếp tiếng Việt

- Năng lực thưởng thức văn học, cảm thụ thẩm mỹNăng lực phân tích, tổng hợp

Có ý thứcviết vănmạch lạc

III BẢNG MÔ TẢ CÁC MỨC ĐỘ NHẬN THỨC THEO ĐỊNH HƯỚNG

NĂNG LỰC

(nhận biết)

Mức độ 2 (thông hiểu)

Mức độ 3 vận dụng

Mức 4 Vận dụng cao

- Liệt kê cácbiểu hiện vềsuy nghĩ, tâmtrang, lời nói,hành

động củanhân vật

- Giải nghĩacác từ

- Trả lời cáccâu hỏi trắcnghiệm

- Giải thích vìsao các nhânvật lại có tâmtrạng, hànhđộng như vậy?

- Thảo luận ,

so sánh

- Vẽ 1 bứctranh về 1 sựviệc trongtruyện, nêusuy nghic của

- Phân vai thểhiện 1 tìnhhuống trongtruyện hoạc 1

tương tự và nếusuy nghĩ về tìnhhuống đó

- Câu hỏi liênhệ: Em có biếtmột trường hợpkhác mà ở đó ?

- Tìm 1 VBkhác cùng chủđề

- Viết đoạnNLVH nêu suynghĩ, cảm nhậncủa em về nhânvật, sự việctrong truyện

- Viết đoạnNLXH Em cóthể rút ra bài học

gì về tình mẫu

tử, tình cảm giađình bằng 1đoạn văn ngắn

- Sáng tạo: Em

có thể tưởngtượng một câuchuyện vànhững bài học

- So sánh bố

cục của 2 vănbản và nhận

xét

- Kể lại câu

chuyện bằng

- Chỉ ra tính liênkết hoặc thiếuliên kết trongđoạn văn chotrước

- Viết 1 đoạn

- Đưa ra giảipháp mới : Viếtlại đoạn văn chotrước nếu thấychưa đảm bảotính liên kết,

7.

Bố cục trong

văn bản - Làm BT

trắc nghệm

chính ngôn từcủa em đảmbảo tính liênkết, mạch lạc

và bố cục rõràng

văn theo yêucầu đảm bảotính liên kết,mạch lạc và bốcục rõ ràng

mạch lạc và bốcục

- XD bố cục cho

1 văn bản và viết

thành 1 đoạnvăn, bài văn

4,5,6 Cuộc chia tay của những con búp bê;

Cuộc chia tay của những con búp bê (tt)

7 Liên kết trong văn bản

- Liên hệ vận dụng khi viết một văn bản biểu cảm

3 Thái độ: Yêu quý trân trọng tình cảm của cha mẹ dành cho mình.

- Mục tiêu: tạo hứng thú cho HS tiếp thu kiến thức về văn bản" cổng trường mở ra".

- Phương pháp: Đàm thoại

- Thời gian: 2 p

? Trong lần khai giảng đầu tiên của em ai đưa em đến trường?

Em có nhớ đêm hôm trước ngày khai trường đó mẹ em đã làm gì, nghĩ gì không? Hôm nay, học bài văn này, chúng ta sẽ hiểu được trong đêm trước ngày khaitrường để vào lớp 1 của con, mẹ đã làm gì và nghĩ gì?

- Điều chỉnh, bổ sung:

*Hoạt động 2: Hình thành kiến thức

- Mục tiêu: Học sinh nắm được nội dung và ý nghĩa văn bản

- Phương pháp: Phân tích, bình, nêu vấn đề, vấn đáp, thuyết trình, phân tích

- Thời gian: 30p

HĐ cá nhân-hđ chung

? Trình bày hiểu biết của em về TG?

? Nêu cách đọc văn bản?

- Đọc to, rõ ràng, thể hiện tâm trạng hồi hộp, thao thức

của mẹ, giọng đọc tâm tình, trầm lắng

GV đọc mẫu

Gọi 2-3 HS đọc bài

HS nhận xét GV sửa chữa

- GV: yêu cấu HS đọc nhanh các chú thích

? Trong văn bản còn từ nào cần giải nghĩa?

(? Ai giúp bạn giải thích từ đó và mách bạn cách tìm

hiểu nghĩa của từ cần biết?)

? VB viết theo thể loại nào? PTBĐ?

? Nhắc lại VB nhật dụng là gì? ( lớp 6)

- Là những bài viết có nội dung gần gũi, bức thiết đối

với cuộc sống trước mắt của con người và cộng đồng

trong XH hiện đại như: thiên nhiên, môi trường, đói

nghèo, năng lượng, dân số, quyền trẻ em … có thể

dùng tất cả các thể loại cũng như các kiểu văn bản

? Văn bản viết về việc gì?(? Đại ý?)

- Bài văn viết về tâm trạng của người mẹ trong đêm

trước ngày khai trường vào lớp 1của con

? Vb có thể chia làm mấy phần? ND từng phần?

+ Đọan 1: đến "thế giới mà mẹ bước vào": nỗi lòng

thương yêu của người mẹ đối với con (Tâm trạng của

- PTBĐ: biểu cảm

c, Bố cục : 2 phần

ng mẹ trước ngày khai trường của con).

+ Đoạn 2: còn lại: cảm nghĩ của người mẹ về vai trò

của XH, nhà trường trong việc giáo dục con trẻ

GV: VB viết về tâm trạng của người mẹ trong đêm

không ngủ trước ngày khai trường của con

? Theo em, nỗi lòng người mẹ được bộc lộ vào

thời điểm nào trước ngày khai trường lần đầu tiên

của con?

- Thời điểm: Đêm khuya

? Tại sao tác giả lại chọn thời điểm đó mà không

chọn thời điểm khác?

- Đó là thời điểm bộc lộ rõ nhất suy nghĩ và tâm

trạng của con người

? Vậy trong thời điểm đó, tâm trạng của người mẹ

được bộc lộ ra sao? Có giống tâm trạng của đứa

con không?

- Người mẹ không ngủ được, trằn trọc, suy nghĩ

triền miên, khác hẳn với đứa con rất thanh thản,

vô tư

? Theo em, tại sao người mẹ lại không ngủ được?

- Mai là ngày con khai trường vào lớp 1

? Khi con bước vào năm học đầu tiên trong đời,

mẹ đã chuẩn bị những gì cho con?

- Giúp con chuẩn bị quần áo giầy dép, đồ dùng

học tập

- Mẹ đắp mền, buông mùng ém góc cẩn thận.

? Qua đó em thấy mẹ là người như thế nào?

GV đọc : thực sự mẹ không lo lắng đến nỗi không

ngủ được Mẹ tin đứa con của mẹ lớn rồi…

? Nhưng đêm nay mẹ lại không thể ngủ được,

ngoài lí do lo cho con, theo em còn vì lí do nào

khác ?

- Nhớ về ngày khai trường năm xưa của chính

mình

GV: cứ nhắm mắt lại bên tai mẹ lại vang lên tiếng

đọc bài trầm bổng: “Hằng năm cứ vào cuối

thu Mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con

đường làng dài và hẹp”

-> chứng tỏ ngày khai trường đầu tiên đã để lại dấu ấn

thật sâu đậm trong tâm hồn người mẹ

? Em hãy tìm những từ ngữ diễn tả tâm trạng của

người mẹ khi nhớ về những kỉ niệm cũ?

- Nôn nao, hồi hộp, chơi vơi, hốt hoảng

? Nhận xét về cách dùng từ và tác dụng ?

II, Phân tích 1,Tâm trạng của người

mẹ

- Trằn trọc, suy nghĩ triềnmiên, không sao ngủ được

- Mẹ yêu thương con, quantâm tới việc học của con

- Sử dụng từ láy liên tiếp->gợi tả cảm xúc phức

tạp trong lòng mẹ: vui mừng, lo lắng…

GV: Khi miêu tả cảm xúc ta có thể sử dụng nhiều

loại từ, trong đó có từ láy

? Từ những cảm xúc ấy cho ta hiểu thêm gì về

người mẹ?

- Luôn in sâu những kí ức ngọt ngào về ngày khai

trường đầu tiên, gắn liền với hình ảnh người bà

? Những cảm xúc trên mẹ có trực tiếp nói vói con

hoặc ai đó không? Cách nói này có tác dụng gì?

- Mẹ nói với chính mình, tiếng nói nội tâm

(độc thoại)

GV: -> Có tác dụng khắc họa được những tình

cảm sâu kín trong lòng nhân vật, và có tác dụng

truyền cảm mạnh mẽ Đây là kiểu văn chương trữ

tình vẫn được gọi là văn biểu cảm mà các em sẽ

được học trong chương trình NV L7

? Qua đoạn văn vừa phân tích, em hãy nêu cảm

nhận chung về người mẹ?

GV: Hồi ức về tuổi thơ như một bài ca đẹp, dài

và xao xuyến, rạo rực, cháy bỏng trong lòng mẹ

Mẹ muốn truyền ngọn lửa ấy cho con, san xẻ hạnh

phúc ấy cho con Ngày khai trường đã khắc sâu

vào tâm hồn và nỗi nhớ của mẹ

? Đọc phần 2?

GV:Từ ngày khai trường của con, mẹ đã liên

tưởng đến ngày khai trường ở Nhật Bản

- Y/c HS đọc: Mẹ nghe nói->những chính sách về

giáo dục

* HS quan sát tranh Bức tranh miêu tả điều gì? GV mở

rộng nói về sự quan tâm của tất cả mọi người trong

nước và trên thế giới đối với việc học tập của trẻ vì

“Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai”.

Ở nước ta, ngày khai trường, quan chức nhà nước

đều chia nhau đến dự khai giảng với hs

-> Chứng tỏ xh ta cũng rất quan tâm đến GD

? Câu “Ai cũng biết rằng mỗi sai lầm dặm” Câu văn

này nói về điều gì?

- Khẳng định nhà trường có vai trò, vị trí rất quan trọng

trong việc hình thành và phát triển nhân cách, tri thức

con người và sự phát triển của xã hội

GV: Trong suy nghĩ của người mẹ đã động viên

con :

- "Đi đi con, hãy can đảm thế giới kì diệu sẽ

=>Mẹ là ng giầu cảm xúcyêu thương những ngườithân, gắn bó với máitrường

2, Suy nghĩ của mẹ về vai trò của giáo dục

- GD có vai trò to lớn đốivới mỗi con người, quyếtđịnh tương lai đất nước

mở ra"

Hoạt động nhóm: 3’

? Thuộc kiểu câu gì?- Câu cầu khiến

? Câu nói ấy có tác dụng gì?

- Động viên, khích lệ con đến trường

? Thế giới kì diệu: thế giới tình bạn, tình thầy trò,

tri thức nhân loại, cách sống làm người…thế giới

kì diệu ấy là cả một chân trời văn hóa, khoa học

bao la

- Đó là mong muốn và mơ ước của người mẹ Thể

hiện vai trò to lớn của nhà trường đối với mỗi con

người

? Những nét đặc sắc về nghệ thuật của văn bản?

? Ý nghĩa nội dung văn bản?

HS đọc ghi nhớ; GV khái quát

III, Tổng kết

1 Nghệ thuật:

- Lựa chọn hình thức tự bạch như những dong nhật kí của người mẹ nói với con

- Sử dụng ngôn ngữ biểu cảm

2 Nội dung:

Văn bản thể hiện tấm lòng, tình cảm của người mẹ đối vớicon, đồng thời nêu lên vài trò

to lớn của nhà trường đối với cuộc sống của mỗi con người

* Ghi nhớ: ( SGK)

- Điều chỉnh, bổ sung:

*Hoạt động 3: Luyện tập -Mục tiêu: HS hiểu được kiến thức của bài và vận dụng làm bài tập.

-Phương pháp:vấn đáp

* Hoạt động 5: Mở rộng và nâng cao

- Mục tiêu: HS biết vận dụng lí thuyết để áp dụng vào trong đời sống

- PP: trải nghiệm sáng tạo qua anh ảnh hoặc internet.

C Tế Hanh D Khánh Hoài

2 Cổng trường mở ra là văn bản thuộc thể loại?

4 Tâm trạng của đứa con trước đêm khai trường?

A Háo hức thu xếp đồ chơi, tối lên giường mẹ chỉ dỗ một lát là đã ngủ

B Hồi hộp, háo hức

C Lo lắng, băn khoăn

D Sợ hãi, khủng hoảng

5 Người mẹ nhớ lại kỉ niệm nào?

A Nhớ tới tuần lễ khai trường của con năm con ba tuổi

B Nhớ về kỉ niệm khai trường được bà ngoại dẫn đến trường

C Nhớ về không khí ngày khai trường hằng năm

D Tất cả các đáp án trên

6 Trong bài, ngày khai trường trở thành ngày lễ của toàn xã hội nước nào?

A Singapore B Hàn Quốc

C Nhật Bản D Trung Quốc

7 Nội dung của bài Cổng trường mở ra là gì?

A Kể về buổi khai trường đầu tiên của đứa con

B Những dòng nhật kí tâm tình, nhỏ nhẹ về tình yêu thương của người mẹ đối vớicon

C Vai trò to lớn của trường học đối với con người

D Đáp án B và C

8 Nghệ thuật chủ yếu trong bài Cổng trường mở ra là gì?

A Nhân hóa B So sánh

C Sử dụng nghệ thuật tự bạch D Ẩn dụ

Phần 2: Tự luận

Câu 1

a Trong đêm trước ngày khai trường của con, người mẹ đã diễn tả nhưng cảm nhận của mình về con :Vừa thấy con ngây thơ, vừa có cảm giác con đã lớn khôn Em hãy tìm những chi tiết trong bài để minh họa ?

b Theo em tại sao người mẹ không ngủ được ?

c Hãy tìm một số hình ảnh có sử dụng nghệ thuật so sánh đặc sắc trong bài và chỉ rõ ý nghĩa nghệ thuật của hình ảnh ấy

Câu 2 “Cổng trường mở ra” cho em hiểu điều gì? Tại sao tác giả lại lấy tiêu đề này Có

thể thay thế tiêu đề khác được không?

Câu 3 Cho đoạn văn sau:

“ Đêm nay mẹ không ngủ được Ngày mai là ngày khai trường lớp Một của con Mẹ đưa con đến trường, cầm tay dắt qua cánh cổng, rồi buông tay mà nói: Đi đi con, hãy can đảm

lên, thế giới này là của con, bước qua cánh cổng trường là một thế giới kì diệu sẽ mở ra”

1 Đoạn văn trên được trích từ văn bản nào ? Của ai ? Nêu nội dung chính của văn bản đó

2 Hãy chọn trong đoạn văn trên một câu trần thuật đơn và xác định hai thành phần chính của câu ?

3 Câu nói của mẹ: “Đi đi con, hãy can đảm lên, thế giới này là của con, bước qua cánh cổng trường là một thế giới kì diệu sẽ mở ra” , em hiểu “thế giới kì diệu” đó là gì ?

4 Hãy viết một đoạn văn khoảng 6-8 câu về một kỷ niệm đáng nhớ nhất trong ngày khai trường đầu tiên của mình Trong đoạn văn em có sử dụng một biện pháp tu từ đã học (gạch chân, chú thích)

Định hướng trả lời Phần 2: Tự luận

Câu 1

a-Những cảm nhận của người mẹ về con:

-Thấy con vẫn ngây thơ, hồn nhiên : “Giấc ngủ đến với con dễ dàng nhơ uống một li sữa,

ăn một cái kẹo ”

-Cảm nhận con đã khôn lớn : “Con hăng hái tranh với mẹ dọn dẹp đồ chơi …”

b-Vì mẹ trăn trở suy nghĩ về con, vừa bâng khuâng nhớ về ngày khai trường năm xưa của mình

c-Hình ảnh sử dụng nghệ thuật so sánh :“Còn bây giờ giấc ngủ đến với con dễ dàng như uống một ly sữa, ăn một cái kẹo ”

-Ý nghĩa: Làm nổi bật sự ngây thơ, hồn nhiên của em bé, thể hiện sự âu yếm của mẹ khi nghĩ về con

Câu 2.Nhan đề “Cổng trường mở ra” cho ta hiểu cổng trường mở ra để đón các em học

sinh vào lớp học, đón các em vào một thế giới kì diệu, tràn đầy ước mơ và hạnh phúc Từ

đó thấy rõ tầm quan trọng của nhà trường đối với con người.

Câu 3.

1 Đoạn văn trên được trích từ văn bản Cổng trường mở ra.

Nội dung chính của văn bản là: ngày khai trường để vào học lớp Một là ngày khai trường có dấu ấn sâu đậm nhất trong tâm hồn tuổi thơ, trong tâm hồn mỗi người

2 Câu trần thuật đơn và xác định hai thành phần chính của câu:

Đêm nay mẹ // không ngủ được

TN CN VN

3 Câu nói của mẹ: “Đi đi con, hãy can đảm lên, thế giới này là của con, bước qua cánh cổng trường là một thế giới kì diệu sẽ mở ra” , em hiểu “thế giới kì diệu” đó là cả một chân trời văn hóa, khoa học, tình cảm bao la…

4 Hãy viết một đoạn văn khoảng 6-8 câu về một kỷ niệm đáng nhớ nhất trong ngày khai trường đầu tiên của mình Trong đoạn văn em có sử dụng một biện pháp tu từ đã học (gạch chân, chú thích)

Hs tự làm

4, Củng cố bài học: 3’

? Mượn tâm trạng mẹ trong đêm trước buổi khai trường để nói gì?

- Tầm quan trọng của việc học, nhà trường

- Sơ giản về tác giả Ét-mô-đô đơ A-mi-xi

- Hiểu cách giáo dục vừa nghiêm khắc vừa tế nhị, có lí và có tìnhcủa người cha khicon mắc lỗi

- Nghệ thuật biểu cảm trực tiếp qua hình thức một bức thư

2 Kĩ năng:

- Đọc - hiểu một văn bản viết dưới hình thức một bức thư

- Phân tích một số chi tiết liên quan đến hình ảnh người cha (tác giả bức thư) vàngười mẹ nhắc đến trong bức thư

- Thầy: soạn giáo án

- Trò: đọc và trả lời câu hỏi trong sgk

III, CÁC BƯỚC LÊN LỚP:

- Mục tiêu: tạo hứng thú cho HS tiếp thu kiến thức về văn bản" cổng trường mở ra".

- Phương pháp: Đàm thoại

- Thời gian: 5’

? Qua những biểu hiện tâm trạng của người mẹ trong đêm trước ngày khai trườngcủa con, em hãy nói về tình cảm yêu thương của mẹ dành cho con?

* Giới thiệu bài : Có nhà văn đã viết: "Không có mặt trời thì hoa không nở.

Không có người mẹ thì không có anh hùng và không có cả nhà thơ" Mẹ là mộtdanh từ thiêng liêng trong ngôn ngữ nhân loại, điều đó được chứng minh trong lịch

sử tiến hoá loài người Trong cuộc đời của mỗi chúng ta, người mẹ có một vị trí và

ý nghĩa hết sức lớn lao, thiêng liêng và cao cả Nhưng không phải khi nào ta cũng

ý thức hết được điều đó, chỉ đến khi mắc những lỗi lầm, ta mới nhận ra tất cả Bàivăn “Mẹ tôi” sẽ cho ta một bài học như thế

- Điều chỉnh, bổ sung:

*Hoạt động 2: Hình thành kiến thức

- Mục tiêu: Học sinh nắm được nội dung và ý nghĩa văn bản

- Phương pháp: Phân tích, bình, nêu vấn đề, vấn đáp, thuyết trình, phân tích

- Thời gian: 33’

? Nêu tóm tắt về tác giả?

- GV bổ sung: ét- môn- đô đơ A- mi- xi sinh ngày

31- 10- 1846 trên một vùng đất thuộc bờ biển tây

bắc nước ý Chưa đầy 20 tuổi ông đã là sĩ quan

quân đội chiến đấu cho nền độc lập Cuộc đời hoạt

động và con đường văn chương của ông chỉ là một

Độc lập, thống nhất tổ quốc, tình thương và hạnh

phúc của con người là lí tưởng và cảm hứng văn

chương của ông, kết tinh thành một chủ nghĩa nhân

văn lấp lánh.Ông là tiểu thuyết gia, nhà thơ, người

viết truyện ngắn và là tác giả của nhiều cuốn truyện

thiếu nhi và truyện phiêu lưu nổi tiếng Những kỉ

niệm thời học trò và những kỉ niệm thời là sinh viên

học viện quân sự Mô- đê- na là cơ sở để tác giả hư

cấu nên những áng văn nhẹ nhàng dung dị , đầy

nhân ái mê hoặc trái tim của hàng triệu độc giả trên

khắp toàn cầu Ông để lại một sự nghiệp văn

chương rất đáng tự hào

? Còn từ nào cần giải nghĩa?

? Nêu xuất xứ đoạn trích?

"Mẹ tôi" trích từ "Những tấm lòng cao cả" là cuốn

nhật kí của cậu bé En- ri- cô 11 tuổi ghi lại những

I/ Tìm hiểu chung 1/ Tác giả

- A-mi-xi (1846 - 1908) nhàhoạt động xã hội, nhà vănhóa, nhà văn lỗi lạc của Ý

- Tác phẩm của ông thiên vềtình cảm, sâu lắng và chủyếu đi vào giáo dục nhâncách, tình cảm con người

2, Tác phẩm:

- "Mẹ tôi" được trích trong

" Những tấm lòng cao cả" 1886

-bức thư của bố, mẹ, những kỉ niệm sâu sắc về thầy

trò, bạn bè, về những con người đáng thương Đây

là một trong 6 bức thư của bố gửi cho En- ri- cô

? Đoạn trích trên thuộc thể loại văn bản nào? Tại

sao?

- Đoạn trích nêu lên vấn đề có tính cấp thiết, đó là

phương thức GD trẻ em và lòng biết ơn của con cái

đối với cha mẹ

- Viết thư xen bộc lộ cảm xúc

? Phương thức biểu đạt?

? Tại sao một bức thư của bố gửi cho con mà lại lấy

tên nhan đề là Mẹ tôi ?

- Mẹ là tiêu điểm để hướng tới, để làm sáng tỏ mọi

vấn đề

- Vì nội dung bức thư chủ yếu ca ngợi công lao, sự

hy sinh của người mẹ

=> Tên văn bản và thể loại không mâu thuẫn nhau

? Ngôi kể trong văn bản này là ngôi thứ mấy? Của

nhân vật nào? Tác dụng?

- Ngôi thứ nhất số ít (tôi) đó là nhân vật cậu bé đã

mắc lỗi với mẹ đọc lại lá thư của người cha viết gửi

cho mình

-> cảm xúc chân thật hơn

-Thể loại: VB nhật dụng(nhật kí- thư từ)

- PTBĐ: biểu cảm

? Vì sao người cha lại viết thư cho con? Mục

đích của việc viết thư đó?

? Những chi tiết nào miêu tả thái độ của người cha

trước sự vô lễ của con ?

- Sự hỗn láo của con như một nhát dao đâm vào tim

bố vậy ->SS

- Bố không thể nén được cơn giận

- Con mà lại xúc phạm đến mẹ con ư ?->câu hỏi tu từ

- Thà bố không có con còn hơn là thấy con bội bạc

- Trong một thời gian con đừng hôn bố-> Câu cầu

- Câu cầu khiến => mệnh lệnh

? Qua đó em thấy được tâm trạng của cha như thế nào?

->Thể hiện tâm trạng đau xót, bất ngờ của

người cha khi chứng kiến lỗi lầm của con Đó

II/ Tìm hiểu văn bản

1, Nhân vật người cha

- Hoàn cảnh viết thư:

Thấy con hỗn láo với mẹ

- Mục đích: GD con

- Tâm trạng: Người cha vôcùng đau đớn,tức giậntrước thái độ hỗn láo của

thực sự là một sự xúc phạm ghê gớm

GV: đọc thầm “hãy nghĩ kỹ điều này chà đạp

lên tình yêu thương đó”

Mặc dù rất giận con nhưng người cha vẫn dằn

lòng xuống để phân tích cho con hiểu rằng tình

yêu thương kính trọng cha mẹ là tình cảm

thiêng liêng hơn cả Thật xấu hổ và nhục nhã

cho những kẻ nào chà đạp lên tình cảm ấy

? Sau khi phân tích cho con, người cha yêu cầu

con điều gì?

- Thành khẩn xin lỗi mẹ, cầu xin mẹ tha lỗi

(Cầu xin mẹ hôn con)

- Không bao giờ được thốt ra những lời nói

nặng với mẹ

- không được phép tái phạm

? Tại sao người cha không trực tiếp nói hoặc có

ngay một hình phạt mà lại chọn cách viết thư?

- Những tình cảm sâu sắc, kín đáo thường khó

nói trực tiếp Chọn cách viết thư là chỉ muốn

nói riêng với ng mắc lỗi, vừa giữ đc sự kín đáo,

tế nhị vừa không làm mất lòng tự trọng của ng

mắc lỗi-> Đây là bài học về cách ứng xử trong

? Nhận xét giọng điệu trong thư của người cha

qua các cụm từ: En-ri-cô của bố ạ, En-ri-cô

này,En-ri-cô à ? Tác dụng ?

- Giọng điệu tâm tình, thủ thỉ, khiến lời dạy của

người cha mặc dù rất nghiêm khắc nhưng lại

dần dần thấm sâu vào hồn đứa con

GV: Để GD con, người cha đã khơi dậy trong

con hình ảnh người mẹ cách đây mấy năm ntn

->tìm hiểu tiếp

? Trong truyện có những hình ảnh, chi tiết nào

nói về người mẹ?

- Thức suốt đêm chông chừng hơi thở của con

- Quằn quại, lo sợ, khóc khi nghĩ có thể mất

2, Nhân vật người mẹ

- Sẵn sàng bỏ 1 năm hạnh phúc để tránh cho

con 1 giờ đau đớn

- Có thể đi ăn xin để nuôi con

- Có thể hi sinh tính mạng để cứu sống con

? Từ việc làm đó cho ta mẹ của En là ng ntn?

GV: Mặc dù không trực tiếp xuất hiện nhưng

qua bức thư của người ta ta thấy được sự hi

sinh lớn lao cuả người mẹ không có gì đánh

đổi được, là sự hi sinh vô giá, là biểu hiện thật

chân thành và cao cả của mẹ dành cho con

Đáng xấu hổ biết bao khi con đã phụ công lao

của mẹ Và thật đau lòng hơn nếu một ngày

nào đó con mất mẹ - đó là ngày buồn thảm nhất

cuộc đời con

? Theo em sự hỗn láo của En-ri-cô có tác động

đến mẹ ntn? Mẹ có sẵn sàng tha thứ nếu En ăn

năn xám hối không?

GV:- nếu điều đó khiến bố đau đớn như một

nhát dao đâm vào tim thì chắc người mẹ sẽ

cảm thấy đau gấp trăm ngàn lần vì sự hỗn láo

này của con

- Chắc chắn mẹ sẽ tha lỗi vì trong trái tim mẹ

chỉ có tình yêu thương con vì thế mà mẹ luôn

là người bao dung, độ lượng

? Khi đọc thư bố và ghi lại những trang nhật kí

c, Vì thái độ kiên quyết và nghiêm khắc của bố

d, Lời bố chân thành và sâu sắc

e, En thấy xấu hổ

- Hết lòng thương con vàsẵn sàng hi sinh vì con

3, Nhân vật En-ri-cô

- Rất xúc động khi đọc thưbố.Vô cùng hối hận vàquyết tâm sửa chữa lỗilầm

? Em hãy nêu những nét nghệ thuật tiêu biểu của

truyện?

III/ Tổng kết

1 Nghệ thuật: Sáng tạo nên

hoàn cảnh xảy ra câu chuyện: En- ri -cô mắc lỗi với mẹ

- Lồng câu chuyện trong bức

? Qua văn bản em rút ra được bài học gì?

HS đọc ghi nhớ

thư ……

- Lựa chọn hình thức biểu cảm trực tiếp, có ý nghĩa giáo dục, thể hiện thái độ nghiêm khắc của người cha đối với con

2.Nội dung: Vai trò của

người mẹ vô cùng quan trọng trong gia đình

- Tình yêu thương, kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng nhất đối với mỗicon người

* Ghi nhớ: ( SGK -tr12)

- Điều chỉnh, bổ sung:

*Hoạt động 3: Luyện tập -Mục tiêu: HS hiểu được kiến thức của bài và vận dụng làm bài tập.

-Phương pháp:vấn đáp

* Hoạt động 5: Mở rộng và nâng cao

- Mục tiêu: HS biết tìm tòi những kiến thức có liên quan đến nội dung bài học để giải quyết vấn đề

1 Tác giả của đoạn trích “Mẹ tôi” là ai?

A E A-mi-xi B Lép tôn- xtoi

C Huy-gô D An-đec-xen

2 Đoạn trích “mẹ tôi” được trích trong tác phẩm nào?

A Cuộc đời các chiến binh B Những tấm lòng cao cả

C Cuốn truyện của người thầy D Giữa trường và nhà

3 Nhân vật En-ri-cô mắc lỗi gì trước mẹ?

A Thiếu lễ độ với mẹ B Nói dối mẹ

C Không thương mẹ D Giận dỗi mẹ

4 Thái độ của bố đối với En-ri-cô?

A Tức giận B Buồn bực

C Đau xót D Cả A và C

5.Bố En-ri-cô đã tìm cách nào để bày tỏ quan điểm của mình trước sự thiếu lễ

độ của En-ri-cô?

A Nói trực tiếp trước mặt En-ri-cô B Viết thư cho En-ri-cô

C Nhờ cô giáo nhắn nhủ En-ri-cô D Ngồi tâm sự với En-ri-cô

6 Theo em, điều gì khiến En-ri-cô xúc động khi đọc thư của bố?

A Vì bố gợi lại những kỉ niệm giữa mẹ và En-ri-cô

Câu 1 Qua văn bản em thấy bố cô là người như thế nào? Tại sao cha

En-ri-cô không nói trực tiếp với con mà lại viết thư? Tìm những câu văn trực tiếp bày tỏ thái độ của người cha đối với En-ri-cô?

Câu 2 Văn bản là một bức thư của người bố gửi cho con, tại sao lại lấy nhan đề là

“ Mẹ tôi”

Câu 3 Em hãy viết đoạn văn về bài học rút ra cho bản thân từ văn bản “Mẹ tôi” Định hướng trả lời

Phân 2: Tự luận

Câu 1 -Cha En-ri-cô là người :+Yêu thương con hết mực

+Tế nhị và nghiêm khắc trong việc giáo dục con

-Cha En-ri-cô viết thư vì :

+ Con sẽ cảm hiểu được điều cha nói một cách thấm thía hơn

+ Qua bức thư người cha nói được đầy đủ hơn, sâu sắc hơn

+ Thể hiện sự tế nhị, kín đáo đối với người mắc lỗi, không làm cho người mắc lỗi mất đi lòng tự trọng

- Câu văn trực tiếp bày tỏ thái độ của cha En-ri-cô:

+ Sự hỗn láo của con như một nhát dao đâm vào tim bố vậy

+ Nhớ…bố không thể nén nổi cơn tức giận

+ Bố không thể vui long đáp lại cái hôn của con được

+ Con lại dám xúc phạm đén mẹ con ?

+ Con sẽ không thể sống thanh thản nếu làm cho mẹ buồn phiền

Câu 2 : Nhan đề Mẹ tôi là tác giả đặt Bà mẹ không xuất hiện trực tiếp trong văn

bản nhưng là trung tâm để các nhân vật hướng tới

Câu 3 Em hãy viết đoạn văn về bài học rút ra cho bản thân từ văn bản “Mẹ tôi”.

Cha mẹ là những người cho chúng ta cuộc sống này Trải qua bao tháng nămcuộc đời, mẹ không quản ngại mọi gian khó để nuôi dưỡng chúng ta nên người Vìvậy, hãy suy ngẫm thật kĩ trước khi nói điều gì, không được nói những lời lẽ vô lễ,

thiếu tôn trọng cha mẹ Những lời nói vô tình của chúng ta sẽ khiến mẹ buồn vàtổn thương rất nhiều Cần hiếu thảo, kính trọng và biết ơn công lao sinh thànhdưỡng dục của cha mẹ Luôn ngoan ngoãn, nghe lời và yêu thương, quan tâm,chăm sóc cha mẹ Hãy trân trọng những giây phút cha mẹ còn ở bên cạnh mình bởicuộc đời này rất ngắn Đừng để nước mắt mẹ cha phải rơi vì những phút giây vôtâm của mình bạn nhé!

3 Thái độ: Cảm thương, chia sẻ với những người không may mắn rơi vào hoàn

cảnh đáng thương Đề cao quyền trẻ em, trách nhiệm của bố mẹ với con cái

- Soạn giáo án

- Đọc tài liệu: Công ước về quyền trẻ em của Liên hợp quốc 1989

2 Học sinh : Đọc kĩ văn bản soạn bài theo câu hỏi SGK.

III TIẾN TRÌNH

1 Ổn định lớp.

Lớp 7A: TS 39 Vắng:

2, Kiểm tra bài cũ: 5’

? Nêu ý nghĩa văn bản Mẹ tôi?

3, Bài mới:

*Hoạt động 1: Khởi động

- Mục tiêu:Tạo hứng thú và gây sự chú ý cho học sinh

- Phương pháp: thuyết trình

- Thời gian: 1p

GV: Trong cuộc sống gia đình nhiều khi những cư xử bất hòa của người lớn lại trởthành nỗi bất hạnh đổ lên đầu trẻ nhỏ, mặc dù chúng chẳng có tội gì, thậm chí còn

rất ngoan và giàu tình yêu thương Khi cha mẹ chia tay cũng là lúc con trẻ buộc phải chia lìa Những cuộc chia tay ấy diễn ra ntn, cha mẹ có hiểu được điều ấy

không, thông qua Vb Cuộc chia tay của những con búp bê chúng ta cùng nhìn

nhận và suy ngẫm về điều đó

- Đều chỉnh, bổ sung:

*Hoạt động 2: Hình thành kiến thức

- Mục tiêu: HS nắm đc nội dung, nghệ thuật của vb

- Phương pháp: vấn đáp,thuyết trình,phân tích

- Thời gian: 31p

Hoạt động chung

? Nêu hiểu biết của em về TG Khánh Hoài?

- Khánh Hoài tên khai sinh là: Đỗ Văn Xuyền

- Sinh năm 1937, quê ở tỉnh Thái Bình

- Là nhà văn tiêu biểu của nền văn học hiện đại Việt

Nam

- Sở trường: truyện ngắn

? Văn bản ra đời trong hoàn cảnh nào?

GV: đây là cuộc thi viết về quyền trẻ em nhằm giúp

mọi ng hiểu và nâng cao nhận thức về quyề trẻ em mà

LHQ đã ban hành công ước năm 1989 và VN là nước

thứ 2 trên t/g và là nước đầu tiên ở châu Á ký vào công

ước (1990)

? Nêu cách đọc vb?

- chậm rãi, nhẹ nhàng, chú ý phân vai nhân nhật và

những đoạn miêu tả nội tâm nhân vật

Thủy: lúc buồn lúc giọng lại chu chéo giận dữ

Thành: trầm lắng, u buồn

- giáo viên đọc, nx

? Giải thích từ khó: Ráo hoảnh, nức nở?

GV; - Dao nhíp (SGK)

- Tú lơ khơ: Bộ bài Tây – 52 lá

? Văn bản này thuộc thể loại gì? PTBĐ?

? Truyện được kể theo ngôi thứ mấy? Tác dụng?

- Truyện được kể theo ngôi thứ nhất số ít

- >Sử dụng ngôi kể này câu chuyện trở nên chân thật

hơn, dễ tin tưởng hơn bởi nhân vật trong truyện(Thành)

tham gia vào câu chuyện và chứng kiến các các sự việc

xảy ra và cùng chịu nỗi đau với em gái mình Tạo

- Sở trường: truyện ngắn

2 Tác phẩm

- Xuất xứ: Tuyển tập thơ – văn được giải thưởng trong cuộc thi viết về quyền trẻ em, năm 1992

- Đây là truyện ngắn đoạt giải nhì trong cuộc thi viết " Thơ văn viết vềquyền trẻ em" do tổ chức Rat-da-Béc-nơ tổ chức năm 1992

- Thể loại: truyện ngắn

- PTBĐ: TS, MT, BC

ngôi thứ 3, người khác kể

? Em hãy tóm tắt lại những chi tiết chính của truyện?

Trong câu chuyện trên tác giả kể về sự việc:

- Bố mẹ li hôn, hai anh em Thành và Thủy phải chia

tay nhau dù không hề muốn

- Đêm trước ngày chia tay hai anh em Thành và Thủy

đã khóc rất nhiều, trong tâm trạng đau đớn đó Thành

nhớ lại kỷ niệm ngọt ngào đã qua cùng với em gái khi

gia đình vẫn còn hạnh phúc

- Theo yêu cầu của mẹ, hai anh em phải chia đồ chơi,

hai con búp bê là khó chia nhất vì nó là biểu tượng cho

tình cảm yêu thương giữa hai anh em họ

- Thành đưa Thủy đến lớp chia tay bạn bè và cô giáo

- Hai anh em chia tay nhau bất ngờ

? Nêu bố cục văn bản?

* Phần 1: Từ đầu => “như vậy”: chia búp bê

* Phần 2: Tiếp =>“ cảnh vật”: chia tay lớp học

* Phần 3: Còn lại: anh em chia tay

->Có 3 cuộc chia tay

? Tóm tắt truyện?

Thành và Thuỷ là 2 anh em được sinh ra và lớn lên

trong một gia đình khá giả Cả 2 rất yêu thương nhau

Nhưng rồi bố mẹ li dị Hai anh em phải chịu cảnh chia

lìa Thành ở lại với bố, Thuỷ theo mẹ về quê sống cùng

bà ngoại ở xa và không được tiếp tục đi học nữa Hai

anh em rất buồn, cuộc chia tay diễn ra trong nước mắt

cùng những con búp bê Thuỷ đã không chia 2 con búp

bê và quyết định để lại cho anh Thành đã khóc và hứa

với em sẽ không bao giờ để 2 con búp bê cách xa nhau

- Bố cục : 3 phần

Giải thích nhan đề?

- Những con búp bê: là những đồ chơi của tuổi nhỏ

→ gợi thế giới trẻ em với sự ngộ nghĩnh, trong sáng,

ngây thơ, vô tội

- Trong truyện: Những con búp bê cũng như hai anh

em Thành – Thủy: trong sáng, vô tư, không có tội lỗi

gì… thế mà phải chia tay → gợi ra một tình huống cần

phải suy ngẫm

(Hình ảnh ẩn dụ: nỗi đau xót, tủi hờn của những em

nhỏ chẳng may rơi vào hoàn cảnh bất hạnh)

GV: yêu cầu HS theo dõi phần 1 SGK

? Truyện viết về ai? Về việc gì? Xác định nhân vật

và đc đặt ở vị trí nào trong nhà?

- Hai con, tên là Vệ Sĩ và Em nhỏ

-Chúng đc đặt ở trong tủ, quàng tay lên vai nhau

? Chứng tỏ 2 con búp bê có ý nghĩa ntn với hai anh em

họ ?

- Là những thứ đồ chơi gắn liền với tuổi thơ của hai

anh em, là biểu tượng tình cảm hai anh em

GV : đc đặt ở nơi trang trọng chứng tỏ họ rất chân

trọng tình cảm anh em

? Vì sao 2 em phải chia búp bê?

- Vì bố mẹ li hôn: Thuỷ phải theo mẹ về quê ngoại-

Thành ở lại với bố, búp bê cũng phải chia đôi theo lệnh

của mẹ

? Khi mẹ bảo: “Thôi, 2 đứa liệu mà chia đồ chơi ra đi”

tâm trạng của Thành và Thuỷ ntn?

- Thuỷ: run bần bật, kinh hoàng, tuyệt vọng, buồn thăm

thẳm, mi sưng mọng vì khóc nhiều

- Thành: cắn chặt môi, nước mắt tuôn ra như suối

? Tác giả sd từ loại và NT nào để miêu tả tâm trạng của

2 anh em?

- Sử dụng 1 loạt các động từ, tính từ, từ láy kết hợp với

phép so sánh làm nổi rõ tâm trạng của nhân vật

? Qua NT miêu tả cho ta biết tâm trạng của Thành và

Thuỷ lúc này ntn?

=> Đau đớn , hờn tủi, buồn sợ, lo lắng, kinh hoàng

trước nỗi đau chia xa.

GV: cả 2 anh em đều không muốn nhưng vẫn phải chia

? Vậy việc chia đồ chơi diễn ra ntn?

- Mẹ giận dữ quát lần thứ 3 thì 2 anh em mới chịu chia

- Hầu hết đồ chơi Thành đều nhường cho em

- Hai con búp bê thì chia đôi

? Khi thấy anh lấy hai con búp bê từ trong tủ đặt ra hai

phía thì Thủy có phản ứng ntn? Vì sao?

+ Thủy: tru tréo lên, giận dữ( sao anh ác thế)

-> Không muốn chia rẽ chúng, có nghĩa là không muốn

tình cảm anh em bị chia rẽ

? Thành đã xử lí ntn trước phản ứng của em mình?

Thái độ của Thủy lúc đó?

+ Thành: đặt con Vệ sĩ cạnh con Em nhỏ vào đống đồ

chơi của Thuỷ-> nhường cho em tất cả mọi thứ

+ Thủy: dịu lại

GV: Nhưng ngay lúc đó Thuỷ chợt nghĩ ra :

- Nếu cho em cả 2 con búp bê thì ai sẽ gác cho anh ngủ

GV: Như vậy tên của con búp bê đc đặt theo nhiệm vụ

- Tâm trạng: buồn bã, đau đớn,

của nó.

? Qua chi tiết đó chứng tỏ tình cảm 2 anh em ntn?

- Rất yêu thương, quan tâm đến nhau

GV: Không muốn chia rẽ 2 con búp bê, lại muốn con

VSĩ gác cho anh ngủ hàng đêm, nên Thuỷ đã quyết

định đặt 2 con búp bê về chỗ cũ, cô bé bỗng vui vẻ trở

lại khi thấy chúng lại thân thiết như xưa

? Vì sao Thủy vừa giận dữ lại vui vẻ ngay?

- Tâm trạng của Thủy thay đổi từ "giận dữ" sang "vui

vẻ" vì:

+ Thủy không muốn con Vệ sĩ và con Em nhỏ xa

nhau, không chấp nhận chia búp bê

+ Thủy trở lại vui vẻ khi hai con búp bê lại ở cạnh

nhau

GV: Dường như Thủy cảm nhận được hạnh phúc của

búp bê khi chúng ở gần nhau

? Nhận xét về cách miêu tả tâm lí nhân vật?

- Rất chính xác: Ngây thơ và hồn nhiên của trẻ con

được tác giả cảm nhận và miêu tả chân thật Buồn vui

đối với trẻ cũng chỉ đến trong giây lát

? Qua các chi tiết trên em có nhận xét gì về cuộc chia

đồ chơi này?

? Cuối cùng việc chia búp bê kết thúc ntn?

- Không chia, Thủy để lại cả 2 con cho anh

GV: nhan đề là cuộc chia tay, nhưng thực tế 2 con búp

bê này chưa hề chia tay nhau mà chúng luôn ở bên

nhau

? Hình ảnh hai con búp bê luôn ở bên nhau mang ý

nghĩa gì?

GV: Hình ảnh 2 con búp bê trong cuộc chia tay cho

chúng ta thấy được tình cảm anh em Thành – Thủy rất

keo sơn, bền chặt không có gì chia cắt được Đặc biệt ở

cuối câu chuyện tg đã xd một chi tiết rất thỏa đáng: “

Thủy quay lại đặt con Em nhỏ cạnh con Vệ sĩ”, đó là

hành động thể hiện niềm khát khao được xum họp gia

đình Khát vọng không bị chia lìa

- Là cuộc chia đồ chơi bắt buộc nằm ngoài ý muốn của Thành và Thủy

-> Hai con búp bê là biểu tượng cho tình cảm anh em gắn bó bền chặt, không có gì có thể chia cắt được

- Điều chỉnh, bổ sung:

* Hoạt động 3: Hướng dẫn HS luyện tập

- Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học vào làm bt

- Phương pháp: Vấn đáp ,thực hành theo mẫu

- Thời gian: 5’

? Qua văn bản tác giả muốn đề cặp đến quyền lợi gì của trẻ em?

- Điều chỉnh, bổ sung:

4, Củng cố: 1’

? Suy nghĩ của em về cuộc chia tay đồ chơi?

- Đặc sắc nghệ thuật của văn bản

2 Kĩ năng: Tìm hiểu và phân tích tâm trạng nhân vật qua chi tiết truyện.

3 Thái độ: Cảm thông với những bạn nhỏ rơi vào hoàn cảnh bất hạnh.

- Soạn giáo án

- Đọc tài liệu: Công ước về quyền trẻ em của Liên hợp quốc 1989

2 Học sinh : Đọc kĩ văn bản soạn bài theo câu hỏi SGK.

III TIẾN TRÌNH

1 Ổn định lớp.1’

Lớp 7A: TS 39 Vắng:

2, Kiểm tra bài cũ: 5’

? Trình bày và nhận xét về cuộc chia tay thứ nhất trong câu chuyện?

3, Bài mới:

*Hoạt động 1: Khởi động

- Mục tiêu: Tạo hứng thú và gây sự chú ý cho học sinh

- Phương pháp: thuyết trình

- Thời gian: 1p

GV: Trong cuộc sống mới hiện đại con người đỡ vất vả hơn thế nhưng vẫn có

nhiều trẻ em lang thang không nơi nương tựa “ Tuổi thơ không muốn chia li” đó làlời nhắn nhủ của hai em Thành – Thuỷ gửi đến chúng ta qua bài học ngày hôm nay

*Hoạt động 2: Hình thành kiến thức

- Mục tiêu: HS nắm được tình cảm anh em ruột thịt thắm thiết, sâu nặng qua hành động chia tay lớp học và hai anh em phải chia tay nhau Nỗi đau khổ của những đứa trẻ không may rơi vào hoàn cảnh bố mẹ li dị

- Phương pháp:vấn đáp,thuyết trình,phân tích

- Thời gian: 28p

Hoạt động cá nhân

? Hãy tóm tắt 2 cuộc chia tay còn lại?

- Đến gần trưa 2 anh em đến trường, nhưng

Thủy chỉ đứng nép vào gốc cây quan sát cô

giáo giảng bài, rồi bất ngờ em bật khóc

- Tiếng khóc của Thủy làm cô giáo phát hiện

ra, khi em tiến vào lớp cô giáo đã giải thích cho

các bạn của Thủy biết lí do em phải xa trường ,

làm các bạn rất ngạc nhiên và nhiều người đã

đồng cảm với Thủy

- Điều làm cô giáo sửng sốt nhất khi tặng Thủy

cuốn sổ và cây bút là em nói: có thể em sẽ

không được đi học nữa mà phải bán hàng để

kiếm sống

- Khi từ trường về thì thấy xe đã đến trở đồ và

hai anh em phải chia tay nhau thật

? Cuộc chia tay diễn ra ở đâu, trong hoàn cảnh

nào?

- Thành đưa Thủy đến trường để chia tay các

bạn và cô giáo

? Tìm những chi tiết miêu tả tâm trạng của

Thủy khi đến trường?

- cắn chặt môi im lặng

- mắt đăm đăm nhìn khắp sân trường

- bật khóc thút thít

? Tại sao khi đến trường và gặp lại các bạn

trong lớp Thủy lại khóc thút thít?

- Trường học là nơi ghi khắc những kỉ niệm

đẹp đẽ của thầy cô, bạn bè, niềm vui, nỗi buồn

? Qua đó ta thấy được tâm trạng của Thủy ntn?

? Khi gặpThủy,cô giáo và các bạn có hành

động gì?

- Cô giáo: ôm chặt lấy Thủy và nói "cô biết rồi,

cô thương em lắm"

- Các bạn trong lớp sững sờ và khóc thút thít

? Trong cuộc chia tay của Thủy với lớp học,

chi tiết nào khiến cho cô giáo và các bạn boàng

hoàng nhất?

- Khi biết Thủy về quê không được tiếp tục đi

học nữa mà bị đẩy ra ngoài xã hội để kiếm

sống nuôi than

GV đọc: Trời ơi…to hơn

? Vì sao cô giáo và các bạn lại có phản ứng như

vậy?

- Diễn tả sự đồng cảm, xót thương cho Thủy

của cô giáo và các bạn

- Thể hiện tình cảm bạn bè, tình cảm cô trò

đầm ấm, trong sáng

? Em có cảm xúc gì về cuộc chia tay của Thủy

với cô giáo và các bạn trong lớp?

GV: Thuỷ đã bị tước đi quyền được học tập,

được vui chơi

GV: Khi ra khỏi trường, Thành kinh ngạc thấy

mọi người vẫn đi lại bình thường, nắng vẫn

vàng ươm trùm lên cảnh vật

? Tại sao Thành lại kinh ngạc như vậy?

- Dù anh em Thành có rơi vào hoàn cảnh bất

hạnh ntn thì mọi ng và cảnh vật cũng không có

gì thay đổi

? Nghệ thuật miêu tả của tg trong đoạn này?

Tác dụng?

- Đối lập giữa diễn biến tâm trạng 2 anh em với

c/s của mọi ng và cảnh vật.-> càng làm tăng nỗi

bất hạnh và sự bơ vơ của n/v

? Cuối cùng là cuộc chia tay nào?

? Trong câu chuyện, 2 anh em đã có những

hành động nào để bày tỏ tình cảm với nhau?

- Thủy:

+ đem kim chỉ vá áo cho anh

+ khóc nức nở trước ngày chia

+ trang bị con Vệ sĩ để gác cho anh ngủ

+ quyết định để lại con Vệ Sĩ cho anh

+ Lúc đi vẫn dặn anh về chuyện vá áo

- Thành:

+ chiều nào cũng đi đón em đi học về, vừa đi

vừa cầm tay em

+ thấy em khóc thì cố kìm nén nhưng nước mắt

vẫn tuôn ra như suối

+ đưa khăn lau mặt cho em

+ nhường hết đồ chơi và búp bê cho em

+ dẫn em đến trường chào cô giáo

- Cô giáo và các bạn vôcùng thương xót, đồng cảm

và lo lắng cho số phậnThủy

=> Cuộc chia tay buồn đầynước mắt

3 Cuộc chia tay của haianh em

=> Cả 2 anh em đều khóc

? Qua những hành động đó, em có nhận xét gì

về tình cảm của hai anh em?

GV: Vậy mà bây giờ họ sắp phải xa nhau, mỗi

ng một ngả

? Cuộc chia tay này được miêu tả ntn?

- Thủy: như người mất hồn, mặt tái xanh như

tàu lá, chạy vào trong nhà ôm ghì lấy con búp

bê; khóc nức lên; nắm tay dặn dò anh

- Thành: khóc nấc lên

? Vì sao 2 anh em lại có tâm trạng như vậy?

- Cuộc chia tay đột ngột quá

- Đau đớn khi phải xa nhau

GV: đọc lời nhắn nhủ của Thủy: “anh phải hứa

với em không bao giờ để chúng ngồi cách xa

nhau…anh hứa đi”

? Lời nhắn của Thủy cho Thành thể hiện ý gì?

HĐ cặp đôi:

? VB“cuộc chia tay…” là câu chuyện về những

cuộc chia tay: búp bê, lớp học, anh em Theo

em đó có phải là cuộc chia tay bình thường

không? Tại sao?

- Là những cuộc chia tay không bình thường, vì

người tham gia vào các cuộc chia tay không có

lỗi và họ không hề muốn nó xảy ra

? Trong 3 cuộc chia tay thì cuộc chia tay nào

xúc động hơn? Vì sao?

- Cuộc chia tay của 2 anh em

GV: Cảnh giã biệt đau lòng: Thủy khóc nức

lên, nắm tay anh dặn dò, Thành mếu máo …

đứng như chôn chân nhìn theo cái bóng bé nhỏ

liêu xiêu của em gái…đã biểu lộ tình cảm, nỗi

đau và tình yêu thương của 2 anh em trước bi

kịch gia đình

? Bức tranh trong sgk minh họa cho sự việc

nào?

+ Minh họa cho sự việc anh em chia đồ chơi,

chia búp bê và chia tay nhau

? Có gì mâu thuẫn giữa tên văn bản và câu

chuyện không?

- Mặc dù tên văn bản là "cuộc chia tay của

những con búp bê" nhưng nội dung văn bản lại

kể về cuộc chia tay của hai anh em Thành và

Thủy - Những đứa trẻ hồn nhiên và búp bê

chính là đồ chơi của chúng, là một hình ảnh ẩn

- Rất yêu thương nhau

-> Đau đớn khi buộc phảichia tay

->Khát khao cháy bỏngđược đoàn tụ không bị chialìa Đây cũng là lời nhắnnhủ mỗi gia đình và toàn

xã hội hãy hiểu và hãy vìhạnh phúc tuổi thơ

dụ về tuổi thơ và hai đứa trẻ, chúng như những

con búp bê trong món đồ chơi gia đình của

- Các chi tiết phù hợp với diễn biến tâm lý của trẻ em

2 Nội dung:

Tổ ấm gia đình là vô cùng quígiá và quan trọng  Mọi người cần giữ gìn, bảo vệ

* ý nghĩa văn bản: ghi nhớ

- Điều chỉnh, bổ sung:

* Hoạt động 3: Luyện tập

- Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học vào làm bt

- Phương pháp: Vấn đáp ,thực hành theo mẫu

- Thời gian: 5’

? Viết về những cuộc chia tay không đáng có, theo em VB này muốn gửi thông điệp gì về quyền trẻ em?

+ Được học tập, yêu thương và chăm sóc

+ Người lớn và xã hội không được đẩy các em vào tình cảnh bất hạnh, hãy chăm sóc và bảo vệ các em

? Gia đình tan vỡ, cha me li hôn, con cái phải chia đôi mà tác giả đề cập

trong vb có diễn ra thực tế ngoài cuộc sống không? Tình trạng đó hiện nay

ra sao?

+ Có, Ngày càng gia tăng, đa số ở các gđ cha mẹ còn trẻ tuổi

- Điều chỉnh, bổ sung:

* Hoạt động 5: Mở rộng và nâng cao

- Mục tiêu: HS biết tìm tòi những kiến thức có liên quan đến nội dung bài học để giải quyết vấn đề

- PP: tự luận

- Kĩ thuật: Động não

- TG: Làm ở nhà

? Hãy tìm tâm trạng và nguyện vọng của các bạn cùng trang lửa[i vào hoàn cảnh

Câu 2 Em hãy chỉ ra bức tranh thiên nhiên đối lập với tâm trạng của nhân vật và

nêu rõ tác dụng của thủ pháp này trong việc miêu tả tâm trạng nhân vật của tácgiả?

Câu 3 Qua câu chuyện này, tác giả muốn nhắn gửi tới người đọc thông điệp gì?

Câu 4 Đọc đoạn văn và trả lời câu hỏi:

Nhìn bàn tay mảnh mai của em dịu dàng đưa mũi kim thoăn thoắt,không hiểu sao tôi thấy ân hận quá Lâu nay, mải vui chơi bè bạn,chẳng lúc nào tôi chú ý đến em Từ đấy, chiều nào tôi cũng đi đón em Chúng tôi nắm tay nhau vừa đi vừa nói chuyện.

Vậy mà giờ đây,anh em tôi sắp phải xa nhau Có thể sẽ xa nhau mãi mãi Lạy trời, đây chỉ là một giấc mơ Một giấc mơ thôi

( Ngữ văn 7- tập 1, SGK trang 21 )

1 Đoạn văn trên trong tác phẩm nào? Tác giả là ai ? Phương thức biểu đạt chínhcủa đoạn trích là gì?

2 Nêu nội dung của đoạn trích

3 Nêu tác dụng của biện pháp tu từ điệp ngữ trong những câu văn sau:“Vậy mà giờ đây,anh em tôi sắp phải xa nhau Có thể sẽ xa nhau mãi mãi Lạy trời, đây chỉ

là một giấc mơ Một giấc mơ thôi.”

Định hướng trả lời

Phàn 1.Giải nghĩa các từ sau:

- Ráo hoảnh: khô, không có 1 chút nước mắt nào

- Võ trang: trang bị để chiến đấu

- Ô ăn quan: một trò chơi dân gian của trẻ em, có 2 người chơi, dùng các viên

sỏi nhỏ làm quân

2 Trong truyện tác giả đã rất thành công trong việc miêu tả tâm trạng nhân vật thông

qua việc miêu tả bức tranh thiên nhiên đối lập với tâm trạng nhân vật

VD: “ Ra khỏi trường, tôi kinh ngạc thấy mọi người đi lại vẫn bình thường và nắng vẫnvàng ươm trùm lên cảnh vật”

Ý nghĩa: Đây là chi tiết có sự đối lập giữa tâm trạng của 2 anh em với cảnh vật bên

ngoài

+ Tâm trạng 2 anh em: đau buồn, u ám

+ Cảnh vật: nắng vẫn vàng, nmoij người đi lại bình thường như ko có gì xảy ra

-> Sự tương phản làm cho nỗi đau càng tăng lên, cảm giác bơ vơ, thất vọng càng rõ.Chẳng có ai thấu hiểu và chia sẻ nỗi mất mát quá lớn này.

3 Thông điệp: hạnh phúc gia đình, tình cảm gia đình là vô cùng quý giá và thiêng

liêng, mỗi người phải biết vun đắp, giữ gìn những tình cảm trong sáng, thân thiết

ấy Hãy cho trẻ em một mái ấm gai đình hạnh phúc, đầy tình yêu thương

5, Dặn dò: 1’

- Học thuộc những câu văn em cho là hay, cảm động

- Xem bài: Bố cục trong VB

- Nắm được khái niệm liên kết trong văn bản

- Yêu cầu về lên kết trong văn bản,

2 Kĩ năng:

- Nhận biết và phân tích liên kết của các văn bản

- Viết các đoạn văn, bài văn có tính liên kết

3 Thái độ: Liên hệ vận dụng khi viết một bài văn biểu cảm.

- Thầy: soạn giáo án

- Trò: đọc và trả lời câu hỏi trong sgk

III, TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

1 Ổn định lớp.

Lớp 7A: TS 39 Vắng:

2 Kiểm tra bài cũ: không

3 Bài mới:

* Hoạt động 1: khởi động

-Mục tiêu: tạo hứng thú cho hs tiếp thu kiến thức

-Phương pháp: Thuyết trình

-Thời gian: 1p

Giới thiệu bài: Muốn đạt được mục đích giao tiếp thì văn bản phải có tính liên kết.

Sự liên kết ấy cần được thể hiện ntn? Qua các phương tiện gì ? Hôm nay chúng ta

sẽ đi tìm hiểu

- Điều chỉnh, bổ sung:

*Hoạt động 2: Hình thành kiến thức

- Mục tiêu: HS hiểu đc liên kết, phương tiện liên kết trong văn bản

- Phương pháp: vấn đáp, phân tích

- Thời gian: 23p

HĐ cá nhân

? Đọc đoạn văn?

- Theo em, đọc mấy dòng này Enricô đã có thể

hiểu bố muốn nói gì chưa?

- Không hiểu được điều bố muốn nói

? Lý do nào khiến En-ri-cô chưa hiểu ý bố?

- Giữa các câu không có sự liên kết, nội dung diễn

đạt chưa rõ ràng

? Muốn đoạn văn có thể hiểu thì nó phải có tính

chất gì?

- Tính liên kết

? Dựa vào văn bản gốc để tạo tính liên kết cho

đoạn văn này?

? Qua đó em hiểu liên kết là gì ?

GV; Liên là liền, kết là nối, buộc

Liên kết là nối liền, gắn bó với nhau

GV: ĐV trong vd, vì không có tính liên kết nên En

không hiểu điều bố muốn nói còn trong nguyên

bản đv có tính liên kết nên En hiểu ngay

? Vậy liên kết có vai trò như thế nào trong văn

- Thiếu hẳn 1 ý nói về tâm trạng ng bố: sự hỗn láo

I Liên kết và phương tiện liên kết trong văn bản

1 Tính liên kết trong văn bản

- Liên kết là sự gắn bó, nốiliền các câu, các đoạn trongvăn bản một cách tự nhiên,hợp lí

- Liên kết có tính chất vôcùng quan trọng trong vănbản, giúp văn bản liền mạch,thống nhất và dễ hiểu

2 Phương tiện liên kết trong văn bản

* Đoạn văn 1a

của con như nhát dao đâm vào tim bố bố không

thể nén cơn tức giận đối với con

GV; Thiếu sự liên kết về ND ý nghĩa

? Em hãy sửa lại đoặn văn trên để cho En-ri-cô

hiểu được ý người cha?

- Đưa ý còn thiếu vào trước đoạn: bố nhớ cách

đây

? Qua cách sửa đoạn văn, em thấy một VB có tính

liên kết trước hết phải đẩm bảo y/c gì?

? Đọc đoạn văn 2?

? So với VB gốc, đoạn văn này có gì thay đổi?

- So với văn bản gốc, cả ba câu đều sai và thiếu các

từ nối

- Câu 2 thiếu cụm từ: còn bây giờ-> đối nghịch

- Câu 3 từ "con" chép thành "đứa trẻ"-> Lặp

? Tác hại của việc chép thiếu và sai các từ trong

? Qua 2 ví dụ, em hãy cho biết 1 VB có tính chất

liên kết thì cần phải có điều kiện gì?

-> Cần liên kết cả nội dung và hình thức

- Nội dung các câu, các đoạn thống nhất gắn bó

chặt chẽ với nhau

- Kết nối các câu các đoạn bằng phương tiện ngôn

ngữ ( từ, câu thích hợp)

-Thiếu sự liên kết về ND ýnghĩa

-> Liên kết về nội dung: Về

nội dung, ý nghĩa: các câu,các đoạn phải thống nhấtcùng hướng về chủ đề chính,gắn bó chặt chẽ với nhau

* Đoạn văn 2b

- Đoạn văn thiếu cụm từ

“còn bây giờ” và chép nhầmchữ “con ” thành “ đứa trẻ”

* Hoạt động 3: Hướng dẫn HS luyện tập

- Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học vào làm bt

- Phương pháp: Vấn đáp ,thực hành theo mẫu

- Thời gian:15p

Bài tập 1/18: Sắp xếp các câu theo thứ tự hợp

lý để đọan văn trên có tính liên kết

II/ Luyện tập

Bài 1

- Do sự việc sắp xếp

Bài tập 2/19

Các câu đã có tính liên kết chưa? Tại sao?

Bài 4:

- Hai câu tạo thành một mạch văn thống nhất,

câu sau giải thích lí do mẹ không ngủ được ở

câu trước

không theo trình tự nênvăn bản rời rạc, khó hiểu,không thống nhất Phảisắp xếp lại theo trình tự sựviệc: câu 1-4-2-5-3

Bài 2:

- Về hình thức có vẻ liênkết

- Nội dung các câu khôngliên quan gì đến nhau

-> Không có tính liên kếtBài 3: bà, bà , cháu, bà, bà,cháu, thế là

* Hoạt động 5: Mở rộng và nâng cao

- Mục tiêu: HS biết tìm tòi những kiến thức có liên quan đến nội dung bài học để giải quyết vấn đề

Ngày dạy: 9.2020

Tiết 8: BỐ CỤC TRONG VĂN BẢN

I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT

1 Kiến thức:

- Hiểu được tác dụng của việc xây dựng bố cục văn bản

2 Kĩ năng:

- Nhận biết, phân tích bố cục trong VB

- Vận dụng kiến thức về bố cục trong việc đọc – hiểu VB, xây dựng bố cục cho một VB nói (viết) cụ thể

2 Học sinh : Đọc kĩ văn bản soạn bài theo câu hỏi SGK.

III TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC

1 Ổn định lớp.

Lớp 7A: TS 39 Vắng:

2 - Kiểm tra bài cũ: 5’

? Vai trò của liên kết trong vb? Có thể sử dụng phương tiện nào để liên kết văn bản?

*Hoạt động 2: Hình thành kiến thức

- Mục tiêu: HS nắm đc bố cục của văn bản

- Phương pháp: phân tích,động não

- Thời gian: 18p

HĐ cặp đôi:

? Có 1 bạn viết giấy xin phép nghỉ học, bạn sắp xếp

các ý như sau :

GV : Treo bảng phụ - hs đọc

“ - Lí do nghỉ học, Quốc hiệu tiêu ngữ, Tên đơn,

Họ và tên - địạ chỉ, Cám ơn, Lời hứa, Nơi viết,

I Bố cục và những yêu cầu về bố cục văn bản

1 Bố cục văn bản

- Quốc hiệu, tiêu ngữ

- Địa điểm, thời gian viết đơn

? Qua vd, ta thấy nội dung trong lá đơn có thể sắp

xếp một cách tuỳ tiện không? Vì sao?

- không, vì nội dung lá đơn lộn xộn, không lôgic,

gây sự khó hiểu khó tiếp nhận cho người đọc->

không đạt mục đích giao tiếp

GV kết luận: Đơn từ cũng là 1loại Vb

? Từ VD, em rút ra kl gì?

GV: Đặc biệt đơn từ là loại vbhành chính có tính

khuôn mẫu, được qui định rất chặt chẽ về vị trí của

các nd, nên khi viết ta cần lưu ý

-> Cách sắp xếp như vậy gọi là bố cục

? Thế nào bố cục trong VB?

GV: Đọc hai câu chuyện và trả lời câu hỏi

HĐ nhóm: 5’

? Hai câu chuyện đã có bố cục chưa? - chưa

? So với nguyên bản, cách kể chuyện như 2 vb bất

hợp lí ở chỗ nào?

- (1) Một đoạn văn có nhiều ý, các ý không thống

nhất với nhau

- (2) ý của 2 đoạn luẩn quẩn, không phân biệt

? Mục đích giao tiếp của 2 câu chuyện trên là gì?

- Phê phán và tạo tiếng cười

? Nếu sắp xếp như vd thì mục đích giao tiếp có đạt

đc khg?

- 2 câu chuyện không còn nêu được ý nghĩa phê

phán và không còn buồn cười nữa

? Theo em nên sắp xếp lại 2 câu chuyện trên ntn?

- VB không thể viết mộtcách tùy tiện mà phải sắpxếp theo một trình tự hợp lí-> Bố cục

- Bố cục là sự sắp xếp , bốtrí các phần các đoạn theomột trình tự, một hệ thốngrành mạch hợp lí

2 Những yêu cầu về bố cụctrong văn bản

* Câu chuyện 1:

- Con ếch trong một cái giếng, nó thấy bầu trời chỉ

bằng cái vung, nó nghĩ mình là chúa tể

- Một năm trời mưa, nc giếng dềnh lên , đưa nó ra

ngoài

- Theo thói quen, nó đi lại ghêng ngang không để

ý xung quanh nên bị trâu giẫm bẹp

- Bỏ câu cuối: từ đấy trâu trở thành bạn của nhà

nông

* Câu chuyện thứ 2 về nhà tự sắp xếp lại

? Qua phân tích VD, em thấy để xây dựng bố cục

trong VB cần những yêu cầu gì?

VD: VB cuộc chia tay những con búp bê, nói về các

cuộc chia tay khác nhau nhưng cùng vì 1 lí do

? Bài văn tự sự, miêu tả có mấy phần và nhiệm vụ

? Một vb thường có bố cục mấy phần ? Nêu tên ?

? Em có nhận xét gì về nhiệm vụ của các phần trong

văn bản?- Mỗi phần đều có n/v riêng, rất rõ ràng

Thảo luận ý c, d : không đồng tình

c- Không đúng, vì các phần có nhiệm vụ riêng, mặc

dù có liên quan chặt chẽ với nhau nhưng cũng độc

lập, không trùng nhau

d- Không đồng ý, vì mỗi phần của trong bố cục vb

- Nội dung các phần, đoạnphải thống nhất chặt chẽnhưng giữa chúng phải có

sự phân biệt rạch ròi

- Trình tự sắp xếp các phần,đoạn phải giúp người đọcngười nghe, dễ hiểu

có chức năng nhiệm vụ riêng Nếu bỏ đi vb thiếu

trình tự, không chặt chẽ

- Điều chỉnh, bổ sung:

*Hoạt động 3: HD luyện tập.

-Mục tiêu:vận dụng lí thuyết vào làm bài tập

-Phương pháp:vấn đáp,thực hành

-Thời gian:15p

Bài 1/30

Câu chuyện ếch ngồi đáy giếng,

Lợn cưới áo mới…

- Nêu lần lượt từng kinh nghiệm:

tập trung nghe giảng , làm bài tập

và ôn bài cũ trước khi đi học,

tham khảo sách tài liệu…

- Kết quả đạt được qua các kinh

nghiệm học tập trên

- Nguyện vọng muốn được nghe

các ý kiến khác và kinh nghiệm

+ Chia tay thầy cô và bạn bè

- KB(còn lại): Hai anh em chia tay nhau

- Bố cục hợp lý theo trình tự thời gian diễn ra sự việc, có mở đầu có kết thúc-> rành mạch , hợp lí

Bài tập 3/30

- Bố cục chưa rành mạch, hợp lí Các điểm 1,2,3 ở phần thân bài mới chỉ là

kể lại việc học tốt chứ chưa phải là trình bày kinh nghiệm học tốt Điểm 4 lại không nói về học tập

- Điều chỉnh, bổ sung:

Hoạt động 4: Vận dụng

- Mục tiêu: HS biết vận dụng lí thuyết đã học vào trong cuộc sống

* Hoạt động 5: Mở rộng và nâng cao

- Mục tiêu: HS biết tìm tòi những kiến thức có liên quan đến nội dung bài học để giải quyết vấn đề

- Điều kiện cần thiết để một văn bản có tính mạch lạc

2 Kĩ năng: Rèn kĩ năng nói và viết mạch lạc.

3 Thái độ: Có ý thức vận dụng kiến thức về mạch lạc trong làm văn.

1 Giáo viên: Soạn giáo án

2 Học sinh : Đọc kĩ văn bản soạn bài theo câu hỏi SGK.

III TIẾN TRÌNH

1 Ổn định lớp.1’

Lớp 7A: TS 39 Vắng:

2, Kiểm tra bài cũ: 5’

? Bố cục trong văn bản là gì? vai trò của bố cục trong VB?

3, Bài mới:

*Hoạt động 1:Khởi động

- Mục tiêu :Tạo tâm thế ,gây sự chú ý của hs

- Phương pháp:thuyết trình

- Thời gian:1p

GV giới thiệu bài: Nói đến bố cục là nói đến sự sắp đặt , sự phân chia nhưng vb

lại không thể không liên kết Vậy làm thế nào để các phần , các đoạn của 1 vb vẫn được phân cách rành mạch mà lại không mất đi sự liên kết chặt chẽ với nhau ? Để làm được điều đó thì cô cùng các em tìm hiểu tiết học này

->Mạch lạc trong Đông y vốn có nghĩa là mạch

máu trong cơ thể

HĐ chung:

? Dựa vào hiểu biết trên để xác định tính chất

mạch lạc trong 3 ý SGK?

- Phải có đầy đủ cả 3 ý

? Đọc ý b, em có tán thành ý kiến đó không?

- Tán thành, vì trình tự hợp lí của các câu các ý

văn là đặc điểm cơ bản của tính mạch lạc

GV: "Mạch lạc" trong văn bản chính là sự liên

kết

? Qua vd , em hiểu thế nào là mạch lạch trong

vb?

* Ví dụ: Tìm hiểu tính mạch lạc trong văn bản “

Cuộc chia tay của những con búp bê ”

? Chủ đề của truyện là gì?Chủ đề ấy có xuyên

suốt các chi tiết, sự việc để trôi chảy thành

dòng, thành mạch qua các phần, các đoạn của

truyện không?

- Chủ đề : Cuộc chia tay của hai anh em Thành

–Thuỷ khi cha mẹ li hôn => xuyên suốt

I Mạch lạc và những yêu cầu về mạch lạch trong văn bản

? Các từ ngữ “Chia tay, chia đồ chơi, chia rẽ, xa

cách, khóc ”trong truyện có tác dụng gì?

- Góp phần tạo ra cái dòng mạch xuyên suốt văn

bản

? Các cảnh trong những thời gian, không gian

khác nhau: “Trong hiện tại - qúa khứ ; ở nhà - ở

trường” có góp phần làm cho dòng mạch ấy trôi

chảy liên tục và thống nhất trong một chủ đề

không?

=> Thống nhất

GV chốt: Từ ngữ, sự việc đó là các yếu tố làm

cho chủ đề nổi bật Nói cách khác là chủ đề đã

xuyên suốt, thấm sâu vào các yếu tố đó

? Vậy để văn bản có tính mạch lạc còn cần phải

có thêm điều kiện nào?

* Ghi nhớ: SGK/32

- Điều chỉnh, bổ sung:

*Hoạt động 3: HD luyện tập.

- Mục tiêu:vận dụng lí thuyết vào làm bài tập

- Phương pháp:vấn đáp,thực hành

- Thời gian: 10p

* HS: Đọc kĩ văn bản “Mẹ tôi”

? Xác định chủ đề của văn bản?

? Các từ ngữ, sự việc trong văn bản có

phục vụ cho chủ đề ấy không?

? Văn bản này đã có tính mạch lạc

chưa?

* HS: đọc văn bản “Lão nông và các

con”

? Em hãy xác định chủ đề của văn bản?

? Chủ đề này có xuyên suốt bài thơ

không? Hãy chỉ ra sự xuyên suốt đó?

=> Văn bản có tính mạch lạc

* Bài 1b: Văn bản: “Lão nông và các con”

- Chủ đề: Lao động là vàng-> Chủ đề này xuyên suốt bài thơ làm cho các phần liền mạch với nhau

+ 2 câu đầu: giá trị của lao động -> MB.+ 14 câu tiếp theo: hành trình lao động -

? Văn bản này có tính mạch lạc chưa?

- Văn bản không đi sâu vào chuyện

chia tay của bố mẹ mà nói về những

đứa trẻ phải chịu hoàn cảnh đau

buồn, chia li khi bố mẹ li hôn

- Không đi vào lí do li hôn bởi nó

- ý chủ đạo của câu chuyện xoay

quanh cuộc chia tay của 2 đứa trẻ và

2 con búp bê Việc thuật lại quá tỉ

mỉ nguyên nhân dẫn đến cuộc chia tay của 2 ng lớn có thể làm ý tứ chủ đạo của câu chuyên bị phân tán , không giữ đc sự thống nhất , làm mất sự mạch lạch của câu chuyện

* Hoạt động 5: Mở rộng và nâng cao

- Mục tiêu: HS biết tìm tòi những kiến thức có liên quan đến nội dung bài học để giải quyết vấn đề

Là một trong những tính chất quan trọng nhất của văn bản,tạo nên mối quan hệ chặt chẽ giữa các câu trong đoạn, giữa các đoạn trong văn bản

2 Các hình thức liên kết trong văn bản

a Liên kết nội dung :– Thể hiện liên kết về chủ đề và liên kêt lôgic tức làcác ý được sắp xếp theo một trình tự hợp lí cùnghướng tới một chủ đề, một đề tài nhất định

b Liên kết hình thức

- Sử dụng phương tiện liên kết của ngôn ngữ để nối